Nghiên Cứu Đặc Điểm Thực Vật và Tác Dụng Sinh Học Của Cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum)

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu đặc điểm thực vật thành phần hóa học và một số tác dụng sinh học của cây ban hooker, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Vũ Duy Hồng
• Trường học: Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược học
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm và Tác Dụng Sinh Học Của Cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. TỔNG QUAN
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CHI Hypericum L.
• 2.2. Phân loại thực vật
• 2.3. Số loài thuộc chi Hypericum L. và phân bố của chúng
• 2.4. Thành phần hóa học của các loài trong chi Hypericum L.
• 2.5. Tác dụng sinh học của cao chiết và các hợp chất phân lập được từ một số loài thuộc chi Hypericum L.
• 2.6. Công dụng của một số loài thuộc chi Hypericum L.
• 2.7. TỔNG QUAN VỀ CÂY BAN HOOKER
• 2.7.1. Vị trí phân loại, đặc điểm thực vật, phân bố và sinh thái của cây Ban hooker
• 2.7.2. Thành phần hóa học của cây Ban hooker
• 2.7.3. Tác dụng sinh học của cây Ban hooker
• 2.8. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỬ TÁC DỤNG SINH HỌC PHỔ BIẾN TRONG NGHIÊN CỨU DƯỢC LIỆU
• 2.8.1. Các thử nghiệm đánh giá tác dụng chống oxy hóa in vitro
• 2.8.2. Các phương pháp thử khả năng bảo vệ gan
• 2.8.3. Đánh giá tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh
• 3. NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1.1. Nguyên liệu nghiên cứu
• 3.1.2. Động vật thí nghiệm
• 3.1.3. Máy móc, trang thiết bị và dụng cụ
• 3.1.4. Hóa chất, dung môi, thuốc thử
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Nghiên cứu đặc điểm thực vật để xác định tên khoa học
• 3.2.2. Nghiên cứu về thành phần hóa học
• 3.2.3. Nghiên cứu tác dụng sinh học
• 4. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 5. THỰC NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ
• 5.1. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ GIÁM ĐỊNH TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER
• 5.1.1. Đặc điểm hình thái thực vật
• 5.1.2. Xác định tên khoa học mẫu nghiên cứu
• 5.1.3. Đặc điểm vi phẫu cây Ban hooker
• 5.1.4. Đặc điểm bột cây Ban hooker
• 5.2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC
• 5.2.1. Định tính các nhóm hợp chất hữu cơ
• 5.2.2. Chiết xuất và phân lập các hợp chất
• 5.2.3. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ phần trên mặt đất cây Ban hooker
• 5.3. TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER
• 5.3.1. Mẫu nghiên cứu dùng trong các thử nghiệm tác dụng sinh học
• 5.3.2. Tác dụng chống oxy hóa
• 5.3.3. Tác dụng bảo vệ gan
• 5.3.4. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh
• 5.4. VỀ ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER
• 5.5. VỀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER
• 5.5.1. Kết quả định tính
• 5.5.2. Kết quả phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất
• 5.6. VỀ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER
• 5.6.1. Tác dụng chống oxy hóa
• 5.6.2. Tác dụng bảo vệ gan
• 5.6.3. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Cây Ban Hooker Đặc Điểm Giá Trị

Trong những thập kỷ gần đây, xu hướng sử dụng các sản phẩm từ thảo dược, bao gồm cả thuốc và thực phẩm chức năng, đang ngày càng phổ biến trên toàn cầu. Việt Nam, với hệ sinh thái thực vật phong phú, sở hữu khoảng 5.000 loài cây có tiềm năng sử dụng làm thuốc. Tuy nhiên, việc sử dụng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian, và nhiều cây thuốc chưa được nghiên cứu khoa học đầy đủ để nâng cao giá trị và hiệu quả. Chi Hypericum, hay họ Ban (Hypericaceae), là một chi lớn với hơn 600 loài, phân bố rộng rãi trên thế giới. Các loài thuộc chi này đã được sử dụng trong y học cổ truyền hàng trăm năm nay, không chỉ với tác dụng chống trầm cảm mà còn có hoạt tính chống viêm, làm lành vết thương, chống oxy hóa, ức chế vi sinh vật và chống ung thư. Cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum) là một loài thuộc chi Hypericum, phân bố chủ yếu ở Trung Quốc, Nepal, Ấn Độ và Việt Nam (Sa Pa, Lào Cai).

