Luận văn kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Tổng công ty CP Dệt may Nam Định

Luận văn thạc sĩ phân tích kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp dệt may Nam Định, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Tiến
• Trường học: Trường Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Giá Thành Sản Phẩm tại Doanh Nghiệp Dệt May Nam Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.1.1. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.2. Giá thành sản phẩm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.2. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp
• 1.2.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 1.2.2. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3. Kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp dưới góc độ kế toán tài chính
• 1.3.1. Kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp theo hướng dẫn của chuẩn mực kế toán Việt Nam
• 1.3.2. Kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp theo hướng dẫn của chế độ kế toán doanh nghiệp
• 1.4. Đánh giá sản phẩm làm dở, tính chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ
• 1.5. Kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp dưới góc độ kế toán quản trị
• 1.6. Đối tượng, kỳ tính giá thành và phương pháp tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp
• 1.6.1. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 1.6.2. Kỳ tính giá thành sản phẩm
• 1.6.3. Các phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 1.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY NAM ĐỊNH
• 2.1. Tổng quan về Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty cổ phần Dệt may Nam Định
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức quản lý và sản xuất kinh doanh của các các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty cổ phần dệt may Nam Định
• 2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty CP Dệt may Nam Định
• 2.2.1. Đặc điểm và phân loại chi phí ở các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty cổ phần Dệt may Nam Định
• 2.2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty CP Dệt may Nam Định dưới góc độ kế toán tài chính
• 2.2.3. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty cổ phần Dệt may Nam Định dưới góc độ kế toán quản trị
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THUỘC TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY NAM ĐỊNH
• 3.1. Các kết luận về đánh giá thực trạng kế toán chi phí và giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty cổ phần Dệt may Nam Định
• 3.2. Một số hạn chế và nguyên nhân
• 3.2.1. Thứ nhất hạn chế về kế toán nguyên vật liệu trực tiếp
• 3.3. Yêu cầu hoàn thiện kế toán chi phí và giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng Công ty cổ phần Dệt may Nam Định
• 3.3.1. Hoàn thiện phải tuân thủ quy định của các văn bản pháp lý về kế toán hiện hành
• 3.4. Các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty cổ phần Dệt may Nam Định
• 3.4.1. Giải pháp dưới góc độ kế toán tài chính
• 3.4.2. Giải pháp dưới góc độ kế toán quản trị
• 3.5. Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty cổ phần Dệt may Nam Định
• 3.5.1. Về phía Nhà nước
• 3.5.2. Về phía doanh nghiệp
• 3.6. Những hạn chế trong nghiên cứu và các vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.6.1. Những hạn chế trong nghiên cứu
• 3.6.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai
• 3.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Nghiên cứu về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp dệt may Nam Định là một chủ đề quan trọng. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn tối ưu hóa lợi nhuận. Việc hiểu rõ các khái niệm cơ bản và mối quan hệ giữa chi phí và giá thành là rất cần thiết cho các nhà quản lý.

1.1. Khái niệm và vai trò của chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là tổng hợp các khoản chi phí cần thiết để sản xuất ra sản phẩm. Nó bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí lao động và chi phí sản xuất chung. Hiểu rõ khái niệm này giúp doanh nghiệp xác định được giá thành sản phẩm một cách chính xác.

1.2. Mối quan hệ giữa chi phí và giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là thước đo tổng chi phí đã chi cho việc sản xuất một sản phẩm. Mối quan hệ giữa chi phí và giá thành rất chặt chẽ, vì giá thành sản phẩm phụ thuộc vào các yếu tố chi phí sản xuất. Do đó, việc kiểm soát chi phí là rất quan trọng để đảm bảo giá thành hợp lý.

II. Thách thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất tại Doanh Nghiệp Dệt May

Doanh nghiệp dệt may Nam Định đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của doanh nghiệp. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Chi phí nguyên vật liệu và quản lý tồn kho

Chi phí nguyên vật liệu là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Quản lý tồn kho không hiệu quả có thể dẫn đến lãng phí và tăng chi phí sản xuất.

