phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, nội dung chính của Luận văn gồm 03 chương cụ thể như sau: 7 Luan van Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức và hoạt động thanh tra chuyên ngành nội vụ cấp tỉnh Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức và hoạt động thanh tra chuyên ngành nội vụ tại tỉnh Cao Bằng. Chƣơng 3: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra chuyên ngành nội vụ từ thực tiễn ở tỉnh Cao Bằng. 8 Luan van Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA CHUYÊN NGÀNH NỘI VỤ 1. Quan niệm về ngành nội vụ và thanh tra chuyên ngành nội vụ 1.
Nội vụ và ngành nội vụ 1. Quan niệm về nội vụ "Nội vụ" Theo từ điển Tiếng Việt, là công việc thuộc lĩnh vực chính trị trong một nước, là diễn biến bên trong của vụ việc. Nhìn chung, nội vụ có thể hiểu là công việc bên trong nhằm mục đích sắp xếp, bố trí một cách hiệu quả một tổ chức nào đó về bộ máy và người làm việc sao cho hợp lý và những vấn đề liên quan đến việc vận hành bộ máy đó. Ngành nội vụ là hoạt động quản lý nhà nước, theo chức năng, nhiệm vụ được Chính phủ giao thì ngành Nội vụ thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực tổ chức hành chính, sự nghiệp nhà nước; chính quyền địa phương; địa giới hành chính và phân loại đơn vị hành chính; quản lý biên chế, tinh giản biên chế; cán bộ, công chức, viên chức nhà nước; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức nhà nước; chính sách tiền lương; tổ chức hội và các tổ chức phi chính phủ; thi đua, khen thưởng; công tác quản lý nhà nước về tôn giáo; công tác văn thư, lưu trữ nhà nước; cải cách hành chính nhà nước; quản lý nhà nước về công tác thanh niên…Về hệ thống tổ chức các cơ quan cho thấy, cơ cấu tổ chức, ngành nội vụ là tập hợp hệ thống các cơ quan từ trung ương, đến địa phương bao gồm: Bộ Nội vụ; Vụ Tổ chức cán bộ các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Phòng tổ chức cán bộ hoặc bộ phận thực hiện công tác cán bộ tại các cơ qua, đơn vị ở các Sở, ban, ngành thuộc tỉnh; phòng Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân huyện.
9 Luan van Các cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận của cơ quan nhà nước được nhà nước thành lập, trao quyền, bảo đảm các điều kiện, phương tiện.để thực hiện chức năng quản lý nhà nước đó là thực thi quyền hành pháp nghĩa là triển khai tổ chức thực hiện pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống. Việc thành lập, tổ chức, quản lý các cơ quan hành chính nhà nước được Chính phủ giao cho ngành Nội vụ thực hiện. Như vậy, các nhiệm vụ của ngành nội vụ là xây dựng, thành lập các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp nhà nước, những vấn đề liên quan đến cơ cấu tổ chức, bộ máy và nhân sự của tổ chức. Đây là một nhiệm vụ quan trọng và cũng rất nhạy cảm, vì mọi hoạt động, tổ chức của ngành nội vụ đều động chạm đến con người, liên quan đến hoạt động công vụ của của con người trong tổ chức.
Nội vụ có quan hệ mật thiết với công vụ, vì công vụ là một lĩnh vực nằm trong nội vụ. "Công vụ là hoạt động mang tính quyền lực công, tính pháp lý của tất cả các công chức (người làm công cho Nhà nước) nhằm bảo đảm cho xã hội vận hành có điều hòa, điều chỉnh" [8]. Như vậy, hoạt động công vụ là hoạt động hành chính nhà nước, bao gồm việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ, công chức được pháp luật quy định. Công vụ ở đây có thể hiểu là nhiệm vụ của khu vực công, là chỉ những công việc công do Nhà nước phải đảm nhận thực hiện hoặc có trách nhiệm thực hiện (cung cấp tài chính, chính sách,.
