Nghiên Cứu Đặc Điểm Hệ Thực Vật Tại Khu Vực Xã Y Tý, Huyện Bát Xát, Tỉnh Lào Cai

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu đặc điểm hệ thực vật tại khu vực xã y tý huyện bát xát tỉnh lào cai, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Xuân
• Người hướng dẫn: Thầy Vương Duy Hưng
• Trường học: Đại học Lâm Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng và môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Hệ Thực Vật Tại Xã Y Tý, Huyện Bát Xát, Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: đề tài tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Bát Xát

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Nghiên Cứu Hệ Thực Vật Y Tý Lào Cai Tổng Quan 55

Việt Nam, quốc gia có tính đa dạng sinh học cao ở Đông Nam Á, sở hữu nguồn tài nguyên rừng vô cùng quý giá. Rừng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu, cung cấp oxy, thức ăn và là nơi cư trú của động vật. Nhận thức về giá trị của rừng ngày càng tăng, nhưng vẫn còn những tác động tiêu cực gây suy thoái rừng, phá vỡ cân bằng sinh thái và giảm đa dạng sinh học. Việc nghiên cứu và khôi phục các hệ sinh thái rừng bị tổn thương là vô cùng cấp thiết. Nghiên cứu đặc điểm của hệ thực vật trong môi trường rừng có ý nghĩa quan trọng để quản lý, khôi phục và sử dụng bền vững các giá trị của hệ sinh thái. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại vẫn chưa bao quát hết mọi khu rừng và làm nổi bật đặc điểm đặc thù của từng hệ thực vật ở từng khu vực cụ thể. Theo Quỹ Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên WWF (1989) [27] định nghĩa nhƣ sau: “Đa dạng sinh học là sự phồn vinh của sự sống trên trái đất, là hàng triệu loài động vật, thực vật và vi sinh vật, là những gen chứa đựng trong các loài và là hệ sinh thái vô cùng phức tạp tồn tại trong môi trƣờng”.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Thảm Thực Vật Y Tý

Nghiên cứu hệ thực vật là nền tảng khoa học để đưa ra các biện pháp kỹ thuật phù hợp cho việc bảo tồn và phát triển loài. Nó cung cấp thông tin phục vụ cho các nghiên cứu liên quan khác. Các nghiên cứu về Đa dạng sinh học Y Tý còn hạn chế. Cần tập trung đầu tư phát triển cơ sở vật chất để phục vụ công tác bảo tồn và phát triển rừng.

1.2. Giá Trị Của Rừng Già Y Tý Trong Bối Cảnh Hiện Nay

Rừng già Y Tý, một trong những khu rừng nguyên sinh hiếm hoi còn lại, nằm trải khắp ba xã Y Tý, Dền Sáng, Sảng Ma Sáo. Hệ thực vật rừng phong phú với nhiều loài đặc hữu, cây cổ thụ, dây leo chằng chịt, phong lan và đỗ quyên. Y Tý hiện nay là khu du lịch sinh thái thu hút du khách yêu thiên nhiên. Rừng Y Tý nằm sát biên giới Tây Bắc, vai trò của nó càng thêm quan trọng, cần có những nghiên cứu chi tiết để bảo tồn và phát triển.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Nghiên Cứu Hệ Thực Vật Lào Cai 58

Nghiên cứu về hệ thực vật trên thế giới đã có từ lâu. Những công trình có giá trị xuất hiện vào thế kỷ 19-20 như Thực vật chí đại cương Đông Dương của Lecomte và cộng sự. Ở Việt Nam, việc điều tra nghiên cứu thực vật với quy mô lớn mới chỉ bắt đầu vào thời Pháp thuộc. Các công trình nghiên cứu về thực vật có giá trị đều do các tác giả nước ngoài thực hiện. Các nghiên cứu này cũng chỉ dừng lại ở thống kê và mô tả thực vật ở Việt Nam [34]. Cuối thế kỉ XIX A.Chevalier (1919) đã có những nghiên cứu vê các hệ sinh thái rừng Bắc Bộ.

