Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng đường tiêu hóa thỏ ở thành phố Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng đường tiêu hoá thỏ ở thành phố hải phòng và biện pháp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Trương Thị Tính
• Người hướng dẫn: TS. Lê Minh
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng đường tiêu hoá thỏ ở thành phố Hải Phòng và biện pháp phòng trị
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cầu trùng giống eimeria ký sinh ở thỏ
• 1.2. Thành phần loài cầu trùng thỏ
• 1.3. Đặc điểm, hình thái, kích thước các loài cầu trùng thỏ đã được nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc của Oocyst cầu trùng
• 1.5. Vòng đời phát triển của cầu trùng thỏ
• 1.6. Cơ chế sinh bệnh
• 1.7. Tính chuyên biệt của cầu trùng
• 1.8. Dịch tễ học bệnh cầu trùng
• 1.9. Thời tiết, khí hậu ảnh hưởng đến sức sống của Oocyst cầu trùng
• 1.10. Miễn dịch học trong bệnh cầu trùng
• 1.11. Bệnh cầu trùng ở thỏ
• 1.12. Những thiệt hại kinh tế do cầu trùng gây ra
• 1.13. Dịch tễ học của bệnh cầu trùng thỏ. Đường truyền lây
• 1.14. Cơ chế sinh bệnh của cầu trùng thỏ
• 1.15. Triệu chứng và bệnh tích của bệnh cầu trùng thỏ
• 1.16. Chẩn đoán bệnh cầu trùng
• 1.17. Phòng và điều trị bệnh cầu trùng thỏ
• 1.18. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng thỏ ở một số huyện của thành phố Hải Phòng
• 2.5. Xác định thành phần loài cầu trùng ký sinh ở thỏ của thành phố Hải Phòng
• 2.6. Nghiên cứu Oocyst cầu trùng thỏ ở ngoại cảnh
• 2.7. Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh cầu trùng thỏ
• 2.8. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh cầu trùng cho thỏ
• 2.9. Phương pháp nghiên cứu
• 2.10. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 2.11. Phương pháp xác định hiệu lực thuốc điều trị cầu trùng cho thỏ
• 2.12. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh cầu trùng thỏ
• 3.2. Tỷ lệ nhiễm và cường độ nhiễm cầu trùng ở thỏ nuôi tại một số địa phương thuộc thành phố Hải Phòng
• 3.3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo lứa tuổi thỏ
• 3.4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo mùa vụ
• 3.5. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng thỏ theo tình trạng vệ sinh thú y
• 3.6. Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng ở thỏ theo trạng thái phân
• 3.7. Xác định loài cầu trùng ký sinh ở thỏ tại thành phố Hải Phòng
• 3.8. Xác định thành phần loài cầu trùng ký sinh ở thỏ của thành phố Hải Phòng
• 3.9. Xác định tỷ lệ nhiễm theo loài cầu trùng ở thỏ
• 3.10. Nghiên cứu sự ô nhiễm oocyst cầu trùng thỏ ở ngoại cảnh
• 3.11. Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở đáy lồng nuôi thỏ
• 3.12. Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở nền chuồng nuôi thỏ
• 3.13. Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở mẫu đất khu vực xung quanh chuồng và lồng nuôi thỏ
• 3.14. Thời gian Oocyst cầu trùng phát triển thành Oocyst có sức gây bệnh trong phân ở ngoại cảnh
• 3.15. Thời gian sống của Oocyst cầu trùng thỏ có sức gây bệnh trong phân ở ngoại cảnh
• 3.16. Tỷ lệ thỏ có triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của bệnh cầu trùng
• 3.17. Tỷ lệ thỏ có biểu hiện lâm sàng trong số thỏ nhiễm cầu trùng
• 3.18. Bệnh tích của thỏ mắc bệnh cầu trùng
• 3.19. Biện pháp phòng, trị bệnh cầu trùng cho thỏ
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về dịch tễ bệnh cầu trùng ở thỏ tại Hải Phòng

Bệnh cầu trùng ở thỏ là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi tại Hải Phòng. Bệnh này do các loài cầu trùng thuộc giống Eimeria gây ra, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và năng suất của thỏ. Theo nghiên cứu, tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở thỏ có thể lên tới 70-100%, gây thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi. Việc hiểu rõ về dịch tễ học của bệnh cầu trùng là cần thiết để có biện pháp phòng trị hiệu quả.

