Hoạt Động của Công Ty Đông Ấn Anh ở Vương Quốc Xiêm Thế Kỷ XVII

Khám phá luận án tiến sĩ về hoạt động của công ty Đông Ấn Anh tại Vương quốc Xiêm thế kỷ XVII, phân tích lịch sử và tác động kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Văn Vinh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hoàng Anh Tuấn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Hoạt Động Của Công Ty Đông Ấn Anh Tại Vương Quốc Xiêm Thế Kỷ XVII
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Tổng Quan Công Ty Đông Ấn Anh tại Xiêm XVII

Thế kỷ XVII chứng kiến sự trỗi dậy của Công ty Đông Ấn Anh (EIC) như một thế lực thương mại hàng đầu. Vương quốc Xiêm, với vị trí chiến lược và nền kinh tế phát triển, trở thành mục tiêu quan trọng trong mạng lưới thương mại của EIC. Bài viết này sẽ đi sâu vào hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh ở Vương quốc Xiêm trong giai đoạn này, phân tích những thành công, thất bại, và ảnh hưởng mà công ty này mang lại. Hoạt động của EIC tại Xiêm không chỉ là câu chuyện thương mại, mà còn là sự giao thoa văn hóa và chính trị giữa hai quốc gia. Sự xuất hiện của các thương nhân phương Tây, trong đó có người Anh, đã góp phần định hình nên nhiều nét đặc sắc trong truyền thống chính trị, thương mại của người Thái. "Records of the Relations between Siam and Foreign Countries in the 17th century" cung cấp một cái nhìn sâu sắc về giai đoạn lịch sử này.

1.1. Bối Cảnh Lịch Sử Thương Mại Đông Nam Á Thế Kỷ XVII

Thế kỷ XVII là thời kỳ hoàng kim của thương mại Đông Á. Các vương quốc trong khu vực, bao gồm cả Vương quốc Xiêm, tích cực tham gia vào mạng lưới thương mại quốc tế. Sự xuất hiện của các cường quốc châu Âu như Bồ Đào Nha, Hà Lan, và Anh đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế của khu vực. Lịch sử thương mại giai đoạn này cho thấy sự năng động và khả năng thích ứng của các quốc gia Đông Nam Á trước những biến động toàn cầu. Xiêm nổi lên như một trung tâm giao thương quan trọng, thu hút các thương nhân từ khắp nơi trên thế giới.

1.2. Vai Trò Của Công Ty Đông Ấn Anh Trong Thương Mại Toàn Cầu

Công ty Đông Ấn Anh đóng vai trò then chốt trong việc mở rộng ảnh hưởng của Anh ở châu Á. Với nguồn vốn lớn và mạng lưới rộng khắp, EIC nhanh chóng thiết lập các thương điếm và chi phối nhiều tuyến đường thương mại quan trọng. Sự thành công của EIC không chỉ mang lại lợi nhuận cho các nhà đầu tư, mà còn góp phần củng cố vị thế của Anh trên trường quốc tế. Chính sách của Công ty Đông Ấn Anh thường mang tính thực dụng, tập trung vào tối đa hóa lợi nhuận và duy trì quyền lực.

II. Thách Thức và Khó Khăn Nghiên Cứu Công Ty Đông Ấn Anh

Nghiên cứu về hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh tại Xiêm thế kỷ XVII đối mặt với nhiều thách thức. Nguồn tài liệu lịch sử phân tán và đôi khi mâu thuẫn đòi hỏi sự phân tích tỉ mỉ và đánh giá khách quan. Bên cạnh đó, việc hiểu rõ bối cảnh chính trị và xã hội của Vương quốc Xiêm trong giai đoạn này là yếu tố then chốt để giải mã những hành động và quyết định của EIC. Sự cạnh tranh gay gắt từ các thế lực thương mại khác, đặc biệt là Hà Lan và Pháp, cũng tạo ra những khó khăn không nhỏ cho Công ty Đông Ấn Anh. "Royal Chronicles of Ayutthaya" là một nguồn sử liệu vô song giúp hiểu sâu hơn về lịch sử Xiêm.

