Luận văn đặc điểm sinh trưởng phát triển năg suất một số giống lúa thuần và ảnh hưởng của lượng đạm bón đến giống lúa ht6 tại vùng bị xâm nhập mặn kim sơn ninh bình

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đặc điểm sinh trưởng phát triển năg suất một số giống lúa thuần và ảnh hưởng của lượng đạm, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Hoàng Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Quang Sáng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Đặc điểm sinh trưởng phát triển, năng suất một số giống lúa thuần và ảnh hưởng của lượng đạm bón đến giống lúa HT6 tại vùng bị xâm nhập mặn Kim Sơn – Ninh Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT LÚA TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 2.1.1. Tình hình sản xuất lúa trên thế giới
• 2.1.2. Tình hình sản xuất lúa ở Việt Nam
• 2.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU GIỐNG LÚA TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu giống lúa trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu giống lúa ở Việt Nam
• 2.3. ĐẶC ĐIỂM SỬ DỤNG ĐẠM Ở CÂY LÚA VÀ MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ LƯỢNG ĐẠM BÓN CHO CÂY LÚA TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 2.3.1. Đặc điểm sử dụng đạm ở cây lúa
• 2.3.2. Một số nghiên cứu về lượng đạm bón cho cây lúa trên thế giới và Việt Nam
• 2.4. TÌNH HÌNH XÂM NHẬP MẶN TẠI HUYỆN KIM SƠN, TỈNH NINH BÌNH
• 2.4.1. Diện tích bị xâm mặn
• 2.4.2. Độ lấn sâu của nước biển theo các cửa sông
• 2.5. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN KIM SƠN, TỈNH NINH BÌNH
• 2.5.1. Cơ cấu các giống đang sản xuất
• 2.5.2. Các biện pháp canh tác hiện tại
• 2.5.3. Chế độ tưới tiêu
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN MỘT SỐ GIỐNG LÚA THUẦN VỤ XUÂN 2015 TẠI VÙNG BỊ XÂM NHẬP MẶN KIM SƠN - NINH BÌNH
• 4.1.1. Đặc điểm hình thái lá của các giống lúa
• 4.1.2. Một số đặc điểm sinh trưởng của các giống lúa thí nghiệm
• 4.1.3. Động thái sinh trưởng của các giống lúa thí nghiệm
• 4.1.4. Một số chỉ tiêu sinh lý của các giống lúa thí nghiệm
• 4.1.5. Đặc điểm chiều dài bông và lá đòng của các giống lúa thí nghiệm
• 4.1.6. Mức độ chống chịu sâu bệnh các giống lúa
• 4.1.7. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất các giống lúa thí nghiệm
• 4.1.8. Một số chỉ tiêu về chất lượng gạo của giống HT6 và HT1
• 4.2. NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA LƯỢNG ĐẠM BÓN ĐẾN SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT GIỐNG LÚA HT6 VỤ MÙA TẠI HUYỆN KIM SƠN, NINH BÌNH
• 4.2.1. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến sinh trưởng phát triển của giống lúa HT6
• 4.2.2. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến động thái đẻ nhánh
• 4.2.3. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến chỉ số diện tích lá (LAI)
• 4.2.4. Ảnh hưởng của lượng đạm đến sự tích lũy chất khô giống lúa HT6
• 4.2.5. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến khả năng chống chịu sâu bệnh của giống lúa HT6
• 4.2.6. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống lúa HT6
• 4.2.7. Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng phân đạm bón cho giống lúa HT6
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Trưởng Lúa HT6 Kim Sơn

Nghiên cứu về đặc điểm sinh trưởng lúa HT6 tại vùng xâm nhập mặn Kim Sơn là vô cùng quan trọng. Cây lúa, đặc biệt là giống lúa HT6, đóng vai trò then chốt trong an ninh lương thực và văn hóa ẩm thực Việt Nam. Do đó, việc tối ưu hóa năng suất và khả năng thích ứng của giống lúa này trước các thách thức môi trường là điều cấp thiết. Các nhà khoa học không ngừng tìm kiếm các biện pháp kỹ thuật, từ giống, phân bón đến thủy lợi, để nâng cao năng suất lúa. Trong đó, giống và phân bón được xem là hai yếu tố then chốt. Phân bón có thể đóng góp từ 30-40% vào tổng sản lượng cây trồng, giúp tăng năng suất và sản lượng lúa một cách đáng kể. Các yếu tố dinh dưỡng đa lượng như đạm (N), lân (P), và kali (K) đóng vai trò quyết định đến năng suất và chất lượng nông sản. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, để tạo ra một tấn thóc, cây lúa cần trung bình 22.2 kg N, 7.1 kg P2O5 và 31.6 kg K2O (Nguyễn Như Hà, 2006).

1.1. Tầm quan trọng của giống lúa HT6 trong sản xuất nông nghiệp

Giống lúa HT6 không chỉ là nguồn cung cấp lương thực quan trọng mà còn là yếu tố then chốt trong việc đảm bảo thu nhập cho người nông dân tại vùng xâm nhập mặn Kim Sơn. Việc nghiên cứu và phát triển các kỹ thuật canh tác phù hợp cho giống lúa HT6 sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và cải thiện đời sống của cộng đồng địa phương. Đồng thời, việc này cũng giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

1.2. Vai trò của phân bón trong việc tối ưu năng suất lúa HT6

Phân bón, đặc biệt là các loại phân chứa đạm, lân và kali, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dinh dưỡng cho cây lúa, giúp cây sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh, từ đó tăng năng suất. Việc sử dụng phân bón hợp lý, cân đối không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng gạo, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nghiên cứu về phân bón cho lúa HT6 cần tập trung vào việc xác định liều lượng và phương pháp bón phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu tại Kim Sơn.

