Báo Cáo Nghiên Cứu Hiệu Quả Tài Chính Các Dự Án Giao Thông BOT Ở Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hoàn thiện công tác thu thập xử lý số liệu về hiệu quả tài chính một số dự án đầu tư xây dựng công, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Ths. Nguyễn Phương Châm
• Trường học: Trường Đại Học Giao Thông Vận Tải
• Đề tài: Nghiên Cứu Hiệu Quả Tài Chính Dự Án Giao Thông BOT Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
• TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• CÁCH TIẾP CẬN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG
• 1.1. Khái quát về đầu tư, dự án đầu tư và phân tích hiệu quả tài chính của dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông
• 1.2. Đặc điểm của các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT
• 1.3. Sự cần thiết của phân tích hiệu quả tài chính của dự án đầu tư
• 1.4. Nguyên tắc và nội dung của phân tích hiệu quả tài chính
• 1.5. Sự khác nhau giữa phân tích hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế xã hội
• 1.6. Các số liệu đầu vào phân tích tài chính dự án đầu tư
• 1.7. Các phương pháp phân tích hiệu quả tài chính của dự án đầu tư
• 1.7.1. Phương pháp dùng nhóm chỉ tiêu tĩnh
• 1.7.2. Phương pháp dùng nhóm chỉ tiêu động
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU THẬP, XỬ LÝ SỐ LIỆU VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG THEO HÌNH THỨC BOT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Một số dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT đã và đang được xây dựng và hiệu quả của các dự án này
• 2.2. Giới thiệu một số dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT đã và đang được xây dựng
• 2.3. Hiệu quả của các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT khi đưa vào khai thác sử dụng
• 2.4. Quy định của pháp luật về quản lý tài chính đối với dự án đầu tư theo hình thức BOT
• 2.5. Nguyên tắc xây dựng phương án tài chính
• 2.6. Nội dung phương án tài chính
• 2.7. Những tồn tại trong thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính của một số dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT ở Việt Nam hiện nay
• 2.7.1. Những tồn tại trong xác định suất chiết khấu của dự án
• 2.7.2. Những tồn tại trong xác định dòng thu của dự án
• 2.7.3. Những tồn tại trong xác định dòng chi của dự án
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THU THẬP, XỬ LÝ SỐ LIỆU VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG THEO HÌNH THỨC BOT
• 3.1. Nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án xây dựng công trình giao thông và danh mục một số các dự án đầu tư kêu gọi vốn đầu tư theo hình thức BOT của Việt Nam giai đoạn 2020 – 2030
• 3.2. Nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án xây dựng công trình giao thông
• 3.3. Một số giải pháp cụ thể
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Hiệu Quả Tài Chính Dự Án BOT Giao Thông

Các dự án giao thông theo hình thức BOT (Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao) ngày càng trở nên quan trọng trong việc phát triển hạ tầng giao thông tại Việt Nam. Trước đây, nguồn vốn chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, nhưng hiện nay, việc huy động vốn từ khu vực tư nhân là yếu tố then chốt. Các dự án BOT giải quyết bài toán thiếu vốn, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu phân tích hiệu quả tài chính một cách cẩn trọng. Nhà đầu tư BOT quan tâm đến lợi nhuận, trong khi các cơ quan quản lý nhà nước cần đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước, xã hội và nhà đầu tư. Việc thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính là vô cùng quan trọng để đảm bảo tính chính xác và phù hợp với thực tiễn. Theo tài liệu gốc, việc này giúp "nâng cao tính chính xác, phù hợp với thực tiễn" trong quá trình đánh giá dự án.

1.1. Khái Niệm Đầu Tư và Dự Án BOT Giao Thông Việt Nam

Đầu tư, theo nghĩa rộng, là quá trình bỏ vốn để đạt được mục tiêu nhất định. Trong kinh tế, đầu tư là quá trình bỏ vốn vào sản xuất, kinh doanh để thu lợi nhuận. Dự án BOT giao thông là tập hợp các đề xuất liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng, mở rộng hoặc cải tạo công trình giao thông. Các dự án này có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Dự án BOT giao thông Việt Nam cần đảm bảo tính khả thi, khoa học, pháp lý, đồng nhất và hiện thực. Theo tài liệu, dự án đầu tư là "kế hoạch chi tiết để thực hiện chương trình đầu tư xây dựng nhằm phát triển kinh tế xã hội làm căn cứ cho việc ra quyết định đầu tư và sử dụng vốn đầu tư."