2.1. Nguồn Tài Liệu Lịch Sử Về Quan Hệ Anh Xiêm

Nguồn tài liệu về quan hệ Anh - Xiêm thế kỷ XVII khá phong phú, bao gồm các báo cáo thương mại, thư tín ngoại giao, và nhật ký của các thương nhân. Tuy nhiên, nhiều tài liệu gốc vẫn còn nằm rải rác trong các thư viện và kho lưu trữ ở châu Âu và châu Á. Việc tiếp cận và phân tích các nguồn tài liệu này đòi hỏi sự kiên trì và chuyên môn cao. Sự thiếu hụt thông tin từ phía Xiêm cũng là một trở ngại lớn trong việc tái hiện bức tranh toàn cảnh về mối quan hệ này.

2.2. Ảnh Hưởng Của Chính Trị Xiêm Đến Thương Mại Đông Ấn

Chính trị Xiêm thế kỷ XVII có ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động thương mại của Công ty Đông Ấn Anh. Triều đình Xiêm thường can thiệp vào hoạt động thương mại, áp đặt các quy định và thuế khóa nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia. Sự bất ổn chính trị và các cuộc tranh giành quyền lực cũng gây ra những gián đoạn và rủi ro cho các thương nhân nước ngoài. Khả năng thích ứng với những thay đổi chính trị ở Xiêm là yếu tố quyết định sự thành công của EIC.

III. Giải Pháp Phân Tích Chính Sách Của Công Ty Đông Ấn Anh

Để hiểu rõ hơn về hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh tại Xiêm, cần phân tích chi tiết các chính sách của Công ty Đông Ấn trong giai đoạn này. Các chính sách này bao gồm chiến lược thương mại, quản lý nhân sự, và quan hệ ngoại giao. Việc so sánh chính sách của Công ty Đông Ấn với các đối thủ cạnh tranh như Hà Lan và Pháp cũng giúp làm nổi bật những điểm mạnh và điểm yếu của EIC. Nghiên cứu về chính sách của Công ty Đông Ấn không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hoạt động kinh doanh, mà còn về vai trò của công ty này trong quá trình thực dân hóa châu Á.

3.1. Chiến Lược Thương Mại Của Công Ty Đông Ấn Anh Ở Xiêm

Chiến lược thương mại của Công ty Đông Ấn Anh tại Xiêm tập trung vào việc khai thác các nguồn tài nguyên quý giá như thiếc, gỗ, và gia vị. EIC cũng tích cực tham gia vào các hoạt động buôn bán trung gian, kết nối các thị trường khác nhau trong khu vực. Tuy nhiên, chiến lược thương mại này không phải lúc nào cũng thành công do sự cạnh tranh gay gắt và những hạn chế về chính sách thương mại của Xiêm. Thương mại Đông Ấn cần có chiến lược lâu dài và bài bản.

3.2. Quản Lý Nhân Sự Và Mạng Lưới Thương Điếm Của Công Ty

Việc quản lý nhân sự và xây dựng mạng lưới thương điếm hiệu quả là yếu tố quan trọng để Công ty Đông Ấn Anh thành công tại Xiêm. EIC thường tuyển dụng các thương nhân và quan chức có kinh nghiệm, đồng thời xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các đối tác địa phương. Tuy nhiên, tình trạng tham nhũng và sự thiếu kỷ luật trong nội bộ EIC đôi khi gây ra những vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

IV. Ảnh Hưởng Của Anh Ở Xiêm Phân Tích Giao Thương Anh Xiêm

Hoạt động giao thương Anh - Xiêm thế kỷ XVII có ảnh hưởng đáng kể đến cả hai quốc gia. Đối với Vương quốc Xiêm, sự xuất hiện của Công ty Đông Ấn Anh mang lại nguồn thu ngân sách đáng kể và thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề liên quan đến thương mại. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các thương nhân nước ngoài cũng gây ra những khó khăn cho các thương nhân địa phương. Đối với Anh, giao thương Anh - Xiêm mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn tài nguyên quý giá và mở rộng ảnh hưởng của Anh ở Xiêm nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung.

4.1. Tác Động Kinh Tế Của Công Ty Đông Ấn Đến Xiêm

Sự có mặt của Công ty Đông Ấn Anh góp phần vào sự phát triển của kinh tế Xiêm thế kỷ XVII. Tuy nhiên, tác động này không hoàn toàn tích cực. Sự cạnh tranh từ các thương nhân nước ngoài có thể gây ra những khó khăn cho các thương nhân địa phương. Bên cạnh đó, việc khai thác quá mức các nguồn tài nguyên có thể gây ra những hệ lụy môi trường nghiêm trọng. Kinh tế Xiêm thế kỷ XVII phát triển nhờ thương mại nhưng cũng đối mặt nhiều thách thức.

