PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Trong thời kỳ công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nƣớc, học tập là một đòi hỏi với mọi ngƣời.Với học sinh - sinh viên thì học tập lại càng quan trọng hơn, bởi đây là, một nhiệm vụ chính.Trên thực tế, không phải ai cũng xác định đƣợc rõ nhiệm vụ này. Để học tốt, việc hình thành và phát triển hứng thú học tập đang là một yêu cầu cần thiết với những ngƣời học. Hứng thú làm tăng cƣờng hiệu quả của quá trình nhận thức, làm nảy sinh khát vọng hành động và hành động một cách say mê, sáng tạo, tăng cƣờng khả năng làm việc.Xôlôvâytrích đã viết: "Nếu trƣờng học có đầy đủ các nhà giáo dục xuất sắc biết lấy hứng thú làm chỗ dựa cho toàn bộ hoạt động của mình, đồng thời lấy mục đích là sự phát triển hứng thú, thì nhà trƣờng và việc học tập đối với trẻ em sẽ là công việc thích thú và vui sƣớng dù vẫn khó khăn nhƣ trƣớc, song các em không để ý đến khó khăn ấy.USinxki lại cho rằng, sự học tập nào không có hứng thú mà chỉ tiến hành bằng sức mạnh cƣỡng bức thì sẽ giết chết lòng ham muốn học tập cuả ngƣời học.
Nó làm óc sáng tạo của ngƣời học thêm mai một và sẽ làm cho ngƣời học có thái độ thờ ơ với hoạt động này. Vì vậy hứng thú môn học nào đó có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao kết quả học tập của học sinh - sinh viên. Đối với sinh viên trƣờng Đại học Lao động- Xã hội nói chung, sinh viên Khoa Công tác Xã hội nói riêng, kiến thức TLH có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp SV thuận lợi hơn trong việc lĩnh hội kiến thức các môn học chuyên ngành, cũng nhƣ giúp xử lý tình huống thực tiễn có hiệu quả, và hơn hết là để trở thành ngƣời cán bộ LĐ- XH hoàn hảo. TLH là một môn học hấp dẫn, có nội dung phong phú và có tính thực tiễn cao, nhƣng lại là một môn học khó và mới mẻ đối với sinh viên nói chung và sinh viên trƣờng ĐH L.Đ- XH nói riêng, đặc biệt là SV năm thứ nhất.
Là một giáo viên giảng dạy môn TLH tại trƣờng từ nhiều năm nay, tôi nhận thấy SV học tập chƣa tự giác, còn 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thụ động, kết quả học tập không cao. Vì vậy việc hình thành hứng thú học tập các môn TLH cho SV Trƣờng Đại Học LĐ- XH là một vấn đề cần thiết, mang tính thời sự. Hiện nay trong lĩnh vực nghiên cứu TLH đã có các công trình nghiên cứu về hứng thú nói chung, hứng thú nghề nghiệp, hứng thú môn học.Thực sự hứng thú là một vấn đề phong phú, hấp đẫn nhƣng cũng khá phức tạp.Vƣgôtxki Nhà TLH Xô Viết đã viết : "Đối với việc nghiên cứu hầu nhƣ không có vấn đề nào rắc rối hơn vấn đề tìm hiểu hƣng thú thực sự của một con ngƣời. Chính vì thế mà vấn đề hứng thú đƣợc khá nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu.