1.1. Đặc điểm dịch tễ học bệnh cầu trùng ở thỏ

Bệnh cầu trùng thường xuất hiện ở thỏ nuôi tại Hải Phòng, với các triệu chứng như giảm ăn, suy nhược và tiêu chảy. Các yếu tố như thời tiết, vệ sinh chuồng trại và chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ nhiễm bệnh.

1.2. Nguyên nhân và triệu chứng bệnh cầu trùng

Nguyên nhân chính gây bệnh cầu trùng là do nhiễm oocyst từ môi trường. Triệu chứng điển hình bao gồm tiêu chảy, suy nhược và viêm mũi. Việc nhận diện sớm triệu chứng sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại.

II. Vấn đề và thách thức trong phòng trị bệnh cầu trùng

Mặc dù có nhiều biện pháp phòng trị, nhưng việc kiểm soát bệnh cầu trùng vẫn gặp nhiều khó khăn. Tình trạng ô nhiễm môi trường và thiếu kiến thức về bệnh lý là những thách thức lớn. Người chăn nuôi cần được trang bị kiến thức để áp dụng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Thách thức trong việc phát hiện và chẩn đoán bệnh

Việc phát hiện bệnh cầu trùng thường gặp khó khăn do triệu chứng không đặc hiệu. Cần có các phương pháp chẩn đoán chính xác để xác định bệnh sớm.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng biện pháp phòng ngừa

Nhiều người chăn nuôi chưa áp dụng đúng các biện pháp vệ sinh và phòng ngừa, dẫn đến tình trạng lây lan bệnh. Cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng để nâng cao nhận thức.

III. Phương pháp phòng ngừa bệnh cầu trùng hiệu quả

Để phòng ngừa bệnh cầu trùng, cần áp dụng các biện pháp như vệ sinh chuồng trại, quản lý dinh dưỡng và sử dụng thuốc phòng ngừa. Việc kết hợp các phương pháp này sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh.

3.1. Vệ sinh chuồng trại và môi trường

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên giúp loại bỏ oocyst và giảm nguy cơ lây nhiễm. Cần thực hiện các biện pháp khử trùng định kỳ để bảo vệ sức khỏe thỏ.

3.2. Quản lý dinh dưỡng cho thỏ

Cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp tăng cường sức đề kháng cho thỏ. Thức ăn sạch và đủ chất sẽ giúp thỏ phát triển khỏe mạnh và giảm nguy cơ mắc bệnh.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa đã giúp giảm tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở thỏ tại Hải Phòng. Các kết quả này có thể được áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi thỏ để nâng cao năng suất và sức khỏe đàn thỏ.

4.1. Kết quả từ các thử nghiệm thực địa

Các thử nghiệm cho thấy tỷ lệ nhiễm cầu trùng giảm đáng kể khi áp dụng biện pháp vệ sinh và dinh dưỡng hợp lý. Điều này chứng tỏ hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình đào tạo cho người chăn nuôi, giúp họ nâng cao kiến thức và kỹ năng trong việc phòng trị bệnh cầu trùng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong nghiên cứu bệnh cầu trùng

Bệnh cầu trùng ở thỏ là một vấn đề cần được quan tâm trong chăn nuôi. Việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phòng trị hiệu quả sẽ giúp nâng cao năng suất và sức khỏe đàn thỏ. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các giải pháp mới và hiệu quả hơn.

5.1. Tương lai của nghiên cứu bệnh cầu trùng

Nghiên cứu cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học và người chăn nuôi để đạt được kết quả tốt nhất.

5.2. Đề xuất các biện pháp cải thiện tình hình

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để nâng cao nhận thức và trang bị kiến thức cho người chăn nuôi. Việc này sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh cầu trùng gây ra.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thịt thỏ là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng với hàm lượng protein đạt 21,5% và tỷ lệ mỡ thấp chỉ 6,5 - 7,7%, mang lại giá trị kinh tế và sức khỏe vượt trội cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, sự phát triển của nghề chăn nuôi thỏ tại các địa phương đang đối mặt với thách thức lớn từ các bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa, nguy hiểm nhất là bệnh cầu trùng do đơn bào giống Eimeria gây nên. Khi bùng phát thành dịch, bệnh có thể làm suy giảm 7 - 8% khả năng hấp thu thức ăn, giảm 40 - 350g trọng lượng trong suốt chu kỳ nuôi dưỡng và gây tỷ lệ tử vong lên tới 70 - 100% trên đàn thỏ con.