4.2. Ảnh Hưởng Văn Hóa Và Xã Hội Từ Thương Mại Anh Xiêm

Thương mại Anh - Xiêm không chỉ có tác động kinh tế, mà còn ảnh hưởng văn hóa và xã hội. Sự giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia mang lại những thay đổi trong phong tục tập quán, kiến trúc, và nghệ thuật. Tuy nhiên, sự du nhập của các giá trị văn hóa phương Tây cũng có thể gây ra những xung đột và mâu thuẫn trong xã hội Xiêm. Ảnh hưởng văn hóa cần được xem xét một cách toàn diện.

4.3. Vai Trò Của Constance Phaulkon Trong Quan Hệ Anh Pháp Xiêm

Constance Phaulkon là một nhân vật quan trọng trong lịch sử quan hệ giữa Anh, Pháp và Xiêm. Từ hợp tác với người Anh, đến bắt tay với người Pháp, những thăng trầm trong sự nghiệp của ông đã có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh và sự cạnh tranh giữa các cường quốc phương Tây ở Xiêm. Vai trò của Constance Phaulkon là một ví dụ điển hình về sự phức tạp và biến động của chính trị khu vực.

V. Nguyên Nhân Suy Thoái Sự Suy Tàn Của Công Ty Đông Ấn Anh

Hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh tại Xiêm không kéo dài mãi. Đến cuối thế kỷ XVII, sự suy tàn của Công ty Đông Ấn trở nên rõ rệt. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ, sự bất ổn chính trị ở Xiêm, và những sai lầm trong chính sách quản lý của EIC. Việc nghiên cứu sự suy tàn của Công ty Đông Ấn giúp rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá cho các doanh nghiệp quốc tế ngày nay.

5.1. Cạnh Tranh Từ Các Thế Lực Thương Mại Châu Âu Khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các thế lực thương mại châu Âu khác, đặc biệt là Hà Lan và Pháp, là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy tàn của Công ty Đông Ấn Anh tại Xiêm. Các đối thủ này thường có lợi thế về vốn, công nghệ, và mạng lưới quan hệ, gây khó khăn cho EIC trong việc duy trì vị thế cạnh tranh. Cạnh tranh khốc liệt đòi hỏi chiến lược linh hoạt.

5.2. Bất Ổn Chính Trị Ở Xiêm Và Hậu Quả Với Thương Mại

Sự bất ổn chính trị ở Xiêm, đặc biệt là vào cuối thế kỷ XVII, gây ra những gián đoạn và rủi ro lớn cho hoạt động thương mại của Công ty Đông Ấn Anh. Các cuộc tranh giành quyền lực và xung đột nội bộ làm suy yếu chính quyền, tạo điều kiện cho các hành vi tham nhũng và gian lận, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh. Chính trị Xiêm thế kỷ XVII tác động mạnh đến thương mại.

VI. Kết Luận và Tương Lai Nghiên Cứu Lịch Sử Thương Mại

Nghiên cứu về hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh tại Xiêm thế kỷ XVII mang lại những hiểu biết sâu sắc về lịch sử thương mại, quan hệ quốc tế, và ảnh hưởng của thực dân hóa đối với khu vực Đông Nam Á. Những bài học kinh nghiệm từ quá khứ vẫn còn giá trị trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay. Việc tiếp tục nghiên cứu lịch sử giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá khứ, định hình hiện tại, và xây dựng tương lai.