Tuy nhiên chƣa có công trình nào nghiên cứu hứng thú học tập các môn TLH cho SV trƣờng Đại học LĐ- XH. Với lý do đó chúng tôi lựa chọn đề tài : " Nghiên cứu hứng thú học tập các môn TLH của SV Khoa CTXH Trường Đại học Lao Động- Xã Hội. Mục đích nghiên cứu Làm rõ hứng thú học tập các môn TLH, qua đó góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo ngành Công tác Xã hội 3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài. - Đánh giá thực trạng hứng thú học các môn TLH của SV Khoa CTXH Trƣờng Đại học LĐ- XH, làm rõ một số nguyên nhân dẫn đến hiện trạng trên - Đề xuất một số giải pháp sƣ phạm nhằm nâng cao hứng thú học tập các môn TLH, qua đó góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo ngành CTXH. Giả thuyết khoa học. Hứng thú học các môn TLH của SV Khoa CTXH chƣa cao là do một số nguyên nhân: SV chƣa biết cách học, ít cơ hội vận dụng vào thực tiễn,phƣơng pháp giảng dạy chƣa phù hợp.
Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối tượng nghiên cứu Thực trạng hứng thú học các môn TLH của SV Khoa CTXH Trƣờng Đại học LĐ- XH 5.2 Khách thể nghiên cứu. - 211 SV năm thứ nhất, năm thứ hai hệ chính qui, bậc đào tạo cao đẳng CTXH và bậc đào tạo đại học CTXH - 30 Giảng viên, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ đoàn 6. Phạm vi nghiên cứu.
- Vì thời gian có hạn nên luận văn chỉ dừng lại ở mức độ tìm hiểu thực trạng hứng thú học các môn TLH của SV Khoa CTXH Trƣờng Đại học LĐ- XH - Do điều kiện thực tế không cho phép nghiên cứu trên diện rộng, chúng tôi chỉ nghiên cứu SV năm thứ nhất, năm thứ hai hệ chính qui, bậc đào tạo Cao đẳng và bậc đào tạo Đại học Công tác xã hội. Phƣơng pháp nghiên cứu. - Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu, sách báo, tạp chí có liên quan tới hứng thú, hứng thú học tập, hứng thú học tập các môn TLH nhằm tìm hiểu cơ sở lý luận của đề tài. - Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Xây dựng hệ thống bảng hỏi nhằm giải quyết nhiệm vụ chính của đề tài là đánh giá thực trạng hứng thú học tập các môn TLH của sinh viên khoa CTXH Trƣờng Đại học Lao Động Xã Hội.
- Phương pháp quan sát: Tiến hành dự giờ học các môn TLH nhằm thu thập thông tin để chính xác hóa và làm phong phú thêm số liệu đã thu thập đƣợc. - Phương pháp thống kê toán học: Chúng tôi sử dụng phƣơng pháp này để xử lý số liệu điều tra và thấy đƣợc độ tin cậy của kết quả đã thu thập. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu hứng thú.
Trong thực tiễn cuộc sống cũng nhƣ trong khoa học giáo dục, hứng thú là một vấn đề phong phú, hấp dẫn và cũng khá phức tạp nhƣ L.Vƣgôtxki nhà tâm lý học Liên Xô cũ đã khẳng định: “Đối với việc nghiên cứu hầu nhƣ không có vấn đề nào rắc rối hơn vấn đề tìm hiểu hứng thú thực sự của một con ngƣời” [31, tr. Chính vì thế lâu nay lĩnh vực hứng thú đã đƣợc nhiều nhà khoa học trên thế giới quan tâm nghiên cứu và cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu có giá trị về hứng thú đã đƣợc công bố. Lịch sử nghiên cứu hứng thú ở nước ngoài - Từ những năm 1931, L.Strong đã nghiên cứu “Sự thay đổi hứng thú theo lứa tuổi”. Ông đã đƣa ra quan niệm về hứng thú và đƣa ra phƣơng pháp nghiên cứu về hứng thú, với 400 câu và đã thử nghiệm trên nhiều đối tƣợng khác nhau.