Nghiên cứu đặc điểm bệnh care ở chó tại thành phố Bắc Giang và các biện pháp can thiệp hiệu quả

Nghiên cứu đặc điểm bệnh care ở chó tại Bắc Giang và các biện pháp can thiệp hiệu quả, giúp phòng ngừa và điều trị bệnh lý nguy hiểm này.

• Tác giả: Cao Thị Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ngân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Bệnh Care Ở Chó Tại Bắc Giang Và Biện Pháp Can Thiệp Hiệu Quả
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Một số giống chó được nuôi tại Bắc Giang
• 2.1.1. Giống chó Vàng
• 2.1.2. Giống chó Phú Quốc
• 2.1.3. Giống chó becgie Đức
• 2.1.4. Giống chó Chihuahua
• 2.1.5. Giống chó Phốc hươu
• 2.1.6. Giống chó Rottweiler (hay còn được gọi là chó Rott, chó Rốt hoặc Rockweller)
• 2.1.7. Giống chó Nhật
• 2.1.8. Giống chó Labrador
• 2.2. Lịch sử bệnh và tình hình nghiên cứu bệnh Care
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu bệnh Care trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu bệnh Care trong nước
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh Care ở chó tại Bắc Giang
• 3.4. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của bệnh Care ở chó
• 3.5. Nghiên cứu biện pháp hỗ trợ điều trị bệnh Care cho chó
• 3.6. Vật liệu nghiên cứu
• 3.7. Mẫu bệnh phẩm
• 3.8. Các loại thuốc và hoá dược dùng trong hỗ trợ điều trị bệnh
• 3.9. Phương pháp nghiên cứu
• 3.9.1. Phương pháp quan sát, thống kê sinh học
• 3.9.2. Phương pháp mổ khám để kiểm tra bệnh tích đại thể của chó mắc bệnh Care
• 3.9.3. Phương pháp xác định những biến đổi bệnh lý vi thể
• 3.9.4. Lấy máu để kiểm tra các chỉ tiêu
• 3.9.5. Quy định lứa tuổi chó
• 3.9.6. Mùa trong năm được quy định gồm như sau
• 3.9.7. Phương pháp chẩn đoán bệnh Care bằng test thử CDV Ag
• 3.9.8. Thử nghiệm một số phác đồ hỗ trợ điều trị
• 3.10. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh Care ở chó tại thành phố Bắc Giang
• 4.2. Tình hình mắc một số bệnh ở chó tại thành phố Bắc Giang
• 4.3. Tỷ lệ có mắc bệnh Care theo giống
• 4.4. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo lứa tuổi
• 4.5. Tỷ lệ chó mắc bệnh Care theo mùa
• 4.6. Biểu hiện lâm sàng của chó mắc bệnh Care
• 4.7. Tỷ lệ nhiễm bệnh Care ở chó tại thành phố Bắc Giang qua chẩn đoán bằng test CDV Ag
• 4.8. Kết quả nghiên cứu một số chỉ tiêu lâm sàng của các giống chó mắc bệnh Care
• 4.9. Sự thay đổi một số chỉ tiêu huyết học của chó mắc bệnh Care
• 4.10. Số lượng hồng cầu và huyết sắc tố của chó bị bệnh Care
• 4.11. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu ở chó bị bệnh Care
• 4.12. Bệnh tích đại thể của chó mắc bệnh Care
• 4.13. Biến đổi vi thể của chó mắc bệnh Care
• 4.14. Phác đồ hỗ trợ điều trị bệnh Care và đề xuất biện pháp phòng bệnh
• 4.14.1. Phương pháp điều trị
• 4.14.2. Đề xuất biện pháp phòng bệnh
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu này tập trung vào bệnh Care ở chó tại Bắc Giang, một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus gây ra. Bệnh Care, còn gọi là bệnh sài sốt chó, có tỷ lệ tử vong cao và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe đàn chó. Nghiên cứu nhằm xác định đặc điểm dịch tễ, bệnh lý, và đề xuất biện pháp can thiệp hiệu quả. Bắc Giang là địa bàn nghiên cứu chính, nơi chăn nuôi chó phát triển mạnh nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức về bệnh tật.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam là quốc gia có ngành chăn nuôi phát triển, trong đó chăn nuôi chó đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng chó kéo theo nguy cơ bệnh tật, đặc biệt là bệnh Care. Bệnh này không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để kiểm soát và phòng ngừa bệnh Care tại Bắc Giang.

