Luận án tiến sĩ nông nghiệp nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do actinobaccilus pleuropneumoniae pasteurella multocida và streptococcus suis và sử dụng vacxin phòng bệnh

Luận án tiến sĩ nghiên cứu nông nghiệp nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do actinobaccilus, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong

• Tác giả: Đỗ Tất Đạt
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Bá Hiên
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida, Streptococcus suis và sử dụng vacxin phòng bệnh
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi

Nghiên cứu tập trung vào đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis. Các triệu chứng lâm sàng bao gồm sốt, khó thở, ho, hắt hơi và bỏ ăn. Bệnh tích đại thể cho thấy viêm dính phổi, thành ngực và sự xuất hiện của bọt khí nhầy lẫn máu trong khí quản. Viêm phổi ở lợn do các vi khuẩn này gây ra thường dẫn đến tử vong nhanh chóng, đặc biệt ở lợn sau cai sữa.

1.1. Triệu chứng lâm sàng

Các triệu chứng lâm sàng của lợn mắc bệnh bao gồm sốt cao, khó thở, ho khan và hắt hơi liên tục. Lợn thường bỏ ăn và có biểu hiện suy nhược nhanh chóng. Viêm phổi ở lợn do Actinobacillus pleuropneumoniae còn gây ra hiện tượng viêm dính phổi và thành ngực, làm giảm khả năng hô hấp.

1.2. Bệnh tích đại thể

Bệnh tích đại thể cho thấy phổi bị viêm dính, thành ngực có hiện tượng xuất huyết và bọt khí nhầy lẫn máu trong khí quản. Pasteurella multocida gây viêm phổi thùy, trong khi Streptococcus suis gây viêm màng não và viêm khớp. Các bệnh tích này là cơ sở để chẩn đoán và điều trị bệnh.

II. Hiệu quả vacxin phòng bệnh

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả vacxin trong việc phòng ngừa viêm phổi ở lợn do Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis. Vacxin phòng bệnh được sản xuất dưới dạng đa giá vô hoạt nhũ dầu, đạt hiệu quả cao trong việc tạo miễn dịch cho lợn. Kết quả cho thấy vacxin giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong ở lợn.

2.1. Quy trình sản xuất vacxin

Quy trình sản xuất vacxin phòng bệnh bao gồm các bước: sản xuất kháng nguyên từ Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis, pha trộn với nhũ dầu IMS để tạo bán thành phẩm. Bán thành phẩm được kiểm nghiệm về độ vô trùng, an toàn và hiệu lực trước khi đưa vào sử dụng.

2.2. Hiệu quả phòng ngừa

Hiệu quả phòng ngừa của vacxin được đánh giá thông qua khả năng tạo kháng thể và giảm tỷ lệ mắc bệnh. Lợn được tiêm vacxin từ 21 ngày tuổi cho thấy khả năng miễn dịch cao, giảm đáng kể các triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể. Vacxin cũng được khuyến cáo sử dụng cho lợn nái chửa và lợn đực giống để tăng cường miễn dịch.

III. Ứng dụng thực tiễn và ý nghĩa

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng bệnh viêm phổi ở lợn, giúp giảm thiệt hại kinh tế trong ngành chăn nuôi. Vacxin phòng bệnh được sản xuất từ nghiên cứu này có thể áp dụng rộng rãi tại các trang trại chăn nuôi lợn ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cũng góp phần vào việc phát triển các loại vacxin đa giá hiệu quả cao trong tương lai.

3.1. Ứng dụng trong chăn nuôi

Vacxin phòng bệnh được áp dụng tại các trang trại chăn nuôi lợn, giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Lợn được tiêm vacxin từ 21 ngày tuổi cho thấy sức khỏe ổn định và tăng trưởng tốt. Việc sử dụng vacxin cũng giúp giảm chi phí điều trị và nâng cao năng suất chăn nuôi.

3.2. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu đóng góp vào việc hiểu rõ hơn về đặc điểm bệnh lý và cơ chế gây bệnh của Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis. Kết quả nghiên cứu cũng mở ra hướng phát triển các loại vacxin đa giá hiệu quả cao, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi lợn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ ĐỖ TẤT ĐẠT NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA LỢN MẮC VIÊM PHỔI DO ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE, PASTEURELLA MULTOCIDA, STREPTOCOCCUS SUIS VÀ SỬ DỤNG VACXIN PHÒNG BỆNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2021 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ ĐỖ TẤT ĐẠT NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA LỢN MẮC VIÊM PHỔI DO ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE, PASTEURELLA MULTOCIDA, STREPTOCOCCUS SUIS VÀ SỬ DỤNG VACXIN PHÒNG BỆNH Chuyên ngành: Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi Mã số: 9 64 01 02 Người hướng dẫn khoa học: 1. CÙ HỮU PHÚ HÀ NỘI, 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Đỗ Tất Đạt i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Bá Hiên và PGS. Cù Hữu Phú đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Vi sinh vật Truyền nhiễm, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ Bộ môn Vi trùng, Viện Thú y, Viện Công nghệ sinh học- Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam, Công ty CP thuốc thú y Marphavet đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp và các cơ quan đoàn thể đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên tôi hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Đỗ Tất Đạt ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

i Danh mục các chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận án.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới về bệnh viêm phổi ở lợn và vacxin phòng bệnh. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam về bệnh viêm phổi ở lợn và vacxin phòng bệnh. Vi khuẩn Actinobacillus pleuropneumoniae và bệnh viêm phổi ở lợn. Bệnh viêm phổi do vi khuẩn A.

pleuropneumoniae gây ra ở lợn. Vi khuẩn Pasteurella multocida và bệnh viêm phổi ở lợn. Bệnh viêm phổi lợn do vi khuẩn P. multocida gây ra.