2.2. Chi phí lao động và hiệu suất làm việc

Chi phí lao động cũng là một yếu tố quan trọng. Việc tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu suất lao động sẽ giúp giảm thiểu chi phí và tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Hiệu Quả

Để tính toán giá thành sản phẩm một cách chính xác, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Việc lựa chọn phương pháp tính giá thành sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tài chính của doanh nghiệp.

3.1. Phương pháp tính giá thành theo định mức

Phương pháp này dựa trên các định mức chi phí đã được xác định trước. Nó giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và tính toán giá thành một cách chính xác hơn.

3.2. Phương pháp tính giá thành theo thực tế

Phương pháp này dựa trên chi phí thực tế phát sinh trong quá trình sản xuất. Nó giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về chi phí thực tế và điều chỉnh kịp thời.

IV. Ứng Dụng Kế Toán Chi Phí Sản Xuất trong Doanh Nghiệp Dệt May

Việc ứng dụng kế toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp dệt may Nam Định không chỉ giúp kiểm soát chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Các ứng dụng này cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả.

4.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Công nghệ thông tin giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình kế toán, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Việc áp dụng phần mềm kế toán hiện đại là rất cần thiết.

4.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên kế toán về các phương pháp và công cụ kế toán hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán, từ đó cải thiện hiệu quả quản lý chi phí.

V. Kết Luận và Hướng Phát Triển Tương Lai

Nghiên cứu về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp dệt may Nam Định cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý chi phí. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán và áp dụng các giải pháp hiệu quả.

5.1. Đánh giá kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc quản lý chi phí sản xuất có ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần có các biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Doanh nghiệp cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp mới trong kế toán chi phí sản xuất để nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của ngành dệt may Việt Nam, chi phí sản xuất thường chiếm từ 70% đến 85% tổng doanh thu của doanh nghiệp, biến việc quản trị giá thành trở thành yếu tố sống còn quyết định năng lực cạnh tranh và biên lợi nhuận. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán với đề tài "Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định" được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Viết Tiến tại Trường Đại học Thương mại. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: làm thế nào để tổ chức bộ máy kế toán vừa đáp ứng các chuẩn mực kế toán tài chính bắt buộc, vừa cung cấp thông tin quản trị kịp thời nhằm cắt giảm từ 5% đến 10% chi phí sản xuất không cần thiết.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng hạch toán chi phí và tính giá thành tại các công ty con thuộc Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định trong giai đoạn 3 năm từ 2014 đến 2016. Nghiên cứu đi sâu phân tích hai nhóm sản phẩm chủ lực là sợi, dệt và may mặc (điển hình như mã hàng Áo Dekyung WD 3D 1304 và Quần FMX 173304). Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc đề xuất hệ thống giải pháp kép: hoàn thiện kế toán tài chính theo đúng quy chuẩn pháp luật hiện hành và xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí hiện đại, giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ từng yếu tố chi phí đầu vào, ngăn ngừa thất thoát nguyên vật liệu và tối ưu hóa lợi nhuận ròng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các chuẩn mực kế toán Việt Nam nền tảng, bao gồm Chuẩn mực kế toán số 01 (VAS 01 - Chuẩn mực chung) về nguyên tắc cơ sở dồn tích, giá gốc và phù hợp; Chuẩn mực kế toán số 02 (VAS 02 - Hàng tồn kho) về phương pháp tính giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được; cùng Chuẩn mực kế toán số 03 (VAS 03) và số 04 (VAS 04) về khấu hao tài sản cố định. Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng các hướng dẫn thực hành theo Thông tư 53/2006/TT-BTC của Bộ Tài chính về kế toán quản trị doanh nghiệp và Luật Kế toán năm 2003.

