Nghiên cứu hiệu quả gây động dục bằng phương pháp Ovsynch và vòng tẩm progesterone trên bò sữa

Chuyên khảo Hiệu quả phương pháp ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone trên bò sữa phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực

• Tác giả: Lê Nguyễn Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Sử Thanh Long
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu hiệu quả gây động dục bằng phương pháp Ovsynch kết hợp vòng tẩm Progesterone Việt Nam trên đàn bò sữa
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH
• 2. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 3. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 5. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 6. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 7. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 7.1. HORMONE SINH SẢN GIA SÚC CÁI
• 7.2. Điều hoà sự tiết hormone
• 7.3. Receptor của hormone
• 8. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 8.1. Địa điểm nghiên cứu
• 8.2. Thời gian nghiên cứu
• 8.3. Vật liệu nghiên cứu
• 8.4. Nội dung nghiên cứu
• 8.5. Phương pháp nghiên cứu
• 8.5.1. Phương pháp khám buồng trứng
• 8.5.2. Phương pháp đánh giá điểm thể trạng
• 8.5.3. Phương pháp đánh giá lứa đẻ
• 8.5.4. Phương pháp đặt vòng mẫu tẩm progesterone
• 8.5.5. Phương pháp đánh giá tính kích ứng vòng ProB và CIDR sau rút vòng
• 8.5.6. Phương pháp phát hiện bò động dục
• 8.6. Bố trí thí nghiệm
• 8.7. Xử lý số liệu
• 9. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 9.1. Kết quả gây động dục bằng vòng ProB và CIDR
• 9.2. Kết quả bò động dục theo thời gian sau khi rút vòng (ProB và CIDR) ra khỏi âm đạo
• 9.3. Đánh giá tính gây kích ứng niêm mạc âm đạo bò khi sử dụng vòng ProB và CIDR
• 9.4. Đánh giá tỷ lệ động dục theo điểm thể trạng
• 9.5. Đánh giá tỷ lệ động dục theo lứa đẻ
• 10. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu hiệu quả phương pháp Ovsynch

Nghiên cứu hiệu quả của phương pháp Ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone trên bò sữa Việt Nam đã thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà khoa học và người chăn nuôi. Phương pháp này không chỉ giúp cải thiện khả năng sinh sản mà còn nâng cao năng suất sữa. Việc áp dụng Ovsynch kết hợp với vòng tẩm progesterone đã được chứng minh là một giải pháp hiệu quả trong việc quản lý sinh sản cho bò sữa.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong ngành chăn nuôi

Nhu cầu sữa tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, tạo ra áp lực lớn cho ngành chăn nuôi bò sữa. Nghiên cứu này nhằm tìm ra phương pháp tối ưu để nâng cao hiệu quả sinh sản, từ đó đáp ứng nhu cầu thị trường.

1.2. Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá hiệu quả của phương pháp Ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc theo dõi tỷ lệ động dục và thời gian động dục trở lại của bò sữa sau khi áp dụng.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý sinh sản bò sữa

Quản lý sinh sản bò sữa tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ bò động dục không rõ ràng và thời gian động dục kéo dài là những vấn đề chính. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất sữa mà còn gây thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.

2.1. Tình trạng sinh sản của bò sữa hiện nay

Theo thống kê, chỉ có khoảng 40-45% bò sữa sau đẻ có chu kỳ sinh lý bình thường. Phần lớn bò thường chậm động dục hoặc không động dục, dẫn đến việc bỏ lỡ nhiều chu kỳ sinh sản.

2.2. Nguyên nhân gây ra vấn đề sinh sản

Nhiều yếu tố như dinh dưỡng, stress và bệnh lý có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bò sữa. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại như Ovsynch có thể giúp cải thiện tình trạng này.

III. Phương pháp Ovsynch và vòng tẩm progesterone Giải pháp hiệu quả

Phương pháp Ovsynch kết hợp với vòng tẩm progesterone đã được chứng minh là một giải pháp hiệu quả trong việc kích thích động dục ở bò sữa. Phương pháp này giúp đồng bộ hóa chu kỳ sinh sản, từ đó nâng cao tỷ lệ thụ thai.

3.1. Nguyên lý hoạt động của phương pháp Ovsynch

Ovsynch là một phương pháp kích thích động dục thông qua việc sử dụng hormone GnRH và PGF2α. Phương pháp này giúp đồng bộ hóa thời điểm rụng trứng, từ đó tăng khả năng thụ thai.