2.1. Hạn Chế Trong Nghiên Cứu Thực Vật Bát Xát Hiện Tại

Các nghiên cứu về hệ thực vật tại tỉnh Lào Cai còn rất ít. Nổi bật có các công trình của tác giả Nguyễn Nghĩa Thìn. Bên cạnh đó còn có những nghiên cứu về thực vật tại một số vùng khác trong tỉnh Lào Cai, tuy vậy nhƣng cũng vẫn còn nhiều vùng chƣa có hoặc ít đƣợc đề cập đến. Hiện tại mới chỉ có dự án “Nghiên cứu thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát, tỉnh Lào Cai” là đã tìm hiểu, nghiên cứu về khu vực rừng Y Tý.

2.2. Tác Động Tiêu Cực Đến Đa Dạng Sinh Học Y Tý Cần Giải Quyết

Ngoài những nhận thức tích cực thì vẫn còn tồn tại một số bộ phận không nhỏ đã và đang tác động một cách tiêu cực vào các hệ sinh thái nói chung và hệ sinh thái rừng nói riêng. Những tác động này gây suy thoái rừng nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng phá vỡ cân bằng sinh thái, giảm đa dạng sinh học, gây tổn hại đến môi trƣờng sống của con ngƣời và các loài động vật rừng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Hệ Thực Vật Y Tý Cách Tiếp Cận 57

Đề tài nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiều phương pháp để thu thập và phân tích dữ liệu. Phương pháp kế thừa tài liệu được sử dụng để thu thập thông tin từ các tài liệu hiện có về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tài nguyên rừng. Điều tra sơ thám được thực hiện để nắm bắt địa hình và điều kiện thời tiết, từ đó xác định tuyến điều tra phù hợp. Phương pháp điều tra theo tuyến được áp dụng để điều tra và đánh giá hệ thực vật. Giám định mẫu được thực hiện theo phương pháp so sánh hình thái, sử dụng các tài liệu tham khảo về thực vật. Phƣơng pháp nghiên cứu 2. Kế thừa tài liệu Là phƣơng pháp thu thập các số liệu, thông tin cần thiết từ các tài liệu, văn bản hiện có, những số liệu thống kê hàng năm có liên quan đến đối tƣợng nghiên cứu nhƣ: - Các tài liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, tài nguyên rừng và các nguồn tài nguyên khác.

3.1. Điều Tra Tuyến Thu Thập Dữ Liệu Phân Bố Thực Vật Y Tý

Dựa vào bản đồ địa hình, thiết lập tuyến điều tra phù hợp với địa hình phức tạp. Thu thập tất cả các loài thực vật bắt gặp trên tuyến. Ghi chép lại các đặc điểm nổi bật của mẫu vật. Chụp ảnh hoặc mang mẫu về để làm tư liệu điều tra.

3.2. Giám Định Mẫu Xác Định Tên Loài Thực Vật Quý Hiếm Lào Cai

Giám định mẫu theo phương pháp so sánh hình thái. Sử dụng các tài liệu tham khảo về thực vật để xác định tên loài phổ thông, tên khoa học. Những mẫu chưa xác định được tiếp tục được đối chiếu với các chuyên gia.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Đặc Điểm Hệ Thực Vật Xã Y Tý 59

Nghiên cứu đã xác định được các đặc trưng của hệ thực vật tại khu vực Y Tý. Đã thống kê danh lục các loài thực vật, đánh giá đa dạng các taxon, dạng sống và yếu tố địa lý của hệ thực vật. Xác định các loài quý hiếm có nguy cơ bị đe dọa. Đánh giá đa dạng về giá trị sử dụng của các loài thực vật. Biểu đồ 4.1: Tỷ lệ % các taxon trong hệ thực vật tại xã Y Tý .2: Tỷ trọng hai lớp Ngọc Lan và Loa Kèn tại Xã Y Tý .3: Biều đồ các họ giàu loài nhất khu vực nghiên cứu .4: Biểu đồ các chi giàu loài nhất khu vực nghiên cứu .5: Tỷ lệ % các dạng sống của hệ thực vật Xã Y Tý .6: Yếu tố địa lý của hệ thực vật tại xã Y Tý .7: Biểu đồ nhóm công dụng của hệ thực vật tại Xã Y Tý . 39

4.1. Đa Dạng Taxon Thống Kê Loài Thực Vật Rừng Y Tý

Nghiên cứu đã thống kê được số lượng các loài, chi, họ thực vật tại khu vực nghiên cứu. Phân tích tỷ lệ % của các taxon khác nhau. Xác định các họ và chi giàu loài nhất. Bảng 4.1: Đa dạng các taxon của hệ thực vật tại xã Y Tý .2: Tỷ trọng của lớp Ngọc lan so với lớp Loa kèn .

