NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TẠI THIÊN ĐƯỜNG HOA QUẢNG LA (TP. HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH)


Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Nghiên cứu khoa học "Hoạt động du lịch tại Thiên đường hoa Quảng La, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh" (Mã số: ĐTSV.60) do nhóm tác giả Vũ Hồng Ngát và Lê Thị Lương (Khoa Quản lý Xã hội, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Lê Thị Thanh Tuyền. Đề tài tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để đánh giá toàn diện tiềm năng, thực trạng và xây dựng hệ thống giải pháp phát triển bền vững cho mô hình du lịch nông nghiệp - sinh thái tại Thiên đường hoa Quảng La trong bối cảnh tái cấu trúc không gian đô thị Hạ Long?

Áp dụng phương pháp tiếp cận kết hợp giữa nghiên cứu tài liệu thứ cấp, xử lý số liệu thống kê giai đoạn 2016 – 2022 và phương pháp điền dã khảo sát thực địa (tháng 02/2022), nhóm tác giả đã phác thảo bức tranh thực tế về hoạt động của điểm đến. Phát hiện trọng tâm chỉ ra rằng Thiên đường hoa Quảng La (gắn liền với Hợp tác xã Nông dược xanh Tinh Hoa) sở hữu tiềm năng sinh thái độc đáo nhưng đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn: tính mùa vụ gay gắt, thiếu hạ tầng lưu trú, nhân lực bản địa chưa chuyên nghiệp và thiếu liên kết vùng. Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học giúp các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp phát triển sản phẩm du lịch "mùa nào thức nấy", hoàn thiện chuỗi cung ứng dịch vụ và định vị thương hiệu du lịch sinh thái nông nghiệp Quảng Ninh.


Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Quảng Ninh từ lâu đã khẳng định vị thế là trung tâm du lịch hàng đầu cả nước với Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long cùng hệ thống di tích lịch sử - văn hóa đặc sắc như Yên Tử, đền Cửa Ông, di tích Bạch Đằng. Tuy nhiên, mô hình phát triển du lịch của tỉnh phần lớn tập trung vào dải ven biển và hải đảo, tạo nên sự chênh lệch lớn về mật độ phát triển giữa các vùng không gian. Năm 2020 đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi toàn bộ huyện Hoành Bồ được sáp nhập vào thành phố Hạ Long, mở rộng không gian địa giới và tạo dư địa to lớn để phát triển hành lang kinh tế - du lịch sinh thái rừng, nông nghiệp phía Bắc và Tây Bắc.

Dù tiềm năng to lớn, phần lớn các công trình nghiên cứu trước đây (như nghiên cứu của Nguyễn Thu Thảo năm 2012, Bùi Thị Bích Ngọc năm 2018, Nguyễn Thị Quỳnh Hương năm 2019) chủ yếu đào sâu vào chất lượng dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh tại khu vực Vịnh Hạ Long. Mảng đề tài về các mô hình du lịch nông nghiệp trải nghiệm, trang trại sinh thái và vùng nông dược tại các xã miền núi sáp nhập như Quảng La hầu như còn bỏ ngỏ.

Nghiên cứu này được tiến hành trong bối cảnh vô cùng cấp thiết khi ngành du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn phục hồi toàn diện sau đại dịch COVID-19 theo Phương án số 829/PA-BVHTTDL ngày 15/3/2022 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Nhu cầu tìm về thiên nhiên, du lịch "chữa lành", du lịch nông nghiệp sạch của du khách đô thị tăng vọt. Việc nghiên cứu một điểm đến đặc thù như Thiên đường hoa Quảng La không chỉ lấp đầy khoảng trống học thuật về du lịch nông thôn tại địa phương, mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế xanh, giải quyết việc làm và nâng cao sinh kế cho cộng đồng dân tộc thiểu số tại chỗ.