3.2. Lợi ích của vòng tẩm progesterone trong sinh sản

Vòng tẩm progesterone giúp duy trì nồng độ hormone cần thiết trong cơ thể bò, từ đó cải thiện khả năng sinh sản. Nghiên cứu cho thấy vòng ProB do Việt Nam sản xuất có hiệu quả tương đương với vòng nhập khẩu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bò động dục ở nhóm sử dụng vòng ProB và CIDR tương đương nhau. Thời gian động dục trở lại sau khi rút vòng tập trung trong vòng 3 ngày đầu, với tỷ lệ cao nhất vào ngày thứ hai.

4.1. Tỷ lệ động dục và thời gian động dục trở lại

Tỷ lệ động dục ở nhóm sử dụng vòng ProB đạt 82%, trong khi nhóm sử dụng CIDR là 78%. Thời gian động dục trở lại trung bình là 2-3 ngày sau khi rút vòng.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong chăn nuôi

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng rộng rãi trong ngành chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam, giúp nâng cao hiệu quả sinh sản và giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của phương pháp Ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone trong việc nâng cao khả năng sinh sản của bò sữa. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc cải thiện chất lượng và năng suất sữa tại Việt Nam.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả cho thấy phương pháp Ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone là một giải pháp hiệu quả, giúp tăng tỷ lệ động dục và giảm thời gian động dục trở lại.

5.2. Triển vọng phát triển trong tương lai

Nghiên cứu mở ra cơ hội cho việc phát triển các sản phẩm sinh sản mới và cải thiện quy trình chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam, từ đó đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng cao.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu tiêu thụ sữa tươi tại thị trường Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc 61%, tăng mạnh từ 500 triệu lít vào năm 2010 lên đến 805 triệu lít vào năm 2015, mở ra tiềm năng to lớn cho ngành chăn nuôi gia súc lấy sữa hướng tới quy mô đàn 500.000 con. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng về năng suất sữa luôn đặt ra thách thức lớn đối với hiệu suất sinh sản của đàn bò cao sản. Khảo sát thực tế tại các vùng chăn nuôi trọng điểm như Ba Vì và Vĩnh Phúc cho thấy có tới 55% đến 60% bò sữa sau khi sinh mắc hội chứng chậm động dục, động dục ngầm hoặc mất chu kỳ sinh lý kéo dài quá 90 ngày, trong khi chỉ có khoảng 40% đến 45% cá thể duy trì được chu kỳ sinh sản bình thường. Tình trạng này làm kéo dài khoảng cách giữa hai lứa đẻ, gây tổn thất kinh tế nặng nề do sụt giảm sản lượng khai thác sữa và gia tăng chi phí phối giống lặp lại.

Nhằm giải quyết triệt để bài toán này, đề tài tập trung đánh giá hiệu quả của phác đồ đồng bộ hóa Ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone ProB do Việt Nam tự chủ sản xuất chứa 1,3 gram progesterone, đặt trong thế đối chứng trực tiếp với sản phẩm nhập khẩu CIDR của New Zealand chứa 1,38 gram progesterone. Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trên 100 bò sữa giống Holstein Friesian tại Trung tâm Nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì cùng các trang trại nông hộ trong thời gian từ tháng 8/2017 đến tháng 8/2018. Kết quả thu được khẳng định khả năng khôi phục chu kỳ sinh sản với tỷ lệ động dục đạt trên 80%, mở ra hướng đi tự chủ công nghệ vật tư thú y, hạ giá thành điều trị và tối ưu hóa lợi nhuận bền vững cho người chăn nuôi bò sữa trong nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng sinh lý học sinh sản gia súc chuyên sâu, trọng tâm là cơ chế điều hòa hormone qua trục thần kinh thể dịch vùng dưới đồi, tuyến yên và buồng trứng. Quá trình phát triển nang bao gồm các đợt sóng nang kế tiếp nhau chịu sự kích thích trực tiếp của hormone FSH và LH tiết ra từ thùy trước tuyến yên dưới sự chỉ huy của hormone GnRH vùng dưới đồi. Khi nang trứng trội phát triển hoàn toàn, lượng estrogen tăng cao kích hoạt cơ chế điều hòa ngược dương tính, tạo đỉnh tiết LH đột ngột để phá vỡ bao nang và gây ra hiện tượng rụng trứng.