1.2. Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm khảo sát tình hình mắc bệnh Care ở chó tại Bắc Giang, xác định các đặc điểm bệnh lý, và đề xuất biện pháp can thiệp hiệu quả. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi và bảo vệ sức khỏe đàn chó.

II. Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu tổng quan về bệnh Care trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ tiêu hóa, hô hấp và thần kinh của chó. Bệnh được phát hiện từ thế kỷ 18 và hiện đang lưu hành rộng rãi. Tại Việt Nam, bệnh Care được ghi nhận từ năm 1920 và gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi chó.

2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới

Bệnh Care được báo cáo lần đầu tiên ở Châu Âu vào năm 1760. Các nghiên cứu sau này đã xác định virus gây bệnh và phát triển các loại vắc-xin phòng ngừa. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến chó nuôi mà còn đe dọa nhiều loài động vật hoang dã, góp phần vào sự tuyệt chủng của một số loài.

2.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam

Tại Việt Nam, bệnh Care được ghi nhận từ năm 1920 và hiện đang lưu hành ở hầu hết các tỉnh. Các nghiên cứu trong nước tập trung vào đặc điểm bệnh lý, chẩn đoán và phòng ngừa bệnh. Kết quả nghiên cứu cho thấy chó ngoại và chó non có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp quan sát, thống kê sinh học, và xét nghiệm để xác định đặc điểm dịch tễ và bệnh lý của bệnh Care ở chó tại Bắc Giang. Các mẫu bệnh phẩm được thu thập và phân tích để xác định tỷ lệ mắc bệnh, triệu chứng lâm sàng, và bệnh tích.

3.1. Đối tượng và địa điểm nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện trên các giống chó phổ biến tại Bắc Giang, bao gồm chó Vàng, chó Phú Quốc, và chó Becgie Đức. Địa điểm nghiên cứu là các hộ chăn nuôi chó tại thành phố Bắc Giang.

3.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Các mẫu bệnh phẩm được thu thập từ chó mắc bệnh và phân tích bằng phương pháp xét nghiệm CDV Ag. Dữ liệu được xử lý và phân tích để xác định tỷ lệ mắc bệnh, triệu chứng lâm sàng, và bệnh tích.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó tại Bắc Giang khá cao, đặc biệt ở chó non và chó ngoại. Các triệu chứng lâm sàng phổ biến bao gồm sốt cao, tiêu chảy, và tổn thương hệ thần kinh. Bệnh tích đại thể và vi thể được ghi nhận ở phổi, ruột, và não.

4.1. Tỷ lệ mắc bệnh

Tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó tại Bắc Giang là 25-30%, với tỷ lệ tử vong lên đến 50-90%. Chó non và chó ngoại có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với chó trưởng thành và chó nội.

4.2. Triệu chứng và bệnh tích

Các triệu chứng lâm sàng bao gồm sốt cao, tiêu chảy, nôn mửa, và tổn thương hệ thần kinh. Bệnh tích đại thể được ghi nhận ở phổi, ruột, và não, trong khi bệnh tích vi thể cho thấy sự thoái hóa tế bào và viêm nhiễm.

V. Biện pháp can thiệp

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp can thiệp hiệu quả để phòng ngừa và điều trị bệnh Care ở chó. Các biện pháp bao gồm tiêm phòng vắc-xin, vệ sinh chuồng trại, và chăm sóc dinh dưỡng hợp lý.

5.1. Phòng bệnh

Tiêm phòng vắc-xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh Care. Ngoài ra, việc vệ sinh chuồng trại và cách ly chó bệnh cũng giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh.

5.2. Điều trị bệnh

Điều trị bệnh Care cần kết hợp các loại thuốc kháng virus, kháng sinh, và hỗ trợ dinh dưỡng. Các biện pháp hỗ trợ như truyền dịch và chăm sóc đặc biệt cũng được khuyến nghị.