Methodology và approach (350-400 từ)

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình (Case Study), kết hợp phân tích mô tả (descriptive analysis) và phân tích định tính - định lượng nhằm đảm bảo tính chặt chẽ, khách quan của một công trình khoa học. Khung phương pháp luận của đề tài được triển khai qua ba cấu phần đồng bộ:

  1. Phương pháp thu thập thông tin và dữ liệu thứ cấp: Nhóm tác giả tiến hành rà soát hệ thống hóa cơ sở lý luận về du lịch tham quan, du lịch sinh thái nông nghiệp và các điều kiện hình thành điểm đến. Đồng thời, nghiên cứu kế thừa và khai thác các số liệu thống kê từ Niên giám thống kê thành phố Hạ Long, các văn bản chính sách quan trọng (Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quyết định số 147/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Kế hoạch số 3228/KH-BVHTTDL), cùng các báo cáo phát triển kinh tế - xã hội định kỳ của Ủy ban nhân dân xã Quảng La từ năm 2016 đến đầu năm 2022.

  2. Phương pháp điền dã và khảo sát thực địa (Fieldwork): Được thực hiện trực tiếp vào tháng 02 năm 2022 tại thôn 6, xã Quảng La, TP. Hạ Long. Nhóm nghiên cứu đã trực tiếp khảo sát thực địa cảnh quan, cơ sở vật chất kỹ thuật của Hợp tác xã Nông dược xanh Tinh Hoa và Thiên đường hoa Quảng La. Hoạt động này cho phép ghi nhận chân thực hạ tầng giao thông kết nối, cơ cấu phân khu chức năng, quy trình chăm sóc hoa - dược liệu và phương thức phục vụ khách tại chỗ.

  3. Phương pháp phân tích, tổng hợp và xử lý số liệu: Dữ liệu thu thập được phân loại theo các nhóm chỉ tiêu: lượng khách, doanh thu dịch vụ, cơ cấu sản phẩm, trình độ lực lượng lao động và đánh giá mức độ hài lòng của du khách. Thông qua kỹ thuật so sánh đối chiếu với các mô hình du lịch nông nghiệp tiêu biểu tại Việt Nam (như Mộc Châu, Sa Pa, Ba Vì, làng hoa Sa Đéc), nghiên cứu đã luận chứng rõ ràng những điểm mạnh, điểm yếu, thời cơ và thách thức đối với điểm đến. Độ tin cậy (reliability) của đề tài được bảo đảm thông qua sự đối chiếu chéo giữa số liệu báo cáo hành chính của địa phương với quan sát thực chứng từ chuyến điền dã.


Phát hiện chính (400-450 từ)

Từ quá trình tổng hợp số liệu và khảo sát thực tế, nghiên cứu đã rút ra 5 phát hiện cốt lõi về hoạt động du lịch tại Thiên đường hoa Quảng La:

  • Sự kết hợp độc đáo giữa nông nghiệp sạch, bảo tồn dược liệu và du lịch sinh thái: Điểm nhấn khác biệt lớn nhất của Thiên đường hoa Quảng La là sự hình thành trên nền tảng hoạt động của Hợp tác xã Nông dược xanh Tinh Hoa. Điểm đến không đơn thuần là công viên hoa cảnh quan mà còn là không gian bảo tồn, trồng trọt và chế biến các loại cây thuốc, thảo dược quý. Đây là tài nguyên du lịch sinh thái - y học có giá trị cao, phù hợp với xu hướng du lịch sức khỏe (wellness tourism).

  • Áp lực nặng nề từ tính chu kỳ và mùa vụ (Seasonality): Hoạt động đón khách phụ thuộc quá lớn vào vòng đời của các loài hoa chính và các dịp lễ, Tết, kỳ nghỉ mùa xuân. Vào các tháng hoa nở rộ, điểm đến đón lượng khách đông đảo; ngược lại, vào mùa mưa bão hoặc thời gian hoa tàn, lượng khách sụt giảm sâu. Việc thiếu hụt các sản phẩm trải nghiệm xen kẽ khiến doanh thu và hoạt động kinh doanh bị gián đoạn, gây lãng phí hạ tầng và khó khăn trong duy trì lực lượng lao động thường xuyên.