Khung lý thuyết phác đồ kết hợp tận dụng tác động ức chế sinh lý của hormone progesterone ngoại sinh được phóng thích liên tục từ dụng cụ đặt âm đạo. Nồng độ progesterone huyết thanh duy trì trên ngưỡng 1,0 ng/ml đóng vai trò phản hồi âm tính lên vùng dưới đồi, tạm thời ngăn chặn sự xuất hiện của các đỉnh LH sớm và ức chế rụng trứng non. Khi tiến hành rút vòng ở ngày thứ 7 kết hợp tiêm Prostaglandin F2alpha (PGF2alpha), thể vàng nội sinh bị ly giải nhanh chóng trong vòng 24 giờ, giải phóng hoàn toàn sự ức chế đối với hệ thần kinh nội tiết. Điểm thể trạng (BCS) theo thang điểm 5 mức từ 1,0 (rất gầy) đến 5,0 (rất béo) cùng phương pháp thụ tinh nhân tạo cố định thời gian (TAI) là những khái niệm then chốt cấu thành mô hình can thiệp sinh sản chuẩn xác này.

Phương pháp nghiên cứu

Thực nghiệm được tiến hành trên tổng cỡ mẫu gồm 100 cá thể bò sữa Holstein Friesian thuần hoặc lai cấp tiến có tiền sử không động dục sau 90 ngày sinh hoặc bò tơ trên 18 tháng tuổi chậm thành thục sinh dục. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có kiểm soát được áp dụng để phân bổ đồng đều 100 bò thành 2 lô thí nghiệm độc lập, mỗi lô gồm 50 cá thể nhằm loại trừ các yếu tố gây nhiễu về lứa đẻ và điều kiện ngoại cảnh. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê sinh học xử lý qua phần mềm Excel và Minitab với mức ý nghĩa kiểm định P < 0,05 là nhằm đảm bảo tính chuẩn xác, khách quan tuyệt đối khi so sánh các tỷ lệ biến số sinh học giữa vòng sản xuất nội địa và sản phẩm nhập khẩu chuẩn quốc tế.

Quy trình nghiên cứu trải dài 12 tháng từ tháng 8/2017 đến tháng 8/2018 qua 5 bước can thiệp tiêu chuẩn:

• Ngày 0: Khám phụ khoa qua trực tràng, kiểm tra buồng trứng, sát trùng âm hộ bằng cồn Iodine 2%, đặt vòng ProB hoặc vòng CIDR sâu vào âm đạo, đồng thời tiêm bắp 1 ml GnRH (Ovurelin) kết hợp 5 ml vitamin ADE.
• Ngày 7: Rút vòng nhẹ nhàng qua dây kéo, đánh giá mức độ kích ứng niêm mạc âm đạo và tiêm 2 ml PGF2alpha (Ovuprost).
• Ngày 8: Tiêm nhắc lại 1 ml GnRH sau 24 giờ rút vòng nhằm thúc đẩy nang trứng trội rụng đồng loạt.
• Theo dõi lâm sàng: Quan sát biểu hiện động dục đều đặn 2 lần mỗi ngày (sáng sớm và chiều tối), kết hợp kiểm tra độ nhớt dịch nhầy và độ co cứng sừng tử cung để xác định thời điểm phối giống tối ưu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình theo dõi và xử lý dữ liệu thực nghiệm đã ghi nhận bốn phát hiện khoa học quan trọng:

Thứ nhất, tỷ lệ bò biểu hiện động dục trở lại ở nhóm sử dụng vòng nội địa ProB đạt 82,0% (41 trên 50 con), trong khi nhóm sử dụng vòng nhập ngoại CIDR đạt 78,0% (39 trên 50 con). Sự sai khác 4,0% giữa hai phác đồ hoàn toàn không có ý nghĩa thống kê với chỉ số P > 0,05, chứng minh vòng ProB có hoạt tính dược lý và hiệu năng kích thích sinh sản tương đương thiết bị chuẩn quốc tế.

Thứ hai, thời gian xuất hiện phản xạ động dục sau khi tháo vòng tập trung cao độ vào ngày thứ 2, chiếm 61,0% ở nhóm ProB (25 trên 41 con) và 64,1% ở nhóm CIDR (25 trên 39 con). Đến ngày thứ 3, tỷ lệ này đạt lần lượt 34,1% và 33,3%. Tính chung trong 48 đến 72 giờ đầu sau rút vòng, tỷ lệ động dục tích lũy lên tới 95,1% ở nhóm ProB và 97,4% ở nhóm CIDR, trong khi ngày thứ nhất chỉ ghi nhận tỷ lệ rất thấp từ 2,6% đến 4,9%.

