ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THÁI BÌNH SỞ TÀI CHÍNH THÁI BÌNH BÁO CÁO KẾT QUẢ ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Tên đề tài: NGHIÊN CỨU, ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC ĐƢỢC PHÂN CẤP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI BÌNH GIAI ĐOẠN 2022-2025 Mã số đề tài: TB-CT/XH13/22 Đơn vị chủ trì thực hiện: Sở Tài chính Địa chỉ: Số 142 - Phố Lê Lợi - Phƣờng Đề Thám - Thành phố Thái Bình Điện thoại: 02273.vn Chủ nhiệm đề tài: Phạm Thế Hùng Thái Bình, tháng 6 năm 2023 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Viết tắt Giải nghĩa 1 ĐKKD Đăng ký kinh doanh 2 ĐP Địa phƣơng 3 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo 4 KH&CN Khoa học và công nghệ 5 KH&ĐT Kế hoạch và Đầu tƣ 6 KT-XH Kinh tế - xã hội 7 NS Ngân sách 8 NSĐP Ngân sách địa phƣơng 9 NSNN Ngân sách nhà nƣớc 10 QLNN Quản lý nhà nƣớc 11 QLNSNN Quản lý ngân sách nhà nƣớc 12 SXKD Sản xuất kinh doanh 13 TCC Tài chính công 2 DANH MỤC CÁC BẢNG Biểu 1: Kết quả thu nội địa NSĐP Thái Bình giai đoạn 2017-2021. 62 Biểu 2: Số liệu dự toán chi thƣờng xuyên hàng năm của NSĐP Thái Bình giai đoạn 2017-2021. 65 Biểu 3: Chi thƣờng xuyên xuyên thực tế theo quyết toán năm sau cao hơn năm trƣớc. 66 Biểu 4: Sự tăng giảm dự toán chi ĐTPT qua các năm.
69 Biểu 5: Kết quả miễn, giảm, hoàn thuế một số năm. 76 Biểu 6: Kết quả công tác kiểm tra thuế trong năm 2017, 2018. 77 Biểu 7: Kết quả thu ngân sách tỉnh Thái Bình giai đoạn 2017-2021. 78 Biểu 8: Kết quả chi ĐTPT so với tổng chi cân đối.
87 Biểu 9: Bảng quyết toán thu ngân sách địa phƣơng giai đoạn 2017-2021 tỉnh Thái Bình chi tiết theo cấp ngân sách. 101 Biểu 10: Bảng quyết toán ngân sách địa phƣơng theo Biểu mẫu số 48 kèm theo Nghị định số 31/2017/NĐ-CP ngày 23/3/2017 của Chính phủ. 102 3 MỤC LỤC PHẦN I. Luận giải về sự cần thiết, tính cấp bách, ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài.
Mục tiêu của đề tài. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THUỘC LĨNH VỰC CỦA ĐỀ TÀI. Một số khái niệm về phân cấp ngân sách nhà nƣớc. Công trình nghiên cứu.
NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI. CÁCH TIẾP CẬN, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, KỸ THUẬT SỬ DỤNG. Cách tiếp cận. Phƣơng pháp nghiên cứu, kỹ thuật sử dụng.
18 CHƢƠNG I - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ VÀ HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC ĐƢỢC PHÂN CẤP. Khái quát một số vấn đề về ngân sách nhà nƣớc. Một số vấn đề cơ bản quản lý ngân sách nhà nƣớc. Một số vấn đề lý luận về hiệu quả quản lý ngân sách nhà nƣớc.
Kinh nghiệm quản lý NSNN ở một số nƣớc và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam. 53 CHƢƠNG II - THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG TỈNH THÁI BÌNH GIAI ĐOẠN 2017-2021. Khái quát tình hình tài chính, ngân sách địa phƣơng tỉnh Thái Bình giai đoạn 2017-2021. Thực trạng công tác quản lý NSĐP tỉnh Thái Bình giai đoạn 2017- 2021 .3 Hiệu quả quản lý ngân sách tỉnh Thái Bình giai đoạn 2017-2021.
Đánh giá chung và những bài học kinh nghiệm về công tác quản lý ngân sách tỉnh Thái Bình giai đoạn 2017-2021. 113 CHƢƠNG III - GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TỈNH THÁI BÌNH GIAI ĐOẠN 2022-2025. Mục tiêu định hƣớng công tác quản lý thu, chi, cân đối ngân sách địa phƣơng tỉnh Thái Bình giai đoạn 2022-2025. Một số giải pháp quản lý ngân sách địa phƣơng tỉnh Thái Bình giai đoạn 2022- 2025.
118 CHƢƠNG IV - TÁC ĐỘNG VÀ LỢI ÍCH DO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, TRIỂN KHAI CỦA ĐỀ TÀI MANG LẠI. VỀ NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI. TÁC ĐỘNG CỦA ĐỀ TÀI. CÁC SẢN PHẨM CỦA ĐỀ TÀI.
156 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Luận giải về sự cần thiết, tính cấp bách, ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Quản lý ngân sách nhà nƣớc đƣợc phân cấp ở địa phƣơng là hoạt động của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân và các chủ thể khác tham gia quản lý ngân sách nhà nƣớc đƣợc phân cấp cho chính quyền địa phƣơng quản lý thông qua việc sử dụng c chủ định các phƣơng pháp quản lý và các c ng cụ quản lý để tác động và điều khiển hoạt động của ngân sách nhà nƣớc nh m đạt đƣợc các mục tiêu đ định. Nội dung của quản lý NSNN gồm 3 nội dung chính: (i) Lập ngân sách; (ii) Tổ chức thực hiện ngân sách; (iii) Kế toán, quyết toán và giám sát ngân sách. Quản lý NSNN một cách hợp lý sẽ có nhiều tác động tích cực trên phƣơng diện quản lý hành chính cũng nhƣ điều tiết vĩ mô quá trình phát triển kinh tế, xã hội.