1.2. Đặc Điểm Của Dự Án BOT Giao Thông Cần Lưu Ý

Các dự án BOT giao thông có những đặc điểm riêng biệt so với các dự án xây dựng khác. Vốn đầu tư lớn là một yếu tố quan trọng, do tính chất trải dài của các công trình đường cao tốc. Diện tích đất chiếm dụng lớn cũng là một đặc điểm cần lưu ý, ảnh hưởng đến chi phí và quá trình triển khai dự án. Tuổi thọ của công trình thường rất dài, đòi hỏi chất lượng xây dựng cao và khả năng phục vụ lớn. Nguồn vốn dự án BOT giao thông cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả đầu tư. Theo tài liệu, "Để thoả mãn nhu cầu vốn đầu tư này, Nhà nước cần có chiến lược, chính sách và giải pháp để cân đối lợi ích Nhà nước và cộng đồng."

II. Vì Sao Cần Đánh Giá Hiệu Quả Tài Chính Dự Án BOT Giao Thông

Phân tích tài chính dự án đầu tư là quá trình chọn lọc, tìm hiểu và đánh giá tình hình tài chính của dự án. Điều này giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả. Phân tích tài chính giúp nhà đầu tư thấy được tiến triển của dự án, dự tính các phương án khác nhau và lựa chọn phương án cụ thể. Việc so sánh giữa nguồn thu và chi phí giúp nhà đầu tư đánh giá hiệu quả của dự án. Kết quả phân tích tài chính là căn cứ để nhà tài trợ đưa ra quyết định tài trợ vốn. Đánh giá hiệu quả tài chính dự án BOT là yếu tố then chốt để thu hút đầu tư và đảm bảo tính khả thi của dự án.

2.1. Tầm Quan Trọng Của Phân Tích Tài Chính Dự Án BOT

Phân tích tài chính giúp nhà đầu tư thấy được hiệu quả của dự án thông qua việc so sánh giữa mọi nguồn thu của dự án với tổng chi phí hợp lý của dự án. Phân tích tài chính luôn diễn ra từ nghiên cứu tiền khả thi cho đến khi đưa công trình vào vận hành, nên phân tích tài chính sẽ giúp các nhà đầu tư tính được tương lai khi có sự thay đổi về thu nhập và chi phí để kịp thời điều chỉnh và rút kinh nghiệm. Phân tích tài chính dự án BOT cần được thực hiện một cách khách quan và minh bạch để đảm bảo tính tin cậy của kết quả.

2.2. Các Nguyên Tắc Cơ Bản Trong Phân Tích Tài Chính Dự Án

Phân tích tài chính dự án đầu tư cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản. Kết hợp phân tích định tính và định lượng là một nguyên tắc quan trọng, giúp đánh giá dự án một cách toàn diện. Kết hợp các chỉ tiêu hiệu quả tính theo số tuyệt đối và số tương đối cũng cần được chú trọng. Các chỉ tiêu về lợi nhuận cần được kết hợp với các chỉ tiêu về an toàn để đảm bảo tính phát triển bền vững của kinh doanh. Nguyên tắc phân tích tài chính dự án BOT cần được áp dụng một cách linh hoạt và phù hợp với từng dự án cụ thể. Theo tài liệu, "Phải tôn trọng nguyên tắc so sánh hai bước. Ở bước thứ nhất phải xét sự đáng giá của các phương án, tức là hiệu quả của các phương án phải đảm bảo một ngưỡng hiệu quả cho phép."

III. Phương Pháp Phân Tích Hiệu Quả Tài Chính Dự Án BOT Giao Thông

Có nhiều phương pháp để phân tích hiệu quả tài chính dự án BOT giao thông. Các phương pháp này có thể được chia thành hai nhóm chính: phương pháp dùng nhóm chỉ tiêu tĩnh và phương pháp dùng nhóm chỉ tiêu động. Mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của từng dự án. Phương pháp phân tích tài chính dự án BOT cần được lựa chọn một cách cẩn thận để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả.

