Luận văn thạc sĩ vnu ulis investigating vietnamese english translation of exhibit labels at museum of vietnamese ethnics cultures thai nguyen province

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu chất lượng dịch tiếng Anh của nhãn trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam, Thái Nguyên.

• Tác giả: Mã Thị Bông
• Người hướng dẫn: Assoc. Lê Hùng Tiến
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Investigating Vietnamese- English Translation Of Exhibit Labels At The Museum Of Vietnamese Ethnic Cultures, Thai Nguyen Province. Nghiên cứu về cách dịch Việt- Anh tên các hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• CANDIDATE’S STATEMENT
• 1. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. Definition of translation
• 1.2. Problems with non-equivalent at word level
• 2. CHAPTER 2: DATA ANALYSIS AND DISCUSSION
• 2.1. The strategies used in the translation of exhibit labels
• 2.2. Translation by a more general word
• 2.3. Translation by a more neutral/ less expressive word
• 2.4. Translation by cultural substitution
• 2.5. Translation using a loan word or loan word plus explanation
• 2.6. Translation by paraphrase using related words
• 2.7. Translation by omission
• 2.8. Translation procedures and methods used in translating exhibit labels
• 2.9. Some suggestions for translating cultural words
• APPENDIX

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu dịch thuật tiếng Việt sang tiếng Anh

Nghiên cứu dịch thuật tiếng Việt sang tiếng Anh cho nhãn hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng trong việc bảo tồn và truyền bá văn hóa. Bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ các hiện vật mà còn là cầu nối giữa các nền văn hóa khác nhau. Việc dịch thuật chính xác các nhãn hiện vật giúp du khách, đặc biệt là người nước ngoài, hiểu rõ hơn về văn hóa và lịch sử của các dân tộc Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích các chiến lược dịch thuật, phương pháp và thách thức mà các dịch giả gặp phải trong quá trình dịch thuật.

1.1. Ý nghĩa của việc dịch thuật nhãn hiện vật

Dịch thuật nhãn hiện vật không chỉ đơn thuần là chuyển đổi ngôn ngữ mà còn là việc truyền tải các giá trị văn hóa. Các nhãn hiện vật thường chứa đựng thông tin về nguồn gốc, lịch sử và ý nghĩa văn hóa của chúng. Việc dịch thuật chính xác giúp bảo tồn các giá trị này và tạo điều kiện cho du khách hiểu rõ hơn về văn hóa Việt Nam.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu này là phân tích các chiến lược dịch thuật phổ biến, phương pháp và quy trình được sử dụng trong việc dịch nhãn hiện vật từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Nghiên cứu cũng sẽ chỉ ra những khó khăn mà các dịch giả gặp phải và đề xuất các giải pháp để cải thiện chất lượng dịch thuật.

II. Thách thức trong dịch thuật nhãn hiện vật tại Bảo tàng

Dịch thuật nhãn hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa. Nhiều khái niệm văn hóa Việt Nam không có tương đương trong tiếng Anh, điều này đòi hỏi các dịch giả phải áp dụng các chiến lược dịch thuật phù hợp để truyền tải ý nghĩa một cách chính xác.

2.1. Khó khăn trong việc tìm kiếm từ tương đương

Nhiều từ và cụm từ trong tiếng Việt không có từ tương đương trong tiếng Anh, đặc biệt là những từ liên quan đến văn hóa và phong tục tập quán. Điều này khiến cho việc dịch thuật trở nên khó khăn và đôi khi cần phải sử dụng các phương pháp như mô tả hoặc thay thế văn hóa.

2.2. Sự khác biệt trong ngữ cảnh văn hóa

Ngữ cảnh văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu và dịch thuật. Các dịch giả cần phải nắm rõ ngữ cảnh văn hóa của cả hai ngôn ngữ để đảm bảo rằng thông điệp được truyền tải một cách chính xác và phù hợp với đối tượng độc giả.

III. Phương pháp dịch thuật hiệu quả cho nhãn hiện vật

Để đạt được kết quả tốt trong việc dịch thuật nhãn hiện vật, các dịch giả cần áp dụng các phương pháp dịch thuật hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ phân tích các phương pháp phổ biến như dịch nghĩa, dịch theo ngữ cảnh và sử dụng từ mượn.