Vấn đề nghiên cứu then chốt xuất phát từ việc thiếu hụt các dữ liệu dịch tễ học và quy trình kiểm soát bệnh đồng bộ tại khu vực nông thôn miền Bắc. Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát toàn diện đặc điểm dịch tễ học, phân lập thành phần loài đơn bào, đánh giá mức độ ô nhiễm noãn nang ngoài môi trường và kiểm chứng hiệu lực của các loại thuốc đặc trị.

Phạm vi không gian và thời gian của đề tài được triển khai tại 4 huyện trọng điểm gồm Thủy Nguyên, Tiên Lãng, Kiến Thụy và Vĩnh Bảo thuộc thành phố Hải Phòng trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2011. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp hệ thống dữ liệu dịch tễ chuẩn mực, hỗ trợ kiểm soát mầm bệnh, hạ tỷ lệ thỏ chết xuống dưới 10% và gia tăng 15 - 20% hiệu quả kinh tế cho các trang trại chăn nuôi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở khoa học của đề tài được xây dựng dựa trên 2 nền tảng lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết về chu trình sinh học 3 giai đoạn của đơn bào giống Eimeria (gồm giai đoạn sinh sản vô tính Schizogony, sinh sản hữu tính Gametogony trong tế bào ký chủ và giai đoạn sinh bào tử Sporogony ngoài môi trường) và Lý thuyết miễn dịch học ký sinh trùng của Tyzzer chứng minh tính đặc hiệu nghiêm ngặt theo loài và vị trí khu trú mô bào.

Hệ thống khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm: Noãn nang (Oocyst với kích thước biến thiên từ 15 đến 42 µm), Thể phân lập (Schizont và Merozoite), Bào tử nang (Sporocyst chứa 8 bào tử trùng Sporozoite) và Cường độ cảm nhiễm đường tiêu hóa. Về cơ chế bệnh sinh, khi thỏ nuốt phải noãn nang cảm nhiễm ở điều kiện môi trường 22 - 23°C, hàng loạt tế bào biểu mô ruột bị phá hủy, làm mất 10 - 15% lượng nước cơ thể, gây rối loạn hấp thu nghiêm trọng và tạo điều kiện cho vi khuẩn kế phát sinh độc tố thần kinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ đàn thỏ ở các lứa tuổi khác nhau nuôi tại các nông hộ và trại tập thể trên địa bàn Hải Phòng. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hàng trăm mẫu phân tươi, mẫu đất, chất độn lồng chuồng, cùng 15 thỏ nhiễm cầu trùng nặng được lựa chọn để thử nghiệm phác đồ điều trị in vivo diện hẹp trước khi áp dụng trên diện rộng.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng theo các tiêu chí: lứa tuổi (dưới 1 tháng, 1 - 2 tháng, 2 - 3 tháng, 3 - 5 tháng và trên 12 tháng), mùa vụ (xuân, hè, thu, đông) và điều kiện vệ sinh thú y. Phương pháp này đảm bảo tính đại diện cao và loại trừ sai số do các yếu tố ngoại cảnh gây ra.

Phương pháp phân tích xét nghiệm gồm kỹ thuật nổi Fülleborn sử dụng dung dịch NaCl bão hòa có tỷ trọng d = 1,18 - 1,20 và kỹ thuật đếm buồng đếm McMaster hòa tan 4g phân trong 56ml nước. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhờ độ chính xác cao, khả năng định lượng noãn nang trên 1g phân khách quan và khả năng tiêu chuẩn hóa quốc tế. Toàn bộ timeline nghiên cứu được tiến hành liên tục từ tháng 1 năm 2010 đến tháng 10 năm 2011 tại Phòng thí nghiệm Ký sinh trùng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng có sự chênh lệch rõ rệt theo lứa tuổi. Thỏ từ 1 đến 2 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm cao nhất đạt 94,37 - 100% với cường độ bài thải noãn nang dày đặc, sau đó giảm dần theo tuổi và chỉ còn 28,57 - 43,88% ở thỏ trên 12 tháng tuổi.

Thứ hai, trạng thái lâm sàng phản ánh mật thiết tải lượng ký sinh trùng. Đàn thỏ có biểu hiện tiêu chảy ghi nhận tỷ lệ nhiễm cầu trùng lên tới 88,50 - 92,00%, cao hơn đáng kể so với nhóm thỏ có trạng thái phân bình thường (chỉ dao động 45 - 55%).