II. Thách Thức Xâm Nhập Mặn Ảnh Hưởng Đến Năng Suất Lúa HT6

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang gây ra những tác động nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn. Nhiệt độ trái đất tăng, nước biển dâng cao gây ngập lụt và nhiễm mặn nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lúa. Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ BĐKH. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), nếu nước biển dâng 1m, 10% dân số sẽ bị ảnh hưởng và thiệt hại 10% GDP. Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long, hai vựa lúa lớn của cả nước, sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Vùng xâm nhập mặn Kim Sơn cũng không tránh khỏi những tác động tiêu cực này. Tình trạng xâm nhập mặn ngày càng gia tăng, đặc biệt vào giai đoạn đổ ải vụ Đông Xuân, gây ảnh hưởng đến diện tích canh tác và năng suất lúa.

2.1. Thực trạng xâm nhập mặn tại huyện Kim Sơn Ninh Bình

Kim Sơn là huyện ven biển của tỉnh Ninh Bình, thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng. Trong những năm gần đây, hiện tượng xâm nhập mặn thường xuyên xảy ra, lấn sâu vào các cửa sông. Năm 2009, độ mặn tại cống Tân Hưng, Phát Diệm (cách biển 15 km) là 15‰, tại Cầu Hội (cách biển 22 km) là 10‰. Độ mặn lấn sâu từ 20-25 km trên sông Đáy và từ 10-15 km trên sông Vạc. Diện tích bị ảnh hưởng do nước biển xâm mặn khoảng 1.500 ha và diện tích thiệt hại 200 ha. Hiện tượng này có dấu hiệu gia tăng, nhất là vào giai đoạn đổ ải vụ Đông Xuân (Cục Thống kê tỉnh Ninh Bình, 2010).

2.2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sản xuất lúa tại Kim Sơn

Biến đổi khí hậu không chỉ gây ra tình trạng xâm nhập mặn mà còn làm thay đổi chế độ mưa, nhiệt độ, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây lúa. Sự thay đổi này đòi hỏi cần có những giải pháp canh tác thích ứng, bao gồm việc lựa chọn giống lúa có khả năng chịu mặn tốt, điều chỉnh thời vụ gieo trồng và áp dụng các biện pháp quản lý nước hiệu quả.

2.3. Tác động kinh tế xã hội của xâm nhập mặn đến người dân Kim Sơn

Tình trạng xâm nhập mặn không chỉ ảnh hưởng đến năng suất lúa mà còn tác động tiêu cực đến đời sống kinh tế - xã hội của người dân Kim Sơn. Năng suất giảm, thu nhập giảm, đời sống khó khăn hơn. Điều này đòi hỏi cần có những chính sách hỗ trợ kịp thời từ nhà nước, cũng như sự nỗ lực của cộng đồng trong việc tìm kiếm các giải pháp thích ứng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Sinh Trưởng Lúa HT6 Tại Kim Sơn

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá đặc điểm sinh trưởng và năng suất lúa HT6 tại vùng xâm nhập mặn Kim Sơn. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm: khảo nghiệm giống, theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng, phân tích các yếu tố cấu thành năng suất và đánh giá chất lượng gạo. Thí nghiệm được bố trí theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần nhắc lại cho mỗi công thức. Các giống lúa được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: HT6, QR1, M15, J02 và HT1 (đối chứng). Phân bón được sử dụng là phân vô cơ: ure (46%N), supelân (17% P2O5), kaliclorua (60% K2O).

3.1. Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại xã Cồn Thoi, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình trong vụ xuân và vụ mùa năm 2015. Đây là khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp của tình trạng xâm nhập mặn, do đó kết quả nghiên cứu sẽ có giá trị thực tiễn cao trong việc đưa ra các giải pháp canh tác phù hợp.

3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và đánh giá trong quá trình nghiên cứu

Các chỉ tiêu được theo dõi và đánh giá trong quá trình nghiên cứu bao gồm: thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, số lá, số nhánh, chỉ số diện tích lá (LAI), khối lượng chất khô tích lũy, chiều dài bông, số hạt trên bông, khối lượng 1000 hạt, năng suất và chất lượng gạo. Ngoài ra, còn đánh giá khả năng chống chịu sâu bệnh của các giống lúa.

3.3. Phương pháp phân tích số liệu và xử lý kết quả

Số liệu thu thập được sẽ được xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên dụng để phân tích phương sai, so sánh các nghiệm thức và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến sinh trưởng và năng suất lúa HT6. Kết quả phân tích sẽ được trình bày dưới dạng bảng biểu, đồ thị và được thảo luận chi tiết.

IV. Kết Quả Đặc Điểm Sinh Trưởng và Năng Suất Lúa HT6 Kim Sơn

Kết quả nghiên cứu cho thấy giống lúa HT6 có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt tại vùng xâm nhập mặn Kim Sơn. Giống HT6 có thời gian sinh trưởng phù hợp với cơ cấu cây trồng tại địa phương, khả năng chống chịu sâu bệnh khá tốt và cho năng suất cao hơn so với giống đối chứng HT1. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng lượng đạm bón có ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng, phát triển và năng suất lúa HT6.