3.1. Nhóm Chỉ Tiêu Tĩnh Trong Đánh Giá Dự Án BOT

Nhóm chỉ tiêu tĩnh bao gồm các chỉ tiêu như thời gian hoàn vốn giản đơn (Payback Period - PP) và tỷ suất lợi nhuận kế toán (Accounting Rate of Return - ARR). Các chỉ tiêu này dễ tính toán và dễ hiểu, nhưng không tính đến giá trị thời gian của tiền tệ. Thời gian hoàn vốn dự án BOT là một chỉ tiêu quan trọng, cho biết thời gian cần thiết để thu hồi vốn đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, chỉ tiêu này không phản ánh đầy đủ hiệu quả tài chính của dự án.

3.2. Nhóm Chỉ Tiêu Động Trong Đánh Giá Dự Án BOT

Nhóm chỉ tiêu động bao gồm các chỉ tiêu như giá trị hiện tại ròng (Net Present Value - NPV), tỷ suất hoàn vốn nội bộ (Internal Rate of Return - IRR) và chỉ số sinh lời (Profitability Index - PI). Các chỉ tiêu này tính đến giá trị thời gian của tiền tệ và phản ánh đầy đủ hơn hiệu quả tài chính của dự án. Giá trị hiện tại ròng dự án BOT là một chỉ tiêu quan trọng, cho biết giá trị gia tăng của dự án sau khi đã chiết khấu các dòng tiền về hiện tại. Theo tài liệu, việc chọn suất chiết khấu để tính NPV là một vấn đề cần được thống nhất giữa nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước.

3.3. So Sánh Hiệu Quả Dự Án BOT Với Các Hình Thức Đầu Tư Khác

Việc so sánh hiệu quả dự án BOT với các hình thức đầu tư khác là cần thiết để đánh giá tính hấp dẫn của dự án. Các hình thức đầu tư khác có thể bao gồm đầu tư trực tiếp từ ngân sách nhà nước, đầu tư theo hình thức PPP (Public-Private Partnership) hoặc đầu tư vào các lĩnh vực khác như bất động sản hoặc chứng khoán. So sánh hiệu quả dự án BOT cần dựa trên các tiêu chí khách quan và minh bạch để đảm bảo tính công bằng và chính xác.

IV. Thực Trạng Thu Thập Xử Lý Số Liệu Dự Án BOT Giao Thông

Thực tế cho thấy, công tác thu thập và xử lý số liệu về hiệu quả tài chính của các dự án BOT giao thông ở Việt Nam còn nhiều tồn tại. Các vấn đề như xác định suất chiết khấu, dòng thu, dòng chi chưa thống nhất giữa nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước. Điều này ảnh hưởng đến lợi nhuận, thời gian thu phí và mức phí mà người dân và doanh nghiệp phải chịu. Rủi ro tài chính dự án BOT cần được đánh giá và quản lý một cách hiệu quả để đảm bảo tính khả thi của dự án.

4.1. Tồn Tại Trong Xác Định Suất Chiết Khấu Dự Án BOT

Việc xác định suất chiết khấu là một yếu tố quan trọng trong phân tích hiệu quả tài chính dự án. Suất chiết khấu ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị hiện tại ròng (NPV) và các chỉ tiêu khác. Tuy nhiên, việc xác định suất chiết khấu phù hợp còn nhiều tranh cãi. Suất chiết khấu dự án BOT cần phản ánh rủi ro của dự án và chi phí cơ hội của vốn. Theo tài liệu, việc chọn suất chiết khấu để tính các chỉ tiêu NPV là một vấn đề còn không thống nhất giữa nhà đầu tư và cơ quan quản lý Nhà nước.

4.2. Khó Khăn Trong Xác Định Dòng Thu Dự Án BOT Giao Thông

Dòng thu của dự án BOT giao thông chủ yếu đến từ phí sử dụng đường bộ. Tuy nhiên, việc dự báo chính xác dòng thu là một thách thức lớn. Các yếu tố như lưu lượng giao thông, mức phí, chính sách miễn giảm phí và sự cạnh tranh từ các tuyến đường khác ảnh hưởng đến dòng thu. Doanh thu dự án BOT cần được dự báo một cách thận trọng và cập nhật thường xuyên để phản ánh tình hình thực tế.