Thứ ba, thể trạng đóng vai trò quyết định đến độ nhạy cảm của buồng trứng. Tỷ lệ bò động dục đạt mức cao nhất ở phân nhóm có điểm thể trạng BCS lý tưởng từ 2,75 đến 3,0 điểm, đạt 81,0% ở nhóm ProB và 78,57% ở nhóm CIDR. Ngược lại, những cá thể có thể trạng quá gầy (BCS dưới 2,5) hoặc quá béo (BCS trên 3,5) đều ghi nhận khả năng phục hồi chu kỳ sinh dục suy giảm rõ rệt.

Thứ tư, lứa đẻ ảnh hưởng trực tiếp đến đáp ứng hormone. Bò tơ và bò lứa 1 đến lứa 2 cho phản xạ động dục rất cao, đạt từ 76,5% đến 100% ở cả hai nhóm thử nghiệm, vượt trội hơn đáng kể so với nhóm bò già từ lứa đẻ thứ 4 trở đi.

Thảo luận kết quả

Cơ chế sinh lý giải thích cho sự bùng nổ động dục vào ngày thứ 2 và thứ 3 nằm ở sự sụt giảm tức thì của progesterone ngoại sinh kết hợp với tác dụng phá hủy thể vàng triệt để của PGF2alpha. Sau khi tháo vòng, nồng độ progesterone tụt nhanh xuống dưới 1,0 ng/ml trong vòng 12 giờ, kích thích tuyến dưới đồi giải phóng GnRH dồn dập, tạo tiền đề cho đỉnh LH xuất hiện sau 24 đến 36 giờ để gây rụng trứng có kiểm soát.

Khi phân tích dữ liệu trực quan qua biểu đồ phân bố tần suất động dục theo thời gian, đường cong phản ứng thể hiện dạng đỉnh nhọn đơn nhất tại mốc 48 giờ sau can thiệp, phản ánh tính đồng bộ hóa vượt trội của phác đồ. Bảng tương quan chéo giữa điểm thể trạng và tỷ lệ rụng trứng cũng chỉ rõ mối liên kết mật thiết giữa cân bằng năng lượng cơ thể và hoạt động của trục sinh dưỡng buồng trứng.

So với các công bố quốc tế, kết quả 82,0% của vòng ProB vượt trội hơn hẳn phác đồ Ovsynch truyền thống của Ion Caraba vốn chỉ đạt 63,0%, đồng thời hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu của Pursley và Harpreet Singh khi ghi nhận tỷ lệ động dục ngày thứ 2 đạt trên 53,3%. Về độ an toàn sinh học, đánh giá dịch tiết trên thân vòng sau khi rút cho thấy 100% cá thể ở cả hai lô chỉ xuất hiện dịch nhầy sinh lý trong suốt hoặc vẩn nhẹ (mức kích ứng độ 1 và độ 2), hoàn toàn không xảy ra tình trạng viêm loét mủ hoặc chảy máu âm đạo (độ 4), chứng minh vật liệu silicon y tế chế tạo vòng ProB có độ tương thích sinh học xuất sắc.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất chăn nuôi bò sữa, bốn khuyến nghị hành động cụ thể được đề xuất:

Thứ nhất, chuẩn hóa và ban hành quy trình kỹ thuật gây động dục đồng loạt bằng vòng ProB kết hợp Ovsynch cho toàn bộ đàn bò sữa chậm sinh sau 90 ngày tại các nông hộ và trang trại tập trung. Đội ngũ bác sĩ thú y và kỹ thuật viên dẫn tinh cần áp dụng phác đồ chuẩn 8 ngày: đặt vòng kèm GnRH ngày đầu, tháo vòng kèm PGF2alpha ngày 7, tiêm nhắc GnRH ngày 8 để đưa khoảng cách lứa đẻ trung bình toàn đàn về ngưỡng tối ưu dưới 400 ngày.

Thứ hai, thiết lập chế độ kiểm soát dinh dưỡng định kỳ hàng tháng nhằm duy trì điểm thể trạng đàn bò cái vắt sữa ở mức BCS chuẩn 2,75 đến 3,0 điểm. Các chủ trang trại cần bổ sung đều đặn 5 ml dung dịch vitamin ADE và cân đối khẩu phần năng lượng tinh - thô nhằm triệt tiêu trạng thái cân bằng năng lượng âm trong giai đoạn 3 tuần đầu sau đẻ, giảm thiểu nguy cơ u nang buồng trứng xuống dưới mức 5%.