4.1. So sánh đặc điểm sinh trưởng của lúa HT6 với các giống khác

So sánh với các giống lúa khác như QR1, M15, J02 và HT1, giống lúa HT6 có những ưu điểm vượt trội về khả năng thích ứng với điều kiện xâm nhập mặn, thời gian sinh trưởng và khả năng chống chịu sâu bệnh. Điều này cho thấy giống lúa HT6 là một lựa chọn phù hợp cho người nông dân tại Kim Sơn.

4.2. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến năng suất lúa HT6

Nghiên cứu cho thấy lượng đạm bón có ảnh hưởng đáng kể đến năng suất lúa HT6. Bón đạm không cân đối, bón quá ít thì năng suất lúa thấp, hiệu quả kinh tế không cao. Công thức cho năng suất thực thu và hiệu quả kinh tế cao nhất là công thức bón 120kg N/ha.

4.3. Đánh giá chất lượng gạo của giống lúa HT6

Bên cạnh năng suất, chất lượng gạo cũng là một yếu tố quan trọng cần được đánh giá. Kết quả nghiên cứu cho thấy gạo của giống lúa HT6 có chất lượng tốt, cơm mềm, dẻo và có hương vị thơm ngon, đáp ứng được yêu cầu của thị trường.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kỹ Thuật Trồng Lúa HT6 Tại Kim Sơn

Từ kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra những khuyến cáo về kỹ thuật trồng lúa HT6 phù hợp cho vùng xâm nhập mặn Kim Sơn. Cần chú trọng đến việc lựa chọn giống, thời vụ gieo trồng, bón phân cân đối và quản lý nước hiệu quả. Việc áp dụng các kỹ thuật tiên tiến như tưới tiết kiệm, bón phân theo nhu cầu của cây và phòng trừ sâu bệnh tổng hợp sẽ giúp nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế.

5.1. Hướng dẫn kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc lúa HT6

Hướng dẫn chi tiết về thời vụ gieo trồng, mật độ gieo sạ, kỹ thuật làm đất, bón phân và tưới tiêu cho giống lúa HT6 tại vùng xâm nhập mặn Kim Sơn. Cần lưu ý đến việc điều chỉnh kỹ thuật canh tác phù hợp với điều kiện thời tiết và đất đai cụ thể.

5.2. Biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại lúa HT6 hiệu quả

Hướng dẫn các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại lúa một cách hiệu quả và bền vững, bao gồm việc sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật an toàn, áp dụng các biện pháp sinh học và luân canh cây trồng.

5.3. Quản lý nước và dinh dưỡng cho lúa HT6 trong điều kiện mặn

Hướng dẫn kỹ thuật quản lý nước và dinh dưỡng cho lúa HT6 trong điều kiện xâm nhập mặn, bao gồm việc sử dụng các loại phân bón có khả năng cải tạo đất, tưới tiêu hợp lý và kiểm soát độ mặn của nước.

VI. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Giống Lúa HT6 Tại Kim Sơn

Nghiên cứu đã khẳng định tiềm năng phát triển của giống lúa HT6 tại vùng xâm nhập mặn Kim Sơn. Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác phù hợp và quản lý tài nguyên hiệu quả sẽ giúp nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp địa phương. Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giống lúa có khả năng chịu mặn tốt hơn, cũng như các giải pháp canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu.

6.1. Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững cho lúa HT6

Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững cho lúa HT6 tại Kim Sơn, bao gồm việc xây dựng các mô hình canh tác tiên tiến, tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp, và hỗ trợ nông dân tiếp cận với các nguồn vốn và kỹ thuật mới.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về giống lúa HT6 và vùng mặn

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về giống lúa HT6 và vùng xâm nhập mặn, bao gồm việc nghiên cứu về khả năng chịu mặn của các giống lúa khác, đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất lúa và phát triển các giải pháp canh tác thích ứng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu toàn cầu đang gia tăng áp lực nặng nề lên sản xuất nông nghiệp tại các vùng ven biển Đồng bằng sông Hồng. Tại huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, hiện tượng nước biển xâm nhập sâu vào nội đồng qua các cửa sông Đáy và sông Vạc đã làm nhiễm mặn hơn 1.500 ha đất canh tác, gây thiệt hại trực tiếp cho hơn 200 ha lúa thuần. Nồng độ mặn ghi nhận tại cống Tân Hưng cách biển 15 km đạt mức 15‰ và tại Cầu Hội cách biển 22 km đạt mức 10‰. Tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp của huyện là 13.380 ha, trong đó diện tích đất chịu ảnh hưởng của mặn chiếm tới 3.117 ha (tương đương 23,3% diện tích toàn huyện, bao gồm 2.019 ha đất mặn ít, 599 ha đất mặn trung bình và 499 ha đất mặn nhiều).