Về mặt lý luận, tác giả làm rõ 3 khái niệm cốt lõi: chi phí sản xuất (tập hợp hao phí lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong kỳ), giá thành sản phẩm (thước đo chi phí gắn liền với khối lượng sản phẩm hoàn thành), và mối quan hệ hữu cơ giữa chi phí với giá thành. Nghiên cứu tiếp cận hai mô hình kế toán quản trị tiêu biểu trên thế giới:

• Mô hình kế toán Cộng hòa Pháp: Đặc trưng bởi tính chất kế toán tĩnh, phân tách độc lập giữa kế toán tài chính và kế toán phân tích, tổ chức tập hợp chi phí theo các trung tâm phân tích chuyên môn.
• Mô hình kế toán Mỹ: Đặc trưng bởi mô hình động, kết hợp kế toán tài chính và kế toán quản trị trên cùng một hệ thống tài khoản chi tiết, chú trọng phân loại chi phí theo cách ứng xử (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp) và phân tích mối quan hệ Chi phí - Khối lượng - Lợi nhuận (CVP).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo quản trị, bảng định mức kỹ thuật và chứng từ kế toán chi tiết trong chuỗi thời gian 36 tháng (giai đoạn 2014-2016) tại Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp khảo sát chọn mẫu có chủ đích tại 5 đơn vị thành viên và phân xưởng sản xuất đại diện cho chu trình dệt may khép kín.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm 30 cán bộ quản lý, kế toán viên và quản đốc phân xưởng trực tiếp tham gia vào quy trình lập chứng từ, ghi chép tài khoản và tính giá thành. Phương pháp định tính được thực hiện thông qua quan sát trực tiếp quy trình công nghệ và phỏng vấn sâu nhân sự chuyên trách tại Phòng Kế toán - Tài vụ và Phòng Kế hoạch. Phương pháp định lượng sử dụng 4 kỹ thuật hạch toán kinh điển: chứng từ kế toán, tài khoản đối ứng, tính giá và tổng hợp - cân đối kế toán. Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp lượng hóa chính xác tỷ trọng biến động của từng yếu tố chi phí trên các phần mềm hỗ trợ tính toán như bảng tính Excel và xử lý dữ liệu Word, bảo đảm tính xác thực và độ tin cậy cao của kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại các đơn vị thuộc Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định giai đoạn 2014-2016 mang lại những phát hiện quan trọng:

• Cơ cấu chi phí sản xuất: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (tài khoản 621) chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 65% đến 72% tổng giá thành sản phẩm dệt may. Cụ thể, định mức vải chính cho mã hàng Áo Dekyung WD 3D 1304 và Quần FMX 173304 chiếm trên 68% chi phí vật tư, đòi hỏi quy trình kiểm soát hao hụt cực kỳ nghiêm ngặt.
• Chi phí nhân công trực tiếp: Chi phí lao động (tài khoản 622) chiếm khoảng 18% đến 22% giá thành, bao gồm lương sản phẩm và các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn theo tỷ lệ quy định 23,5% - 24% trong giai đoạn nghiên cứu.
• Chi phí sản xuất chung và phương pháp hạch toán: Chi phí sản xuất chung (tài khoản 627) chiếm từ 10% đến 15% tổng chi phí. 100% các đơn vị thành viên được khảo sát đều áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho và tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền.
• Hạn chế trong kế toán quản trị: Tỷ lệ phân bổ chi phí sản xuất chung chủ yếu dựa trên tiêu thức duy nhất là chi phí nhân công trực tiếp, dẫn đến sự thiếu chính xác khi máy móc thiết bị tự động hóa ngày càng cao. Mức sai lệch giữa giá thành định mức và giá thành thực tế tại một số lô hàng may mặc lên tới 3,5% đến 5,2%.

Thảo luận kết quả

Khi biểu diễn số liệu trên biểu đồ cơ cấu chi phí dạng tròn hoặc bảng cân đối chi phí sản xuất, sự mất cân đối giữa công tác kế toán tài chính và kế toán quản trị bộc lộ rất rõ nét. Nguyên nhân của tình trạng chênh lệch giá thành xuất phát từ việc doanh nghiệp chưa xây dựng hệ thống định mức chi phí linh hoạt theo từng bậc sản lượng và chưa theo dõi chi tiết biến phí - định phí trong chi phí sản xuất chung.

So sánh với các nghiên cứu cùng chuyên ngành:

• Nghiên cứu của Phạm Thị Chang (2015) tại Công ty Cổ phần Mirae Fiber cũng chỉ ra rằng việc thiếu vắng báo cáo kế toán quản trị phân tích biến động chi phí khiến ban lãnh đạo phản ứng chậm với biến động giá xơ sợi trên thị trường.
• Nghiên cứu của Trần Thị Thanh Loan (2014) tại Công ty Cổ phần Giầy Hải Dương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lập dự toán linh hoạt, tuy nhiên luận văn tại Dệt may Nam Định đã tiến xa hơn khi phân tích chi tiết quy trình tính giá thành phân bước liên tục (từ sợi sang dệt nhuộm và may hoàn tất).