Thứ ba, tập trung nhân lực quan sát phát hiện động dục chuyên sâu vào khung thời gian vàng từ 36 đến 72 giờ (ngày thứ 2 và thứ 3) sau khi rút vòng tẩm progesterone. Các nông hộ cần theo dõi biểu hiện lâm sàng 2 đến 3 lần mỗi ngày vào sáng sớm và chiều mát để tiến hành thụ tinh nhân tạo cố định thời gian (TAI) chính xác sau mũi GnRH thứ hai từ 16 đến 20 giờ, nâng tỷ lệ thụ thai lứa đầu lên trên 55%.

Thứ tư, đẩy mạnh liên kết giữa cơ quan nghiên cứu khoa học thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp dược thú y nhằm thương mại hóa vòng ProB quy mô công nghiệp trong giai đoạn 2020 - 2025, giúp giảm 30% đến 40% chi phí vật tư can thiệp sinh sản so với việc nhập khẩu vòng CIDR từ nước ngoài.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật to lớn cho bốn nhóm đối tượng chuyên ngành:

Nhóm 1: Các giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi và Công nghệ sinh học động vật. Luận văn cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm phong phú, phương pháp khám buồng trứng qua trực tràng chuẩn mực và cơ sở dữ liệu đối chứng giá trị phục vụ công tác giảng dạy và triển khai các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về nội tiết sinh sản gia súc.

Nhóm 2: Đội ngũ bác sĩ thú y cơ sở, kỹ thuật viên thụ tinh nhân tạo và dẫn tinh viên tại các trung tâm khuyến nông, chi cục chăn nuôi thú y các tỉnh. Luận văn cung cấp hướng dẫn thao tác thực hành chi tiết từng bước từ cố định gia súc, vệ sinh sát trùng, đặt và rút vòng an toàn đến kỹ thuật phối giống theo lịch trình cố định.

Nhóm 3: Các chủ trang trại chăn nuôi bò sữa, giám đốc kỹ thuật và nhà quản lý đàn tại các doanh nghiệp chế biến sữa quy mô trang trại tập trung. Công trình cung cấp giải pháp kỹ thuật tối ưu hóa chu kỳ khai thác sữa, rút ngắn thời gian bò chờ phối và nâng cao năng suất sinh sản đàn gia súc cái.

Nhóm 4: Các nhà hoạch định chiến lược phát triển nông nghiệp, chuyên gia chuyển giao công nghệ sinh học và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh dược phẩm thú y tìm kiếm dữ liệu kiểm định lâm sàng để đầu tư thương mại hóa vật tư thú y nội địa.

Câu hỏi thường gặp

Vòng tẩm progesterone ProB do Việt Nam sản xuất có hiệu quả tương đương vòng ngoại nhập CIDR không? Hoàn toàn tương đương. Dữ liệu thực nghiệm lâm sàng trên 100 bò sữa cho thấy tỷ lệ động dục của vòng ProB đạt 82,0%, trong khi vòng CIDR của New Zealand đạt 78,0% với mức sai khác không mang ý nghĩa thống kê (P > 0,05). Vòng ProB duy trì ổn định nồng độ progesterone giải phóng chậm và có khả năng tương thích sinh học hoàn hảo với niêm mạc âm đạo gia súc.

Tại sao cần bổ sung vitamin ADE vào ngày đầu tiên thực hiện phác đồ đặt vòng? Vitamin ADE đóng vai trò thiết yếu trong việc phục hồi tế bào biểu mô đường sinh dục và thúc đẩy chức năng buồng trứng. Bổ sung 5 ml vitamin ADE giúp bảo vệ màng niêm mạc tử cung chống lại quá trình oxy hóa, tăng cường khả năng hấp thụ hormone, hỗ trợ tái lập sóng nang mới và hạn chế tối đa nguy cơ rối loạn rụng trứng ở bò sau sinh.

Thời điểm nào sau khi rút vòng tẩm progesterone là thời điểm vàng để thụ tinh nhân tạo? Thời điểm vàng xuất hiện động dục tập trung cao nhất vào ngày thứ 2 sau khi rút vòng, đạt tỷ lệ 61,0% ở nhóm ProB và 64,1% ở nhóm CIDR. Kỹ thuật viên nên tiến hành thụ tinh nhân tạo cố định thời gian (TAI) sau khi tiêm mũi GnRH thứ hai khoảng 16 đến 20 giờ, hoặc phối giống theo quy tắc sáng - chiều khi phát hiện bò có phản xạ đứng yên cho con khác nhảy lên.