6.1. Ý Nghĩa Của Việc Nghiên Cứu Lịch Sử Thương Mại Đông Ấn

Nghiên cứu lịch sử thương mại Đông Ấn không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá khứ, mà còn cung cấp những bài học kinh nghiệm quý giá cho các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách ngày nay. Việc phân tích những thành công và thất bại của Công ty Đông Ấn Anh giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những yếu tố quyết định sự thành công trong môi trường kinh doanh quốc tế. Nghiên cứu lịch sử rất quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Quan Hệ Anh Xiêm

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về quan hệ Anh - Xiêm có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về ảnh hưởng văn hóa, xã hội của Công ty Đông Ấn Anh đối với Xiêm, hoặc khám phá vai trò của các thương nhân địa phương trong mạng lưới thương mại của EIC. Bên cạnh đó, việc so sánh quan hệ Anh - Xiêm với quan hệ của Xiêm với các cường quốc khác cũng là một hướng nghiên cứu đầy tiềm năng. Cần nhiều nghiên cứu lịch sử hơn nữa về quan hệ này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu Chương 2: Sự thành lập Công ty Đông Ấn Anh và những mối liên hệ đầu tiên với vương quốc Xiêm đầu thế kỷ XVII Trình bày và phân tích nguyên nhân, điều kiện dẫn đến sự ra đời của Công ty Đông Ấn Anh vào năm 1600. Trình bày, phân tích bối cảnh lịch sử vương quốc Xiêm đầu thế kỷ XVII, sau khi người Thái giành được độc lập từ Miến Điện và thực hiện công cuộc tái thiết đất nước, mở rộng hoạt động bang giao, thương mại với các (LUAN.XVII 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quốc gia bên ngoài. Trình bày mối liên hệ Anh - Xiêm đầu tiên vào đầu thế kỷ XVII. Chương 3: Công ty Đông Ấn Anh ở vương quốc Xiêm: thời kỳ thử nghiệm (1612-1623) Trình bày và phân tích quá trình Công ty Đông Ấn Anh chính thức thiết lập quan hệ thương mại ở vương quốc Xiêm năm 1612.

Trình bày, phân tích quá trình EIC tiến hành thăm dò và mở rộng thiết lập quan hệ thương mại ở một số địa điểm như Nhật Bản, Cao Miên, Đàng Trong…, đáng kể nhất là nỗ lực thiết lập cầu thương mại giữa Xiêm - Nhật Bản của EIC. Đến năm 1623, khi tình hình hoạt động của Anh gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do sự cạnh tranh quyết liệt của VOC, Công ty đã quyết định đóng cửa thương điếm ở Patani, Ayutthaya, Nhật Bản. Chương 4: Công ty Đông Ấn Anh ở vương quốc Xiêm: mở rộng vị thế ngoại giao và thương mại (1659-1682) Trình bày và phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội Xiêm dưới thời trị vì của vua Narai (1656-1688). Trình bày và phân tích quá trình tái thâm nhập vương quốc Xiêm của nhân viên Công ty Đông Ấn Anh trong các năm 1659, 1661.

Đồng thời, trình bày về sự móc nối giữa các nhân viên Công ty với các thương nhân tự do (Interloper) gây thiệt hại cho EIC. Đặc biệt sau khi xảy ra vụ cháy thương điếm của EIC ở Xiêm Ban Giám đốc buộc phải phái cử người đến thanh tra thương điếm Ayutthaya (1678, 1681) nhưng không đạt được kết quả cụ thể. Chương 5: Công ty Đông Ấn Anh ở vương quốc Xiêm: Áp lực cạnh tranh với Pháp và đóng cửa thương điếm (1683-1688) Trình bày và phân tích nỗ lực cứu vãn nền thương mại của công ty Đông Ấn Anh ở vương quốc Xiêm trong các năm 1683-1684, sau khi xuất hiện nguy cơ dạn nứt ngày càng lớn trong mối quan hệ Anh - Xiêm. Trình bày và phân tích sự xuất hiện của nhân tố Pháp trong mối quan hệ Anh - Xiêm vào thập niên 80 của thế kỷ XVII.

Trình bày vai trò, vị trí của Constance Phaulkon - nhân vật có tác động rất lớn đến chính sách đối ngoại của triều đình Narai. Trình bày và phân tích nguyên nhân dẫn đến bùng nổ cuộc chiến tranh Anh - Xiêm năm 1687.XVII 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu ở nƣớc ngoài Nghiên cứu quá trình thâm nhập cũng như hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh ở Đông Á nói chung không phải là đề tài quá mới mẻ trên bình diện sử học quốc tế. Được hiểu là tiền thân của hệ thống chính quyền thuộc địa Anh ở phương Đông, Công ty Đông Ấn Anh đã thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều thế hệ sử gia phương Tây từ đầu thế kỷ XX.