  • Điểm nghẽn nghiêm trọng về hạ tầng lưu trú và dịch vụ bổ trợ: Khảo sát cho thấy Thiên đường hoa Quảng La hiện chủ yếu phục vụ khách tham quan chụp ảnh trong ngày (day-trippers). Khu vực hoàn toàn thiếu vắng hệ thống lưu trú đạt chuẩn (như homestay, farmstay sinh thái, khu cắm trại chuyên nghiệp). Hệ thống dịch vụ ẩm thực, khu vui chơi trải nghiệm giáo dục nông nghiệp còn ở quy mô sơ khai, dẫn đến mức chi tiêu bình quân trên mỗi lượt khách rất thấp, chưa giữ chân được khách chi tiêu cao.

  • Nguồn nhân lực mang tính tự phát, thiếu kỹ năng chuyên môn: Lực lượng lao động trực tiếp phục vụ tại điểm đến phần lớn là người dân địa phương (các dân tộc Kinh, Dao, Sán Dìu, Tày) chuyển đổi từ làm nông nghiệp thuần túy. Đội ngũ này tuy nhiệt tình, mộc mạc nhưng thiếu hụt kỹ năng nghiệp vụ du lịch chuẩn mực, khả năng thuyết minh văn hóa - dược liệu và kỹ năng xử lý tình huống chuyên nghiệp.

  • Tính liên kết tuyến điểm còn yếu: Dù nằm trên trục Quốc lộ 279 kết nối thuận tiện giữa trung tâm Hạ Long với các vùng lân cận, Thiên đường hoa Quảng La vẫn vận hành như một điểm đến biệt lập. Điểm đến chưa được các doanh nghiệp lữ hành lớn đưa vào các chương trình tour định kỳ liên kết giữa Vịnh di sản, các điểm tâm linh (Yên Tử, Đền Cửa Ông) và chuỗi sinh thái đồi núi Hoành Bồ.


Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Công trình nghiên cứu mang lại những đóng góp rõ rệt trên cả ba bình diện lý luận, phương pháp và thực tiễn:

  • Về mặt lý luận: Báo cáo đóng góp vào hệ thống lý thuyết về du lịch sinh thái nông nghiệp tại các vùng nông thôn trong quá trình đô thị hóa nhanh. Nghiên cứu cụ thể hóa mối quan hệ hữu cơ giữa việc bảo tồn tri thức bản địa (trồng cây thuốc, thảo dược) với quá trình thương mại hóa thành dịch vụ du lịch trải nghiệm, bổ sung góc nhìn mới cho phân khúc du lịch nông dược tại Việt Nam.

  • Về mặt phương pháp luận: Đề tài xây dựng một quy trình tiếp cận thực tiễn mẫu mực cho các nghiên cứu cấp vi mô: kết hợp chặt chẽ giữa thống kê thứ cấp nhiều năm với điền dã thực địa tại một điểm đến cụ thể, tạo tiền đề phương pháp cho các công trình nghiên cứu sau này về du lịch cộng đồng tại Quảng Ninh.

  • Về mặt ứng dụng thực tiễn và chính sách: Nghiên cứu đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

    1. Đổi mới mô hình tổ chức quản lý;
    2. Thiết lập liên kết tour tuyến với trung tâm du lịch biển;
    3. Đẩy mạnh xúc tiến truyền thông đa kênh;
    4. Chuẩn hóa đào tạo nhân lực du lịch cộng đồng;
    5. Chiến lược xây dựng sản phẩm "mùa nào thức nấy" gắn liền với đầu tư hạ tầng lưu trú sinh thái. Đây là tài liệu tham khảo giá trị cho chính quyền địa phương và doanh nghiệp kinh doanh điểm đến.