Điểm thể trạng (BCS) tác động như thế nào đến tỷ lệ động dục của bò sữa khi can thiệp hormone? Thể trạng là yếu tố quyết định mức độ đáp ứng của buồng trứng đối với kích thích từ hormone GnRH và LH. Bò có điểm thể trạng đạt chuẩn từ 2,75 đến 3,0 điểm cho tỷ lệ động dục cao nhất đạt 81,0%. Những cá thể gầy yếu (BCS dưới 2,5) thường bị thiếu hụt năng lượng và giảm nhạy cảm thụ thể nội tiết, dẫn tới tỷ lệ đáp ứng thấp hơn rõ rệt.

Vòng ProB đặt trong âm đạo 7 ngày có gây viêm nhiễm hoặc ảnh hưởng đến chất lượng sữa không? Vòng ProB được chế tạo từ silicon y tế đàn hồi cao, không gây tổn thương hay kích ứng mô. Kết quả kiểm tra sau 7 ngày đặt vòng cho thấy 100% bò chỉ tiết dịch sinh lý bình thường, không ghi nhận trường hợp viêm mủ đường sinh dục. Việc sử dụng progesterone đặt tại chỗ cùng hormone sinh sản không để lại tồn dư độc hại và không làm thay đổi các chỉ tiêu chất lượng sữa thương phẩm.

Kết luận

Những đóng góp khoa học và thực tiễn cốt lõi của công trình nghiên cứu được tổng kết qua các điểm then chốt sau:

• Tỷ lệ gây động dục thành công của vòng tẩm progesterone nội địa ProB đạt 82,0%, chứng minh hiệu quả sinh học hoàn toàn tương đương với dòng sản phẩm nhập ngoại CIDR đạt 78,0% (P > 0,05).
• Xác định chính xác khung thời gian vàng bò xuất hiện phản xạ động dục tập trung cao độ trong 48 đến 72 giờ đầu sau khi rút vòng, đạt tỷ lệ tích lũy vượt mức 95,1%.
• Khẳng định mối tương quan thuận giữa điểm thể trạng chuẩn từ 2,75 đến 3,0 điểm và đáp ứng sinh sản tối ưu trên các nhóm bò tơ cùng bò lứa đẻ 1 đến lứa 2.
• Làm chủ hoàn toàn quy trình chế tạo và ứng dụng thiết bị đặt âm đạo phóng thích progesterone có kiểm soát tại Việt Nam, đảm bảo độ an toàn sinh học tuyệt đối cho đàn bò sữa cao sản.
• Thiết lập phác đồ Ovsynch cải tiến kết hợp ProB và vitamin ADE, cung cấp giải pháp kỹ thuật đồng bộ, khả thi và tiết kiệm chi phí cho ngành chăn nuôi bò sữa trong nước.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã hoàn thiện quy trình đánh giá lâm sàng thực chứng, tạo tiền đề vững chắc cho việc đưa vòng ProB vào sản xuất hàng loạt phục vụ thị trường thú y toàn quốc. Các đơn vị chăn nuôi và trang trại bò sữa cần nhanh chóng áp dụng phác đồ Ovsynch kết hợp vòng ProB vào quy trình quản lý sinh sản định kỳ để nâng cao tỷ lệ thụ thai, giảm thiểu tình trạng chậm sinh và tối đa hóa hiệu quả kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ NGUYỄN TUẤN ANH NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ GÂY ĐỘNG DỤC BẰNG PHƯƠNG PHÁP OVSYNCH KẾT HỢP VÒNG TẨM PROGESTERONE VIỆT NAM TRÊN ĐÀN BÒ SỮA Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Sử Thanh Long NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Lê Nguyễn Tuấn Anh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, ban Chủ nhiệm khoa Thú y đã tạo điều kiện để tôi có thể học tập và thực hiện nghiên cứu này; Tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Cô trong khoa Thú y đã giảng dạy, chia sẻ những kinh nghiệm quý báu cho tôi.

Đặc biệt, xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Sử Thanh Long, trưởng bộ môn Ngoại-Sản đã nhiệt tâm hướng dẫn, chỉ bảo tận tình, truyền cảm hứng và tạo điều kiện cho tôi có thể thực hiện nghiên cứu này; Tiếp đến xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ, Bác sỹ Thú y tại Trung tâm Nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì, các chủ trang trại bò sữa tại Ba Vì đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện tốt nhất trong suốt quá trình thực hiện đề tài; Xin cảm ơn nhóm sinh viên Nghiên cứu khoa học bộ môn Ngoại - Sản đã giúp đỡ và cho tôi môi trường học tập rèn luyện trong suốt quá trình thực tập; Cuối cùng xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè đã quan tâm, giúp đỡ, động viên cho tôi trong suốt quá trình học tập cũng như quá trình hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Lê Nguyễn Tuấn Anh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục biểu đồ .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Tổng quan tài liệu. Hormone sinh sản gia súc cái. Kiểm tra cơ quan sinh sản gia súc cái qua trực tràng. Các loại vòng tẩm progesterone đang sử dụng trên thế giới.