3.1. Dịch nghĩa và mô tả

Phương pháp dịch nghĩa và mô tả thường được sử dụng khi không có từ tương đương trong tiếng Anh. Các dịch giả sẽ mô tả ý nghĩa của từ hoặc cụm từ trong ngữ cảnh văn hóa để giúp người đọc hiểu rõ hơn.

3.2. Sử dụng từ mượn và giải thích

Khi không có từ tương đương, việc sử dụng từ mượn kèm theo giải thích là một phương pháp hiệu quả. Điều này giúp bảo tồn tính nguyên bản của từ gốc trong khi vẫn cung cấp thông tin cần thiết cho người đọc.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu dịch thuật

Nghiên cứu này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc cải thiện chất lượng dịch thuật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu sẽ giúp các dịch giả nâng cao kỹ năng và hiểu biết về văn hóa, từ đó cải thiện chất lượng dịch thuật.

4.1. Đề xuất cho các dịch giả

Nghiên cứu sẽ đưa ra một số đề xuất cho các dịch giả trong việc áp dụng các chiến lược dịch thuật hiệu quả. Điều này bao gồm việc nâng cao kiến thức về văn hóa và ngôn ngữ, cũng như việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia trong lĩnh vực dịch thuật.

4.2. Tác động đến du khách quốc tế

Việc cải thiện chất lượng dịch thuật sẽ giúp du khách quốc tế có trải nghiệm tốt hơn khi tham quan bảo tàng. Họ sẽ hiểu rõ hơn về văn hóa và lịch sử của các dân tộc Việt Nam, từ đó tạo ra sự kết nối sâu sắc hơn với văn hóa Việt Nam.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về dịch thuật tiếng Việt sang tiếng Anh cho nhãn hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam mở ra nhiều cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc hiểu rõ các chiến lược và phương pháp dịch thuật sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch thuật trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc dịch thuật nhãn hiện vật là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cả ngôn ngữ và văn hóa. Các chiến lược dịch thuật hiệu quả đã được xác định và phân tích.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các bảo tàng khác và nghiên cứu sâu hơn về các khía cạnh văn hóa trong dịch thuật. Điều này sẽ góp phần làm phong phú thêm lĩnh vực nghiên cứu dịch thuật và văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES MA THỊ BÔNG INVESTIGATING VIETNAMESE- ENGLISH TRANSLATION OF EXHIBIT LABELS AT THE MUSEUM OF VIETNAMESE ETHNIC CULTURES, THAI NGUYEN PROVINCE. NGHIÊN CỨU VỀ CÁCH DỊCH VIỆT- ANH TÊN CÁC HIỆN VẬT TẠI BẢO TÀNG VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM TỈNH THÁI NGUYÊN Field: English Linguistics Code: 60 22 02 01 MA. MINOR THESIS Ha Noi, November, 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES MA THỊ BÔNG INVESTIGATING VIETNAMESE- ENGLISH TRANSLATION OF EXHIBIT LABELS AT THE MUSEUM OF VIETNAMESE ETHNIC CULTURES, THAI NGUYEN PROVINCE NGHIÊN CỨU VỀ CÁCH DỊCH VIỆT- ANH TÊN CÁC HIỆN VẬT TẠI BẢO TÀNG VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM TỈNH THÁI NGUYÊN Field: English Linguistics Code: 60 22 02 01 MA. MINOR THESIS Supervisor: Assoc.Lê Hùng Tiến Ha Noi, November, 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CANDIDATE’S STATEMENT -----------*****----------- I hereby certify that the thesis enlabeld Investigating Vietnamese- English translation of exhibit labels at Museum of Vietnamese Ethnics’ Cultures, Thai Nguyen provinceis the result of my own research for the Degree of Master of Arts at Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies (ULIS) and that this thesis has not been submitted for any assessment in any other formal courses of study elsewhere.

