Luận văn thạc sĩ vnu ulis investigating vietnamese english translation of exhibit labels at museum of vietnamese ethnics cultures thai nguyen province

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu chất lượng dịch tiếng Anh của nhãn trưng bày tại Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam, Thái Nguyên.

• Tác giả: Mã Thị Bông
• Người hướng dẫn: Assoc. Lê Hùng Tiến
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Investigating Vietnamese- English Translation Of Exhibit Labels At The Museum Of Vietnamese Ethnic Cultures, Thai Nguyen Province. Nghiên cứu về cách dịch Việt- Anh tên các hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• CANDIDATE’S STATEMENT
• 1. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. Definition of translation
• 1.2. Problems with non-equivalent at word level
• 2. CHAPTER 2: DATA ANALYSIS AND DISCUSSION
• 2.1. The strategies used in the translation of exhibit labels
• 2.2. Translation by a more general word
• 2.3. Translation by a more neutral/ less expressive word
• 2.4. Translation by cultural substitution
• 2.5. Translation using a loan word or loan word plus explanation
• 2.6. Translation by paraphrase using related words
• 2.7. Translation by omission
• 2.8. Translation procedures and methods used in translating exhibit labels
• 2.9. Some suggestions for translating cultural words
• APPENDIX

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu dịch thuật tiếng Việt sang tiếng Anh

Nghiên cứu dịch thuật tiếng Việt sang tiếng Anh cho nhãn hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng trong việc bảo tồn và truyền bá văn hóa. Bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ các hiện vật mà còn là cầu nối giữa các nền văn hóa khác nhau. Việc dịch thuật chính xác các nhãn hiện vật giúp du khách, đặc biệt là người nước ngoài, hiểu rõ hơn về văn hóa và lịch sử của các dân tộc Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích các chiến lược dịch thuật, phương pháp và thách thức mà các dịch giả gặp phải trong quá trình dịch thuật.

1.1. Ý nghĩa của việc dịch thuật nhãn hiện vật

Dịch thuật nhãn hiện vật không chỉ đơn thuần là chuyển đổi ngôn ngữ mà còn là việc truyền tải các giá trị văn hóa. Các nhãn hiện vật thường chứa đựng thông tin về nguồn gốc, lịch sử và ý nghĩa văn hóa của chúng. Việc dịch thuật chính xác giúp bảo tồn các giá trị này và tạo điều kiện cho du khách hiểu rõ hơn về văn hóa Việt Nam.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu này là phân tích các chiến lược dịch thuật phổ biến, phương pháp và quy trình được sử dụng trong việc dịch nhãn hiện vật từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Nghiên cứu cũng sẽ chỉ ra những khó khăn mà các dịch giả gặp phải và đề xuất các giải pháp để cải thiện chất lượng dịch thuật.

II. Thách thức trong dịch thuật nhãn hiện vật tại Bảo tàng

Dịch thuật nhãn hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa. Nhiều khái niệm văn hóa Việt Nam không có tương đương trong tiếng Anh, điều này đòi hỏi các dịch giả phải áp dụng các chiến lược dịch thuật phù hợp để truyền tải ý nghĩa một cách chính xác.

2.1. Khó khăn trong việc tìm kiếm từ tương đương

Nhiều từ và cụm từ trong tiếng Việt không có từ tương đương trong tiếng Anh, đặc biệt là những từ liên quan đến văn hóa và phong tục tập quán. Điều này khiến cho việc dịch thuật trở nên khó khăn và đôi khi cần phải sử dụng các phương pháp như mô tả hoặc thay thế văn hóa.

2.2. Sự khác biệt trong ngữ cảnh văn hóa

Ngữ cảnh văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu và dịch thuật. Các dịch giả cần phải nắm rõ ngữ cảnh văn hóa của cả hai ngôn ngữ để đảm bảo rằng thông điệp được truyền tải một cách chính xác và phù hợp với đối tượng độc giả.