1.1. Giới Thiệu Chi Tiết Về Chi Hypericum Họ Ban

Chi Hypericum thuộc họ Ban (Hypericaceae), bao gồm các cây bụi hoặc nửa bụi sống lâu năm. Lá mọc đối hoặc vòng, không cuống hoặc cuống ngắn, gân lông chim hoặc chân vịt. Cụm hoa xim, hoa lưỡng tính, hình sao hoặc hình cốc. Đài mẫu 5, tràng mẫu 4 hoặc 5, màu vàng hoặc vàng chanh. Nhị hoa chùm 4 hoặc 5, có thể dính với nhau thành bó. Bầu nhụy 3-5 khoang. Quả nang chẻ ô hoặc tự mở, vỏ quả chứa dầu. Hạt nhỏ, hình chum hoặc có cánh hẹp. Các loài trong chi này phân bố rải rác từ vùng ôn đới ấm đến vùng nhiệt đới. Theo một số tài liệu đã công bố, chi Hypericum trên thế giới có khoảng 660 loài, phân bố rải rác từ vùng ôn đới ấm xuống vùng cận nhiệt đới và nhiệt đới.

1.2. Tổng Quan Về Cây Ban Hooker Hypericum hookerianum

Cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum) được sử dụng trong y học cổ truyền của Ấn Độ và Trung Quốc để làm lành vết thương và điều trị viêm bàng quang. Tại Việt Nam, cây mọc hoang nhiều ở vùng núi Sa Pa (Lào Cai), thường được dùng để chữa đau mắt cho gia súc. Các nghiên cứu trên thế giới (chủ yếu từ Trung Quốc) đã công bố về thành phần hóa học và tác dụng chống oxy hóa, kháng khuẩn của loài này. Hai nhóm hợp chất chính trong H. hookerianum là phloroglucinol và xanthon. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thành phần hóa học và tác dụng sinh học có thể khác biệt tùy thuộc vào môi trường sinh trưởng.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Ban Hooker Xác Định Đánh Giá

Dược liệu nói chung và cây Ban Hooker nói riêng, khi sinh trưởng trong các môi trường thổ nhưỡng và khí hậu khác nhau, sẽ có sự khác biệt về thành phần hóa học và tác dụng sinh học. Theo tra cứu, ở Việt Nam chưa có nghiên cứu nào về thành phần hóa học và tác dụng sinh học của loài Ban Hooker được báo cáo. Ngoài ra, theo bản mô tả gốc và các tài liệu về phân loại, cây Ban Hooker có nhiều đặc điểm hình thái khá giống với các loài khác thuộc chi Hypericum. Do đó, việc xác định tên khoa học của cây Ban Hooker là cần thiết để làm cơ sở khoa học cho các nghiên cứu về hóa học và tác dụng sinh học của loài cây này. Điều này đặt ra những thách thức trong việc nghiên cứu và ứng dụng cây thuốc này.

2.1. Sự Khác Biệt Về Thành Phần Hóa Học Theo Vùng Địa Lý

Thành phần hóa học của cây thuốc có thể thay đổi đáng kể tùy thuộc vào điều kiện sinh trưởng, bao gồm thổ nhưỡng, khí hậu và độ cao. Điều này có nghĩa là cây Ban Hooker mọc ở Sa Pa (Lào Cai) có thể có thành phần hóa học khác với cây mọc ở Trung Quốc hoặc Ấn Độ. Do đó, cần tiến hành nghiên cứu cụ thể trên mẫu cây Ban Hooker thu hái tại Việt Nam để xác định chính xác thành phần hóa học và tác dụng sinh học của nó.