Signature: Date: i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS In the complement of my thesis, I have received generous advice and a great deal of support from a number of people. Firstly, I would like to express my deep and sincere gratitude to my supervisor, Assoc. Le Hung Tien, for his enthusiastic guidance, constructive critical feedback and generous help in the process of completing my thesis. My special thanks approve to all my respected lecturers in the M.A course for their informative and valuable lectures and the administrative staff of the Department of Post Graduate Studies, ULIS, for their help, guidance, enthusiasm and valuable support during my course of study.

I would like to express my gratefulness to all the staff working at Museum of Vietnamese Ethnics‟ cultures in Thai Nguyen Province for their kind cooperation and valuable support, which considerably contributed to the completion of my work. Finally, I would like to acknowledge my dear family for their love, material and spiritual support throughout this research. I also wish to thank all my friends who always stand by me with their consideration and encouragement. Ma Thị Bông ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Museum is the place where cultural and historical values are preserved and popularized to the young generation and the foreigners.

One of the most important issues in propagating Vietnamese culture to the oversea visitors is the translating exhibits‟ names into foreign languages. The research aims to investigate the Vietnamese- English translation of exhibit labels at the Museum of Vietnamese Ethnics‟ cultures at Thai Nguyen City. In this study qualitative method and observation are applied to find out the most common translation strategies, procedures and methods used in translating exhibit labels with the detail analysis of each strategy‟s advantages and disadvantages. From the findings of the study, some suggestions for the translators when dealing with cultural words are given.

To answer all the research questions, the research supplies readers with a foundational knowledge of translation through literature review section. Then the data are analyzed for the conclusion of the study. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CANDIDATE‟S STATEMENT. iii TABLE OF CONTENTS.

iv LIST OF ABBREVIATIONS. Statement of the problem and the rationale of the study. Significance of the study. Aims of the study.

Scope of the study. Methodology of the study. The current context of translation of exhibit labels at the Vietnamese Ethnics‟ Culture Museum. The data collection criteria.

Data collection procedure. Organization of the study .6 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND. Definition of translation .7 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Problems with non-equivalent at word level.23 CHAPTER 2: DATA ANALYSIS AND DISCUSSION.

The strategies used in the translation of exhibit labels. Translation by a more general word. Translation by a more neutral/ less expressive word. Translation by cultural substitution.

Translation using a loan word or loan word plus explanation. Translation by paraphrase using related words. Translation by omission. Translation procedures and methods used in translating exhibit labels.

Some suggestions for translating cultural words .41 APPENDIX v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS SL : Source language TL : Target language 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART A: INTRODUCTION This part presents the rationale for the study which consists of 7 sections: (1) States the problem and the rationale of the study. (2) and (3): Clarify the significance, aims, and objectives of study as well. (4): Provides the scope and limitation of study. (5): Proposes the research questions.

(6) Methodology of the study (7): Brief organization of study. Statement of the problem and the rationale of the study In Vietnam as well as every country in the world, museum is considered as the place where cultural values are preserved and exhibited. It collects and conserves cultural exhibits and the record of humanity which deepen people‟s understanding and appreciation of their history and culture. Museum of Vietnamese Ethnics‟ Culturesbuilt in 1960 and situated at Thai Nguyen City center is the cultural site which exhibiting and preserving cultural and historical values of all ethnic groups in Vietnam.

People visiting the museum not only amuse themselves but also study Vietnamese culture. Among the visitors of the museum, there are a lot of foreigners, scientists and students. In order to welcome foreigners and better their knowledge about Vietnamese culture, all the exhibit labels are written in Vietnamese and then translated into English and French. There is no doubt that the translation process of exhibit labels is not easy because many Vietnamese cultural concepts do not have equivalents in English.

The translators have to apply numerous translation strategies to make all the concepts comprehensible to the visitors. So far, translation aspects have always been a noteworthy field for many researchers; however, little investigation on the Vietnamese- English translation of exhibit labels has been conducted. Therefore a study on this aspect is really essential. With the hope of investigating the most popular translation strategies, procedure and method used in exhibit labels translation as well as giving some useful suggestions in translating cultural concepts, the author would like to carry out this minor thesis.