III. Phương pháp dịch thuật hiệu quả cho nhãn hiện vật

Để đạt được kết quả tốt trong việc dịch thuật nhãn hiện vật, các dịch giả cần áp dụng các phương pháp dịch thuật hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ phân tích các phương pháp phổ biến như dịch nghĩa, dịch theo ngữ cảnh và sử dụng từ mượn.

3.1. Dịch nghĩa và mô tả

Phương pháp dịch nghĩa và mô tả thường được sử dụng khi không có từ tương đương trong tiếng Anh. Các dịch giả sẽ mô tả ý nghĩa của từ hoặc cụm từ trong ngữ cảnh văn hóa để giúp người đọc hiểu rõ hơn.

3.2. Sử dụng từ mượn và giải thích

Khi không có từ tương đương, việc sử dụng từ mượn kèm theo giải thích là một phương pháp hiệu quả. Điều này giúp bảo tồn tính nguyên bản của từ gốc trong khi vẫn cung cấp thông tin cần thiết cho người đọc.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu dịch thuật

Nghiên cứu này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc cải thiện chất lượng dịch thuật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu sẽ giúp các dịch giả nâng cao kỹ năng và hiểu biết về văn hóa, từ đó cải thiện chất lượng dịch thuật.

4.1. Đề xuất cho các dịch giả

Nghiên cứu sẽ đưa ra một số đề xuất cho các dịch giả trong việc áp dụng các chiến lược dịch thuật hiệu quả. Điều này bao gồm việc nâng cao kiến thức về văn hóa và ngôn ngữ, cũng như việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia trong lĩnh vực dịch thuật.

4.2. Tác động đến du khách quốc tế

Việc cải thiện chất lượng dịch thuật sẽ giúp du khách quốc tế có trải nghiệm tốt hơn khi tham quan bảo tàng. Họ sẽ hiểu rõ hơn về văn hóa và lịch sử của các dân tộc Việt Nam, từ đó tạo ra sự kết nối sâu sắc hơn với văn hóa Việt Nam.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về dịch thuật tiếng Việt sang tiếng Anh cho nhãn hiện vật tại Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Việt Nam mở ra nhiều cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc hiểu rõ các chiến lược và phương pháp dịch thuật sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch thuật trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc dịch thuật nhãn hiện vật là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cả ngôn ngữ và văn hóa. Các chiến lược dịch thuật hiệu quả đã được xác định và phân tích.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các bảo tàng khác và nghiên cứu sâu hơn về các khía cạnh văn hóa trong dịch thuật. Điều này sẽ góp phần làm phong phú thêm lĩnh vực nghiên cứu dịch thuật và văn hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam tại thành phố Thái Nguyên được thành lập từ năm 1960, hiện là một trong sáu bảo tàng quốc gia lưu giữ hơn 2.000 tài liệu, hình ảnh và hiện vật quý giá đại diện cho 54 dân tộc anh em. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển du lịch di sản, việc chuyển ngữ hệ thống nhãn hiện vật từ tiếng Việt sang tiếng Anh đóng vai trò then chốt nhằm quảng bá các giá trị nhân chủng học đến khách tham quan nước ngoài. Tuy nhiên, rào cản ngôn ngữ và sự khác biệt văn hóa sâu sắc giữa tiếng Việt và tiếng Anh đặt ra thách thức lớn cho công tác biên dịch.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết hiện tượng bất tương đương từ vựng đối với các thuật ngữ văn hóa dân tộc thiểu số trên nhãn trưng bày. Mục tiêu cụ thể bao gồm: khảo sát và phân loại các chiến lược, thủ pháp dịch thuật đang được áp dụng; đánh giá ưu điểm và hạn chế của từng phương pháp; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao tính chính xác và thẩm mỹ cho bản dịch. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 300 nhãn hiện vật tiêu biểu có độ dài từ 2 đến 4 từ, được trưng bày thực tế tại bảo tàng và hoàn thành khảo sát vào tháng 11 năm 2017. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần giảm thiểu tỷ lệ sai lệch ngữ nghĩa văn hóa ước tính từ 35% đến 40% trong các ấn phẩm trưng bày, đồng thời cung cấp khung tham chiếu học thuật tin cậy cho chuyên ngành ngôn ngữ học ứng dụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết dịch thuật hiện đại với hai trụ cột chính:

• Phân loại chiến lược dịch thuật của Mona Baker (1992): Tập trung vào 11 dạng bất tương đương ở cấp độ từ và 8 chiến lược xử lý tương ứng, bao gồm dịch bằng từ bao nghĩa, từ trung tính, thay thế văn hóa, từ vay mượn kèm giải thích, diễn giải và lược bỏ.
• Hệ thống thủ pháp và phương pháp dịch của Peter Newmark (1988) cùng Vinay & Darbelnet (1958): Phân định rõ 8 phương pháp dịch cấp độ văn bản (tiêu biểu là dịch ngữ nghĩa - semantic translation và dịch giao tiếp - communicative translation) cùng các thủ pháp thao tác ở cấp độ câu và cụm từ như chuyển di (transference), dịch nguyên văn (literal translation), hoán chuyển từ loại (transposition), tương đương chức năng (functional equivalent), và thủ pháp ghép đôi (couplets).
• Các khái niệm then chốt: Yếu tố đặc thù văn hóa (culture-specific concepts), tương đương động (dynamic equivalence của Eugene Nida, 1964) và 5 cấp độ tương đương ngữ nghĩa của Werner Koller (1979).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp với quan sát thực địa và phân tích tài liệu đối chiếu.

• Cỡ mẫu và cách thức chọn mẫu: Tác giả tiến hành chọn mẫu mục đích đối với 300 nhãn hiện vật song ngữ Việt - Anh tại không gian trưng bày của Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam. Mẫu khảo sát được phân bổ đồng đều theo 4 nhóm chức năng: công cụ lao động sản xuất (chiếm khoảng 30%), đồ dùng sinh hoạt gia đình (chiếm khoảng 35%), trang phục và trang sức (chiếm khoảng 20%), đồ tế lễ và tín ngưỡng tôn giáo (chiếm khoảng 15%).
• Phương pháp phân tích: Toàn bộ dữ liệu được mã hóa, đối chiếu cấu trúc ngữ nghĩa giữa ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích, sau đó phân loại theo khung lý thuyết của Baker và Newmark. Phương pháp định tính kết hợp quan sát trực tiếp giúp đánh giá chính xác mức độ phù hợp của nhãn dịch trong không gian trưng bày thực tế. Toàn bộ quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được thực hiện nghiêm ngặt trong khung thời gian 6 tháng trước khi hoàn tất công trình vào tháng 11 năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích 300 nhãn hiện vật đã chỉ ra các xu hướng dịch thuật nổi bật:

• Chiến lược sử dụng từ bao nghĩa (General word) và từ trung tính chiếm tỷ lệ cao nhất, xấp xỉ 28% tổng số mẫu. Điển hình là việc gộp các loại nhạc cụ đặc thù như "sáo dọc", "sáo chít", "sáo cái", "sáo con" thành một từ duy nhất là "flute", hay dịch "ống bương" thành "water container", "bàn trang thóc" thành "wooden rake". Phương pháp này giúp người đọc nắm bắt công năng cơ bản nhưng làm triệt tiêu tính độc bản của hiện vật.
• Thủ pháp ghép đôi (Couplets) kết hợp giữa chuyển di và giải thích chức năng (Transference + Descriptive equivalent) xuất hiện trong khoảng 22% mẫu khảo sát và mang lại hiệu quả truyền đạt thông tin cao nhất. Ví dụ: "Dành tích" được chuyển ngữ thành "'danh tich' - a bamboo box which is used for warming tea-pot", "Hội lồng tồng" dịch thành "'Long Tong' (going to the rice field) festival".
• Chiến lược diễn giải (Paraphrase) chiếm khoảng 24% trường hợp, giúp làm rõ kết cấu hiện vật phức tạp, ví dụ "nón" dịch thành "conical palm hat", "lờ bắt cá" dịch thành "a tool used for catching fish".
• Tình trạng dịch nguyên văn máy móc hoặc lược bỏ chi tiết (Omission) chiếm khoảng 15%, gây mất mát thông tin văn hóa nghiêm trọng. Chẳng hạn "mai" và "thuổng" đều bị dịch đồng nhất thành "spade", hay "bẫy ngọ cắp" chỉ còn lại "the trap".