Thứ ba, nghiên cứu định danh được 5 đến 8 loài Eimeria ký sinh trên thỏ tại Hải Phòng, nổi bật là Eimeria perforans, Eimeria magna và Eimeria stiedae. Đáng chú ý, có tới hơn 65% số thỏ được kiểm tra bị nhiễm ghép từ 2 đến 3 loài cầu trùng cùng lúc. Mức độ ô nhiễm Oocyst tại đáy lồng nuôi đạt từ 39,00% đến trên 70,00%.

Thứ tư, thử nghiệm thuốc cho thấy các hoạt chất Toltrazuril (Baycox 5%, Novazuril) và Sulfaquinoxalin phối hợp Pyrimethamin (Hancox) đạt hiệu lực sạch mầm bệnh từ 92,0% đến 98,5% sau 3 - 5 ngày điều trị liên tục.

Thảo luận kết quả

Hiện tượng tỷ lệ nhiễm đạt đỉnh ở thỏ 1 - 2 tháng tuổi được lý giải do giai đoạn cai sữa khiến thỏ mất nguồn kháng thể thụ động từ thỏ mẹ, đồng thời chịu stress từ việc chuyển đổi thức ăn và niêm mạc ruột non nớt dễ bị thoa trùng xâm lấn.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa sinh động qua các biểu đồ phân bố theo mùa vụ, cho thấy tỷ lệ nhiễm tăng cao vào mùa xuân và đầu hè với khí hậu nóng ẩm (đạt 65 - 75%), trong khi mùa đông khô hanh tỷ lệ này giảm xuống khoảng 35 - 40%. Bên cạnh đó, bảng tổng hợp so sánh hiệu lực thuốc khẳng định cơ chế tác động đa giai đoạn của Toltrazuril vượt trội hơn các dòng kháng sinh đơn thuần.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu trước đây tại Cần Thơ (tỷ lệ nhiễm 65,16%) và Bắc Giang (83,89% ở thỏ 2 tháng tuổi). Điều này khẳng định tính ổn định trong quy luật dịch tễ học của đơn bào đường tiêu hóa thỏ, đồng thời chứng minh rằng nếu không có biện pháp can thiệp đồng bộ, thiệt hại kinh tế do thỏ chết từ 60 - 80% khi ghép vi khuẩn đường ruột là điều khó tránh khỏi.

Đề xuất và khuyến nghị

• Cải tạo kết cấu chuồng trại và đáy lồng nuôi: Chủ trang trại cần chuyển đổi sàn lồng sang dạng nan thưa có khe thoát phân kích thước 1,2 - 1,5 cm nhằm ngăn chặn thỏ tiếp xúc với phân, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ ô nhiễm đáy lồng từ 70% xuống dưới 15% trong vòng 30 ngày thực hiện.
• Khử trùng cơ học và hóa học định kỳ: Người chăn nuôi tiến hành xịt rửa chuồng trại bằng nước nóng trên 80°C hoặc phun dung dịch formol 10% định kỳ 7 - 10 ngày một lần để diệt vỏ noãn nang, kết hợp lau rửa bầu vú thỏ mẹ 10 ngày một lần trong suốt chu kỳ tiết sữa.
• Ứng dụng phác đồ hóa dược dự phòng và điều trị: Bác sĩ thú y cơ sở chỉ đạo sử dụng thuốc chứa Toltrazuril (Baycox 5% hoặc Novazuril) hoặc Hancox cho thỏ con giai đoạn 25 - 30 ngày tuổi với liệu trình 3 - 5 ngày liên tục, đặt mục tiêu khống chế tỷ lệ nhiễm dưới 5% và sạch noãn nang trên 95%.
• Kiểm soát an toàn sinh học và cách ly đàn: Trạm Thú y huyện phối hợp với các nông hộ tổ chức kiểm tra phân định kỳ 3 tháng một lần cho 100% đàn thỏ giống, duy trì cách ly nghiêm ngặt 14 ngày đối với thỏ mới nhập đàn và triển khai bẫy diệt chuột, ruồi nhặng triệt để xung quanh khuôn viên trại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Chủ trang trại và nông hộ chăn nuôi thỏ: Nắm bắt chính xác quy luật phát sinh dịch bệnh theo mùa và lứa tuổi để chủ động vệ sinh chuồng trại, áp dụng phác đồ dùng thuốc chuẩn giúp giảm tỷ lệ tử vong ở thỏ con từ 40% xuống dưới 5%, tối ưu hóa 15 - 20% chi phí thức ăn.
• Bác sĩ thú y và cán bộ khuyến nông: Khai thác bảng đặc điểm hình thái các loài Eimeria và các chỉ số bệnh tích đường ruột để chẩn đoán phân biệt nhanh trong 24 giờ, hỗ trợ tư vấn kỹ thuật trị bệnh chính xác cho người dân.
• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Thú y và Chăn nuôi: Sử dụng tài liệu như một cẩm nang phương pháp luận chuẩn mực về điều tra dịch tễ học, kỹ thuật xét nghiệm nổi Fülleborn và thao tác định lượng noãn nang trên buồng đếm McMaster với 4g mẫu phân chuẩn.
• Các công ty sản xuất và kinh doanh dược phẩm thú y: Ứng dụng dữ liệu kiểm chứng lâm sàng của 3 chế phẩm Hancox, Novazuril và Baycox 5% để nghiên cứu phát triển các dòng sản phẩm đặc trị cầu trùng chuyên biệt cho thỏ và gia súc nhỏ.