Ý nghĩa của phát hiện này cho thấy, nếu không tách biệt được chi phí biến đổi và chi phí cố định, doanh nghiệp sẽ không thể xác định chính xác điểm hòa vốn cho từng đơn hàng gia công FOB hay CMT, trực tiếp làm suy giảm năng lực đàm phán giá xuất khẩu.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí và giá thành:

• Tối ưu hóa hệ thống định mức và kiểm soát chi phí nguyên vật liệu: Ban Giám đốc và Phòng Kỹ thuật cần phối hợp với Phòng Kế toán rà soát, cập nhật lại toàn bộ định mức tiêu hao nguyên phụ liệu cho 100% mã hàng may mặc. Target metric: Giảm tỷ lệ hao hụt nguyên vật liệu chính từ mức 4% hiện tại xuống dưới 2% trong vòng 6 tháng đầu năm triển khai.
• Hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo mô hình kế toán Mỹ: Chuyển đổi tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung từ hình thức cào bằng theo chi phí nhân công sang phân bổ kết hợp theo giờ máy hoạt động (đối với phân xưởng dệt) và giờ công trực tiếp (đối với phân xưởng may). Chủ thể thực hiện: Bộ phận kế toán chi phí; Timeline: Hoàn thành thử nghiệm trong 2 quý liên tiếp nhằm giảm sai số tính giá thành xuống dưới 1%.
• Thiết lập hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi phí chuyên sâu: Xây dựng hệ thống tài khoản chi tiết cấp 2, cấp 3 cho các tài khoản 621, 622, 627 để phân loại rạch ròi giữa biến phí và định phí theo tinh thần Thông tư 53/2006/TT-BTC. Trưởng phòng Kế toán chịu trách nhiệm định kỳ lập báo cáo phân tích biến động giá - lượng và báo cáo biên đảm phí hàng tháng, cung cấp dữ liệu cho Tổng Giám đốc ra quyết định kinh doanh trong 30 ngày tiếp theo.
• Chuẩn hóa quy trình đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm làm dở theo sản lượng hoàn thành tương đương cho các công đoạn dệt nhuộm phức tạp thay vì chỉ ước tính theo 50% chi phí chế biến như trước đây. Bộ phận thống kê phân xưởng và kế toán vật tư phối hợp nghiệm thu số liệu dở dang chính xác vào ngày 28-30 hàng tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn phong phú, phù hợp cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

• Ban Tổng Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp dệt may: Giúp nắm bắt bức tranh toàn cảnh về cấu trúc chi phí sản xuất, cung cấp khung phân tích điểm hòa vốn và phương pháp định giá bán đơn hàng linh hoạt để gia tăng biên lợi nhuận ròng từ 3% đến 5%.
• Kế toán trưởng, Chuyên viên kế toán giá thành tại các nhà máy công nghiệp: Tiếp cận cẩm nang chi tiết về quy trình hạch toán tài khoản 621, 622, 627, 154 theo phương pháp kê khai thường xuyên; áp dụng biểu mẫu phân bổ chi phí chuẩn và cách khắc phục triệt để các sai lệch trong đánh giá sản phẩm dở dang.
• Học viên cao học, Nghiên cứu sinh và Giảng viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo giá trị với hệ thống lý luận vững chắc, so sánh đối chiếu giữa 5 công trình nghiên cứu thực chứng và mô hình kế toán so sánh giữa Pháp và Mỹ.
• Chuyên gia tư vấn tái cấu trúc tài chính và Chuyên viên phân tích đầu tư: Sử dụng số liệu thực tế giai đoạn 2014-2016 tại Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định như một case study điển hình để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động và kiểm soát giá thành trong ngành dệt may Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng giá thành sản phẩm dệt may? Tại các doanh nghiệp thuộc Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng rất cao, trung bình từ 65% đến 72% tổng giá thành. Ví dụ, trong cơ cấu sản xuất mã Áo Dekyung WD 3D 1304, chi phí vải chính và phụ liệu đồng bộ chiếm tới hơn 68% chi phí sản xuất trực tiếp.

Doanh nghiệp dệt may nên áp dụng phương pháp nào để tính giá trị vật liệu xuất kho? Theo Chuẩn mực kế toán VAS 02, doanh nghiệp có thể áp dụng phương pháp đích danh, nhập trước - xuất trước hoặc bình quân gia quyền. Trong thực tế ngành dệt may với chủng loại phụ liệu đa dạng hàng nghìn mã, phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ hoặc bình quân liên hoàn là lựa chọn tối ưu giúp hạch toán ổn định và tiết kiệm 30% thời gian xử lý chứng từ.

Kế toán quản trị chi phí khác kế toán tài chính chi phí ở những điểm cốt lõi nào? Kế toán tài chính tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực kế toán và thông tư của Bộ Tài chính, ghi nhận chi phí quá khứ để lập báo cáo tài chính cho cổ đông và cơ quan thuế. Ngược lại, kế toán quản trị hướng về tương lai, phân loại chi phí thành biến phí - định phí để lập dự toán và phân tích biến động, phục vụ trực tiếp quyết định điều hành của ban giám đốc.

Tại sao tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung theo chi phí nhân công không còn phù hợp? Khi doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ và tự động hóa dây chuyền dệt nhuộm, chi phí khấu hao máy móc tăng mạnh trong khi chi phí nhân công trực tiếp giảm xuống còn khoảng 15-18%. Việc tiếp tục phân bổ chi phí chung theo tiền lương sẽ làm sai lệch giá thành đơn vị giữa các sản phẩm dệt thủ công và dệt tự động từ 3% đến 5%.

Mô hình kế toán chi phí của Mỹ hay Pháp phù hợp hơn với doanh nghiệp Việt Nam hiện nay? Doanh nghiệp dệt may Việt Nam nên áp dụng mô hình kết hợp theo thông lệ Mỹ, lồng ghép kế toán quản trị và kế toán tài chính trong cùng một bộ máy kế toán và sử dụng hệ thống tài khoản chi tiết. Cách tiếp cận này giúp tiết kiệm 20% đến 25% chi phí nhân sự kế toán so với mô hình tách rời độc lập của Pháp.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm theo chuẩn mực VAS và thông lệ quốc tế.
• Phân tích chi tiết thực trạng hạch toán tại Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Nam Định qua chuỗi dữ liệu 3 năm (2014-2016).
• Nhận diện chính xác các nút thắt trong khâu kiểm soát định mức nguyên vật liệu chiếm tới 65-72% giá thành và tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp đột phá, kết hợp hoàn thiện kế toán tài chính và thiết lập hệ thống kế toán quản trị hiện đại.
• Thiết lập kế hoạch hành động chi tiết trong giai đoạn 12 tháng tiếp theo nhằm giảm thiểu tỷ lệ sai lệch giá thành xuống dưới 1%.

Đóng góp lớn nhất của công trình là xây dựng mô hình kế toán chi phí kép có tính ứng dụng thực tiễn cao, giúp doanh nghiệp công nghiệp dệt may kiểm soát hiệu quả dòng chi phí và gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu. Quý độc giả, nhà quản lý và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp tục tìm hiểu chi tiết các bảng biểu hạch toán và phương pháp tính giá thành phân bước trong toàn văn luận văn thạc sĩ để áp dụng hiệu quả vào mô hình quản trị thực tế của đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP 1.1 Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1.1 Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Trong các doanh nghiệp sản xuất, chi phí sản xuất thường chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng chi phí. Chi phí sản xuất phát sinh thường xuyên trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp để phục vụ cho quản lý và hạch toán kinh doanh, chi phí sản xuất được tập hợp theo thời kỳ hàng tháng, hàng quý, hàng năm. Chi phí sản xuất là sự chuyển dịch vốn của doanh nghiệp vào đối tượng tính giá nhất định, nó là vốn của doanh nghiệp bỏ vào quá trình sản xuất kinh doanh. Vì vậy, để quản lý có hiệu quả và kịp thời đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của mình, các nhà quản trị doanh nghiệp luôn cần biết số chi phí chi ra cho từng loại hoạt động, sản phẩm, dịch vụ trong kỳ là bao nhiêu, số chi phí đã chi đó cấu thành trong số sản phẩm, lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành là bao nhiêu.

Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 - Chuẩn mực chung, tại đoạn 31: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”.[1, đoạn 31] Theo giáo trình kế toán tài chính của Học viện tài chính xuất bản năm 2013 của GS.TS Ngô Thế Chi và PGS.TS Trương Thị Thủy có viết “Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát sinh gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định. Chi phí được xác định bằng tiền của nhữnng hao phí về lao động sống và hao phí về lao động vật hóa,.trên cơ sở chứng từ, tài liệu bằng chứng chắc chắn” [3, tr278] Luan van 8 Theo giáo trình kế toán tài chính trong các doanh nghiệp của Trường Đại học Kinh tế quốc dân năm 2011 của GS.TS Đặng Thị Loan thì “ Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm) ”. [10, tr85] Từ các phân tích trên, có thể khái quát về chi phí sản xuất là các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để mua các yếu tố đầu vào cần thiết cho quá trình sản xuất hàng hóa, chế tạo sản phẩm. Bất kỳ một doanh nghiệp nào hoạt động trong nền kinh tế thị trường cũng đều mong muốn giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.

Việc nghiên cứu và nhận thức về chi phí sản xuất còn phụ thuộc vào góc độ nhìn nhận của từng loại kế toán khác nhau: Dưới góc độ kế toán tài chính: Chi phí sản xuất được nhìn nhận là những khoản phí tổn đã phát sinh mà doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện quá trình sản xuất nhằm đạt được mục đích là tạo ra sản phẩm, lao vụ ,dịch vụ nhất định. Những khoản phí tổn này được định lượng và thể hiện dưới dạng một lượng tiền chi ra, các khoản tương đương tiền, hàng tồn kho, khấu hao máy móc thiết bị, một khoản nợ dịch vụ và để xác định được chi phí thì phải có chứng từ, tài liệu, bằng chứng chứng minh chắc chắn việc phát sinh của chúng. Đối với kế toán tài chính, chi phí sản xuất bao gồm các khoản chi phí đã phát sinh hoặc sẽ phát sinh trong tương lai nhưng liên quan đến kết quả của kỳ kinh doanh và được tính vào chi phí sản xuất của kỳ này Dưới góc độ kế toán quản trị: Mục đích của kế toán quản trị chi phí là cung cấp thông tin thích hợp về chi phí, kịp thời cho việc ra quyết định của các nhà quản trị doanh nghiệp. Do đó, đối với kế toán quản trị không chỉ đơn thuần nhận thức về chi phí như trong kế toán tài chính mà còn nhìn nhận chi phí theo góc độ nhận diện thông tin để phục vụ cho việc ra quyết định kinh doanh.