2.2. Vấn Đề Xác Định Tên Khoa Học Chính Xác Của Cây

Việc xác định tên khoa học chính xác của cây Ban Hooker là rất quan trọng để tránh nhầm lẫn với các loài khác thuộc chi Hypericum. Các đặc điểm hình thái tương đồng giữa các loài có thể gây khó khăn trong việc phân loại. Do đó, cần sử dụng các phương pháp phân tích hình thái, vi học và phân tử để xác định chính xác tên khoa học của mẫu cây nghiên cứu.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Cây Ban Hooker Toàn Diện Chi Tiết

Để cung cấp thêm thông tin khoa học, tạo cơ sở cho nghiên cứu, nâng cao hiệu quả và giá trị sử dụng cho một cây thuốc dân gian ở Việt Nam, đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và một số tác dụng sinh học của cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum Wight., họ Ban - Hypericaceae)” được tiến hành thực hiện với các mục tiêu sau: Mô tả đặc điểm thực vật, xác định tên khoa học và đặc điểm vi học của cây Ban Hooker. Chiết xuất, phân lập và xác định được cấu trúc một số hợp chất từ cây Ban Hooker. Đánh giá in vitro hoạt tính chống oxy hóa và bảo vệ tế bào thần kinh, khảo sát in vivo tác dụng bảo vệ gan của cao chiết tổng, phân đoạn và các hợp chất tinh sạch có tiềm năng từ cây Ban Hooker.

3.1. Nghiên Cứu Đặc Điểm Thực Vật và Xác Định Tên Khoa Học

Nghiên cứu đặc điểm thực vật bao gồm việc mô tả chi tiết các đặc điểm hình thái (lá, thân, hoa, quả, hạt) và đặc điểm vi học (cấu trúc tế bào) của cây Ban Hooker. Các đặc điểm này được so sánh với các mô tả trong các tài liệu phân loại thực vật để xác định tên khoa học chính xác của cây. Việc giám định tên khoa học được thực hiện bởi các chuyên gia thực vật học có kinh nghiệm.

3.2. Phân Tích Thành Phần Hóa Học và Phân Lập Hợp Chất

Nghiên cứu thành phần hóa học bao gồm việc chiết xuất các hợp chất từ cây Ban Hooker bằng các dung môi khác nhau. Sau đó, các hợp chất được phân lập bằng các phương pháp sắc ký khác nhau. Cấu trúc của các hợp chất phân lập được xác định bằng các phương pháp phổ nghiệm như NMR, MS, IR, UV. Các nhóm hợp chất chính được định tính bao gồm phloroglucinol, anthraquinon, xanthon, flavonoid.

3.3. Đánh Giá Tác Dụng Sinh Học In Vitro và In Vivo

Tác dụng sinh học của cây Ban Hooker được đánh giá bằng các thử nghiệm in vitro (trong ống nghiệm) và in vivo (trên động vật). Các thử nghiệm in vitro bao gồm đánh giá hoạt tính chống oxy hóa (khả năng dọn gốc tự do), tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh (chống lại tổn thương do các tác nhân gây độc). Thử nghiệm in vivo được thực hiện trên mô hình gây tổn thương gan ở động vật để đánh giá tác dụng bảo vệ gan của cây Ban Hooker.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Tác Dụng Sinh Học

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây Ban Hooker chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, bao gồm phloroglucinol, xanthon, và các flavonoid. Các hợp chất này có khả năng chống oxy hóa mạnh, bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương, và có tác dụng bảo vệ gan. Các kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng cây Ban Hooker trong y học cổ truyền và mở ra tiềm năng phát triển các sản phẩm từ cây thuốc này.

