CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN HÀNH VI SỬ DỤNG DỊCH VỤ MOBILE BANKING TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Một số vấn đề lý luận về hành vi sử dụng dịch vụ Mobile banking tại ngân hàng thương mại 1. Dịch vụ Mobile banking 1. Khái niệm dịch vụ Mobile banking Theo Website của công ty CP Giải pháp Thanh toán Việt Nam: “Dịch vụ Mobile banking là dịch vụ ngân hàng trực tuyến qua điện thoại di động, cho phép khách hàng cá nhân truy cập vào tài khoản cá nhân của mình tại bất kì nơi đâu, chỉ cần một đường truyền Internet (Wifi, 3G,.) bằng máy tính hoặc các thiết bị di động” Mobile banking là dịch vụ ngân hàng hiện đại, cho phép khách hàng sử dụng điện thoại di động để thực hiện các giao dịch với ngân hàng.
Đây là hình thức thanh toán trực tuyến qua điện thoại di động (khách hàng không cần đến ngân hàng mà vẫn có thể tiếp cận mọi dịch vụ 24/7 và ở tất cả mọi nơi). (Nguồn: Tạp chí ngân hàng số 11-2016) Dịch vụ Mobile banking ra đời nhằm giải quyết nhu cầu thanh toán các giao dịch vừa và nhỏ hoặc những dịch vụ tự động không có người phục vụ. Khách hàng có thể thực hiện các giao dịch cơ bản với ngân hàng như: xem thông tin tài khoản ngân hàng, lịch sử giao dịch, kiểm tra số dư trong tài khoản. Đặc biệt dịch vụ Mobile banking còn giúp khách hàng thực hiện các giao dịch chuyển tiền sang các tài khoản trong và ngoài hệ thống ngân hàng, thanh toán hóa đơn hoặc xem thông tin hỗ trợ tín dụng trực tiếp trên thiết bị số cá nhân mà không phải đến quầy giao dịch của ngân hàng.
Đồng thời, dịch vụ Mobile banking đã giúp giảm nhiều chi phí giấy tờ in ấn chi phí quản lý con người mà chỉ cần tập trung vào phát triển công nghệ, cơ sở hạ tầng và phát triển con người. Đây cũng là xu hương của các nước đang phát triển và phát triển SVTH: Hoàng Thị Thanh Nga 8 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: TS. Hồ Thị Hương Lan hướng tới để đưa đất nước lên tầm phát triển hiện đại về công nghệ dịch vụ, nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi và tính bảo mật của khách hàng. Quy trình đăng kí dịch vụ Mobile banking: Tùy theo từng ngân hàng sẽ có các quy trình khác nhau nhưng nhìn chung sẽ gồm các bước sau: - Mở tài khoản ngân hàng (nếu chưa mở) - Điền thông tin vào mẫu đăng kí sử dụng dịch vụ tạ điểm giao dịch của ngân hàng - Sau khi hoàn thành các thủ tục ngân hàng sẽ cung cấp Mã truy cập và mật khẩu tạm thời cho khách hàng.
- Cài đặt ứng dụng về điện thoại, thay đổi mật khẩu tạm thời được cung cấp trước đó để đảm bảo tính an toàn khi sử dụng dịch vụ. Đặc điểm dịch vụ Mobile banking Dịch vụ Mobile banking là dịch vụ phổ biến tại các ngân hàng và được cung cấp rộng rãi đến khách hàng có tài khoản mở tại ngân hàng cũng như các thuê bao các nhà mạng viễn thông. Đặc điểm của dịch vụ này là số lượng người sử dụng càng nhiều thì chi phí càng rẻ và thúc đẩy tính cạnh tranh cao. Vậy nên ở các nước đông dân số, số thuê bao di động và số tài khoản ngân hàng nhiều sẽ tiết kiệm chi phí đầu tư cở sở hạ tầng mạng lưới.