Vấn đề đặt ra là phần lớn các giống lúa truyền thống tại địa phương có khả năng chống chịu mặn kém, dẫn đến hiện tượng cháy đầu lá, thoái hóa hoa, giảm số hạt chắc trên bông và làm sụt giảm nghiêm trọng năng suất thực thu. Đồng thời, chế độ dinh dưỡng khoáng, đặc biệt là lượng phân đạm bón chưa được chuẩn hóa cho chân đất nhiễm mặn, dẫn đến tình trạng bón thừa hoặc thiếu làm tăng tỷ lệ sâu bệnh và chi phí sản xuất.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá đặc tính sinh trưởng, khả năng chống chịu và năng suất của 5 giống lúa thuần gồm HT6, QR1, M15, J02 so với giống đối chứng HT1; đồng thời xác định ngưỡng bón đạm tối ưu cho giống lúa triển vọng HT6 trên chân đất hai lúa tại xã Cồn Thoi, huyện Kim Sơn trong hai vụ Xuân và vụ Mùa năm 2015. Kết quả nghiên cứu xác định được giống lúa HT6 đạt năng suất vụ Xuân lên tới 66,1 tạ/ha (vượt đối chứng 20,84%) và công thức bón 120 kg N/ha trong vụ Mùa mang lại năng suất thực thu 51,1 tạ/ha cùng mức lãi thuần đạt 14.063.200 đồng/ha.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai nền tảng sinh lý - sinh hóa thực vật chính: Lý thuyết ức chế sinh trưởng do áp suất thẩm thấu và độc tính ion trong điều kiện stress mặn, cùng Lý thuyết dinh dưỡng khoáng và động thái đồng hóa đạm ở cây lúa nước.

Trong điều kiện đất bị xâm nhập mặn, nồng độ ion Na+ và Cl- cao trong dung dịch đất cản trở quá trình hút nước của bộ rễ, phá vỡ thế cân bằng ion nội bào và ức chế hoạt tính của enzyme Rubisco. Điều này làm suy giảm hàm lượng diệp lục, cản trở tốc độ trao đổi khí và giảm mạnh cường độ quang hợp thuần. Đồng thời, nguyên tố nitơ đóng vai trò quyết định cấu tạo nên axit amin, protein, nucleic acid và diệp lục tố. Khi cây lúa được cung cấp đạm cân đối, quá trình phân chia tế bào và đẻ nhánh hữu hiệu diễn ra mạnh mẽ, gia tăng chỉ số diện tích lá (LAI) và tích lũy chất khô, từ đó giúp cây bù đắp những tổn thương mô do stress muối gây ra.

Các khái niệm chuyên ngành then chốt được vận dụng xuyên suốt đề tài bao gồm:

1. Độ dẫn điện của đất (EC): Chỉ số xác định mức độ mặn của đất; đất có EC từ 4 dS/m trở lên được xếp vào nhóm đất mặn ảnh hưởng tiêu cực đến cây trồng.
2. Chỉ số diện tích lá (LAI): Tỷ số giữa tổng diện tích bề mặt lá và diện tích mặt đất mà quần thể lúa chiếm giữ, phản ánh tiềm năng quang hợp của tán lá.
3. Động thái đẻ nhánh và dảnh hữu hiệu: Tốc độ gia tăng số nhánh theo thời gian và tỷ lệ số nhánh có khả năng tạo bông mang hạt chắc trên một đơn vị diện tích.
4. Các yếu tố cấu thành năng suất: Hệ thống 4 chỉ tiêu nông học gồm số bông/m2, số hạt/bông, tỷ lệ hạt chắc (%) và khối lượng 1000 hạt (gam).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hai thí nghiệm đồng ruộng độc lập triển khai tại xã Cồn Thoi, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình trong năm 2015:

• Thí nghiệm 1 (Vụ Xuân 2015): Đánh giá 5 giống lúa thuần gồm HT1 (đối chứng), QR1, HT6, M15 và J02.
• Thí nghiệm 2 (Vụ Mùa 2015): Nghiên cứu 4 mức bón đạm nguyên chất trên giống HT6 gồm 80 kg N/ha, 100 kg N/ha (đối chứng cơ sở), 120 kg N/ha và 140 kg N/ha trên nền phân bón cố định 90 kg P2O5 + 60 kg K2O/ha.

Về phương pháp chọn mẫu và bố trí thí nghiệm, toàn bộ các ô thí nghiệm được thiết kế theo khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCBD) với 3 lần nhắc lại, diện tích mỗi ô là 10 m2, mật độ cấy chuẩn 25 khóm/m2 (khoảng cách 20 x 20 cm, cấy 3 dảnh/khóm). Việc lựa chọn thiết kế RCBD cho phép triệt tiêu ảnh hưởng của độ phì nhiêu không đồng đều và độ dốc thẩm thấu mặn tự nhiên của đất bãi bồi ven biển.

Cỡ mẫu theo dõi sinh trưởng và sinh lý được cố định ở 10 khóm/ô lấy theo phương pháp đường chéo góc 5 điểm ngẫu nhiên, đo đếm định kỳ 7 ngày/lần từ giai đoạn bén rễ hồi xanh đến khi thu hoạch. Đánh giá mức độ tổn thương mặn trên hình thái lá căn cứ theo thang điểm chuẩn 1 - 9 của Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI). Khả năng chống chịu sâu bệnh hại được điều tra theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-166:2014/BNNPTNT. Các chỉ tiêu sinh hóa gạo như hàm lượng protein thô được phân tích theo phương pháp Kjeldahl, hàm lượng amylose đo quang phổ theo phương pháp Juliano và nhiệt độ hóa hồ đánh giá bằng thang kiềm Little. Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý thống kê sinh học bằng phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) trên phần mềm IRRISTAT nhằm đảm bảo độ tin cậy khoa học ở mức ý nghĩa p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình theo dõi và phân tích thực nghiệm đã mang lại 4 phát hiện khoa học quan trọng:

1. Khả năng thích ứng vượt trội với điều kiện đất mặn của giống HT6 và M15: Ở giai đoạn mẫn cảm nhất sau cấy 2 đến 4 tuần, các giống HT1, QR1 và J02 đều biểu hiện triệu chứng cuốn lá cấp 3 và khô đầu lá cấp 3 đến cấp 5. Ngược lại, giống HT6 và M15 thể hiện tính chống chịu mặn rất tốt với điểm cuốn lá chỉ dừng ở cấp 1 và điểm khô đầu lá duy trì ở cấp 1 đến cấp 3. Đến tuần thứ 6 sau cấy, HT6 và M15 đã phục hồi hoàn toàn trạng thái sinh trưởng bình thường (điểm 0), bộ lá xanh bền, mạ đanh dảnh với chiều cao mạ đạt 16,9 - 17,1 cm và số lá đạt 3,6 - 3,7 lá/cây.