4.1. Các Hợp Chất Phloroglucinol Đặc Điểm và Vai Trò

Phloroglucinol là nhóm hợp chất phenolic có khung cơ bản 1,3,5-benzentriol, là nhóm hợp chất chính và có nhiều tác dụng sinh học đã được tìm thấy trong thành phần hóa học của các loài thuộc chi Hypericum. Phần lớn các hợp chất phloroglucinol trong tự nhiên được phân lập từ chi Hypericum. Nhóm hợp chất phloroglucinol trong Hypericum được chia thành 05 phân nhóm bao gồm các phloroglucinol mang nhóm prenyl và/hoặc có khung chroman, chromen; các acylphloroglucinol dime; các acylphloroglucinol đa vòng mang các nhóm prenyl (Polycyclic Polyprenylated Acylphloroglucinols – PPAPs); các benzophenon đơn giản; các hợp chất phloroglucinol-terpen.

4.2. Tác Dụng Chống Oxy Hóa Mạnh Mẽ Của Cây Ban Hooker

Các cao chiết từ cây Ban Hooker thể hiện hoạt tính chống oxy hóa mạnh mẽ trong các thử nghiệm in vitro. Điều này cho thấy cây có khả năng dọn dẹp các gốc tự do, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do oxy hóa. Tác dụng chống oxy hóa này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và điều trị các bệnh liên quan đến stress oxy hóa, như bệnh tim mạch, ung thư và các bệnh thoái hóa thần kinh.

4.3. Khả Năng Bảo Vệ Gan và Tế Bào Thần Kinh

Nghiên cứu cho thấy các cao chiết và hợp chất từ cây Ban Hooker có tác dụng bảo vệ gan khỏi tổn thương do các tác nhân gây độc, như paracetamol. Ngoài ra, cây cũng có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương do glutamat và 6-OHDA, hai chất gây độc thần kinh liên quan đến các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson. Các kết quả này cho thấy tiềm năng của cây Ban Hooker trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh về gan và thần kinh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Tiềm Năng Phát Triển Cây Ban Hooker

Với những kết quả nghiên cứu đầy hứa hẹn, cây Ban Hooker có tiềm năng lớn trong việc phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, bao gồm thực phẩm chức năng, dược phẩm và mỹ phẩm. Việc khai thác và sử dụng bền vững nguồn tài nguyên cây thuốc này có thể mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương và góp phần bảo tồn đa dạng sinh học.

5.1. Phát Triển Thực Phẩm Chức Năng và Dược Phẩm

Cây Ban Hooker có thể được sử dụng để sản xuất các thực phẩm chức năng hỗ trợ chống oxy hóa, bảo vệ gan và tăng cường chức năng thần kinh. Các dược phẩm từ cây Ban Hooker có thể được phát triển để điều trị các bệnh về gan, thần kinh và các bệnh liên quan đến stress oxy hóa. Cần tiến hành các nghiên cứu lâm sàng để chứng minh hiệu quả và an toàn của các sản phẩm này.

5.2. Ứng Dụng Trong Ngành Mỹ Phẩm

Hoạt tính chống oxy hóa của cây Ban Hooker có thể được ứng dụng trong ngành mỹ phẩm để sản xuất các sản phẩm chống lão hóa, bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời và các tác nhân gây ô nhiễm môi trường. Các sản phẩm này có thể giúp cải thiện độ đàn hồi, giảm nếp nhăn và làm sáng da.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Cây Ban Hooker

Nghiên cứu về cây Ban Hooker đã cung cấp những thông tin khoa học quan trọng về đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của loài cây này. Các kết quả này mở ra những hướng nghiên cứu mới về tiềm năng ứng dụng của cây Ban Hooker trong y học và các lĩnh vực khác. Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tác dụng của các hợp chất trong cây Ban Hooker và tiến hành các thử nghiệm lâm sàng để đánh giá hiệu quả và an toàn của các sản phẩm từ cây thuốc này.

6.1. Nghiên Cứu Sâu Hơn Về Cơ Chế Tác Dụng

Cần tiến hành các nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tác dụng của các hợp chất trong cây Ban Hooker ở cấp độ tế bào và phân tử. Điều này sẽ giúp hiểu rõ hơn về cách các hợp chất này tương tác với các mục tiêu sinh học và từ đó phát triển các sản phẩm có hiệu quả cao hơn.