2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Significance of the study Theoretically, investigating of Vietnamese- English translation of exhibit labels at Vietnamese ethnics‟ culture museum in Thai Nguyen city can be a theoretical foundation for the latter studies related to this field. The outcome of this investigation raises the interest and curiosity of other researchers to deal with the Vietnamese- English translation of exhibit labels in other museums. Practically, this study helps to determine the most common translation strategies, procedures and methods used by translators in translating exhibit labels from Vietnamese into English.

It also points out the benefits and drawbacks when applying each strategy in translating exhibit labels. Furthermore, the research gives some suggestions and implication that would be useful for cultural concepts translation. Aims of the study The study aims at:  Analyzing the most common translation strategies, procedures and methods used in the Vietnamese-English translation of exhibit labels  Analyzing the advantages and the shortcomings of each strategy in the translation  Giving some suggestions for translators when dealing with cultural concepts. Scope of the study Each label of exhibit consists of the label and a description telling about its age, material, collector, and artist.

The study limits itself to the analysis of Vietnamese- English translation of exhibit labels. Research questions  What are the most common translation strategies in the Vietnamese- English translation of exhibit labels? What are the advantages and disadvantages of each strategy used?  What translation procedures and methods are widely used in translating exhibit labels from Vietnamese into English? What are their benefits and 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] shortcomings when applying in the translation? 6. Methodology of the study This study was conducted with qualitative method. First, the theoretical backgrounds of the study from a lot of published books written by many authors were provided.

Then, the exhibit labels from Museum of Vietnamese Ethnic‟s Culture in Thai Nguyen city were collected as the data of the study. From these sources, we analysed and drew out the strategies, procedures and methods used in the translation. The current context of translation of exhibit labels at the Vietnamese Ethnics’ Culture Museum. Built in 1960, the Museum of Vietnamese Ethnics‟ Cultures in Thai Nguyen provincenow becomes one of six national museums which preserves about 2000 valuable documents, photographs and exhibits of fifty-four ethnic minority groups.

Each exhibit is accompanied by a label showing its label, and a description of origin, age, collector written in Vietnamese, English and French. The English version of the exhibit labels were translated by a group of four translators who have been working in the museum and have qualification specializing in English.Most of the exhibits are everyday life belongings, domestic tools, production tools and religious belongings of the ethnic minority groups in Vietnam. Therefore, many items do not have equivalents in English. The data collection criteria The focus of this study is the Vietnamese- English translation of exhibit labels in the Museum of Vietnamese Ethnics‟ Cultures in Thai Nguyen province; therefore only labels of exhibitsare collected as the subject of this research.

The documents and descriptions are not chosen. There are about 300 labels selected for the study, a majority of which are two to four words in length. The exhibits selected mostly are working tools, everyday belongings, outfits and religious belongings. Research methods In the research, qualitative methods, observation and document study are 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] used to analyze the uses of translation strategies, procedures and methods applied in translating exhibit labels from Vietnamese into English.

Data collection procedure In order to conduct this study, we will manipulate the following steps: + First, we will identify and gather the translation of exhibit labels from the Museum. + Next, we classify the data according to the strategies, methods and procedures used in the translation based on Vinay & Darbelnet‟s classification and Newmark‟s classification. + Then, we analyze the purpose, the effectiveness and the shortcomings of each strategy, method and procedure that the translators used. + Next, we observe the exhibits in the museum and evaluation the translation of their labels to find out some problems in translation.

+ Lastly, after analyzing the data and evaluate the translation of exhibit labels we draw out some suggestions in translating culture- specific concepts. Organization of the study This thesis consists of three parts, namely introduction, development and conclusion. Part A is introduction which provides an overview of the study including the rationale, the significance, the aims, methods, the scope and the methodology of the study. Part B, Development, includes two distinguishable chapters.

Chapter 1, Literature Review, reviews theoretical background on which the whole study is based on Chapter 2, findings and discussion, presents findings and discusses on the translation strategies, procedures and methods used in exhibit labels translation Part C, Conclusion, provides a summary of the study; suggests some implications, limitations of the study; and states some suggestions for further studies. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART B: DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND 1. Previous studies Translation is an interesting topic to many authors through a numbers of studies. Nguyen (2005) investigating the Vietnamese-English translation of exhibit labels in Vietnam Museum of Ethnography.