4.2. Dạng Sống và Yếu Tố Địa Lý Phân Tích Thực Vật Đặc Hữu Y Tý

Phân tích tỷ lệ % các dạng sống của hệ thực vật theo Raunkiaer. Xác định các yếu tố địa lý của hệ thực vật. Đánh giá sự phân bố của các dạng sống và yếu tố địa lý khác nhau. Bảng 4.4: Phổ dạng sống cơ bản theo Raunkiaer (1934) [36] .5: Phổ dạng sống của các hệ thực vật Việt Nam.

V. Tác Động và Giải Pháp Bảo Tồn Hệ Thực Vật Y Tý Bền Vững 56

Nghiên cứu đã xác định các tác động trực tiếp và gián tiếp đến tài nguyên thực vật tại khu vực nghiên cứu, ví dụ như Bảng 5.1: Diện tích các loại rừng xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai .2: Bảng tổng hợp dân số xã Y Tý .3: Bảng tổng hợp thông tin thành phần kinh tế - xã hội xã Y Tý. Đề xuất các giải pháp quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên thực vật, bao gồm giải pháp kỹ thuật, tuyên truyền, tăng cường hiệu quả công tác quản lý và giải pháp kinh tế. Những tác động này gây suy thoái rừng nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng phá vỡ cân bằng sinh thái, giảm đa dạng sinh học, gây tổn hại đến môi trƣờng sống của con ngƣời và các loài động vật rừng.

5.1. Các Tác Động Đến Tài Nguyên Thực Vật Dược Liệu Y Tý

Xác định các tác động trực tiếp như khai thác quá mức, phá rừng. Phân tích các tác động gián tiếp như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường. Thống kê số liệu về tình trạng khai thác, phá rừng.

5.2. Giải Pháp Bảo Tồn Thực Vật Quý Hiếm Y Tý Lào Cai

Đề xuất các giải pháp kỹ thuật như trồng rừng, phục hồi rừng. Đề xuất giải pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn. Đề xuất giải pháp tăng cường hiệu quả công tác quản lý rừng. Đề xuất giải pháp kinh tế để tạo sinh kế cho người dân địa phương gắn liền với bảo tồn rừng.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Phát Triển Nghiên Cứu Thực Vật Y Tý 58

Nghiên cứu đã góp phần bổ sung những hiểu biết về đặc điểm của hệ thực vật tại xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Đưa ra những cơ sở khoa học cho việc gìn giữ, phát triển và bảo tồn rừng. Kiến nghị tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về hệ thực vật Y Tý để có những giải pháp bảo tồn hiệu quả hơn. Mặc dù bản thân đã rất nỗ lực trong quá trình thực hiện đề tài, song do năng lực còn hạn chế, kinh nghiệm chƣa nhiều, thời gian có hạn và thời tiết còn nhiều bất lợi nên không thể tránh khỏi những thiếu sót.

6.1. Tồn Tại Cần Khắc Phục Trong Nghiên Cứu Hệ Sinh Thái Y Tý

Nêu rõ những hạn chế của nghiên cứu. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo để khắc phục những hạn chế. Cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn về thành phần loài, phân bố và sinh thái học của các loài thực vật tại Y Tý.

6.2. Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Khoa Học Về Thực Vật Y Tý

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo như: Nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đến hệ thực vật; Nghiên cứu về giá trị dược liệu của các loài thực vật; Nghiên cứu về du lịch sinh thái gắn liền với bảo tồn hệ thực vật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho thời kì nghiên cứu hệ thực vật ở Nga. Các nhà sinh vật học Nga tập trung nghiên cứu vào việc xác định diện tích biểu hiện tối thiểu để có thể kiểm kê đầy đủ nhất số loài của từng hệ thực vật cụ thể. Brummit (1992) [29,30] chuyên gia của Phòng Bảo Tàng Thực Vật Hoàng Gia Anh đã thống kê tiêu bản thực vật có mạch trên thế giới vào 511 họ, 13.884 chi, 6 ngành: Khuyết là thông (Plilotophyta), Thông đa (Lycopodiophyta), Cỏ tháp bút (Equisetophyta), Dƣơng xỉ (Polypodiophyta), Hạt trần (Gymnospermae) và Hạt kín (Angiospermae). Trong đó, ngành Hạt kín (Angiospermae) có 13.477 họ, 454 chi và đƣợc chia làm hai lớp: Lớp Hai lá mầm (Dicotyledoneae) gồm 10.715 chi, 357 họ và Lớp Một lá mầm (Monocotyledoneae) gồm 2.