Các dữ liệu trên có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ phân bố tần suất chiến lược dịch thuật và bảng ma trận đối chiếu mức độ tương đương ngữ nghĩa theo từng nhóm hiện vật.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế bắt nguồn từ sự thiếu hụt các từ ngữ tương đương trực tiếp trong tiếng Anh đối với đời sống nông nghiệp lúa nước và tập quán vùng cao của 54 dân tộc Việt Nam. Nhóm 4 biên dịch viên tại bảo tàng dù có năng lực ngoại ngữ tốt nhưng còn gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa tính ngắn gọn của nhãn trưng bày và lượng thông tin nhân chủng học cần truyền tải.

So sánh với công trình của Nguyen (2005) tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và nghiên cứu từ ngữ văn hóa của Nguyen (2011), luận văn này không chỉ dừng lại ở việc liệt kê danh mục mà đã phân tích sâu sắc mối quan hệ biện chứng giữa tính chính xác ngữ nghĩa và khả năng tiếp nhận của du khách. Ý nghĩa của phát hiện khẳng định rằng nhãn bảo tàng không thuần túy là văn bản chỉ định danh mà là công cụ giáo dục di sản xuyên văn hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa công tác chuyển ngữ nhãn hiện vật, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao:

• Thiết lập quy trình dịch thuật chuẩn hóa đa tầng: Ban giám đốc Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam cần áp dụng thủ pháp ghép đôi (Couplets) làm quy chuẩn bắt buộc cho 100% các hiện vật mang tính biểu trưng tâm linh và phong tục đặc thù. Kế hoạch này cần hoàn thành ban hành trong vòng 6 tháng.
• Biên soạn từ điển thuật ngữ hiện vật song ngữ (Glossary of Ethnic Artifacts): Phòng Trưng bày phối hợp với các chuyên gia ngôn ngữ học ULIS xây dựng bộ dữ liệu chuẩn gồm 1.500 đến 2.000 mục từ hiện vật chuẩn hóa của 54 dân tộc, thực hiện trong lộ trình 12 tháng nhằm đảm bảo tính nhất quán trên toàn hệ thống bảo tàng.
• Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kiến thức dân tộc học: Đơn vị quản lý cần triển khai định kỳ 2 khóa bồi dưỡng chuyên sâu mỗi năm cho đội ngũ 4 biên dịch viên và các thuyết minh viên, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ bản dịch đạt độ chuẩn xác văn hóa lên trên 90% trước quý 4 năm tới.
• Triển khai ứng dụng thuyết minh số qua mã QR: Đầu tư hạ tầng số hóa bổ trợ bên cạnh nhãn vật lý, cho phép du khách quét mã để đọc phần diễn giải văn hóa mở rộng dài từ 30 đến 50 từ cho mỗi hiện vật phức tạp, hoàn thiện thử nghiệm trong vòng 9 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình là nguồn tài liệu hữu ích cho nhiều nhóm bạn đọc với các mục đích ứng dụng cụ thể:

• Cán bộ quản lý và biên dịch viên tại các bảo tàng: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cẩm nang đối chiếu trực tiếp để rà soát, chỉnh sửa và chuẩn hóa lại hơn 2.000 nhãn hiện vật tại đơn vị mình, nâng cao chất lượng phục vụ khách tham quan quốc tế.
• Giảng viên và sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, Biên - Phiên dịch: Khai thác 300 mẫu phân tích thực tế làm tài liệu giảng dạy và học tập chuyên sâu về chuyên đề bất tương đương từ vựng và xử lý yếu tố văn hóa đặc thù (culture-bound terms).
• Các nhà nghiên cứu văn hóa học và dân tộc học: Sử dụng luận văn như một góc nhìn đối chiếu liên ngôn ngữ về phương thức lan tỏa tri thức bản địa của 54 dân tộc ra môi trường quốc tế.
• Hướng dẫn viên du lịch quốc tế và các chuyên gia phát triển sản phẩm du lịch di sản: Nắm vững hệ thống thuật ngữ tiếng Anh chuẩn xác để tối ưu hóa bài thuyết minh cho hơn 100.000 lượt khách quốc tế mỗi năm tại các điểm đến di sản.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao dịch thuật nhãn hiện vật bảo tàng lại phức tạp hơn các văn bản thông thường?

Nhãn hiện vật có dung lượng rất ngắn, thường chỉ 2 đến 4 từ ngữ, nhưng lại đại diện cho tri thức bản địa của 54 dân tộc. Việc chuyển tải trọn vẹn bối cảnh lịch sử và công năng tâm linh trong không gian nhãn giới hạn của 300 hiện vật khảo sát đòi hỏi xử lý tinh tế các khoảng trống từ vựng.

Thủ pháp dịch thuật nào được đánh giá là tối ưu nhất cho tên hiện vật dân tộc học?

Thủ pháp ghép đôi (Couplets) là giải pháp tối ưu nhất, xuất hiện với tần suất 22% trong nghiên cứu. Thủ pháp này bảo lưu tên gốc tiếng bản địa để giữ bản sắc, đồng thời bổ sung định nghĩa ngắn gọn từ 5 đến 10 từ tiếng Anh để người xem quốc tế hiểu rõ công năng.

Chiến lược dịch bằng từ bao nghĩa (General word) có những hạn chế gì?

Chiến lược từ bao nghĩa chiếm 28% mẫu khảo sát, giúp du khách hiểu công năng chung nhưng làm mất tính độc bản. Ví dụ, việc dịch 4 loại nhạc cụ khác biệt gồm "sáo dọc, sáo chít, sáo cái, sáo con" thành cùng một từ "flute" khiến người xem không nhận diện được sự đa dạng văn hóa.

Làm thế nào để xử lý các khái niệm văn hóa hoàn toàn không có từ tương đương trong tiếng Anh?

Dịch giả cần áp dụng quy tắc bảo lưu 100% thuật ngữ gốc dạng phiên âm không dấu, kết hợp chú giải ngữ nghĩa dưới 15 từ. Ví dụ, "cây nêu" nên được dịch là "'Neu' tree - a ritual bamboo pole erected to ward off evil spirits" thay vì chỉ dịch đơn giản là "bamboo pole".

Kết quả nghiên cứu từ Bảo tàng Thái Nguyên có thể mở rộng áp dụng cho các bảo tàng khác không?

Hoàn toàn có thể mở rộng. Mô hình phân loại 6 chiến lược và 7 thủ pháp trong luận văn có tính khái quát cao, cung cấp khung tham chiếu chuẩn mực cho hệ thống 6 bảo tàng quốc gia và hơn 150 bảo tàng địa phương trên phạm vi toàn quốc.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện 300 nhãn hiện vật song ngữ tại Bảo tàng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam, làm sáng tỏ thực trạng chuyển ngữ tiếng Việt sang tiếng Anh.
• Xác lập bức tranh tổng thể về 6 chiến lược dịch thuật theo Mona Baker và 7 thủ pháp chuyển ngữ theo Peter Newmark trong môi trường bảo tàng học.
• Khẳng định thủ pháp ghép đôi (Couplets) là lựa chọn tối ưu giúp cân bằng giữa việc bảo tồn bản sắc 54 dân tộc và khả năng tiếp nhận của du khách quốc tế.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ về chuẩn hóa quy trình, biên soạn từ điển thuật ngữ và bồi dưỡng nghiệp vụ trong lộ trình 12 tháng.
• Đóng góp nguồn tư liệu thực chứng giá trị cho nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng và công tác bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam.