Theo đánh giá của các cơ quan quản lý, việc quản lý NSNN trên địa bàn tỉnh Thái Bình đ thu đƣợc nhiều kết quả quan trọng, song vẫn còn một số hạn chế, chƣa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn 2022-2025 của địa phƣơng. Cụ thể: *Về những kết quả đạt được: Thứ nhất, quản lý ngân sách nhà nƣớc đ đảm bảo các quy định pháp luật, phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tạo động lực phát triển kinh tế và xây dựng bộ máy chính quyền các cấp; Tạo tính đồng bộ trong quản lý điều hành ngân sách trên địa bàn tỉnh; bảo đảm đúng phạm vi, trách nhiệm và quyền hạn chính quyền các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách trong việc quản lý ngân sách nhà nƣớc phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý đầu tƣ của từng cấp chính quyền theo Nghị quyết của HĐND tỉnh đ phê duyệt. Thứ hai, tạo điều kiện nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cấp chính quyền cơ sở; Quy định rõ trách nhiệm và quyền hạn để các cấp chủ động và tự chịu trách nhiệm; Tăng cƣờng kỷ luật, kỷ cƣơng tài chính, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nƣớc về lĩnh vực tài chính - ngân sách. 6 Thứ ba, ngân sách tỉnh phân cấp đƣợc các khoản thu chủ yếu có tỷ trọng lớn giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ chiến lƣợc quan trọng của tỉnh và hỗ trợ ngân sách cấp huyện, cấp x chƣa cân đối đƣợc thu, chi ngân sách.
Thứ tƣ, tỉnh đ khuyến khích và tạo điều kiện cho các cấp chính quyền tăng cƣờng quản lý, khai thác nguồn thu, chống thất thu, tăng thu cho NSNN, từng bƣớc đáp ứng nhu cầu chi tại chỗ, tăng cƣờng tính chủ động và chịu trách nhiệm của ngân sách các cấp trong quản lý điều hành ngân sách của các cấp chính quyền. Nguồn thu, nhiệm vụ chi gắn liền với chức năng, nhiệm vụ quản lý của cấp chính quyền nào, thực hiện phân cấp và phân chia nguồn thu cho ngân sách cấp chính quyền đ ; hạn chế phân chia các nguồn thu có quy mô nhỏ cho nhiều cấp. Thứ năm, đảm bảo công b ng, công khai, minh bạch và phát triển cân đối nguồn ngân sách giữa các khu vực trên địa bàn để chủ động thực hiện nhiệm vụ đƣợc giao, đồng thời bảo đảm tập trung điều hành ngân sách các cấp trong phạm vi địa phƣơng. *Hạn chế: Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, thực tiễn triển khai còn tồn tại một số vƣớng mắc, kh khăn trong quá trình thực hiện phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi trên địa bàn tỉnh Thái Bình nhƣ sau: Thứ nhất, sự khác biệt về cơ cấu ngân sách trong dự toán và thực hiện còn lớn.
Thứ hai, việc phân cấp quản lý ngân sách cho địa phƣơng chƣa giúp địa phƣơng hoàn toàn chủ động trong việc điều hành ngân sách. Thứ ba, hiệu quả quản lý và phân cấp ngân sách chƣa đƣợc đánh giá đầy đủ. Thứ tƣ, lập ngân sách trung hạn chƣa hiệu quả. Thứ năm, kiểm soát tình hình thực hiện thu và chi ngân sách vẫn còn nhiều hạn chế.
Thứ sáu, năng lực giám sát về ngân sách của HĐND các cấp, các tổ chức và các cấp, các ngành còn hạn chế. Thứ bảy, th ng tin đƣợc trình bày tại các báo cáo tình hình thực hiện ngân sách và quyết toán ngân sách chƣa chi tiết trong từng lĩnh vực nhƣ dự toán đƣợc giao đầu năm. 7 Nâng cao hiệu quả quản lý NSNN trên địa bàn tỉnh Thái Bình giai đoạn 2022-2025 nh m khắc những hạn chế của quản lý ngân sách hiện hành, bảo đảm cho quản lý ngân sách của tỉnh phù hợp với yêu cầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh giai đoạn 2022-2025 và thích ứng với những thay đổi bộ máy hành chính theo tinh thần của Nghị quyết số 18-NQ/TW về một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả là hết sức cần thiết. Mục tiêu của đề tài *Mục tiêu chung: Nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nƣớc đƣợc phân cấp trên địa bàn tỉnh Thái Bình giai đoạn 2022-2025.
*Mục tiêu cụ thể: - Hệ thống cơ sở lý luận về quản lý ngân sách nhà nƣớc ở địa phƣơng. - Đánh giá thực trạng quản lý ngân sách nhà nƣớc tỉnh Thái Bình giai đoạn 2017-2021; - Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nƣớc đƣợc phân cấp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022-2025 II. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THUỘC LĨNH VỰC CỦA ĐỀ TÀI Nghiên cứu về quản lý NSNN đƣợc thực hiện ở nhiều nƣớc trên thế giới trong đ c Việt Nam. Các nghiên cứu đƣợc thực hiện dƣới nhiều hình thức, sách, luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ, các bài báo trên các tạp chí chuyên ngành.với toàn bộ nội dung hoặc một phần nội dung đề cập đến các khía cạnh khác nhau về quản lý ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng.
Tổng quan của đề tài nghiên cứu xin phép đƣợc đề cập đến một số các công trình nghiên cứu về quản lý ngân sách nhƣ: 2. Một số khái niệm về phân cấp ngân sách nhà nƣớc - Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc.