ĐẠI HỌC QUÓC GIAHÀNỘ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LÊ THANH HÀ Chuyên ngành: Tâm lí học Mã số: 5.02 LUẬN VĂN THẠC SỸ TÂM LÝ HỌC Cán bộ hướng dân khoa học TS. Hoàng Mộc Lan Hà Nội, 2007 ^ Mo dau 1. Ly do chon dé tai Trong xu hướng toàn cầu hoá va khu vực hoá hiện nay, Việt Nam đang đẩy mạnh hợp tác và mở cửa hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới. Quá trình này doi hỏi chúng ta phải có nguồn nhân lực đồi dào, có trí tuệ, có trình độ chuyên môn, có đạo đức tốt và có quan điểm chính trị vững vàng.
Một trong số nguồn nhân lực quan trọng của đất nước không ai khác chính là người học - sinh viên. Những năm gan day, tình hình trên thế giới diễn biến phức tạp, đất nước đứng trước nhiều trở ngại to lớn. Đảng Cộng sản Việt Nam nhờ nắm vững và vận dụng đúng đắn tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc lãnh đạo nhân dân đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, vượt qua khó khăn, thử thách để đưa đất nước tiếp tục tiến lên đạt những thành tựu rất quan trọng: tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định chính trị, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, củng cố quốc phòng, an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại, nâng cao uy tín và vị trí nước ta trên trường quốc tế, mở ra một kỉ nguyên mới đầy triển vọng. Mỗi bước đi lên của cách mạng Việt Nam gắn bó chặt chẽ với tên tuổi, sự nghiệp và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Vì vậy, việc học tập, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam đặt ra, đòi hỏi các thế hệ thanh niên, cán bộ phải nghiên cứu, học tập. Việc tìm nhiều hình thức khuyến khích, động viên, nâng cao chất lượng dạy và học tư tưởng Hồ Chí Minh trong các nhà trường [3] chính là đòi hỏi tất yếu trong tình hình mới. Điều cần thiết, quan trọng hơn là đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh đất nước hiện nay. Việc đưa môn học này vào chương trình đào tạo là nhằm thực hiện mục tiêu của đất nước.
Đó là mục tiêu xây dựng thành công xã hội chủ nghĩa, là mục tiêu đào tạo những con người có đầy đủ năng lực và phẩm chất để thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trường Đại học Sư phạm có nhiệm vụ to lớn trong việc đào tạo thế hệ trẻ - những nhà giáo dục tương lai. Nhà trường không chỉ trang bị cho thế hệ trẻ hệ thống tri thức khoa học cơ bản của nhân loại, cơ sở để các em tiếp tục vận dụng vào đời sống xã hội mà còn hình thành ở các em phẩm chất, đạo đức, hành vi văn minh của con người mới xã hội chủ nghĩa. Môn tư tưởng Hồ Chí Minh được đưa vào giảng dạy ở trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 từ năm học 2003 - 2004.
Qua quan sát thực tế, chúng tôi nhận thấy sinh viên học chưa tốt môn học tư tưởng Hồ Chí Minh. Nguyên nhân thì có nhiều, song một trong số đó là sinh viên thiếu hứng thú học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Học tập môn học tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sinh viên như là một yêu cầu bắt buộc, hiệu quả học tập hạn chế. Vì vậy, vấn đề đặt ra là cần tìm hiểu thực trạng hứng thú học tập môn tư tưởng Hồ Chí Minh và nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó.
Từ đó có kiến nghị góp phần phát triển hứng thú của sinh viên đối với môn học tư tưởng Hồ Chí Minh. Vì những lý do trên, chúng tôi lựa chọn dé tài: “ứng thú cua sinh viên đối với môn học tư trởng Hồ Chí Minh”. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu nhằm làm rõ thực trạng hứng thú của sinh viên đối với môn học tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó có cơ sở cho việc đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hứng thú học tập môn học này của sinh viên trong trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2. Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu 3.
Đối tượng nghiên cứu: Hứng thú của sinh viên đối với môn học tư tưởng Hồ Chí Minh 3. Khách thể nghiên cứu 400 sinh viên của trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2. 4 giáo viên đang giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh, 6 giáo viên chủ nhiệm lớp ở các lớp có môn học tư tưởng Hồ Chí Minh và 2 cán bộ quản lí cấp trường. Giới hạn nghiên cứu của đề tài - Về nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng hứng thú của sinh viên đối với môn học tư tưởng Hồ Chí Minh thông qua các mặt nhận thức, cảm xúc và hành động biểu hiện hứng thú.
- Về khách thể nghiên cứu: Sinh viên năm thứ 4 của các khoa Toán, khoa Vật lý, khoa Giáo dục Tiểu học, khoa Hoá học và khoa Ngữ văn - trường ĐHSP Hà Nội 2. Giả thuyết khoa học Hứng thú học tập môn tư tưởng Hồ Chi Minh của sinh viên trường Dai học Sư phạm Hà Nội 2 ở mức độ trung bình. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là do nhận thức của sinh viên về ý nghĩa của môn học còn chưa rõ ràng; việc tổ chức dạy và học môn học chưa kích thích hứng thú học tập của sinh viên. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở lý luận của hứng thú học tập.