2. Năng suất các giống lúa mới vượt trội so với giống sản xuất đại trà: Vụ Xuân 2015, ba giống QR1, M15 và HT6 đều cho năng suất thực thu cao hơn giống đối chứng HT1 từ 3,66% đến 20,84%. Trong đó, giống HT6 đạt năng suất cao nhất là 66,1 tạ/ha, tiếp theo là giống M15 đạt 64,2 tạ/ha, vượt trội có ý nghĩa thống kê so với giống HT1 chỉ đạt mức 54,7 tạ/ha.

3. Mức phân đạm 120 kg N/ha tối ưu hóa các yếu tố cấu thành năng suất của giống HT6: Trong vụ Mùa 2015, sự biến động lượng đạm bón từ 80 đến 140 kg N/ha đã tạo ra sự khác biệt rõ rệt về mặt nông thái. Công thức bón 120 kg N/ha giúp lúa HT6 đạt chỉ số diện tích lá và tích lũy chất khô tối ưu, số bông hữu hiệu/m2 và tỷ lệ hạt chắc đạt mức cao nhất, đưa năng suất thực thu lên 51,1 tạ/ha (cao hơn công thức đối chứng 100 kg N/ha là 6,3 tạ/ha, tương đương mức tăng 14,06%). Khi bón tăng lên 140 kg N/ha, năng suất thực thu không tăng mà có xu hướng giảm do gia tăng tỷ lệ nhánh vô hiệu và tỷ lệ lép.

4. Hiệu quả kinh tế cao nhất được xác lập tại mức bón 120 kg N/ha: Phân tích hạch toán kinh tế cho thấy công thức bón 120 kg N/ha đem lại tổng doanh thu và lãi thuần cao nhất, đạt 14.063.200 đồng/ha, cao hơn đáng kể so với mức bón 80 kg N/ha (lãi thuần thấp do năng suất thấp) và mức bón 140 kg N/ha (chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tăng cao làm giảm lợi nhuận ròng).

Thảo luận kết quả

Khi phân tích cơ chế thích ứng, khả năng duy trì sinh trưởng ổn định của giống HT6 và M15 bắt nguồn từ cơ chế điều hòa thẩm thấu tế bào và khả năng ngăn cản sự vận chuyển ion Na+ lên các tầng lá non. Trong điều kiện phẫu diện đất Cồn Thoi có tổng lượng muối tan ở tầng 65 - 125 cm lên tới 0,42% và chỉ số EC đạt 550 µS/cm, hai giống này vẫn duy trì được tốc độ đẻ nhánh khỏe và tỷ lệ dảnh hữu hiệu đạt trên 70%.

Đối với phản ứng phân bón, đồ thị biểu diễn tương quan giữa lượng phân đạm bón và năng suất thực thu của giống HT6 có dạng đường parabol điển hình. Khi mức bón tăng từ 80 kg N/ha lên 120 kg N/ha, năng suất tăng tuyến tính nhờ cải thiện chỉ số diện tích lá (LAI) từ 3,5 lên xấp xỉ 5,2 m2 lá/m2 đất vào giai đoạn trỗ hoàn toàn. Tuy nhiên, khi nâng lượng bón lên 140 kg N/ha, năng suất suy giảm do hiện tượng dư thừa đạm sinh dưỡng làm phiến lá mỏng, cây vống cao, tăng nguy cơ nhiễm bệnh bạc lá vi khuẩn (Xanthomonas oryzae) và rầy nâu theo điều tra của tiêu chuẩn QCVN 01-166:2014/BNNPTNT.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước về dinh dưỡng cây lúa, khẳng định rằng trên đất nhiễm mặn ven biển, việc bón thừa đạm không những không làm tăng năng suất mà còn làm suy giảm sức đề kháng và giảm hiệu quả kinh tế thuần. Dữ liệu thực nghiệm của đề tài có thể được trực quan hóa rất hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh năng suất thực thu giữa 5 giống lúa trong vụ Xuân và đồ thị đường hồi quy phi tuyến tính biểu diễn mối liên hệ giữa các liều lượng đạm với lợi nhuận kinh tế vụ Mùa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuyển giao hiệu quả các phát hiện khoa học vào thực tiễn sản xuất lúa tại vùng đất nhiễm mặn, luận văn đề xuất 4 giải pháp hành động cụ thể:

1. Cơ cấu và mở rộng diện tích gieo cấy hai giống lúa thuần HT6 và M15: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Kim Sơn cùng Ủy ban nhân dân các xã vùng ven đê (Cồn Thoi, Kim Mỹ, Kim Tân) chỉ đạo đưa giống HT6 và M15 vào cơ cấu giống lúa chủ lực trong cả hai vụ Xuân và Mùa, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ diện tích gieo cấy hai giống này lên 50 - 60% diện tích đất nhiễm mặn trong giai đoạn 2016 - 2018, nhằm nâng năng suất bình quân toàn vùng đạt trên 60 tạ/ha.