Vi khuẩn Streptococcus suis và bệnh do vi khuẩn gây ra ở lợn. Bệnh do vi khuẩn S. suis gây ra ở lợn. Các chất bổ trợ thường dùng trong sản xuất vacxin.

Chất bổ trợ của vacxin. Muối khoáng. Chất nhũ tương. Các chất cao phân tử.

Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra. Nghiên cứu đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của bộ giống sản xuất vacxin phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A.

suis gây ra. Nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra. Phương pháp nghiên cứu đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra.

Phương pháp nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra. Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn A. pneumoniae gây ra.

Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn P. multocida gây ra. Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể của lợn mắc bệnh do vi khuẩn S. suis gây ra.

Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn A. suis gây ra. Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn A. pleuropneumoniae gây ra.

Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn P. multocida gây ra. Kết quả đánh giá khả năng ổn định đặc tính sinh học của giống sản xuất vacxin phòng bệnh do vi khuẩn S. suis gây ra.

Nghiên cứu quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra. Nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn do vi khuẩn A. suis gây ra.

Kết quả đánh giá chất lượng vacxin bán thành phẩm. Kết quả so sánh khả năng sinh miễn dịch của vacxin đa giá bổ trợ keo phèn và vacxin đa giá bổ trợ nhũ dầu chống lại vi khuẩn A. Kết quả xác định liều tiêm vacxin viêm phổi lợn. Kết quả xây dựng quy trình sản xuất vacxin đa giá vô hoạt bổ trợ nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi ở lợn.

Kết quả xây dựng quy trình sử dụng vacxin đa giá vô hoạt bổ trợ nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi cho lợn. Kết luận và đề nghị. 104 Danh mục công trình khoa học đã công bố có liên quan đến luận án. 105 Tài liệu tham khảo .117 iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ aa Amino acid A.

pleuropneumoniae Actinobacillus pleuropneumoniae BHI Brain Heart Infusion BNNPTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bp Base pair CI Confidence Interval CHLB Cộng hòa liên bang cs Cộng sự DNA Deoxyribonucleic acide dNTP Deoxyribonucleoside triphosphate ELISA Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay FAO Food and Agriculture Organization HT Huyết thanh KHKT Khoa học kỹ thuật M. hyopneumoniae Mycoplasma hyopneumoniae NAD Nicotinamide adenine dinucleotide NXB Nhà xuất bản OIE Office International des Epizooties P. multocida Pasteurella multocida PCR Polymerase Chain Reaction PLLO Pleuropneumonia-like organism RNA Ribonucleic acid RT-PCR Reverse transcription polymerase chain reaction S. suis Streptococcus suis TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam THB Todd Hewitt Broth TN Thí nghiệm TSB Tryptic Soy Broth TT Thông tư v Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ TYE Tryptone Yeast Extract Broth TW Tryptone water USA United States of America USD United States dollar VNUA Vietnam National University of Agriculture vi DANH MỤC BẢNG Thứ tự Tên bảng Trang 3.

Trình tự mồi dùng để xác định gen omlA của A. Trình tự các cặp mồi dùng để xác định serotype A, D của Pasteurella multocida. Trình tự mồi dùng để xác định gen gdh của Streptococcus suis theo tiêu chuẩn quốc gia- TCVN 8400-2:2010. Thành phần phản ứng.

Chu trình nhiệt. Trình tự các cặp mồi dùng để xác định gen quy định sản sinh ba loại độc tố Apx của A. Trình tự các cặp mồi dùng để xác định một số gen mã hoá các yếu tố độc lực của Streptococcus suis. Trình tự các mồi dùng để xác định các serotype 1, 2, 7, 9 của Streptococcus suis.

Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở lợn của vi khuẩn A. Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm A. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở lợn của vi khuẩn P. Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm P.

Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở lợn của vi khuẩn S. Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể của lợn được gây nhiễm S. Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất A. Kết quả xác định gen sản sinh độc tố của giống sản xuất A.

Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn A. Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất P. Kết quả xác định yếu tố độc lực của giống sản xuất P. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn P.

Kết quả kiểm tra đặc tính sinh hóa của giống sản xuất S. Kết quả xác định yếu tố độc lực của giống sản xuất S. Kết quả xác định serotype của các chủng S. Kết quả đánh giá khả năng gây bệnh ở chuột của vi khuẩn S.

Kết quả nuôi cấy vi khuẩn bằng phương pháp lên men sục khí. Kết quả kiểm tra đậm độ, thuần khiết và vô trùng của lô giống đơn giá. Kết quả kiểm tra thuần khiết và vô trùng của vacxin đa giá bán thành phẩm. Kết quả kiểm tra an toàn của vacxin bán thành phẩm trên chuột nhắt trắng.

Kết quả kiểm tra an toàn của vacxin bán thành phẩm trên lợn. Kết quả thử hiệu lực của vacxin trên chuột nhắt trắng bằng phương pháp thay thế. Kết quả kiểm tra hiệu lực vacxin trên lợn bằng phương pháp trọng tài. Kết quả kiểm tra kháng thể trên lợn tiêm vacxin vô hoạt nhũ dầu phòng viêm phổi lợn kháng lại vi khuẩn A.

Kết quả so sánh hình thành kháng thể kháng vi khuẩn A. pleuropneumoniae của vacxin đa giá bổ trợ keo phèn và vacxin đa giá bổ trợ nhũ dầu bằng phương pháp ELISA. Kết quả so sánh hiệu giá kháng thể kháng vi khuẩn P.