- Nghiên cứu thực trạng hứng thú của sinh viên đối với môn học tư tưởng Hồ Chí Minh và một số nguyên nhân của thực trạng đó. - Nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú học tập môn học tư tưởng Hồ Chí Minh. - Trên cơ sở đó đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hứng thú học tập của sinh viên đối với môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Phương pháp nghiên cứu 7.
Phương pháp nghiên cứu tài liệu 7. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi 7. Phương pháp phỏng vấn 7. Phương pháp quan sát 7.
Phương pháp toán học thống kê CHUONG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN 1. Tổng quan những công trình nghiên cứu về hứng thú học tập 1. Nghiên cứu về hứng thú học tập ở nước ngoài Hứng thú là một vấn đề vừa phong phú vừa hấp dẫn và cũng rất phức tạp. Nhà tâm lí học Xôviết Vưgôtxki đã xác định rằng: “Đối với việc nghiên cứu, hầu như không có vấn đề tâm lí học nào rắc rối hơn vấn đề tìm hiểu hứng thú thực sự của một con người.” [19;1 10] Nhiều nhà Tâm lí học nghiên cứu về hứng thú đã đưa ra các khái niệm về hứng thú và nêu lên mối quan hệ của hứng thú với sự phát triển nhân cách nói chung, nhu cầu và tính tích cực học tập của người học nói riêng.
Trong số đó phải kể đến các nhà Tâm lí học Xôviết.F Believ đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ về vấn đề: “Tam lí học hứng thú”. Packhuđôp có công trình nghiên cứu về sự phụ thuộc giữa tri thức của người học và hứng thú học tập. Ivanôp nghiên cứu vấn dé: sự phát triển và giáo dục hứng thú của người học các lớp trong trường trung học. Ganbirô có công trình nghiên cứu về vấn đề: vận dụng tính hứng thú như là một phương tiện để nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Nga.
Marônôva có công trình nghiên cứu về sự hình thành hứng thú của trẻ em trong điều kiện phát triển bình thường và không bình thường. Shukina có công trình nghiên cứu “Vấn đề hứng thú nhận thức trong khoa học giáo dục”. - Năm 1975, Môracôva nghiên cứu tác dụng của việc dạy học nêu vấn đề đối với hứng thú nhận thức của người học. Ngoài ra, còn một số công trình nghiên cứu của một số các nhà tâm lí học Xô Viết khác như: A.
Manôzôva và các nhà Tâm lí học Cộng hoà Dân chủ Đức như: V. Kossakowski, và một số nhà Tâm lí học tư phương Tây: Janet, E. Nghiên cứu về hứng thú học tập ở Việt Nam Ở Việt Nam, cho đến nay cũng có rất nhiều công trình nghiên cứu về hứng thú ở các mức độ khác nhau. - Nam 1969, tác giả Lê Ngoc Lan có công trình nghiên cứu: “Thực nghiệm tác động nâng cao hứng thú học toán của người học bằng hoạt động ngoại khoá của đội thiếu niên”; - Năm 1974, Tổ Tâm lí học nhân cách thuộc Khoa Tâm lí - Giáo dục, trường Đại học Sư phạm Hà Nội có nghiên cứu: “Hứng thú học tập của người học cấp III với các môn hoc cu thể”; - Năm 1980, Nguyễn Thanh Bình có nghiên cứu hứng thú với đề tài: “Bước đầu tìm hiểu nguyên nhân hứng thú học môn Tâm lí học của sinh viên khoa tự nhiên, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội”; - Năm 1981, Nguyễn Thị Tuyết nghiên cứu vấn đề này với đề tài: “Bước đầu tìm hiểu hứng thú học Văn của người học lớp 10, lớp 11 ở một số trường phổ thông cấp III Thành phố Hồ Chí Minh”; - Năm 1990, Imkoch (người Cam Pu Chia) có công trình nghiên cứu về hứng thú với dé tài: “Tim hiểu hứng thú đối với môn Toán của người học lớp 8 - Phnômpênh”; - Năm 1992, tác giả Nguyễn Thị Tình với đề tài: “Tìm hiểu hứng thú đối với môn Toán của người học lớp 8 - Hải Hưng”; - Năm 1999, tác giả Lê Thị Thu Hằng cũng nghiên cứu vấn đề hứng thú qua đề tài: “Thực trạng hứng thú học tập các môn lí luận của sinh viên trường Đại học Thể dục thể thao 1”; - Năm 2003, tác giả Nguyễn Bá Cường tìm hiểu một số biện pháp phát triển hứng thú qua đề tài: “Một số biện pháp bồi dưỡng và phát triển hứng thú, nhu cầu, thị hiếu, năng lực đọc tác phẩm văn chương của học sinh lớp 9 miền núi Lai Châu”; - Năm 2005, Dương Thị Thanh Thanh nghiên cứu vấn đề hứng thú học tập với đề tài: “Nghiên cứu hứng thú học tập môn toán của hoc sinh lớp 4 tiểu học”; - Năm 2006, Nguyễn Thị Thu Hạnh tìm hiểu một số biện pháp kích thích hứng thú qua đề tài: “Một số biện pháp kích thích hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi khi làm quen với thế giới đồ vật”.
Khái niệm hứng thú Thuật ngữ hứng thú được sử dụng khá rộng rãi trong thực tiễn cuộc sống cũng như trong khoa học giáo dục và được nhiều nhà tâm lí học quan tâm tìm hiểu. Hứng thú trong tâm lí học là một hiện tượng tâm lí rất phức tạp. Có rất nhiều quan điểm khác nhau về hứng thú.