VI. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu đã xác định được đặc điểm dịch tễ, bệnh lý, và đề xuất các biện pháp can thiệp hiệu quả để kiểm soát bệnh Care ở chó tại Bắc Giang. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi và bảo vệ sức khỏe đàn chó.

6.1. Kết luận

Bệnh Care là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi chó tại Bắc Giang. Nghiên cứu đã cung cấp cơ sở khoa học để kiểm soát và phòng ngừa bệnh.

6.2. Đề nghị

Cần tăng cường công tác tiêm phòng vắc-xin và nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về bệnh Care. Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phát triển các loại vắc-xin hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh Care ở chó là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tính lây lan mạnh và tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến đàn chó nuôi tại nhiều địa phương. Tại thành phố Bắc Giang, tỷ lệ chó nghi mắc bệnh Care được ghi nhận khoảng 12,06%, trong khi các bệnh khác như viêm phổi, ký sinh trùng cũng có tỷ lệ cao, lần lượt là 19,5% và 15,42%. Bệnh Care gây tổn thương đa hệ thống, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, hô hấp và thần kinh của chó, làm giảm sức đề kháng và hiệu quả chăn nuôi. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát đặc điểm dịch tễ, triệu chứng lâm sàng, bệnh tích và các chỉ tiêu huyết học của chó mắc bệnh Care tại Bắc Giang trong khoảng thời gian từ tháng 8/2016 đến tháng 7/2017. Đồng thời, nghiên cứu đề xuất các biện pháp can thiệp hiệu quả nhằm giảm tỷ lệ mắc và tử vong do bệnh gây ra. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, cải thiện công tác phòng chống và điều trị bệnh Care, góp phần bảo vệ sức khỏe đàn chó và phát triển ngành chăn nuôi thú cưng tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về dịch tễ học bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là bệnh Care do virus Canine Distemper Virus (CDV) gây ra. Virus CDV thuộc họ Paramyxoviridae, giống Morbillivirus, có cấu trúc ARN sợi đơn, với các protein cấu trúc như Nucleocapsid (N), Phosphoprotein (P), Matrix (M), Fusion (F), Haemagglutinin (H) và Large protein (L). Virus có khả năng lây lan qua đường hô hấp, tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của chó bệnh. Các khái niệm chính bao gồm:

• Dịch tễ học bệnh Care: phân bố theo giống chó, lứa tuổi, mùa vụ và địa lý.
• Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích: biểu hiện đa dạng trên hệ hô hấp, tiêu hóa và thần kinh.
• Phương pháp chẩn đoán: dựa trên triệu chứng lâm sàng, test CDV Ag, xét nghiệm huyết thanh học và mô bệnh học.
• Biện pháp phòng và điều trị: tiêm phòng vắc xin nhược độc, sử dụng kháng thể, kháng sinh và chăm sóc hỗ trợ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thu thập từ 1518 chó tại các hộ gia đình và phòng khám thú y ở thành phố Bắc Giang trong giai đoạn từ 01/08/2016 đến 30/07/2017. Mẫu bệnh phẩm gồm máu, các cơ quan nội tạng như ruột, phổi, hạch lympho, não và dịch tiết từ mắt, mũi. Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên các chó nghi mắc bệnh Care và chó khỏe để so sánh. Phân tích dữ liệu sử dụng thống kê mô tả và so sánh tỷ lệ mắc bệnh theo giống, lứa tuổi, mùa vụ bằng phần mềm Excel 2010 và Minitab 16. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Quan sát, ghi chép triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể.
• Mổ khám để xác định biến đổi tổ chức.
• Xét nghiệm huyết học với 18 chỉ tiêu bằng máy Hema Screen18.
• Chẩn đoán nhanh bằng test CDV Ag.
• Nghiên cứu bệnh lý vi thể qua tiêu bản nhuộm Hematoxylin - Eosin.
• Thử nghiệm hiệu quả của 3 phác đồ hỗ trợ điều trị khác nhau.
• Xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê sinh học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ mắc bệnh Care và các bệnh khác: Trong tổng số 1518 chó được khảo sát, 183 chó nghi mắc bệnh Care, chiếm 12,06%. Tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi, ký sinh trùng và viêm dạ dày ruột lần lượt là 19,5%, 15,42% và 15,22%. Tỷ lệ mắc bệnh viêm gan truyền nhiễm thấp nhất, chỉ 0,79%.