6.2. Thử Nghiệm Lâm Sàng Đánh Giá Hiệu Quả và An Toàn

Trước khi đưa các sản phẩm từ cây Ban Hooker ra thị trường, cần tiến hành các thử nghiệm lâm sàng trên người để đánh giá hiệu quả và an toàn của chúng. Các thử nghiệm này cần được thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc tế và được giám sát bởi các chuyên gia y tế có kinh nghiệm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN DƯỢC LIỆU VŨ DUY HỒNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER (Hypericum hookerianum Wight., Họ Ban - Hypericaceae) LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC HÀ NỘI - 2023 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN. TỔNG QUAN VỀ CHI Hypericum L. Phân loại thực vật.

Số loài thuộc chi Hypericum L. và phân bố của chúng. Thành phần hóa học của các loài trong chi Hypericum L. Tác dụng sinh học của cao chiết và các hợp chất phân lập được từ một số loài thuộc chi Hypericum L.

Công dụng của một số loài thuộc chi Hypericum L. TỔNG QUAN VỀ CÂY BAN HOOKER. Vị trí phân loại, đặc điểm thực vật, phân bố và sinh thái của cây Ban hooker. Thành phần hóa học của cây Ban hooker.

Tác dụng sinh học của cây Ban hooker. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỬ TÁC DỤNG SINH HỌC PHỔ BIẾN TRONG NGHIÊN CỨU DƯỢC LIỆU. Các thử nghiệm đánh giá tác dụng chống oxy hóa in vitro. Các phương pháp thử khả năng bảo vệ gan.

Đánh giá tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh. NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. Nguyên liệu nghiên cứu.

Động vật thí nghiệm. Máy móc, trang thiết bị và dụng cụ. Hóa chất, dung môi, thuốc thử. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Nghiên cứu đặc điểm thực vật để xác định tên khoa học. Nghiên cứu về thành phần hóa học. Nghiên cứu tác dụng sinh học. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU.

THỰC NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ GIÁM ĐỊNH TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER. Đặc điểm hình thái thực vật. Xác định tên khoa học mẫu nghiên cứu.

Đặc điểm vi phẫu cây Ban hooker. Đặc điểm bột cây Ban hooker. THÀNH PHẦN HÓA HỌC. Định tính các nhóm hợp chất hữu cơ.

Chiết xuất và phân lập các hợp chất. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ phần trên mặt đất cây Ban hooker. TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER. Mẫu nghiên cứu dùng trong các thử nghiệm tác dụng sinh học.

Tác dụng chống oxy hóa. Tác dụng bảo vệ gan. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh. VỀ ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER.

VỀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER. Kết quả định tính. Kết quả phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất. VỀ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER.

Tác dụng chống oxy hóa. Tác dụng bảo vệ gan. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh. Về đặc điểm thực vật.