Takhtajan Viện thực vật, Acmenia đã có những đóng góp to lớn cho khoa học phân loại thực vật. Trong cuốn “Diversity and Classifcation of Flowering Plant” (1997) [37], đã thống kê và phân chia toàn bộ thực vật Hạt kín trên thế giới khoảng 260.000 loài, vào khoảng 13.500 chi, 591 họ, 232 bộ thuộc 16 phân lớp và 2 lớp. Trong đó Lớp Hai lá mầm (Dicotyledoneae) gồm 11 phân lớp, 175 bộ, 458 họ, 10.500 chi; Lớp Một lá mầm 4 (Monocotyledoneae) có không dƣới 195.000 loài, gồm 6 phân lớp, 57 bộ,133 họ, trên 300 chi và khoảng 65. Nghiên cứu ở Việt Nam Việt Nam là một trong số những trung tâm đa dạng sinh học cao của thế giới.

Rừng nƣớc ta chiếm tới ¾ tổng diện tích đất đai toàn quốc, mang đầy đủ những đặc điểm của rừng nhiệt đới. Nghiên cứu về hệ thực vật ở Việt Nam đã có từ lâu, song việc điều tra, nghiên cứu thực vật với quy mô lớn mới chỉ bắt đầu vào thời Pháp thuộc. Một số danh y đƣợc biết tới nhờ việc nghiên cứu về thực vật có khả năng chữa bệnh nhƣ: Tuệ Tĩnh, Hải Thƣợng Lãn Ông,… Các công trình nghiên cứu về thực vật có giá trị đều do các tác giả nƣớc ngoài thực hiện nhƣ: “Thực vật chí Nam Bộ” (1790) của Loureiro, “Thực vật rừng Nam Bộ” (1879-1907) của Pierre, ông đã tìm ra và đặt tên cho nhiều loài mới ở Việt Nam. Các nghiên cứu này cũng chỉ dừng lại ở thống kê và mô tả thực vật ở Việt Nam [34].

Cuối thế kỉ XIX A.Chevalier (1919) đã có những nghiên cứu vê các hệ sinh thái rừng Bắc Bộ. Dƣơng Hàn Y (1956) công bố nghiên cứu về “Tài nguyên rừng rú ở Việt Nam”. Nổi bật nhất có thể kể đến công trình “Thực vật chí đại cƣơng Đông Dƣơng” gồm 7 tập chính và 1 tập bổ sung, đƣợc công bố từ năm 1907 tới năm 1952 bới nhà thực vật học ngƣời Pháp H. Lecomte cùng cộng sự.

Trong công trình này tác giả đã thống kê, mô tả 7.004 loài thực vật bậc cao có mạch của Đông Dƣơng trong đó có Việt Nam [33]. Đây là bộ sách có ý nghĩa lớn đối với các nhà thực vật học. Ngoài ra còn có bộ “Thực vật chí Campuchia, Lào và Việt Nam” (1960-2001), do Aubreville khởi xƣớng và chủ biên cùng nhiều tác giả khác. Tới nay đã công bố 31 tập nhỏ gồm 75 họ cây có mạch, nghĩa là chƣa tới 21% tổng số họ đã có, con số này còn quá ít so với số loài thực vật ở 3 nƣớc Đông Dƣơng [28].