Một số công thức gây động dục và rụng trứng chủ động. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp khám buồng trứng.

Phương pháp đánh giá điểm thể trạng. Phương pháp đánh giá lứa đẻ. Phương pháp đặt vòng mẫu tẩm progesterone. Phương pháp đánh giá tính kích ứng vòng ProB và CIDR sau rút vòng.

Phương pháp phát hiện bò động dục. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bố trí thí nghiệm. Xử lý số liệu.

Kết quả và thảo luận. Kết quả gây động dục bằng vòng prob và cidr. Kết quả bò động dục theo thời gian sau khi rút vòng (ProB và CIDR) ra khỏi âm đạo. Đánh giá tính gây kích ứng niêm mạc âm đạo bò khi sử dụng vòng prob và cird.

Đánh giá tỷ lệ động dục theo điểm thể trạng. Đánh giá tỷ lệ động dục theo lứa đẻ. Kết luận và kiến nghị. 46 Tài liệu tham khảo.

47 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CIDR Controlled Internal Drug Release FSH Follicle Stimulating Hormone GnRH Gonadotropin Releasing Hormone ProB Progesterone Bovine HCG Human Chorionic Gonadotropin HF Holstein Friesian LH Luteinizing Hormone N Ngày PGF2α Prostaglandin F2α PMSG Pregnant Mare Serum Gonadotropin TTNT Thụ tinh nhân tạo v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phương pháp chẩn đoán bệnh buồng trứng. Mức độ kích ứng của vòng ProB và CIDR sau rút vòng. Kết quả bò động dục sau rút vòng ProB và CIDR.

Tỷ lệ bò động dục theo thời gian. Tính kích ứng sau khi sử dụng vòng ProB và CIDR. Kết quả bò động dục theo điểm thể trạng. Kết quả bò động dục theo lứa đẻ.43 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.

Tỷ lệ bò động dục trở lại sau khi rút vòng. Tỷ lệ bò động dục theo thời gian sau khi điều trị. Biểu đồ thể hiện mức độ kích ứng theo tình trạng dịch bám trên vòng ProB và vòng CIDR sau khi rút. Kết quả bò động dục theo điểm thể trạng.

Kết quả bò động dục theo lứa đẻ .43 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Ba bệnh buồng trứng thường gặp trên bò: 1) Thể vàng tồn lưu; 2) U nang buồng trứng; 3) Buồng trứng không hoạt động. Sản phẩm vòng CIDR (New Zealand). Sản phẩm vòng PRID (Canada).

Sản phẩm vòng DIB (Argentina). Sản phẩm vòng Cue Mate (New Zealand). Sản phẩm vòng Procrear Synkroxy (Argentina). Sản phẩm vòng Pro-Ciclar (Colombia).

Sản phẩm vòng Sincrogest (Brazil). Sản phẩm vòng Cronipres (Argentina). Công thức ovsynch. Công thức Co synch.

Công thức Presynch. Công thức Heatsynch. Phác đồ gây động dục kết hợp prostaglandin PGF2α. Phác đồ gây động dục kết hợp eCG và PGF2α.

Phác đồ gây động dục kết hợp estradiol và PGF2α. Phương pháp khám buồng trứng qua trực tràng. Công thức gây động dục bò sử dụng vòng ProB. Công thức gây động dục bò sử dụng vòng CIDR.

Mủ lẫn máu bám trên thân của vòng tẩm progesterone sau khi rút .37 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Nguyễn Tuấn Anh Tên luận văn: Nghiên cứu hiệu quả gây động dục bằng phương pháp Ovsynch kết hợp vòng tẩm Progesterone Việt Nam trên đàn bò sữa”. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá hiệu quả của phương pháp Ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone CIDR (New Zealand) và vòng ProB do Việt Nam sản xuất trong gây động dục ở bò sữa Phương pháp nghiên cứu Phương pháp khám buồng trứng: Sử dụng phương pháp khám qua trực tràng, đánh giá buồng trứng dựa vào hình thái buồng trứng và các thông tin liên quan đến sinh sản đàn bò. Phương pháp đánh giá điểm thể trạng: Thang điểm đánh giá từ 1 đến 5 (1: rất gầy, 2: gầy, 3: bình thường, 4: béo, 5: rất béo), hai mức điểm liên tiếp cách nhau 0,25 (Ferguson và et al. Phương pháp đánh giá lứa đẻ: Các bò chưa động dục, động dục nhiều lần mà thụ tinh nhân tạo không có chửa xếp vào bò tơ.