2. Tỷ lệ mắc bệnh Care theo giống chó: Giống chó nhỏ như Fox (28,89%), Chihuahua (24,17%) và Fox sóc (khoảng 18%) có tỷ lệ mắc bệnh Care cao hơn đáng kể so với các giống chó lớn như Rottweiler (3,40%). Tỷ lệ mắc bệnh ở chó nội thấp hơn chó ngoại (8,8% so với 12,78%).

3. Tỷ lệ mắc bệnh Care theo lứa tuổi: Chó từ 3 đến 6 tháng tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất, phù hợp với giai đoạn giảm miễn dịch thụ động từ mẹ. Tỷ lệ mắc bệnh giảm ở chó trên 12 tháng tuổi do miễn dịch phát triển.

4. Biểu hiện lâm sàng và bệnh tích: Chó mắc bệnh Care biểu hiện sốt cao, bỏ ăn, nôn mửa, tiêu chảy phân có máu, viêm kết mạc mắt, dịch mũi, ho, mụn mủ trên da và sừng hóa gan bàn chân. Bệnh tích đại thể chủ yếu ở phổi (viêm phổi, dịch mủ), ruột (sung huyết, xuất huyết), não (sung huyết) và các hạch lympho sưng to. Các chỉ tiêu huyết học cho thấy giảm số lượng hồng cầu, tăng bạch cầu trung tính và thay đổi công thức bạch cầu.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ mắc bệnh Care tại Bắc Giang (12,06%) phản ánh mức độ phổ biến và nguy cơ cao của bệnh trong điều kiện chăn nuôi hiện nay. Tỷ lệ mắc bệnh cao ở các giống chó nhỏ có thể do sức đề kháng yếu hơn và điều kiện chăm sóc khác biệt. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu quốc tế cho thấy chó con từ 3-6 tháng tuổi là nhóm dễ mắc bệnh nhất do mất miễn dịch thụ động. Biểu hiện lâm sàng đa dạng và bệnh tích tổ chức phù hợp với cơ chế sinh bệnh của virus CDV, gây tổn thương đa hệ thống. Việc sử dụng test CDV Ag giúp chẩn đoán sớm, tăng hiệu quả điều trị. So sánh các phác đồ điều trị cho thấy phác đồ kết hợp kháng thể, kháng sinh và vitamin hỗ trợ cải thiện tình trạng sức khỏe chó bệnh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ mắc bệnh theo giống và lứa tuổi, bảng so sánh hiệu quả các phác đồ điều trị, giúp minh họa rõ ràng các kết quả chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tiêm phòng vắc xin định kỳ cho chó từ 6 tuần tuổi trở lên, nhắc lại sau 3-4 tuần và hàng năm nhằm nâng cao miễn dịch cộng đồng, giảm tỷ lệ mắc bệnh Care. Chủ thể thực hiện: các cơ sở thú y, hộ nuôi chó; thời gian: liên tục hàng năm.

2. Xây dựng chương trình giám sát dịch tễ bệnh Care tại các địa phương, đặc biệt ở các khu vực có tỷ lệ mắc cao như Bắc Giang, nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch. Chủ thể: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Trung tâm thú y; thời gian: triển khai trong 1 năm đầu và duy trì.

3. Đào tạo, nâng cao nhận thức cho người nuôi chó về các biện pháp chăm sóc, vệ sinh chuồng trại, cách nhận biết triệu chứng bệnh và tầm quan trọng của tiêm phòng. Chủ thể: các tổ chức thú y, hội nuôi chó; thời gian: tổ chức định kỳ hàng quý.