Dịch vụ Mobile banking đơn giản, dễ sử dụng không yêu cầu khách hàng phải ghi nhớ nhiều về cú pháp, chỉ cần cài đặt ứng dụng và sử dụng các chức năng chỉ dẫn trên ứng dụng. Ứng dụng Mobile banking tương thích với các dòng điện thoại hỗ trợ Java hoặc các dòng điện thoai thông minh sử dụng hệ điều hành Symbian, Android, IOS, RIM,… Dịch vụ Mobile banking có lợi thế cạnh tranh cao hơn các dịch vụ giao dịch trực tuyến khác như Internet banking, SMS banking hay giao dịch trực tiếp tại ngân hàng do tính thuận tiện giao dịch được ở mọi lúc mọi nơi. So với dịch vụ SMS banking thì Mobile banking có chi phí rẻ hơn và với Internet banking thì có tính bảo mật cao hơn. SVTH: Hoàng Thị Thanh Nga 9 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: TS.
Hồ Thị Hương Lan Quy mô dân số là yếu tố quyết định đến sự phát triển của Mobile banking. Nếu dân số ít thì chất lượng dịch vụ tốt nhưng không thể phát triển dịch vụ theo quy mô. Nếu dân số đông sẽ góp phần làm tăng quy mô thị phần nhưng sẽ gây khó khăn về cơ sở hạ tầng, thói quen tiêu dùng,… Số người sử dụng dịch vụ Mobile banking phụ thuộc vào số tài khoản mở tại ngân hàng và số thuê bao di dộng tại các nhà viễn thông. Hiện nay phương thức thanh toán của các cửa hàng, dịch vụ ngày càng đa dạng đã dẫn đến sự thay đổi thói quen thanh toán của khách hàng.
Phần lớn khách hàng thích nghi nhanh nhất về các phương thức thanh toán trực tuyến là giới trẻ, giới doanh nhân vậy nên dịch vụ Mobile banking đang được giới trẻ ưa chuộng và sử dụng rất nhiều nhờ vào tính tiện lợi, dễ sử dụng và hiện đại. Dịch vụ Mobile banking hỗ trợ hai ngôn ngữ là Tiếng Việt và Tiếng Anh phù hợp với đại đa số khách hàng của ngân hàng. Được xây dựng trên nền di động kết hợp với công nghệ mới nhất, kỹ thuật tiên tiến nhất. Mobile banking có quá trình xử lý thông tin nhanh, chính xác và tính bảo mật cao.
Những tiện ích chính của Mobile banking Dịch vụ Mobile banking cung cấp các tính năng và tiện ích sau: - Các giao dịch liên quan đến thông tin tài khoản: Nếu như trước đây để có những thông tin về tài khoản của mình khách hàng cần phải đến địa điểm giao dịch của ngân hàng để được cung cấp thì nay nhờ Mobile banking khách hàng có thể tự giao dịch trực tiếp trên điện thoại di dộng mọi lúc mọi nơi, nhanh chóng và chính xác. Ngoài ra Mobile banking giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, chi phí cơ hội. Đặc biệt việc mã hóa PIN và mở mã PIN trực tuyến sẽ hạn chế các rủi ro khi mất thẻ ATM. - Chức năng thanh toán chuyển khoản: Tiện ích này giúp khách hàng thực hiện các giao dịch thanh toán các hóa đơn hoặc chuyển khoản cho các tài khoản ngân hàng cùng và khác hệ thống, kể cả chuyển tiền quốc tế.
SVTH: Hoàng Thị Thanh Nga 10 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: TS. Hồ Thị Hương Lan Nếu trước đây phải đến trực tiếp ngân hàng để thực hiện giao dịch chuyển khoản, thanh toán phải đến quầy giao dịch để kiểm soát chữ ký khách hàng. Thì bây giờ khách hàng có thể an tâm vì sử dụng mật mã sử dụng một lần OTP. Bên cạnh đó ngân hàng đã cung cấp ứng dụng để tra cứu, kiểm soát các khoản nợ của mình.
- Quản lý danh mục đầu tư: Dịch vụ này cung cấp các thông tin về thị trường chứng khoán: công cụ xem bảng giá trực tuyến, giá cả, đặt lệnh mua bán online và quản lý danh mục đầu tư của khách hàng. Hệ thống sẽ có công cụ hỗ trợ, phân tích lãi lỗ hiệu quả cho từng danh mục mà khách hàng lựa chọn. Đặc biệt khách hàng sẽ thuận tiện hơn rất nhiêu trong việc theo dõi giá cả cổ phiếu. Tiện ích này chủ yếu dành cho các khách hàng tham gia vào các hoạt động chứng khoán.