5 Bên cạnh đó còn có công trình “Thảm thực vật rừng Việt Nam” (1978), của Thái Văn Trừng, đã thống kê ở khu hệ thực vật Việt Nam có 7.004 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 1. Ngành Hạt trần có 39 loài (0.77%) và còn lại là nhóm Quyết thực vật. Trong ngành Hạt kín thì Lớp Hai lá mầm có 4.855) và Lớp Một lá mầm có 1. Trong tác phẩm “Những hệ sinh thái rừng nhiệt đới Việt Nam” (1978), tác giả Thái Văn Trừng đã tiếp tục hoàn thiện quan điểm “Sinh thái phát sinh quần thể trong các kiểu thảm thực vật”, công trình này đã mô tả, phân tích cấu trúc và đề xuất những định hƣớng nhằm phục hồi và bảo vệ các hệ sinh thái rừng nhiệt đới Việt Nam.

Một số công trình khác tiêu biểu nhƣ: - Phạm Hoàng Hộ (1991-1993), (1999-2000) có bộ “Cây cỏ Việt Nam”, tác giả đã thống kê có mổ tả kèm hình vẽ của hơn 11.600 loài thực vật Việt Nam [14,15] - Tập thể các Nhà thực vật học Việt Nam (2001,2003,2005) biên soạn cuốn “Danh lục các loài thực vật Việt Nam” và “Bộ Thực vật chí Việt Nam”. Hiện nay đã xuất bản đƣợc 11 tập và đây là những tài liệu rất hữu ích cho các nghiên cứu về thực vật Việt Nam tiếp theo. - Nguyễn Nghĩa Thìn (1997) đã chỉ ra hệ thực vật Việt Nam hiện biết 11.582 chi và 395 họ. Năm 1988, Nguyễn Nghĩa Thìn và Nguyễn Thị Thời cho xuất bản cuốn “Đa dạng thực vật vùng núi cao Sa Pa – Phan Si Pan”, đã thống kê đƣợc 2.024 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 771 chi, 200 họ, và 6 ngành [31].

- Phan Kế Lộc (1998) đã tổng kết hệ thực vật Việt Nam có 9.628 loài cây hoang dại có mạch, 2.010 chi, 291 họ, 733 loài. - Nguyễn Tiến Bân(2005) đã thống kê hệ thực vật Việt Nam hiện biết 11.603 loài, trong đó ngành Ngọc lan có 10. 6 - Lê Trần Chấn nghiên cứu, thống kê hệ thực vật Việt Nam có 10.298 chi, 285 họ của 7 ngành thực vật bậc cao có mạch trong cuốn một số đặc điểm cơ bản của hệ thực vật Việt Nam” [6]. - Trần Đình Lý và cộng sự, (1993), 1900 Cây có ích ở Việt Nam.

- Võ Văn Chi 1997, (2012) Từ điển cây thuốc Việt Nam. - Võ Văn Chi và Trần Hợp, (1999) Cây có ích ở Việt Nam. - Đỗ Tất Lợi, (1977), Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. - Trần Hợp, (2002), Tài nguyên cây gỗ Việt Nam.

Nghiên cứu về tính đa dạng thực vật tại các Vƣờn quốc gia: - Nguyễn Nghĩa Thìn – Nguyễn Bá Thụ ở VQG Cúc Phƣơng (1995). - Nguyễn Nghĩa Thìn – Nguyễn Thanh Nhàn ở VQG Pù Mát (2004). - Nguyễn Nghĩa Thìn và cộng sự ở VQG Bạch Mã (2003). - Lê Thị Huyên ở VQG Cát Bà (1998).

- Trần Minh Hợi ở VQG Minh Sơn (2005). Nghiên cứu hệ thực vật tại Lào Cai Các nghiên cứu về hệ thực vật tại tỉnh Lào Cai còn rất ít. Trong đó nổi bật có các công trình của tác giả Nguyễn Nghĩa Thìn nhƣ: - Tính đa dạng của thực vật có mạch ở vùng núi cao Sa Pa – Phansipan. ĐHQGHN 1988 - Kiểm kê và nghiên cứu bổ sung đa dạng thực vật ở VQG Hoàng Liên, Sa Pa, Lào Cai làm cơ sở cho du lịch sinh thái, (Đề tài trọng điểm 613904) 2004-2005 KHCN do Bộ TN-MT.