4. Áp dụng phác đồ điều trị hỗ trợ hiệu quả dựa trên kết quả nghiên cứu, kết hợp sử dụng kháng thể, kháng sinh phổ rộng và vitamin để giảm tỷ lệ tử vong. Chủ thể: bác sĩ thú y, phòng khám; thời gian: áp dụng ngay và theo dõi hiệu quả.

5. Nâng cao năng lực chẩn đoán nhanh bằng test CDV Ag tại các phòng khám thú y để phát hiện sớm bệnh Care, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời. Chủ thể: phòng khám thú y, bệnh viện thú y; thời gian: trong vòng 6 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ thú y và nhân viên phòng khám thú y: Nắm bắt kiến thức về dịch tễ, triệu chứng và phương pháp điều trị bệnh Care để nâng cao hiệu quả chăm sóc và điều trị chó bệnh.

2. Người nuôi chó, chủ trại chó: Hiểu rõ về nguy cơ mắc bệnh Care, cách phòng ngừa và chăm sóc chó nhằm giảm thiểu thiệt hại kinh tế và bảo vệ sức khỏe đàn chó.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Thú y: Tham khảo dữ liệu dịch tễ học, phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về bệnh Care và các bệnh truyền nhiễm khác.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách thú y: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở khoa học để xây dựng các chương trình phòng chống dịch bệnh, chính sách tiêm phòng và giám sát dịch tễ hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh Care ở chó là gì và nguy hiểm như thế nào?
   Bệnh Care là bệnh truyền nhiễm do virus Canine Distemper Virus gây ra, ảnh hưởng đến hệ hô hấp, tiêu hóa và thần kinh của chó. Tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50-90% nếu không được điều trị kịp thời, gây thiệt hại lớn cho người nuôi.

2. Làm thế nào để chẩn đoán bệnh Care chính xác?
   Chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng đặc trưng như sốt, tiêu chảy, viêm kết mạc, sừng hóa gan bàn chân và xác định bằng test CDV Ag hoặc xét nghiệm huyết thanh học giúp phát hiện virus sớm và chính xác.

3. Có những biện pháp phòng bệnh Care hiệu quả nào?
   Tiêm phòng vắc xin nhược độc là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Ngoài ra, vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, cách ly chó bệnh và nâng cao sức đề kháng cho chó cũng rất quan trọng.

4. Phác đồ điều trị bệnh Care gồm những gì?
   Phác đồ điều trị kết hợp sử dụng kháng thể, kháng sinh phổ rộng, vitamin và chăm sóc hỗ trợ như truyền dịch, chống nôn, an thần giúp giảm triệu chứng và tăng tỷ lệ sống sót cho chó bệnh.

5. Tại sao chó nhỏ và chó ngoại nhập dễ mắc bệnh Care hơn?
   Chó nhỏ và chó ngoại nhập thường có sức đề kháng yếu hơn, chưa phát triển miễn dịch đầy đủ hoặc không thích nghi với môi trường địa phương, dẫn đến dễ bị nhiễm virus Care và mắc bệnh nặng hơn.

Kết luận

• Tỷ lệ mắc bệnh Care ở chó tại thành phố Bắc Giang là khoảng 12,06%, với tỷ lệ cao ở các giống chó nhỏ và chó từ 3-6 tháng tuổi.
• Bệnh Care biểu hiện đa dạng trên hệ hô hấp, tiêu hóa và thần kinh, gây tổn thương đại thể và vi thể rõ rệt.
• Phác đồ điều trị kết hợp kháng thể, kháng sinh và vitamin hỗ trợ cải thiện sức khỏe chó bệnh hiệu quả.
• Tiêm phòng vắc xin định kỳ và nâng cao nhận thức người nuôi chó là biện pháp phòng bệnh quan trọng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho công tác chẩn đoán, điều trị và phòng chống bệnh Care tại Bắc Giang và các địa phương tương tự.

Next steps: Triển khai chương trình tiêm phòng mở rộng, đào tạo nhân viên thú y và người nuôi chó, đồng thời tiếp tục nghiên cứu nâng cao hiệu quả điều trị.