Về thành phần hóa học. Về tác dụng sinh học. 148 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT Tên viết tắt Tên Tiếng Anh Dịch nghĩa 6-OHDA 6-hydroxydopamine 6-hydroxydopamin 2,2-azino-bis (3-ethylbenzo- Muối diammonium 2,2-azino-bis ABTS thiazoline-6-sulphonic acid) (3-ethylbenzo-thiazolin-6- diammonium salt sulphonic acid) ALT Alanine aminotransferase Alanin aminotransferase Apotosis Chết tế bào theo chương trình AST Aspartate aminotransferase Aspartat aminotransferase BHA Butylated hydroxyanisole Hydroxyanisol butyl hóa BHB Cao n-butanol cây Ban hooker BHH Cao n-hexan cây Ban hooker BHE Cao ethyl acetat cây Ban hooker BHM Cao methanol cây Ban hooker BHW Cao nước cây Ban hooker BuOH n-butanol n-butanol CCl4 Carbon tetracloride Clorua carbon 4 CD Circular Dichroism Phổ lưỡng sắc tròn CI Confidence Interval Khoảng tin cậy Homonuclear Correlated Phổ COSY (Phổ tương quan hai COSY Spectroscopy chiều H-H) COX-2 Cyclooxynase-2 Cyclooxynase-2 Tiêu chí độc tính chung 50% (Nồng độ thuốc để ức chế 50% CTC50 Common Toxicity Criteria 50 tế bào ung thư phát tiển hoặc tiêu diệt 50% tế bào ung thư) CuSO4 Copper sulphate Đồng sulphat CYP450 Cytochrome P450 Cytochrom P450 Distortionless Enhancement DEPT Phổ DEPT by Polarization Transfer Dulbecco's Modified Eagle Dulbecco's Modified Eagle DMEM Medium Medium DMSO Dimethylsulfoxide Dimethylsulfoxid Dulbecco's phosphate- DPBS Dulbecco's phosphat-buffer salin buffered saline DPPH 1,1-Diphenyl-2-picrylhydrazyl 1,1-Diphenyl-2-picrylhydrazyl EC50 Effective Concentration 50% Nồng độ tác dụng 50% Tên viết tắt Tên Tiếng Anh Dịch nghĩa Acid Ethylene Diamine EDTA Acid Ethylen Diamin Tetraacetic Tetraacetic Electron Spray Ionization Phổ khối lượng ion hóa phun ESI-MS Mass Spectrometry điện tử EtOAc Ethyl acetate Ethyl acetat EtOH Ethanol Ethanol FBS Fetal Bovine Serum Huyết thanh thai bê (bò) Thử nghiệm bơi cưỡng bức FST Forced Swim Test (chuột) GABAA Gamma-Aminobutyric acid A Gamma-Aminobutyric acid A GC Gas Chromatography Sắc ký khí GSH Glutathione Glutathion HCl Hydrochloric acid A xit Clohidric Human Immunodeficiency Vi rut làm suy giảm miễn dịch ở HIV Virus người Heteronuclear Multiple Bond Phổ tương tác di hạt nhân qua HMBC Correlation nhiều liên kết Heteronuclear Single HSQC Phổ tương tác trực tiếp H-C Quantum Coherence Hx n-hexane n-hexan IC50 Inhibitory Concentration 50% Nồng độ ức chế 50% Inducible Nitric Oxide iNOS Inducible Nitric Oxid Synthase Synthase KCl Potassium chloride Kali clorid LDH Lactate Dehydrogenase Lactat Dehydrogenase Lipo-protein trọng lượng phân tử LDL Low Density Lipo-protein thấp LPO Lipid peroxidation Sự peroxid hóa lipid LPS Lipopolysaccharide Lipopolysaccharid Mitogen-Activated Protein Mitogen-Activated Protein MAPK Kinase Kinase MDA Malondialdehyde Malondialdehyd Minimum Inhibitory MIC Nồng độ ức chế tối thiểu Concentration 3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)- 3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5- MTT 2,5-diphenyltetrazolium diphenyltetrazolium bromid bromide Tên viết tắt Tên Tiếng Anh Dịch nghĩa MeOH Methanol Methanol N-Acetyl-p- NAPQI N-Acetyl-p-benzoquinonimin benzoquinonimine National Collection of Trung tâm lưu trữ quốc gia về vi NCIM Industrial Microorganism - sinh vật công nghiệp – Pune, Ấn Pune, India Độ NaCMC Natri carboxymethylcellulose Natri carboxymethylcellulose Yếu tố hạt nhân tăng cường Nuclear Factor kappa-light- NF-kB chuỗi nhẹ kappa của các tế bào chain-enhancer of activate B B hoạt động NMR Nuclear Magnetic Resonance Phổ cộng hưởng từ hạt nhân NO Nitric Oxide O xit ni tơ O2–• Superoxide Gốc tự do superoxid OD Optical Density Mật độ quang học P/ư Phản ứng PAR Paracetamol Paracetamol p-NDA p-nitroso dimethyl aniline p-nitroso dimethyl anilin Polycyclic Polyprenylated Các acylphloroglucinol đa vòng PPAPs Acylphloroglucinols mang các nhóm prenyl ROS Reactive Oxygen Species Các dạng oxy hóa hoạt động SOD Superoxide dismutase Superoxid dismutase TLR Tall-Like Receptor Tall-Like Receptor TNF-alpha Tumor Necrosis Factor-alpha Yếu tố hoại tử khối u alpha TST Tail-Suspension Test Thử nghiệm treo đuôi (chuột) USP7 Ubiquitin-specific protease 7 Ubiquitin-specific protease 7 X-linked Inhibator of Protein ức chế chết tế bào theo XIAP Apoptosis Protein chương trình DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Ghi nhận về sự phân bố của các loài Ban thuộc chi Hypericum.