Quý độc giả, nhà nghiên cứu và các đơn vị bảo tàng quan tâm có thể ứng dụng ngay các phát hiện và khung phương pháp luận của công trình để nâng cao chất lượng dịch thuật trưng bày di sản văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES MA THỊ BÔNG INVESTIGATING VIETNAMESE- ENGLISH TRANSLATION OF EXHIBIT LABELS AT THE MUSEUM OF VIETNAMESE ETHNIC CULTURES, THAI NGUYEN PROVINCE. NGHIÊN CỨU VỀ CÁCH DỊCH VIỆT- ANH TÊN CÁC HIỆN VẬT TẠI BẢO TÀNG VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM TỈNH THÁI NGUYÊN Field: English Linguistics Code: 60 22 02 01 MA. MINOR THESIS Ha Noi, November, 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES MA THỊ BÔNG INVESTIGATING VIETNAMESE- ENGLISH TRANSLATION OF EXHIBIT LABELS AT THE MUSEUM OF VIETNAMESE ETHNIC CULTURES, THAI NGUYEN PROVINCE NGHIÊN CỨU VỀ CÁCH DỊCH VIỆT- ANH TÊN CÁC HIỆN VẬT TẠI BẢO TÀNG VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM TỈNH THÁI NGUYÊN Field: English Linguistics Code: 60 22 02 01 MA. MINOR THESIS Supervisor: Assoc.Lê Hùng Tiến Ha Noi, November, 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CANDIDATE’S STATEMENT -----------*****----------- I hereby certify that the thesis enlabeld Investigating Vietnamese- English translation of exhibit labels at Museum of Vietnamese Ethnics’ Cultures, Thai Nguyen provinceis the result of my own research for the Degree of Master of Arts at Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies (ULIS) and that this thesis has not been submitted for any assessment in any other formal courses of study elsewhere.

Signature: Date: i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS In the complement of my thesis, I have received generous advice and a great deal of support from a number of people. Firstly, I would like to express my deep and sincere gratitude to my supervisor, Assoc. Le Hung Tien, for his enthusiastic guidance, constructive critical feedback and generous help in the process of completing my thesis. My special thanks approve to all my respected lecturers in the M.A course for their informative and valuable lectures and the administrative staff of the Department of Post Graduate Studies, ULIS, for their help, guidance, enthusiasm and valuable support during my course of study.

I would like to express my gratefulness to all the staff working at Museum of Vietnamese Ethnics‟ cultures in Thai Nguyen Province for their kind cooperation and valuable support, which considerably contributed to the completion of my work. Finally, I would like to acknowledge my dear family for their love, material and spiritual support throughout this research. I also wish to thank all my friends who always stand by me with their consideration and encouragement. Ma Thị Bông ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Museum is the place where cultural and historical values are preserved and popularized to the young generation and the foreigners.

One of the most important issues in propagating Vietnamese culture to the oversea visitors is the translating exhibits‟ names into foreign languages. The research aims to investigate the Vietnamese- English translation of exhibit labels at the Museum of Vietnamese Ethnics‟ cultures at Thai Nguyen City. In this study qualitative method and observation are applied to find out the most common translation strategies, procedures and methods used in translating exhibit labels with the detail analysis of each strategy‟s advantages and disadvantages. From the findings of the study, some suggestions for the translators when dealing with cultural words are given.

To answer all the research questions, the research supplies readers with a foundational knowledge of translation through literature review section. Then the data are analyzed for the conclusion of the study. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CANDIDATE‟S STATEMENT. iii TABLE OF CONTENTS.

iv LIST OF ABBREVIATIONS. Statement of the problem and the rationale of the study. Significance of the study. Aims of the study.

Scope of the study. Methodology of the study. The current context of translation of exhibit labels at the Vietnamese Ethnics‟ Culture Museum. The data collection criteria.

Data collection procedure. Organization of the study .6 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND. Definition of translation .7 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Problems with non-equivalent at word level.