Các cơ sở thú y và người nuôi chó cần phối hợp chặt chẽ trong việc phòng chống bệnh Care để bảo vệ sức khỏe đàn chó và phát triển bền vững ngành chăn nuôi thú cưng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Một số giống chó được nuôi tại Bắc Giang 1. Giống chó Vàng Giống chó Vàng có tầm vóc trung bình, cao 50 - 55 cm, nặng 12 - 15 kg. Chó đực phối giống được ở lứa tuổi 15 - 18 tháng tuổi, chó cái sinh sản được ở 12 - 14 tháng tuổi, mỗi lứa đẻ trung bình 5 con.

Giống chó Phú Quốc Chó Phú Quốc có màu nâu xám, bụng thon, trên lưng lông mọc có hình xoắn, lông vàng xám có các đường kẻ nhạt chạy theo dọc thân, tầm vóc tương tự giống chó Lào. Chó cái đẻ trung bình mỗi lứa 5 con. Giống chó becgie Đức Chó becgie Đức có tầm vóc tương đối lớn so với các giống chó nội, dài 110 - 112 cm, cao 56 - 65 cm đối với chó đực và 62 - 66 cm đối với chó cái, khối lượng 28 - 37 kg. Bộ lông ngắn, mềm, màu đen sẫm ở thân và mõm; đầu, ngực và 4 chân có màu vàng sẫm.

Đầu hình nêm, mũi phân thùy, tai dỏng hướng về phía trước, mắt đen, răng to, khớp răng cắn khít. Cổ chắc, ngực nở hình ovan, u vai, lưng chắc rộng có độ dốc về phía sau, bụng thon, đuôi dài hình lưỡi kiếm. Chân trước thẳng đứng, chân sau đứng hơi choãi về phía sau, khoeo chân sau giống khoeo mèo. Nuôi trong điều kiện nước ta chó đực có thể phối giống khi 24 tháng tuổi, chó cái có thể sinh sản khi 20 - 28 tháng tuổi, chó cái đẻ mỗi năm 2 lứa, mỗi lứa 4 - 8 con.

Giống chó Chihuahua Giống chó Chihuahua từ xa xưa đã được nuôi làm cảnh ở các cung đình và các gia đình quý tộc phong kiến Trung Quốc, ngày nay chó Chihuahua được nuôi làm cảnh ở hầu hết các nước trên thế giới. Ở nước ta, giống chó này còn được gọi là “chó bỏ túi” vì chó tầm vóc rất nhỏ, chỉ nặng 2,1 - 2,7 kg, cao 16 - 20 cm, dài khoảng 30 cm, người ta có thể cho vào túi ba lô mang đi du lịch. Giống chó Phốc hươu Chó Phốc hươu là giống chó săn nhỏ có nguồn gốc Đức. Chiều cao trung bình 25 - 30 cm, nặng 4 - 6 kg.

Chó phốc hươu chuẩn, thuần chủng phải thân hình thanh thoát, ngực nở, vai khi đứng cao hơn hông một chút, lưng thẳng, mặt dài (nhìn giống mặt hươu) và dáng đứng oai vệ. Chó Phốc hươu có 2 màu phổ biến là nâu đỏ và đen pha nâu nhạt. Ở Việt Nam chó Phốc hươu màu nâu đỏ là phổ biến nhất. Giống chó Rottweiler (hay còn được gọi là chó Rott, chó Rốt hoặc Rockweller) Rottweiler là một giống chó cổ của Đức, được lai tạo nhằm mục đích chăn gia súc, giữ nhà hoặc làm chó cảnh vệ.

Điều này được phản ánh rất rõ qua hình dáng đặc biệt của giống chó này: ngực rộng, hàm lớn và thân hình cơ bắp. Rottweiler là một trong những giống chó lớn, thuộc loại masiff (chó giữ nhà lớn). Một chú chó Rottweiler trưởng thành thường cao từ 55 - 70 cm, nặng phổ biến từ 35 - 60 kg, được chia thành 2 dòng là dòng đại và dòng trung, tùy vào chiều cao và cân nặng. Ở Việt Nam, chó Rottweiler đa số là dòng trung (nặng dưới 45kg, và cao dưới 60 cm), dòng đại thường chỉ phát triển đến kích thước cực đại khi được nuôi ở những vùng có khí hậu ôn đới.