Tuy nhiên, xuất phát từ vai trò quan trọng của nền mậu dịch của Công ty với Trung Quốc trong sự bành trướng về thương mại và lãnh thổ của Công ty trong thế kỷ XVIII mà sự chú trọng của các sử gia đều hướng về mối quan hệ giữa Công ty Đông Ấn Anh với Trung Quốc. Bằng chứng là đã có hàng loạt các công trình nghiên cứu quan trọng về mối quan hệ Anh-Hoa được công bố trong nửa đầu thế kỷ XX. Đối với hoạt động của công ty Đông Ấn Anh ở khu vực Đông Nam Á, những nghiên cứu của các sử gia phương Tây hạn chế hơn. Trong thập niên 30 của thế kỷ trước, nhà sử học Anh, D.Hall lần lượt cho công bố những nghiên cứu của mình về hoạt động của công ty Đông Ấn Anh tại Miến Điện và đến năm 1955, cuốn chuyên khảo nổi tiếng A History of Southeast Asia của Ông được ấn hành.

Vậy nên đúng như nhà nghiên cứu D.Basset đã cho rằng, cho đến năm 1960, hiếm có một công trình nghiên cứu thực sự chuyên sâu nào về hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh ở khu vực Viễn Đông thế kỷ XVII xuất phát từ hiện thực lịch sử là, đến khoảng năm 1700, kim ngạch buôn bán của Công ty Đông Ấn Anh với các quốc gia Viễn Đông, nhất là với Trung Quốc, quá khiêm tốn nếu so với kim ngạch của Công ty trong phần lớn thế kỷ XVIII. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu về hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh ở Xiêm cũng sẽ giúp soi sáng một phần lịch sử thâm nhập của Công ty vào Đông Á nói chung và Đông Nam Á nói riêng. Trong số các nghiên cứu về quan hệ của vương quốc Xiêm với các thế lực hàng hải phương Tây trong thế kỷ XVII, “English Intercourse with Siam in the Seventeenth Century”, của tác giả John Anderson (xuất bản năm 1890) được đánh (LUAN.XVII 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] giá là sớm nhất và tiêu biểu nhất. Trên cơ sở tham khảo nguồn tư liệu dày dặn, cuốn sách của John Anderson cung cấp cho người đọc một bức tranh tương đối toàn diện về quá trình thâm nhập, hoạt động cũng như mối quan hệ đầy thăng trầm của Công ty Đông Ấn Anh ở vương quốc Xiêm thế kỷ XVII.

Tuy nhiên ra đời cách đây hơn 1 thế kỷ nên công trình của Anderson không tránh khỏi những hạn chế về quan điểm sử học, những nhầm lẫn về thông tin, thậm chí tồn tại nhiều nhận định thiếu chính xác về quan hệ giữa EIC và vương quốc Xiêm trong thế kỷ XVII. Những hạn chế trong tác phẩm của John Anderson về sau được sử gia hậu bối là D.Basset chỉ ra trong loạt bài nghiên cứu của ông về hoạt động của Công ty Đông Ấn Anh ở Viễn Đông nói chung và ở Xiêm nói riêng. Tuy nhiên, mặc cho những hạn chế nêu trên, công trình mang tính khai mở của John Anderson thực sự vẫn là một tác phẩm khảo cứu có giá trị từ nguồn tư liệu gốc, cung cấp cho người đọc bức tranh toàn cảnh về hoạt động của EIC ở vương quốc Xiêm thế kỷ XVII. Đến năm 1940, trên cơ sở kế thừa một phần những nghiên cứu trước đó của Anderson, E.Hutchinson đã hoàn thành tác phẩm “Adventures in Siam in the Seventeenth Century”.