Công vụ thể hiện trực tiếp nhất quan hệ giữa Nhà nước và xã hội trong thực hiện chức năng quản lý. Nói cách khác, hoạt động công vụ là việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức đặt trong mối quan hệ quản lý nhà nước-là quan hệ giữa một bên là chủ thể quản lý và một bên là đối tượng quản lý. Trong quan hệ đó, một bên đại diện cho quyền lực nhà nước (chủ thể quản lý) mà mỗi hành vi, quyết định 10 Luan van của họ có vai trò quyết định đối với quyền và lợi ích của đối tượng chịu sự quản lý (đối tượng quản lý). Đối tượng quản lý có trách nhiệm tuân thủ các quyết định quản lý đưa ra, bao gồm cả các quyết định có chứa quy phạm và quyết định áp dụng pháp luật.
Chủ thể của công vụ chỉ là cơ quan có thẩm quyền quản lý nhà nước (chủ yếu là cơ quan hành chính) và cán bộ, công chức trong các cơ quan đó thực hiện trên cơ sở nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật giao[12]. Từ đó có thể định nghĩa: Nội vụ là hoạt động tổ chức, sắp xếp bộ máy bộ máy và việc quản lý của chủ thể quản lý nhà nước, những vấn đề liên quan đến bộ máy, nhân lực của tổ chức nhằm mục đích làm cho bộ máy nhà nước được vận hành hiệu quả. Quan niệm về ngành nội vụ a. Định nghĩa ngành nội vụ Cho đến thời điểm hiện nay, chưa có một định nghĩa rõ ràng về ngành nội vụ, tuy nhiên, có thể định nghĩa khái quát ngành nội vụ như sau: Ngành nội vụ là hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương, được giao thực hiện chức năng tổ chức, sắp xếp hệ thống các cơ quan nhà nước, quản lý nhân sự trong bộ máy nhà nước và các nội dung liên quan đến hệ thống bộ máy nhà nước được Chính phủ giao thực hiện.
Như vậy, khi nói ngành Nội vụ là bàn đến các tổ chức thuộc hệ thống từ trung ương đến địa phương, gồm Bộ Nội vụ, Sở Nội vụ, Phòng Nội vụ. Quản lý nhà nước về lĩnh vực nội vụ thực chất là một hoạt động thực hiện quản lý các nội dung của tổ chức bộ máy và con người trong bộ máy nhà nước theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, hoạt động công vụ lại được thực hiện trong hệ thống các cơ quan nhà nước, chính vì vậy, ngành nội vụ và công vụ có những điểm giống nhau cơ bản đó là: 11 Luan van - Tổ chức và hoạt động của nội vụ và công vụ đều liên quan đến cơ quan quản lý nhà nước và con người-nhân sự thực hiện nhiệm vụ. Cụ thể: + Cơ quan quản lý nhà nước là các cơ quan nhà nước chuyên thực hiện các hoạt động chấp hành, điều hành nhằm thi hành pháp luật, chủ yếu là bộ máy hành chính nhà nước (bao gồm Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp, các cơ quan của Chính phủ, cơ quan tham mưu của Ủy ban nhân dân các cấp).
Hoạt động công vụ là hoạt động của cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước. Các nhiệm vụ, quyền hạn này được quy định dựa trên thẩm quyền của từng cơ quan. + Con người thực hiện nhiệm vụ ở đây là cán bộ, công chức. Theo quy định tại Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, thì cán bộ, công chức được quy định như sau: Cán bộ là người được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Cán bộ cấp xã là người được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội. Ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, cán bộ bao gồm cán bộ trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện. Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy 12 Luan van lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Công chức cấp xã là người được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [34].
- Phạm vi của nội vụ và công vụ đều liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, công chức; đến công tác tuyển dụng, bổ nhiệm, chế độ chính sách, thi đua khen thưởng, xử lý kỷ luật.của cán bộ, công chức, viên chức. Điểm giống nhau giữa quản lý nhà nước về nội vụ và hoạt động cộng vụ đó là đều liên quan đến hoạt động của con người, đến nhân sự trong bộ máy của nhà nước. Đặc điểm của ngành nội vụ Thứ nhất, ngành nội vụ là cơ quan quản lý hành chính nhà nước, thực hiện hoạt động chấp hành - điều hành (là những hoạt động được tiến hành trên cơ sở luật và để thi hành luật), đây là phương diện hoạt động chủ yếu của cơ quan hành chính nhà nước.