Giống chó Nhật Giống như tên gọi, đây là giống chó của Hoàng gia Nhật và xuất hiện rất lâu đời ở Nhật Bản. Chúng được nuôi làm cảnh hoặc để bầu bạn. Chó Nhật có cơ thể nhỏ gọn và cân đối hơn chó Bắc Kinh. Chiều dài cơ thể cân đối với chiều cao, kích thước chiều cao từ 18 - 28 cm và trọng lương khoảng từ 2 - 7 kg.

Dáng đi của chó Nhật trông nhanh nhẹn và khỏe khoắn. Khi đứng, chó Nhật cao khoảng 20 - 27 cm. Giống chó phương Đông này có đầu lớn, mắt to, tai mọc lông dài và có khoang hoa văn ở mặt. Giống chó Labrador Labrador là một loại chó được nuôi rất phổ biến ở Anh và Mỹ.

n 5 Labrador Retriever được chia ra làm 2 loại là Labrador Anh và Labrador Mỹ. Chó Labrador Anh có thân hình chắc chắn, người dầy và vuông vức hơn trong khi chó Labrador Mỹ lại có thân hình cao và thon hơn. Labrador là giống chó rắn chắc và khỏe mạnh, thân hình khá dài, với bộ lông ngắn, cứng, dễ chăm sóc. Kích thước chiều cao trung bình của con đực từ 56 - 61 cm, con cái từ 53 - 58 cm.

Cân nặng con đực từ 27 - 34 kg, con cái từ 25 - 32 kg. Lông của chúng gần như thẳng tuyệt đối, không một gợn sóng, các màu phổ biến là đen, vàng và sôcôla. Chó Labrador có đầu rộng, mũi dày và hàm sắc bén. Mõm của chúng khá rộng với cổ rất mạnh mẽ, cặp mắt màu hạt dẻ hoặc nâu đỏ toát lên vẻ thông minh.

Cấu trúc xương ở các chi rất chắc chắn, giữa các ngón chân có màng giúp chúng bơi lội dễ dàng. Ngoài ra còn có rất nhiều các giống chó khác như: chó lai becgie, Bắc Kinh, Tây Ban Nha, Bulldog, Bully, Alaska, Husky… 1. Lịch sử bệnhvà tình hình nghiên cứu bệnh Care 1. Tình hình nghiên cứu bệnh Care trên thế giới Bệnh Care hay còn gọi là bệnh sài sốt chó là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm thường xảy ra ở chó non, lây lan nhanh và tỷ lệ chết rất cao.

Đây là một căn bệnh nguy hiểm nhất trên chó trong nửa đầu thế kỷ XIX. Tỷ lệ mắc bệnh lớn nhất ở chó con 3 - 6 tháng tuổi, khi miễn dịch chủ động từ mẹ truyền sang đã giảm thì tỷ lệ mắc bệnh từ 25% tới trên 30% và tỷ lệ chết ở chó mắc bệnh thường cao từ 50% - 90%. Chó mắc bệnh này thấy tổn thương lớn ở hệ tiêu hóa đặc biệt ở dạ dày và ruột, hệ thần kinh trung ương và hệ hô hấp (Woma and Van Vuuren, 2009) [74]. Bệnh Care được báo cáo lần đầu tiên ở Châu Âu vào năm 1760 (Appel và Gillespie,1972b) [16].

Các triệu chứng lâm sàng và tiến triển của bệnh đã được mô tả từ năm 1809 bởi EdwardJenner (dẫn theo Appel và Gillespie, 1972b) [16]. Năm 1905, bác sĩ thú y người Pháp Henri Care đã phân lập được n 6 mầm bệnh từ nước mũi của chó bị bệnh. Ông đã đem lọc mẫu bệnh phẩm qua màng lọc vi khuẩn và đem gây bệnh thực nghiệm cho chó khỏe mạnh khác thì thấy vẫn gây được bệnh. Vì thế, ông kết luận nguyên nhân của bệnh là do virus.