Câu hỏi thường gặp

• Bệnh cầu trùng thỏ gây ra những thiệt hại kinh tế chủ yếu nào? Bệnh làm tổn thương nghiêm trọng niêm mạc ruột, khiến thỏ giảm 7 - 8% khả năng hấp thu thức ăn và sụt giảm 40 - 350g trọng lượng xuất chuồng. Khi phát triển thành dịch cấp tính, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 70 - 100%, gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho các cơ sở chăn nuôi.

• Thỏ ở lứa tuổi nào có nguy cơ mắc bệnh cầu trùng cao nhất? Thỏ từ 1 đến 3 tháng tuổi, đặc biệt là giai đoạn 1 - 2 tháng tuổi sau cai sữa, có tỷ lệ nhiễm cao nhất đạt 94,37 - 100%. Nguyên nhân do lượng kháng thể mẹ truyền qua sữa suy giảm nhanh chóng trong khi hệ thống miễn dịch đường ruột của thỏ con chưa hoàn thiện.

• Triệu chứng lâm sàng điển hình giúp nhận biết thỏ bị nhiễm cầu trùng là gì? Thời kỳ ủ bệnh kéo dài từ 4 đến 12 ngày với các dấu hiệu nhận biết như thỏ kém ăn, lông xù mất bóng, bụng chướng to và tiêu chảy kéo dài phân lỏng lẫn chất nhầy. Ở thể bệnh gan do Eimeria stiedae gây ra, thỏ còn xuất hiện thêm biểu hiện vàng da và niêm mạc mắt nhợt nhạt.

• Phương pháp nào chẩn đoán chính xác số lượng noãn nang cầu trùng trong phân? Phương pháp đếm buồng đếm McMaster hòa tan 4g phân trong 56ml nước kết hợp kỹ thuật nổi dung dịch NaCl bão hòa tỷ trọng d = 1,18 - 1,20 là tiêu chuẩn vàng. Phương pháp này cho phép đếm chính xác mật độ từ vài nghìn đến hàng triệu noãn nang trên mỗi gam phân thỏ.

• Phác đồ điều trị bệnh cầu trùng thỏ nào mang lại hiệu lực cao nhất hiện nay? Sử dụng các loại thuốc chứa hoạt chất Toltrazuril (như Baycox 5%, Novazuril) hoặc phối hợp Sulfaquinoxalin - Pyrimethamin (Hancox) liên tục trong 3 - 5 ngày mang lại hiệu lực sạch noãn nang đạt 92,0 - 98,5%. Sau đợt điều trị, cần duy trì liều phòng 3 ngày để triệt tiêu hoàn toàn mầm bệnh tái nhiễm.