Ngoài ra còn có các luận văn Thạc sĩ nghiên cứu về thực vật tại Lào Cai: - Luận văn Thạc sĩ Lâm học: “Nghiên cứu đặc điểm sinh học và sinh thái học loài Mỡ Sa pa (Manglietiasapaensis N. Vu) tại Vƣờn Quốc gia Hoàng Liên – tỉnh Lào Cai của tác giả Lê Xuân Thắng. - Luận văn Thạc sĩ Lâm học: “Nghiên cứu một số đặc điểm cấu trúc rừng trong một số trạng thái thảm thực vật ở Vƣờn Quốc gia Hoàng Liên tỉnh Lào Cai” của tác giả Nguyễn Văn Năm. 7 Bên cạnh đó còn có những nghiên cứu về thực vật tại một số vùng khác trong tỉnh Lào Cai, tuy vậy nhƣng cũng vẫn còn nhiều vùng chƣa có hoặc ít đƣợc đề cập đến.

Hiện tại mới chỉ có dự án “Nghiên cứu thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát, tỉnh Lào Cai” là đã tìm hiểu, nghiên cứu về khu vực rừng Y Tý. MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định đƣợc đặc điểm của hệ thực vật trong khu vực nghiên cứu, đánh giá tính đa dạng sinh học và các tiềm năng của chúng. - Định hƣớng, đề xuất đƣợc các giải pháp quản lí và sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thực vật.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Các loài thực vật bậc cao có mạch phân bố tự nhiên tại khu vực nghiên cứu. - Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu đƣợc thực hiện trên các tuyến điều tra trên khu vực rừng Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai trong thời gian từ ngày 13/2 đến ngày 13/5/2017. Nội dung nghiên cứu - Nghiên cứu các đặc trƣng của hệ thực vật tại khu vực nghiên cứu - Xác định các tác động đến tài nguyên thực vật rừng tại khu vực nghiên cứu - Đề xuất giải pháp quản lý, bảo tồn hệ thực vật hợp lý. Phƣơng pháp nghiên cứu 2.

Kế thừa tài liệu Là phƣơng pháp thu thập các số liệu, thông tin cần thiết từ các tài liệu, văn bản hiện có, những số liệu thống kê hàng năm có liên quan đến đối tƣợng nghiên cứu nhƣ: - Các tài liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, tài nguyên rừng và các nguồn tài nguyên khác. - Các loại bản đồ của khu vực nghiên cứu. - Các tài liệu nghiên cứu về thực vật giúp tra cứu thông tin để giám định loài, xác định các đặc điểm sinh học, sinh thái… - Bảng số liệu thống kê các chỉ tiêu rừng qua các năm. Điều tra sơ thám - Tiến hành điều tra sơ bộ khu vực nghiên cứu, nắm bắt đƣợc địa hình, điều kiện thời tiết để xác định đƣợc tuyến điều tra phù hợp, chuẩn bị các dụng cụ cần thiết cho công tác điều tra.

Điều tra theo tuyến Đối với đề tài điều tra hệ thực vật tại một khu vực ta áp dụng phƣơng pháp điều tra trên tuyến để điều tra và đánh giá hệ thực vật. Cụ thể: - Dựa vào bản đồ địa hình của khu vực nghiên cứu để thiết lập tuyến điều tra khả thi nhất, phù hợp với khả năng của bản thân mà vẫn đáp ứng đƣợc yêu cầu của đề tài. - Vì địa hình phức tạp, độ dốc lớn, hệ thực vật dày đặc nên hình dạng tuyến, cự li tuyến và độ dài tuyến đƣợc thiết kế linh hoạt sao cho có thể thu thập đƣợc nhiều mẫu vật nhất. - Về thu thập mẫu: Ngƣời điều tra thu thập lại tất cả các loài thực vật bắt gặp trên tuyến.

Tùy thuộc vào hệ thực vật ngoài thực tế mà có các cách thu thập mẫu khác nhau: + Đối với những cá thể thực vật nhỏ: bẻ cành, giữ đầy đủ và nguyên vẹn lá và hoa, quả.(nếu có) để xác định các đặc điểm loài. + Đối với những cá thể quá lớn, tán cao không thể bẻ mẫu: Đẽo một chút vỏ ở gốc, quan sát thân, gốc, màu sắc gỗ, màu nhựa, ngửi mùi, quan sát tán, nhặt vật rơi lá rụng…… - Khi thu mẫu phải ghi chép lại các đặc điểm nổi bật, đặc biệt là những đặc điểm nhỏ, không thể chụp ảnh lại để công tác giám định đƣợc chính xác.