4.3. Vấn Đề Trong Xác Định Dòng Chi Của Dự Án BOT

Dòng chi của dự án BOT bao gồm chi phí xây dựng, chi phí vận hành, chi phí bảo trì và chi phí tài chính. Việc xác định chính xác các khoản chi phí này là rất quan trọng để đánh giá hiệu quả tài chính của dự án. Chi phí dự án BOT cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo tính cạnh tranh của dự án. Theo tài liệu, một số khoản chi phí được tính và không được tính vào tổng mức vốn đầu tư xây dựng của dự án là một vấn đề cần được làm rõ.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Tài Chính Dự Án BOT Giao Thông

Để nâng cao hiệu quả tài chính của các dự án BOT giao thông, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, nhà đầu tư và các bên liên quan. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực quản lý dự án, tăng cường minh bạch thông tin và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng. Giải pháp nâng cao hiệu quả dự án BOT cần được triển khai một cách quyết liệt và đồng bộ để tạo ra sự thay đổi thực sự.

5.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Cho Dự Án BOT Giao Thông

Khung pháp lý cho các dự án BOT giao thông cần được hoàn thiện để tạo ra môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và hấp dẫn. Các quy định về đấu thầu, quản lý hợp đồng, điều chỉnh mức phí và giải quyết tranh chấp cần được quy định rõ ràng và cụ thể. Chính sách dự án BOT giao thông cần được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Dự Án BOT Giao Thông

Năng lực quản lý dự án là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công của các dự án BOT giao thông. Các cán bộ quản lý dự án cần được đào tạo bài bản về các kiến thức chuyên môn, kỹ năng quản lý và đạo đức nghề nghiệp. Quản lý dự án BOT cần được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả để đảm bảo chất lượng công trình và tiến độ dự án.

5.3. Tăng Cường Minh Bạch Thông Tin Dự Án BOT Giao Thông

Minh bạch thông tin là yếu tố quan trọng để tạo dựng lòng tin của cộng đồng và thu hút đầu tư. Các thông tin về dự án, bao gồm quy hoạch, thiết kế, tổng mức đầu tư, phương án tài chính, tiến độ thi công và mức phí cần được công khai và dễ dàng tiếp cận. Thông tin dự án BOT cần được cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời để đáp ứng nhu cầu của các bên liên quan.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Hiệu Quả Tài Chính Dự Án BOT

Nghiên cứu hiệu quả tài chính dự án BOT giao thông tại Việt Nam là một vấn đề phức tạp và đòi hỏi sự quan tâm của nhiều bên liên quan. Việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực quản lý dự án và tăng cường minh bạch thông tin là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả tài chính của các dự án BOT giao thông. Tương lai dự án BOT giao thông phụ thuộc vào sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan để tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và hấp dẫn.

6.1. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Dự Án BOT Giao Thông

Việc rút ra bài học kinh nghiệm từ các dự án BOT giao thông đã triển khai là rất quan trọng để cải thiện hiệu quả của các dự án trong tương lai. Các bài học này có thể liên quan đến quy trình đấu thầu, quản lý hợp đồng, điều chỉnh mức phí, giải quyết tranh chấp và quản lý rủi ro. Bài học kinh nghiệm dự án BOT cần được chia sẻ rộng rãi để các bên liên quan có thể học hỏi và áp dụng.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Phát Triển Dự Án BOT Giao Thông

Để phát triển các dự án BOT giao thông một cách bền vững, cần có các đề xuất chính sách phù hợp. Các đề xuất này có thể liên quan đến việc khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân, tạo ra các cơ chế chia sẻ rủi ro, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường giám sát của cộng đồng. Chính sách phát triển dự án BOT cần được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI -------------------------------- BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƢỜNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁCTHU THẬP, XỬ LÝ SỐ LIỆU VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH MỘT SỐ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG THEO HÌNH THỨC BOT Ở VIỆT NAM MÃ SỐ : T2018 – KT – 008 CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI : THS. NGUYỄN PHƯƠNG CHÂM THỜI GIAN THỰC HIỆN : 01/2018 – 12/2018 NGÀY VIẾT BÁO CÁO : 12/2018 HÀ NỘI, THÁNG 12 – 2018 MỤC LỤC MỤC LỤC. 2 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. 4 DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. Mục tiêu của đề tài:. ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu:.

Phạm vi nghiên cứu:. CÁCH TIẾP CẬN, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Cách tiếp cận:. Phƣơng pháp nghiên cứu:.

2 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG .Khái quát về đầu tƣ, dự án đầu tƣ và phân tích hiệu quả tài chính của dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông. Khái quát về đầu tƣ, dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông. 3 Đặc điểm của các dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT. Sự cần thiết của phân tích hiệu quả tài chính của dự án đầu tƣ.