Tác phẩm của Hutchinson được nghiên cứu dựa trên nguồn tư liệu Anh và Pháp phong phú, tập trung vào diễn biến của mối quan hệ hết sức phức tạp giữa Xiêm thời kỳ vua Narai với các thế lực phương Tây, nhất là Anh và Pháp, cùng với một nhân vật người nước ngoài rất đặc biệt trên sân khấu chính trị Xiêm lúc bấy giờ là Constance Phaulkon. Bên cạnh đó, nghiên cứu của E.Hutchinson cũng cho thấy bước ngoặt của lịch sử Xiêm chính là cuộc cách mạng năm 1688 - đánh dấu kết thúc sự cởi mở của vua Narai với thế giới bên ngoài, và khởi đầu của kỷ nguyên “tự cô lập” dưới triều đại Ban Phlu Luang (1688-1767) - khởi đầu bằng cuộc cách mạng 1688 do vua Phetracha (1688-1703) lãnh đạo - điều này cuối cùng ngăn cản Xiêm bắt kịp với sự tiến bộ của phương Tây trong các thế kỷ sau. Mặc dù một số nhận định, đánh giá của E.Hutchinson về sau đã được các học giả khác chứng minh là không phù hợp nhưng giá trị của công trình học thuật này vẫn vô cùng quan trọng khi nghiên cứu về mối quan hệ bang giao - thương mại giữa Xiêm với các nước phương Tây trong thế kỷ XVII.XVII 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong các nghiên cứu gần đây nhất phải kể đến nghiên cứu của của Dirk Vander Cruysse “Siam and the West 1500-1700”. Công trình này biên soạn vô cùng công phu trên cơ sở khai thác tương đối triệt để các nguồn tư liệu Pháp, Anh, Hà Lan.

Tác phẩm chia làm 5 phần với 20 chương, tập trung vào câu chuyện về sự thành công và thất bại trong quan hệ bang giao - thương mại của Pháp ở Xiêm từ thập niên 1660 đến thập niên 1680.Hutchinson, người đổ lỗi cho thái độ dân tộc chủ nghĩa và thái độ bài ngoại của vua Xiêm sau cuộc cách mạng 1688, Van der Cruysse lại nhấn mạnh đến tương phản trong trạng thái tâm lý giữa chủ nhà và khách, nhưng đặc biệt là sự không khoan dung tôn giáo đối với Pháp. Tuy nhiên, mặc dù công trình đề cập rất ít đến sự có mặt của người Anh ở Xiêm, nhưng nó cũng giúp ích cho chúng ta có nhìn khách quan hơn về lịch sử Xiêm trong bối cảnh có sự thâm nhập của các thế lực phương Tây. Ngoài ra nhiều ánh sáng đã soi rọi vào các quan hệ đối tác giữa người châu Âu và Xiêm trong giai đoạn cận đại sơ kỳ bằng các nghiên cứu dựa vào các nguồn tư liệu Hà Lan. Tiên phong trong việc sử dụng các nguồn tư liệu này để nghiên cứu lịch sử Xiêm chính là George Smith Vinal với tác phẩm “The Dutch in Seventeenth- Century Thailand” được xuất bản năm 1977.8 Trong nghiên cứu của mình George Smith Vinal đã phân tích rất cụ thể sự phát triển của mối liên hệ chính trị, thương mại, và xã hội giữa Hà Lan và Xiêm thế kỷ XVII, đồng thời đưa ra những lý giải sâu sắc về bản chất dẫn đến thành công của Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) ở Xiêm.

Trong khảo cứu của mình về mối quan hệ giữa Xiêm và Hà Lan trong thế kỷ XVII và XVIII, Han ten Brummelhuis với công trình “Merchant, Courtier and Diplomat: A History of the Contacts Between the Netherlands and Thailand”, xuất bản năm 1987,9 tiếp tục chứng minh cho sự thích ứng rất tốt của thương nhân Hà Lan với tình hình chính trị, xã hội Xiêm. Một công trình tiêu biểu khác cũng sử dụng tư liệu lưu trữ Hà Lan là nghiên cứu của Dhravat na Pombeja “A Political History of Siam under the Prasatthong Dynasty, 1629-1688” được hoàn thành năm 8 George Smith Vinal (1977), The Dutch in Seventeenth Century Thailand, Northern Illinois University Press. 9 Han ten Brummelhuis (1987), Merchant, Courtier and Diplomat: A History of the Contacts Between the Netherlands and Thailand, Uitgeversmaatschappij de Tijdstroom (LUAN.XVII 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.10 Dhiravat na Pombejra đã làm sáng tỏ bằng cách nào mà người Hà Lan đã tồn tại về chính trị và tiếp tục duy trì sự hiện diện của họ ở Xiêm, ngay cả sau khi có sự trục xuất người Anh và sau đó người Pháp trong thập niên 1680.