Kết quả định tính các nhóm chất chính trong phần trên mặt đất cây Ban hooker. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH1. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH2. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH3.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH4. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH5. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH6. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH7.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH8. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH9. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH10. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH11.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH12. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH13. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH14. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH15.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH16. Số liệu phổ 13C-NMR (125 MHz) của các chất HH17–HH26 (C ppm). Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH27. Số liệu phổ 13C-NMR (125 MHz) của các chất HH28–HH34 (C ppm).

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH35. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH36. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH37. Tác dụng dọn gốc tự do của các mẫu chiết từ cây Ban hooker.

Ảnh hưởng của các cao chiết cây Ban hooker trong mô hình gây tổn thương gan cấp bằng paracetamol. Sự thay đổi đặc điểm thực vật theo phân bố địa lý của loài H. hookerianum và loài H. hookerianum so với các loài khác trong chi Hypericum.

Danh mục 37 hợp chất phân lập được từ cây Ban hooker. 126 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Năm hợp chất được phân lập từ H. Cấu trúc của các adamantan PPAPs từ loài H.

Hợp chất plukenetion A và otogirinin A. Cấu trúc của 29 hợp chất PPAPs được phân lập từ H. Cấu trúc của 11 hợp chất PPAPs được phân lập từ H. Phản ứng dọn gốc tự do DPPH .1 Sơ đồ thiết kế nghiên cứu.

Hình ảnh cây Ban hooker tại Xã Sa Pả, Huyện Sa Pa – Lào Cai (Ảnh chụp ngày 18/6/2016). Cơ quan sinh dưỡng của cây Ban hooker. Cơ quan sinh sản của cây Ban hooker. Vi phẫu lá cây Ban hooker.

Vi phẫu thân cây Ban hooker. Vi phẫu rễ cây Ban hooker. Đặc điểm bột lá cây Ban hooker. Đặc điểm bột thân cây Ban hooker.

Đặc điểm bột rễ cây Ban hooker. Sơ đồ chiết xuất, phân đoạn các chất từ cây Ban hooker. Sơ đồ phân lập các chất từ phân đoạn n-hexan cây Ban hooker. Sơ đồ phân lập các hợp chất từ phân đoạn ethyl acetat cây Ban hooker 63 Hình 3.

Cấu trúc hóa học của hợp chất HH1. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH2. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH3. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH4.

Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH5. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH6. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH7. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH8.

Cấu trúc hóa học của hợp chất HH9. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH10. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH11. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH12.

Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH13. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH14. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH15. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH16.

Công thức cấu tạo của các hợp chất HH17–HH26. Các tương tác HMBC chính của HH20 và HH25. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH27. Cấu trúc hóa học của các hợp chất HH28–HH34.

Cấu trúc hóa học của hợp chất HH35. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH36. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH37. Mối tương quan giữa nồng độ và tác dụng dọn gốc tự do của các cao chiết từ cây Ban hooker.

Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh HT22 của các cao chiết trên mô hình gây độc bởi glutamat 5mM. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh HT22 của các hợp chất trên mô hình gây độc bởi glutamat. Giá trị EC50 của các hợp chất HH12, HH18, HH31 và HH36 với tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh HT22 trên mô hình gây độc bởi glutamat .