- Các dịch vụ hỗ trợ: Tiện ích này giúp khách hàng trao đổi, gửi và nhận các thắc mắc về giao dịch, về thẻ, về sec,… Bên cạnh đó khách hàng sẽ dễ dàng tìm kiếm các địa điểm lắp đặt máy ATM, các địa lý sử dụng thẻ ngân hàng. - Dịch vụ thông tin khác: Cung cấp cho khách hàng biết được những thông tin cần thiết khi đi xa như đi công tác hay nghỉ dưỡng về các dịch vụ cơ bản tại đó. Tiện ích này sẽ giúp khách hàng không gặp những lúng túng khó khăn khi tìm kiếm thông tin tại địa phường khác. Những hình thái của dịch vụ Mobile banking - Short Message Service (SMS) Dịch vụ này rất phổ biến, tiện lợi, dễ sử dụng, chi phí thập, phù hợp với tất các các mạng, không đòi hỏi về phần mềm và có thể lưu trữ tin nhắn khâng cần kết nối mạng.
Việc lựa chọn kênh này để đáp cung ứng dịch vụ sẽ giúp các ngân hàng đáp ứng đại đa số khách hàng hơn các công nghệ khác nên được đại đa số ngân hàng triển khai SVTH: Hoàng Thị Thanh Nga 11 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: TS. Hồ Thị Hương Lan dịch vụ này. Tuy nhiên vẫn còn nhiều nhược điểm như: Chỉ có dạng văn bản thông thường, giới hạn trong 140-160 kí tự trên một tin nhắn, không hỗ trợ ứng dụng đa phương tiện. - Mobile Web: Mobile web cho phép truy cập các trang web dựa trên một trình duyệt, từ thiết bị cầm tay di động kết nối với một mạng di động hoặc mạng không dây.
Điều này giúp người tiêu dùng thực hiện các nhu cầu giao dịch thông qua web. Người dùng thực hiện được các ứng dụng kết hợp, sử dụng các ứng dụng đa phương tiện, được kết nối bảo mật. Bên cạnh đó, nhiều thiết bị không tương thích sẽ bị giới hạn về tốc độ trình duyệt, phải kết nối Internet khi sử dụng. - Mobile Client Applications: Đây là công nghệ mà hầu hết các ngân hàng trên thế giới đang sử dụng vì tính an toàn, bảo mật và khả năng làm việc liên tục của nó.
Công nghệ này sẽ cài đặt trên mỗi máy điện thoại một phần mềm riêng biệt giúp cho khách hàng giao dịch với ngân hàng 24/24 qua điện thoại di động hoặc thiết bị cầm tay. Công nghệ này cung cấp nhiều dịch vụ đa phương tiện, được thực hiện khi không được kết nối Internet. Tuy nhiên công nghệ này đòi hỏi thiết bị của bạn phải có hệ điều hành phù hợp, nếu không sẽ bị cản trở lớn đến việc hỗ trợ của công nghệ này. Những lợi ích của dịch vụ Mobile banking - Đối với khách hàng: + Khách hàng sẽ thuật tiện hơn rất nhiều khi sử dụng dịch vụ Mobile banking.
Thực hiện giao dịch mọi lúc mọi nơi, không bị phụ thuộc vào thời gian ngân hàng đóng, mở cửa và địa điểm của ngân hàng. + Nhanh chóng: Mobile banking giúp khách hàng liên lạc và thực hiện giao dịch một cách nhanh chóng. Không phải chờ đợi khi có quá nhiều khách hàng cùng thực hiện giao dịch như phương thức truyền thống tại điểm giao dịch. SVTH: Hoàng Thị Thanh Nga 12 Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: TS.
Hồ Thị Hương Lan + Chính xác: Các thông tin cung cấp từ Mobile banking không những nhanh và rất chính xác.