Các bò có thai trên 3 tháng bị sảy tính là 1 lứa đẻ. Phương pháp đặt vòng mẫu tẩm progesterone: gồm 5 bước chuẩn bị bò, Chuẩn bị dụng cụ và vòng, cố định và vệ sinh cơ quan sinh dục bò, đặt vòng tẩm progesterone, rút vòng tẩm progesterone. Phương pháp đánh giá tính kích ứng vòng ProB và CIDR sau rút vòng: Sau khi rút vòng, chúng tôi tiến hành quan sát dịch bám dính ở thân, cánh vòng Phương pháp phát hiện bò động dục: Quan sát ngày 2 lần (sáng, chiều) kết hợp hỏi chủ gia súc về những biểu hiện của gia súc, kết hợp sổ sách ghi chép các số liệu sinh sản của mỗi bò gồm tuổi, ngày đẻ, lứa đẻ, lầ n đô ̣ng du ̣c gầ n nhất Phương pháp bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm được tiến hành trên 100 bò sữa HF thuộc các nông hộ và trang trại tại Ba Vì, với 100 bò chúng tôi chia ngẫu nhiên thành 2 lô: lô 1 gồm 50 bò sử dụng vòng ProB và lô 2 còn lại 50 bò sử dụng vòng CIDR. Tất cả các bò được gây động dục theo công thức Ovsynch kết hợp vòng tẩm progesterone Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được xử lý theo phương pháp thống kê sinh học bằng phần mềm Excel, Minitab.

ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Kết quả chính và kết luận Tỷ lệ bò động dục ở hai nhóm (sử dụng vòng ProB và vòng CIDR) tương đương nhau (82% so với 78%, P>0,05) Thời gian bò động dục trở lại sau khi rút vòng tập trung trong vòng 3 ngày đầu, trong đó ngày thứ 2 có tỷ lệ động dục cao nhất với 61,0% và 64,1% tương ứng nhóm sử dụng vòng ProB và vòng CIDR. Ở cả hai nhóm bò thí nghiệm, tỷ lệ động dục cao nhất ở các bò có điểm thể trạng trong khoảng 2,75 - 3,0 (81,0% so với 78,57% tương ứng nhóm sử dụng vòng ProB và vòng CIDR P>0,05) Tỷ lệ động dục đều tập trung ở các lứa đẻ đầu của cả hai nhóm bò sử dụng vòng ProB và vòng CIDR. Bò tơ, lứa đẻ 1, lứa đẻ 2 và lứa đẻ 3 ở nhóm sử dụng vòng ProB lần lượt là 100%, 76,5%, 85,7% và 75%. Ở nhóm sử dụng vòng CIDR là 80%, 76,5%, 80% và 100%.

Vòng tẩm ProB khi đặt vào âm đạo bò không gây hiện tượng viêm nhiễm. x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Le Nguyen Tuan Anh Thesis title: Research the effect of causing oestrus by Ovsynch method combine Vietnamese progesterone impregnated ring in dairy cows. Major: Veterinary Code: 8640101 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives To evaluate the effect of Ovsynch method combine progesterone impregnated ring CIDR (New Zealand) and ProB ring made in Vietnam of causing oestrus in dairy cows. Materials and Methods Method of ovarian examination: Using rectal examination method, evaluation of the ovary is based on ovary morphology and information related to the reproduction of cows.

Method of body condition score evaluation: The score ranges from 1 to 5 (1: very thin, 2: skinny, 3: normal, 4: fat, 5: very fat), two consecutive points are 0.25 apart (Ferguson et al. Method of litter evaluation: The cows were not oestrus, oestrus repeatedly but artificial insemination was not pregnancy classified into heifers. Pregnant cows over 3 months were counted as one litter. Method of placing ring impregnated progesterone including 5 steps: preparation of the cow, preparation of instruments and rings, fixation and cleaning of the genital herd, placing progesterone impregnated ring, withdrawing progesterone impregnated ring.