Ông cho rằng hứng thú có thể thay đổi cùng với sự lớn lên của cá nhân, hứng thú đƣợc biểu hiện trong xu thế của con ngƣời .Buhler, trong công trình “Phát triển hứng thú ở trẻ em” đã tìm hiểu khái niệm về hứng thú, ông cho rằng hứng thú là hiện tƣợng tâm lý phức tạp, đến nay vẫn chƣa thể xác định, trong cấu trúc của hứng thú có sự tham gia của nhu cầu.Buhler thừa nhận tính tích cực của hứng thú song ông chƣa thấy vai trò của giáo dục đối với việc phát triển hứng thú.Bêliep, đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ về vấn đề: “Tâm lý học hứng thú”.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Năm 1946, khi nghiên cứu vấn đề “Tâm lý học trẻ em và thực nghiệm sƣ phạm”, E.Claparade đã đƣa ra khái niệm về hứng thú (dựa trên bản chất sinh học). - Năm 1955, có công trình nghiên cứu của A.Packhudôp về vấn đề “Sự phụ thuộc giữa tri thức của học sinh và hứng thú học tập”. Tác giả đã đề cập tới khái niệm hứng thú và mối quan hệ giữa hứng thú học tập với sự tiếp thu tri thức. Ivanôp đã nghiên cứu về vấn đề “Sự phát triển và giáo dục hứng thú của học sinh các lớp trong trƣờng trung học”.Ông cho rằng nhà trƣờng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển hứng thú học tập của học sinh.đặc biệt là phƣơng pháp giảng của thầy cô giáo.
- Năm 1961, trong cuốn “Tâm lý học hứng thú”, D.Super đã xây dựng phƣơng pháp nghiên cứu về hứng thú nghề nghiệp ở các nhóm dân cƣ khác nhau. - Năm 1964, Guilford đã nghiên cứu về hứng thú và coi nó là một thành tố trong cấu trúc nhân cách.Ganbirô đã nghiên cứu đề tài: “Vận dụng hứng thú nhƣ là một phƣơng tiện để nâng cao chất lƣợng giảng dạy bộ môn tiếng Nga”. Cũng trong năm này, I.Lépkôp đã có công trình nghiên cứu về vấn đề: “Sự hình thành hứng thú nhận thức cho học sinh trong quá trình công tác nghiên cứu địa phƣơng”.Marôzôva đã tìm hiểu: “Sự hình thành hứng thú ở trẻ em trong điều kiện phát triển bình thƣờng và không bình thƣờng”.Marôzôva xem xét hứng thú nhận thức với tƣ cách là động cơ có vai trò thúc đẩy tính tích cực hoạt động của học sinh.Sukina đã có công trình nghiên cứu về: “Vấn đề hứng thú nhận thức trong khoa học giáo dục”. Ngoài việc coi hứng thú là một trong những động cơ có ý nghĩa nhất, tác giả còn cho rằng hứng thú là một thuộc tính của nhân cách.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.Marôrôva đã nghiên cứu vấn đề: “Tác dụng của việc giảng dạy nêu vấn đề đối với hứng thú nhận thức của học sinh”. Trong tác phẩm này tác giả đã làm rõ khái niệm hứng thú nhận thức và các biểu hiện đặc trƣng của nó, đồng thời tác giả đã đề cập tới các giai đoạn phát triển hứng thú cũng nhƣ các yếu tố ảnh hƣởng tới sự phát triển hứng thú. - Trong những năm gần đây còn có công trình nghiên cứu của A.Anherxki: “Bàn về vấn đề giáo dục hứng thú cho học sinh cấp I và trung học”. Savina với đề tài nghiên cứu về: “Sự hình thành hứng thú và khuynh hƣớng trong việc giáo dục đoàn viên”.
Vina với đề tài: “Sự hình thành hứng thú trong quá trình học tập các môn”. Công trình nghiên cứu của L.Xalơnhisƣva về: “Sự phát triển hứng thú nhận thức ở các em mẫu giáo”.Pagiơnhicôp đã nghiên cứu vấn đề: “Sự hình thành khuynh hƣớng xã hội của hứng thú ở học sinh trong quá trình tham gia công tác ngoài nhà trƣờng”.Tratac đã nghiên cứu: “Những cơ sở của việc hình thành hứng thú môn thực vật”.