Vì vậy, chi phí có thể là phí tổn thực tế phát sinh trong thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh được tổng hợp theo từng bộ phận, từng trung tâm chi phí cũng như xác định giá trị hàng tồn kho trong từng khâu của quá trình sản xuất, tiêu thụ. Chi phí cũng có thể là những phí tổn ước tính hoặc dự kiến trước để thực hiện một hoạt động sản xuất kinh doanh,.2 Phân loại chi phí sản xuất Xuất phát từ yêu cầu và mục đích sử dụng thông tin khác nhau của nhà quản lý, chi phí sản xuất phải được phân loại theo những tiêu thức khác nhau dưới hai góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị Dưới góc độ kế toán tài chính thì chi phí sản xuất được phân loại như sau:  Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung và tính chất kinh tế của chi phí - Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Là toàn bộ giá mua và chi phí mua của nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ sử dụng vào sản xuất (không bao gồm giá trị nguyên liệu, vật liệu dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi); - Chi phí nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất trong kỳ (không bao gồm giá trị dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi); - Chi phí nhân công: Là các khoản chi phí phải trả cho người lao động về tiền lương, tiền công, phụ cấp mang tính chất lương và các khoản trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ theo tiền lương của người lao động; - Chi phí công cụ, dụng cụ: là tư liệu lao động không đủ tiêu chuẩn để ghi nhận là tài sản cố định và công cụ, dụng cụ thường tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Bao gồm: Các loại bao bì dùng để đựng vật liệu, hàng hóa trong quá trình thu mua, bảo quản, tiêu thụ; Các loại bao bì kèm hàng hóa có tính giá riêng nhưng bỏ qua quá trình bảo quản hàng hóa vận chuyển trên đường và dự trữ trong kho có tính giá trị hao mòn để trừ dần vào giá trị của bao bì; Những dụng cụ, đồ nghề bằng thủy tinh, sành, sứ…Quần áo và dụng cụ bảo hộ lao động;…. - Chi phí khấu hao TSCĐ: Bao gồm toàn bộ số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ dùng vào hoạt động sản xuất của doanh nghiệp; - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm toàn bộ các khoản chi phí về các loại dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất trong kỳ của doanh nghiệp như điện, nước, điện thoại, thuê nhà, quảng cáo, khuyến mại, vệ sinh công nghiệp…; - Chi phí bằng tiền khác: Bao gồm toàn bộ các chi phí bằng tiền phát sinh Luan van 10 ngoài các chi phí nói trên dùng vào quá trình sản xuất trong kỳ như công tác phí, thuế giá trị gia tăng (GTGT) không được khấu trừ, thuế môn bài, chi tiếp khách, chi hội họp…; Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế có tác dụng: Quản lí sản xuât, phân tích đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất, đồng thời là căn cứ để lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố ở bảng thuyết minh báo cáo tài chính, cung cấp tài liệu tham khảo để lập dự toán chi phí sản xuất, lập kế hoạch cung ứng vật tư, tính toán nhu cầu vốn lưu động cho kỳ sau.

 Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí Theo tiêu thức phân loại này thì chi phí sản xuất gồm 3 khoản mục: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm toàn bộ chi phí về vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, bán thành phẩm mua ngoài sử dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất chế tạo sản phẩm, lao vụ, dịch vụ; - Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm toàn bộ chi phí về tiền lương, các khoản trích theo tiền lương của công nhân trực tiếp sản xuất như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ theo tỷ lệ quy định và các khoản phải trả cho công nhân trực tiếp tham gia vào hoạt động sản xuất gồm: Lương trong thời gian làm việc theo quy định, lương làm ngoài giờ…; - Chi phí sản xuất chung: Là những khoản chi phí dùng cho hoạt động sản xuất chung ở các phân xưởng, đội sản xuất. CPSX được theo dõi chi tiết cho từng loại như: + Lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý phân xưởng, đội trại sản xuất như: nhân viên kế toán, thông kê, thủ kho, công nhân vận chuyển, công nhân sửa chữa ở phân xưởng; + Khấu hao TSCĐ khác dùng sản xuất sản phẩm và quản lý phân xưởng sản xuất như: khấu hao máy mọc thiết bị sản xuất, phương tiện vận tải, truyền dẫn, nhà xưởng…; + Chi phí vật liệu: Phản ánh chi phí vật liệu dùng chung cho phân xưởng như vật liệu dùng để sửa chữa bảo dưỡng TSCĐ, vật liệu văn phòng phân xưởng và Luan van 11 những vật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung ở phân xưởng; + Chi phí dụng cụ sản xuất: Gồm chi phí dụng cụ dùng cho nhu cầu sản xuất chung ở phân xưởng như: khuôn mẫu, dụng cụ giá lắp, dụng cụ cầm tay, dụng cụ bảo hộ lao động, ván khuôn…; + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Phản ánh những chi phí về lao vụ dịch vụ mua bên ngoài, để phục vụ cho hoạt động sản xuất ở phân xưởng, đội sản xuất như: chi phí điện, nước, khí nén, chi phí điện thoại, Fax…; + Chi phí bằng tiền khác: Phản ánh các chi phí bằng tiền ngoài những hi phí nêu trên phục vụ cho sản xuất ở tổ, phân xưởng sản xuất; Phân loại theo tiêu thức này có tác dụng phục vụ cho việc quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, làm tài liệu tham khảo để lập định mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch giá thành sản phẩm cho kỳ sau.