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Báo cáo nghiên cứu khoa học này hướng đến nhiều nhóm độc giả và mang lại những giá trị chuyên biệt:

  • Nhà nghiên cứu và Giảng viên, Sinh viên ngành Du lịch - Văn hóa: Cung cấp nguồn tư liệu thực chứng phong phú, cập nhật về thực trạng phát triển điểm đến du lịch nông thôn; đóng vai trò là case study thực tiễn phục vụ giảng dạy các môn Quản trị điểm đến, Quy hoạch du lịch và Du lịch sinh thái.
  • Các nhà hoạch định chính sách và Cơ quan quản lý Nhà nước: Giúp Phòng Du lịch TP. Hạ Long, Sở Du lịch tỉnh Quảng Ninh và UBND xã Quảng La có thêm căn cứ thực tiễn để ban hành các cơ chế khuyến khích đầu tư nông nghiệp kết hợp du lịch, đồng thời định hướng quy hoạch không gian nông thôn mới bền vững.
  • Doanh nghiệp lữ hành và Hợp tác xã kinh doanh: Giúp Ban quản lý Hợp tác xã Nông dược xanh Tinh Hoa và các đơn vị lữ hành thiết kế các tour trải nghiệm nông nghiệp sinh thái đặc sắc, tối ưu hóa chuỗi cung ứng dịch vụ và khắc phục tính mùa vụ trong kinh doanh.

FAQ (Câu hỏi thường gặp) (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu là gì?

Phát hiện lớn nhất là Thiên đường hoa Quảng La sở hữu tiềm năng độc nhất vô nhị về mô hình "du lịch nông dược", nhưng đang bị giới hạn nghiêm trọng bởi tính mùa vụ hoa và sự thiếu vắng hoàn toàn của hệ thống hạ tầng lưu trú.

2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu kết hợp trực tiếp giữa số liệu lịch sử 6 năm (2016–2022) và đợt điền dã thực địa vào tháng 2/2022 – thời điểm nhạy cảm khi du lịch Việt Nam vừa chuẩn bị mở cửa trở lại sau làn sóng đại dịch COVID-19, phản ánh chân thực hiện trạng của điểm đến.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các địa phương khác không?

Có. Mô hình phân tích thực trạng, các bài học kinh nghiệm và giải pháp phát triển sản phẩm "mùa nào thức nấy" hoàn toàn có thể áp dụng cho các điểm đến du lịch nông nghiệp, trang trại hoa tại các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo (Next steps) của đề tài là gì?

Mở rộng khảo sát định lượng quy mô lớn về mức độ sẵn sàng chi trả (Willingness-to-Pay) của du khách đối với dịch vụ nghỉ dưỡng nông dược, và đánh giá tác động môi trường - xã hội theo các tiêu chí của Hội đồng Du lịch Bền vững Toàn cầu (GSTC).

5. Giải pháp thực tiễn cấp bách nhất được đề xuất là gì?

Xây dựng chuỗi sản phẩm trải nghiệm quanh năm "mùa nào thức nấy" (trải nghiệm thu hái dược liệu, quy trình chưng cất tinh dầu, ẩm thực thực dưỡng) kết hợp đầu tư mô hình lưu trú farmstay/glamping sinh thái.


Kết luận (150 từ)

Đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên Vũ Hồng Ngát và Lê Thị Lương đã hệ thống hóa thành công bức tranh toàn diện về hoạt động du lịch tại Thiên đường hoa Quảng La, thành phố Hạ Long. Nghiên cứu khẳng định du lịch nông nghiệp kết hợp bảo tồn dược liệu là hướng đi đúng đắn, góp phần đa dạng hóa hệ sinh thái du lịch của tỉnh Quảng Ninh ngoài không gian vịnh biển truyền thống.

Để biến tiềm năng thành động lực kinh tế bền vững, chính quyền địa phương và ban quản lý điểm đến cần khẩn trương thực hiện đồng bộ các giải pháp về đầu tư hạ tầng lưu trú, chuẩn hóa nhân lực và kết nối mạng lưới tour tuyến liên vùng. Các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp được khuyến khích tiếp tục đồng hành, mở rộng các dự án ứng dụng khoa học nhằm đưa Thiên đường hoa Quảng La trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch xanh Việt Nam.