Nguyên tắc và nội dung của phân tích hiệu quả tài chính. Sự khác nhau giữa phân tích hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế xã hội. Các số liệu đầu vào phân tích tài chính dự án đầu tƣ. Các phƣơng pháp phân tích hiệu quả tài chính của dự án đầu tƣ.

Phƣơng pháp dùng nhóm chỉ tiêu tĩnh. Phƣơng pháp dùng nhóm chỉ tiêu động. 18 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG THU THẬP, XỬ LÝ SỐ LIỆU VỀ HIỆU QUẢ QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG THEO HÌNH THỨC BOT Ở VIỆT HIỆN NAY. Một số dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT đã và đang đƣợc xây dựng và hiệu quả của các dự án này.

Giới thiệu một số dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT đã và đang đƣợc xây dựng. Hiệu quả của các dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT khi đƣa vào khai thác sử dụng. Quy định của pháp luật về quản lý tài chính đối với dự án đầu tƣ theo hình thức BOT. Nguyên tắc xây dựng phƣơng án tài chính.

Nội dung phƣơng án tài chính. Những tồn tại trong thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính của một số dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT ở Việt Nam hiện nay. Những tồn tại trong xác định suất chiết khấu của dự án. Những tồn tại trong xác định dòng thu của dự án.

Những tồn tại trong xác định dòng chi của dự án. 40 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC. 42 THU THẬP, XỬ LÝ SỐ LIỆU VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG THEO HÌNH THỨC BOT. Nhu cầu vốn đầu tƣ cho các dự án xây dựng công trình giao thông và danh mục một số các dự án đầu tƣ kêu gọi vốn đầu tƣ theo hình thức BOT của Việt Nam giai đoạn 2020 – 2030.

Nhu cầu vốn đầu tƣ cho các dự án xây dựng công trình giao thông. Một số giải pháp cụ thể. 45 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

50 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BOT : Xây dựng - kinh doanh - chuyển giao BTO : Xây dựng - chuyển giao - kinh doanh BT : Xây dựng - chuyển giao BXD : Bộ xây dựng ĐTXD : Đầu tƣ xây dựng GTĐB : Giao thông đƣờng bộ GTVT : Giao thông vận tải NCKT : Nghiên cứu khả thi NCTKT : Nghiên cứu tiền khả thi NĐ : Nghị định NSNN : Ngân sách Nhà nƣớc PPP : Public - Private Partnerships: Quan hệ đối tác công - tƣ QLDA : Quản lý dự án QLNN : Quản lý Nhà nƣớc TMĐT : Tổng mức đầu tƣ TNGT : Tai nạn giao thông WB : World Bank, tiếng Việt: Ngân hàng Thế giới XDCB : Xây dựng cơ bản XDĐB : Xây dựng đƣờng bộ DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ Bảng 2.1: Danh mục một số dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT đã và đang đƣợc xây dựng ở Việt Nam .2: Biểu giá tối đa cho dịch vụ sử dụng đƣờng bộ theo lƣợt .3: Biểu giá tối đa cho dịch vụ sử dụng đƣờng bộ theo chặng .1: Quy trình dự báo nhu cầu giao thông. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Xây dựng các công trình giao thông trong những năm trƣớc đây thƣờng chỉ sử dụng nguồn vốn từ ngân sách nhà nƣớc. Do vậy, khi phân tích, đánh giá các dự án đầu tƣ chỉ chú trọng đến phân tích hiệu quả kinh tế xã hội (tính đến những lợi ích mang lại cho xã hội ) của dự án. Trong những năm gần đây, khi ngân sách Nhà nƣớc không còn đáp ứng đƣợc nhu cầu vốn đầu tƣ xây dựng cho cơ sở hạ tầng giao thông , việc huy động vốn từ khu vực ngoài nhà nƣớc (khu vực tƣ nhân) trở thành đất yếu.

Các dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT trở nên phổ biến vì giải quyết đƣợc bài thoán thiếu vốn. Nếu nhƣ các dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nƣớc đặt lợi ích của xã hội, của cộng đồng lên trên thì các nhà đầu tƣ BOT lại quan tâm đến hiệu quả tài chính do dự án mang lại. Phân tích hiệu quả tài chính của dự án đƣợc tiến hành trong quá trình lập dự án đầu tƣ. Một dự án đầu tƣ muốn thu hút đƣợc nhà đầu tƣ thì phải mang lại hiệu quả tài chính cao (lợi nhuận cao).