Kết luận

• Tỷ lệ nhiễm cầu trùng đường tiêu hóa ở thỏ tại Hải Phòng rất cao, đạt đỉnh 94,37 - 100% ở lứa tuổi 1 - 2 tháng và bùng phát mạnh vào mùa xuân hè nóng ẩm.
• Xác định được 5 đến 8 loài đơn bào giống Eimeria ký sinh, trong đó có hơn 65% thỏ bị nhiễm ghép đồng thời từ 2 đến 3 loài gây bệnh.
• Khẳng định môi trường ngoại cảnh, đặc biệt là đáy lồng nuôi có tỷ lệ ô nhiễm noãn nang từ 39% đến trên 70%, là nguồn lây truyền trực tiếp nguy hiểm.
• Chứng minh các chế phẩm Toltrazuril và Sulfaquinoxalin đạt hiệu lực diệt trừ mầm bệnh vượt trội từ 92% đến 98,5% sau 3 - 5 ngày sử dụng.
• Đề xuất hoàn chỉnh quy trình phòng trị tích hợp an toàn sinh học giúp giảm tỷ lệ thỏ chết xuống dưới 10% và tăng 15% năng suất đàn thỏ.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Trương Thị Tính giai đoạn 2010 - 2011 là công trình khoa học đầu tiên đặt nền móng toàn diện cho việc kiểm soát dịch tễ cầu trùng thỏ tại thành phố Hải Phòng. Kế hoạch tiếp theo cần tập trung chuyển giao 100% quy trình này đến các nông hộ trong vòng 6 - 12 tháng tới. Các trang trại hãy chủ động áp dụng ngay quy trình kỹ thuật để bảo vệ đàn thỏ và nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thỏ là loài động vật cung cấp nhiều nguồn sản phẩm hàng hoá có giá trị. Thịt thỏ là loại thực phẩm dễ tiêu hoá, thơm ngon, có hàm lượng protein cao (21,5%), mỡ thấp (6,5 - 7,7%), lại có tác dụng điều dưỡng một số bệnh cho con người. Lông, da thỏ là nguồn nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu như mũ, áo len, đồ trang sức và mỹ nghệ, ngoài ra thỏ còn là động vật được sử dụng nhiều trong thí nghiệm (Nguyễn Quang Sức, (1994) [28].

Chăn nuôi thỏ có ý nghĩa kinh tế - xã hội quan trọng. - Thỏ mắn đẻ, lại không tranh chấp lương thực với người, có thể tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất ra những mặt hàng quý giá. - Nuôi thỏ không cần nhiều vốn đầu tư, có thể sử dụng được nguồn nhiên liệu sẵn có ở địa phương, tạo thêm việc làm đem lại hiệu quả kinh tế cao cho nhân dân…Nuôi thỏ không những góp phần cải thiện bữa ăn mà còn có thể giúp người nông dân thoát nghèo. Song song với những ưu điểm đó thì những bệnh tật ở thỏ cũng gây thiệt hại đáng kể, trong đó cầu trùng là một bệnh phổ biến nhất.

Bệnh do đơn bào giống Eimeria gây nên, các triệu chứng điển hình của bệnh là giảm ăn, suy nhược, rối loạn tiêu hóa, viêm mũi, viêm mí mắt, thiếu máu (Lê Văn Năm, 2006 [24]). Đánh giá về tác hại của bệnh, Johan và cs (1988) [53] cho biết: “Bệnh có thể làm thỏ hấp thụ thức ăn kém hơn 7 - 8% và tăng trọng thấp hơn 40 - 350g trong suốt thời gian vỗ béo, cuối cùng làm thỏ chết”. Bệnh cầu trùng thỏ có thể phát sinh thành những ổ dịch lớn có tính chất hủy diệt gây ra những thiệt hại to Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 lớn về kinh tế cho người chăn nuôi, tỷ lệ chết lên tới 70 - 100% (Phạm Sỹ Lăng, 2006) [16]. Những năm gần đây, nghề chăn nuôi thỏ ở Hải Phòng khá phát triển.

Trong khi đó việc nghiên cứu về tình hình nhiễm cầu trùng thỏ và vai trò của cầu trùng trong hội chứng tiêu chảy ở thỏ tại Hải Phòng chưa được chú ý, vì vậy cũng chưa có biện pháp phòng trị cầu trùng cho thỏ. Xuất phát từ nhu cầu cấp bách của thực tế chăn nuôi thỏ ở thành phố Hải phòng chúng tôi nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng đường tiêu hoá thỏ ở thành phố Hải Phòng và biện pháp phòng trị”. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu bệnh cầu trùng đường tiêu hoá thỏ để có cơ sở khoa học đề xuất biện pháp phòng trị bệnh cầu trùng thỏ ở các huyện, quận của thành phố Hải Phòng có hiệu quả cao, từ đó xây dựng quy trình phòng trị bệnh cầu trùng cho thỏ. Ý nghĩa khoa học * Ý nghĩa khoa học Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu về bệnh cầu trùng thỏ ở thành phố Hải Phòng.

* Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Xây dựng được quy trình phòng trị bệnh cho thỏ có hiệu quả. Từ đó, góp phần hạn chế tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng ở thỏ, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi thỏ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU Cầu trùng là động vật đơn bào có hình tròn, hình trứng, hình bầu dục (phụ thuộc vào từng loài cầu trùng). Cầu trùng ký sinh chủ yếu ở tế bào biểu mô ruột của nhiều loài gia súc, gia cầm và cả ở người.