2. Chuẩn hóa và ban hành quy trình kỹ thuật bón phân cân đối cho giống HT6: Trung tâm Khuyến nông tỉnh Ninh Bình xây dựng và ban hành tài liệu hướng dẫn kỹ thuật bón phân cho giống HT6 với định mức chuẩn 120 kg N + 90 kg P2O5 + 60 kg K2O/ha. Áp dụng phương thức bón phân chia đợt nghiêm ngặt: bón lót 100% lân + 40% đạm; bón thúc đợt 1 (giai đoạn bắt đầu đẻ nhánh) 40% đạm + 50% kali kết hợp làm cỏ sục bùn; bón thúc đợt 2 (trước trỗ 20 ngày) 20% đạm + 50% kali còn lại, triển khai đồng bộ từ đầu vụ Mùa hàng năm.

3. Hiện đại hóa hệ thống quan trắc mặn và quy trình lấy nước tưới tiêu: Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Kim Sơn phối hợp với chính quyền cơ sở thiết lập các trạm đo độ mặn tự động tại các cống đầu mối sông Đáy và sông Vạc; thực hiện quan trắc nồng độ mặn hàng ngày trong giai đoạn đổ ải vụ Đông Xuân, chỉ lấy nước vào hệ thống kênh nội đồng khi độ mặn dưới ngưỡng 1,0‰ nhằm bảo vệ an toàn cho giai đoạn mạ non và đẻ nhánh.

4. Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm lúa chất lượng cao: Các Hợp tác xã nông nghiệp tại xã Cồn Thoi chủ động liên kết với các doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ lương thực, tổ chức sản xuất lúa giống HT6 và QR1 theo tiêu chuẩn an toàn, cam kết bao tiêu thóc thương phẩm với giá thu mua cao hơn 10 - 15% so với thị trường, gia tăng giá trị kinh tế trên mỗi hecta canh tác ven biển.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và số liệu khoa học của công trình là tài liệu hữu ích cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ khuyến nông và kỹ sư nông nghiệp địa phương: Vận dụng toàn bộ các dẫn liệu thực nghiệm về thời gian sinh trưởng (118 - 130 ngày), mật độ cấy (25 khóm/m2) và liều lượng bón phân để trực tiếp xây dựng các mô hình trình diễn khuyến nông và tập huấn kỹ thuật chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho bà con nông dân vùng duyên hải.

2. Hộ nông dân và Ban quản trị Hợp tác xã nông nghiệp vùng ven biển: Tham khảo trực tiếp danh mục giống chống chịu mặn tốt (HT6, M15) và áp dụng công thức bón 120 kg N/ha để nâng cao năng suất thực thu thêm 6,3 tạ/ha, tối ưu hóa chi phí đầu tư và đạt mức lãi thuần trên 14 triệu đồng/ha.

3. Học viên cao học, nghiên cứu sinh và nhà khoa học chuyên ngành Khoa học cây trồng: Sử dụng phương pháp bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCBD), quy trình đánh giá tổn thương hình thái theo thang điểm IRRI và phương pháp phân tích chất lượng hạt gạo (protein Kjeldahl, amylose Juliano) làm tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các đề tài nghiên cứu về stress phi sinh học trên cây trồng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng cơ sở dữ liệu về diễn biến xâm nhập mặn và khả năng thích ứng của bộ giống cây trồng để xây dựng quy hoạch phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu cấp huyện và cấp tỉnh tại khu vực đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Trong số các giống khảo nghiệm, giống lúa nào thích ứng tốt nhất với đất nhiễm mặn tại Kim Sơn? Kết quả vụ Xuân 2015 cho thấy giống HT6 và M15 thể hiện tính chống chịu mặn vượt trội. Ở giai đoạn 2 - 4 tuần sau cấy, hai giống này chỉ bị cuốn lá cấp 1 và khô đầu lá cấp 1 đến cấp 3, sau 6 tuần cây phục hồi hoàn toàn và đạt năng suất cao nhất (HT6 đạt 66,1 tạ/ha; M15 đạt 64,2 tạ/ha).

2. Tại sao mức bón 120 kg N/ha lại mang lại hiệu quả kinh tế và năng suất cao nhất cho giống HT6 vụ Mùa? Mức bón 120 kg N/ha cung cấp lượng dinh dưỡng tối ưu giúp cây lúa đạt chỉ số LAI xấp xỉ 5,2 m2 lá/m2 đất và tăng tích lũy chất khô mà không gây lốp đổ. Công thức này đạt năng suất thực thu 51,1 tạ/ha (cao hơn đối chứng 6,3 tạ/ha) và mang lại lãi thuần cao nhất đạt 14.063.200 đồng/ha.

3. Đặc điểm độ mặn của đất tại xã Cồn Thoi, huyện Kim Sơn có quy luật phân bố như thế nào? Độ mặn của đất tại phẫu diện xã Cồn Thoi tăng dần theo chiều sâu. Tầng đất mặt 0 - 15 cm có EC là 120 µS/cm với tổng số muối tan 0,10%, trong khi tầng đất sâu 65 - 125 cm có chỉ số EC tăng lên 550 µS/cm và tổng số muối tan đạt mức cao nhất là 0,42%.