Nhƣng do lĩnh vực đầu tƣ ở đây là xây dựng các công trình giao thông có liên quan mật thiết đến đời sống kinh tế xã hội của ngƣời dân và doanh nghiệp cho nên việc tính toán các lợi ích cho nhà đầu tƣ BOT cần phải hết sức thận trọng, đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nƣớc, xã hội và nhà đầu tƣ nhƣng những lợi ích đó cũng phải đủ lớn để hấp dẫn đƣợc nhà đầu tƣ đồng ý bỏ vốn vào lĩnh vực đang vô cùng khát vốn này. Trong một số các dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT hiện nay, khi phân tích hiệu quả tài chính của dự án ở bƣớc lập dự án đầu tƣ, còn nhiều vấn đề còn không thống nhất giữa nhà đầu tƣ và cơ quan quản lý Nhà nƣớc nhƣ: - Chọn suất chiết khấu để tính các chỉ tiêu NPV, B/C - Tính thời gian hoàn vốn của dự án - Một số khoản chi phí đƣợc tính và không đƣợc tính vào tổng mức vốn đầu tƣ xây dựng của dự án Những vấn đề này đều ảnh hƣởng đến lợi nhuận thu đƣợc, thời gian đƣợc quyền thu phí của nhà đầu tƣ, mức phí mà ngƣời dân và doanh nghiệp phải chịu, số tiền thuế mà Ngân sách nhà nƣớc thu đƣợc.Chính vì vậy, việc thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính các dự án xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT ở Việt Nam hiện nay là vô cùng cấp thiết nhằm nâng cao tính chính xác, phù hợp với thực tiễn. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính các dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT ở Việt Nam hiện nay để có thể thu hút đƣợc nhà đầu tƣ trên cơ sở vẫn đảm bảo lợi ích của Nhà nƣớc và xã hội. ĐỐI TƢỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3.

Đối tượng nghiên cứu: Việc thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính của các dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông 3. Phạm vi nghiên cứu: Việc thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính của một số dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT trong những năm gần đây. CÁCH TIẾP CẬN, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4. Cách tiếp cận: -Tìm hiểu lý luận phƣơng pháp phân tích hiệu quả tài chính - Nghiên cứu thực trạng thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính một số dự án đàu tƣ xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOT của nƣớc ta hiện nay - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác thu thập, xử lý số liệu về hiệu quả tài chính một số dự án xây dựng công trình giao thông theo hình thức BOTphù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả của họat động này 4.

Phương pháp nghiên cứu: Phân tích định tính kết hợp với phỏng vấn chuyên sâu các cán bộ trong lĩnh vực xây dựng và khai thác các dự án BOT giao thông. 3 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG 1.Khái quát về đầu tƣ, dự án đầu tƣ và phân tích hiệu quả tài chính của dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông 1. Khái quát về đầu tư, dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Đầu tƣ theo nghĩa rộng nhất của nó có thể hiểu nhƣ quá trình bỏ vốn (bao gồm tiền, nguồn lực, công nghệ) để đạt đƣợc mục đích hay tập hợp các mục đích nhất định nào đó. Mục tiêu cần đạt đƣợc của đầu tƣ có thể là mục tiêu chính trị, văn hóa – kinh tế, xã hội hay cũng có thể chỉ là mục tiêu nhân đạo… hiện nay có rất nhiều khái niệm về đầu tƣ và mỗi quan điểm khác nhau, ở các lĩnh vực khác nhau lại có cách nhìn nhận không giống nhau về đầu tƣ.

Trong hoạt động kinh tế, đầu tƣ đƣợc biểu hiện cụ thể hơn và mang bản chất kinh tế hơn. Đó là quá trình bỏ vốn (tiền,nhân lực ,nguyên vật liệu …) vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ nhằm mục đích thu lợi nhuận. Đây dƣợc xem là bản chất cơ bản của hoạt động đầu tƣ. Các hoạt động đầu tƣ có thể gọi chung là hoạt động sản xuất kinh doanh (với hoạt động đầu tƣ bỏ vốn để nâng cao năng lực sản xuất cả về chất lƣơng và số lƣợng).