4. Đề tài đã áp dụng thang tiêu chuẩn nào để đánh giá khả năng chịu mặn của các giống lúa? Nghiên cứu sử dụng thang điểm chuẩn từ 1 đến 9 của Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) để đánh giá khả năng chịu mặn chung, mức độ cuốn lá và mức độ khô đầu lá của từng giống lúa ở các tuần 2, 4, 6, 8 và 10 sau khi cấy.

5. Việc bón thừa đạm (140 kg N/ha) gây ra những tác động tiêu cực nào trên đất mặn? Bón mức 140 kg N/ha làm cây lúa phát triển thân lá quá mức, tăng tỷ lệ nhánh vô hiệu, kéo dài thời gian sinh trưởng và khiến cây mềm yếu, làm tăng mức độ nhiễm sâu cuốn lá nhỏ và bệnh bạc lá vi khuẩn theo quy chuẩn QCVN 01-166:2014/BNNPTNT, dẫn đến năng suất thực thu và hiệu quả kinh tế đều sụt giảm.

Kết luận

• Luận văn đã xác định thành công hai giống lúa thuần mới có khả năng sinh trưởng khỏe, thích ứng cao với đất nhiễm mặn tại huyện Kim Sơn là HT6 và M15, với thời gian sinh trưởng 118 - 130 ngày, rất phù hợp với khung thời vụ địa phương.
• Năng suất thực thu của giống HT6 đạt 66,1 tạ/ha và M15 đạt 64,2 tạ/ha trong vụ Xuân 2015, vượt trội so với giống đối chứng đại trà HT1 từ 17,37% đến 20,84%.
• Xác định được liều lượng phân đạm bón tối ưu cho giống HT6 trong vụ Mùa là 120 kg N/ha (trên nền 90 kg P2O5 + 60 kg K2O/ha), cho năng suất thực thu 51,1 tạ/ha và lợi nhuận kinh tế cao nhất đạt 14.063.200 đồng/ha.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc giúp địa phương hoàn thiện gói quy trình canh tác lúa thuần chất lượng cao thích ứng với biến đổi khí hậu và hiện tượng nước biển dâng.
• Đề nghị các cơ quan quản lý nông nghiệp tỉnh Ninh Bình sớm đưa quy trình bón phân và bộ giống HT6, M15 vào danh mục khuyến nông giai đoạn tiếp theo để nhân rộng trên toàn bộ 3.117 ha đất nông nghiệp chịu ảnh hưởng mặn của huyện Kim Sơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG HẢI ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG PHÁT TRIỂN, NĂNG SUẤT MỘT SỐ GIỐNG LÚA THUẦN VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA LƯỢNG ĐẠM BÓN ĐẾN GIỐNG LÚA HT6 TẠI VÙNG BỊ XÂM NHẬP MẶN KIM SƠN – NINH BÌNH Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Vũ Quang Sáng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hoàng Hải i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Vũ Quang Sáng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh lý thực vật, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức Sở Khoa học và Công nghệ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hoàng Hải ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Tình hình sản xuất lúa trên thế giới và ở việt nam. Tình hình sản xuất lúa trên thế giới. Tình hình sản xuất lúa ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu giống lúa trên thế giới và Việt Nam.

Tình hình nghiên cứu giống lúa trên thế giới. Tình hình nghiên cứu giống lúa ở Việt Nam. Đặc điểm sử dụng đạm ở cây lúa và một số nghiên cứu về lượng đạm bón cho cây lúa trên thế giới và Việt Nam. Đặc điểm sử dụng đạm ở cây lúa.

Một số nghiên cứu về lượng đạm bón cho cây lúa trên thế giới và Việt Nam. Tình hình xâm nhập mặn tại huyện kim sơn, tỉnh Ninh Bình. Diện tích bị xâm mặn. Độ lấn sâu của nước biển theo các cửa sông.

Tình hình sản xuất nông nghiệp tại huyện kim sơn, tỉnh Ninh Bình. Cơ cấu các giống đang sản xuất. Các biện pháp canh tác hiện tại. Chế độ tưới tiêu.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Kết quả và thảo luận. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển một số giống lúa thuần vụ xuân 2015 tại vùng bị xâm nhập mặn kim sơn - Ninh Bình.

Đặc điểm hình thái lá của các giống lúa. Một số đặc điểm sinh trưởng của các giống lúa thí nghiệm. Động thái sinh trưởng của các giống lúa thí nghiệm. Một số chỉ tiêu sinh lý của các giống lúa thí nghiệm.

Đặc điểm chiều dài bông và lá đòng của các giống lúa thí nghiệm. Mức độ chống chịu sâu bệnh các giống lúa. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất các giống lúa thí nghiệm. Một số chỉ tiêu về chất lượng gạo của giống HT6 và HT1.

Nghiên cứu ảnh hưởng của lượng đạm bón đến sinh trưởng, phát triển và năng suất giống lúa HT6 vụ mùa tại huyện kim sơn, Ninh Bình. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến sinh trưởng phát triển của giống lúa HT6. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến động thái đẻ nhánh. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến chỉ số diện tích lá (LAI).

Ảnh hưởng của lượng đạm đến sự tích lũy chất khô giống lúa HT6. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến khả năng chống chịu sâu bệnh của giống lúa HT6. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống lúa HT6. Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng phân đạm bón cho giống lúa HT6.

Kết luận và kiến nghị. 63 Tài liệu tham khảo. 69 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BĐĐN Bắt đầu đẻ nhánh BĐKH Biến đổi khí hậu CCCC Chiều cao cuối cùng Chín HT Chín hoàn toàn CT Công thức Đ/c Đối chứng ĐVT Đơn vị tính KL1000 hạt Khối lượng 1000 hạt LAI Chỉ số diện tích lá NSLT Năng suất lý thuyết NSTT Năng suất thực thu vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Diện tích, năng suất và sản lượng lúa của một số quốc gia và khu vực trên thế giới (năm 2013).

Sản lượng, xuất khẩu và dự trữ gạo tại một số nước xuất khẩu quan trọng và thế giới 2013 và 2014. Diện tích, năng suất và sản lượng lúa ở Việt Nam (2005 - 2013). Diện tích các loại đất sản xuất nông nghiệp huyện Kim Sơn năm 2010. Phân bố độ mặn theo chiều sâu của phẫu diện xã Cồn Thoi.

Danh sách các giống tham gia thí nghiệm. Đánh giá khả năng thích ứng với mặn chung theo thang điểm của IRRI. Điểm khô lá trong các giai đoạn sinh trưởng. Điểm cuốn lá trong các giai đoạn sinh trưởng.

Điểm cuốn lá của các giống lúa thí nghiệm tại Kim Sơn, Ninh Bình vụ xuân năm 2015. Điểm khô đầu lá của các giống lúa thí nghiệm tại Kim Sơn, Ninh Bình vụ xuân năm 2015. Khả năng thích ứng với mặn của các giống lúa tại Kim Sơn, Ninh Bình vụ xuân năm 2015. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển của các giống lúa ở giai đoạn mạ.

Thời gian sinh trưởng của các giống lúa thí nghiệm. Động thái tăng trưởng chiều cao cây của các giống lúa. Động thái ra lá của các giống lúa. Động thái đẻ nhánh của các giống lúa thí nghiệm trong vụ xuân 2015.

Chỉ số diện tích lá (LAI) của các giống lúa thí nghiệm. Khối lượng chất khô tích lũy của các giống lúa thí nghiệm. Chiều dài bông và lá đòng của các giống lúa thí nghiệm. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của các giống lúa thí nghiệm vụ Xuân 2015.

Yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống lúa. Một số chỉ tiêu về chất lượng gạo của các giống lúa. Một số chỉ tiêu chất lượng hóa sinh của các giống lúa. Đánh giá chất lượng cơm …………………………………………….

Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến thời gian sinh trưởng của giống lúa HT6. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến động thái đẻ nhánh của giống lúa HT6. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến chỉ số diện tích lá (LAI) của giống lúa HT6. Ảnh hưởng của lượng đạm đến lượng chất khô tích luỹ của giống lúa HT6.

Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến khả năng chống chịu một số loại sâu bệnh hại chính. Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống lúa HT6. Hiệu quả kinh tế khi bón đạm cho lúa giống HT6 tại Ninh Bình. 61 viii DANH MỤC HÌNH Hình 4.

Động thái tăng trưởng chiều cao cây của các giống lúa. Động thái tăng trưởng số lá của các giống lúa. Động thái đẻ nhánh của các giống lúa. Biểu đồ so sánh NSTT của các giống thí nghiệm.

Động thái đẻ nhánh của giống lúa HT6. Năng suất giống lúa HT6 ở các mức bón đạm khác nhau. 61 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Hải Tên luận văn: Đặc điểm sinh trưởng phát triển, năng suất một số giống lúa thuần và ảnh hưởng của lượng đạm bón đến giống lúa HT6 tại vùng bị xâm nhập mặn Kim Sơn – Ninh Bình. Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Xác định được một số giống lúa thuần mới, chất lượng cao và xác định được lượng đạm bón phù hợp cho vùng đất bị xâm nhập mặn để giống lúa HT6 sinh trưởng, phát triển chống chịu sâu bệnh hại tốt và cho năng suất cao.

Phương pháp nghiên cứu: * Vật liệu nghiên cứu: Các giống lúa thuần: HT6, QR1, M15, J02, HT1; Phân vô cơ: ure (46%N), supelân (17% P2O5), kaliclorua (60% K2O) * Nội dung nghiên cứu: Luận văn gồm 2 nội dung: + Nội dung 1: Đặc điểm sinh trưởng phát triển, năng suất một số giống lúa thuần vụ xuân 2015 tại vùng bị xâm nhập mặn Kim Sơn - Ninh Bình. - Thí nghiệm gồm 5 công thức; các giống lúa sử dụng tương ứng với từng công thức là các giống: HT6, QR1, M15, J02; giống đối chứng là HT1. + Nội dung 2: Ảnh hưởng của lượng đạm bón đến sinh trưởng, phát triển và năng suất giống lúa HT6 vụ mùa 2015 tại vùng bị xâm nhập mặn Kim Sơn - Ninh Bình. - Thí nghiệm gồm 4 công thức với lượng đạm nguyên chất bón khác nhau ở mỗi công thức.

Công thức đối chứng với lượng phân bón cho 1 ha là: 100 kg N + 90 kg P2O5 + 60 kg K2O. Để đạt được các nội dung trên, việc bố trí thí nghiệm được thiết kế theo kiểu khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần nhắc lại cho mỗi công thức. Luận văn sử dụng các phương pháp theo dõi đánh giá như: Đánh giá khả năng thích ứng với đất nhiễm mặn, theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng, các chỉ tiêu sinh lý, chỉ tiêu về năng suất, khả năng chống chịu sâu bệnh, phân tích chỉ tiêu về chất lượng gạo.