Sau này, người ta lấy tên ông để đặt tên cho mầm bệnh và tên bệnh (David and Martin, 1979) [28]. Đến năm 1923, Putoni lần đầu tiên chế vắc xin nhược độc, tuy nhiên virus vắc xin này độc lực vẫn còn rất cao. Từ năm 1948 về sau, với sự phát triển mạnh mẽ của virus học nhiều vắc xin phòng bệnh Care có hiệu quả ra đời. Hiện nay bệnh có ở khắp nơi trên thế giới, không những xảy ra trên đàn chó nuôi mà còn xuất hiện ở nhiều loài động vật hoang dã.

Chó mắc bệnh Care thể cận lâm sàng trở thành mối đe dọa nghiêm trọng cho việc bảo tồn nhiều loài thú ăn thịt và thú có túi. Qua thống kê các nghiên cứu cho thấy, bệnh Care góp phần quan trọng vào sự tuyệt chủng của chồn chân đen, hổ Tasmania và là nguyên nhân gây tử vong định kỳ của chó hoang dã Châu Phi (Assessment, 2005) [22]. Năm 1991, bệnh Care gây chết 20% tổng đàn trên đàn sư tử Serengeti ở Tanzania (Woma và Van Vuuren, 2009) [74]. Đặc biệt virut Care cũng có khả năng gây bệnh cho một số động vật biển (Kennedy và cs.

Ở loài cáo tai to lần đầu tiên được báo cáo mắc bệnh Care cùng với cầu trùng (Woo và cs. Kubo và cs. (2007) [43] đã nghiên cứu về sự phân bố của các thể bao hàm trên các cơ quan khác nhau của 100 chó đựợc chẩn đoán dương tính với bệnh Care. Thể bao hàm được tìm thấy ở các cơ quan như: phổi (70 chó), não (20 chó), bàng quang (73 chó), dạ dày (78 chó), lách (77 chó), và hạch lympho (81 chó).

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra hạch amidan là cơ quan phù hợp nhất để phát hiện thể bao hàm ở bệnh Care. Del Puerto và cs. (2010) [30] đã nghiên cứu cơ chế apoptosis của tế bào lympho và não bằng cách đánh giá hàm lượng mRNA trong máu ngoại vi, hạch lympho và não của chó mắc bệnh Care và chó khỏe mạnh bằng phương pháp rRT - PCR. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra cơ chế apoptosis tế bào của n 7 virus Care ở não và hạch lympho của chó mắc bệnh Care là theo các cách thức khác nhau.

Tan và cs. Chủng virus ZJ7 có khả năng gây bệnh tích hợp bào trên tế bào MDCK sau 6 lần cấy truyền trên môi trường nuôi cấy. Nhằm đánh giá độc lực của chủng ZJ7, 3 chó có huyết thanh âm tính với Care được gây nhiễm với chủng virus trên qua nhỏ mũi. Tất cả chó được gây nhiễm đều biểu hiện triệu chứng lâm sàng như tiêu chảy ra máu, viêm kết mạc, tiết nhiều dịch mắt, dịch mũi, ho, sốt và giảm cân tại thời điểm 21 ngày sau khi gây nhiễm; trong khi chó đối chứng khỏe mạnh.

Kết quả nghiên cứu đã chứng minh chủng virus ZJ7 được phân lập trên tế bào MDCK là có độc lực và không có sự thay đổi về trình tự nucleotide và amino acid so với chủng virus ban đầu thu được từ mẫu bệnh phẩm. Kết quả phân tích về sinh học phân tử ở đoạn gene nucleocapsid (N), phosphoprotein (P) và heamagglutinin (H) của chủng virus ZJ7 phân lập được thuộc genotpye Asia 1, genotype này hiện đang lưu hành tại Trung Quốc. Tình hình nghiên cứu bệnh Care trong nước Ở Việt Nam, bệnh được phát hiện từ năm 1920. Cho đến nay, bệnh xảy ra ở hầu hết các tỉnh và gây thiệt hại lớn do tỷ lệ tử vong của bệnh rất cao (Lê Thị Tài, 2006) [9].

Ở nước ta, bệnh Care cũng được nhiều nhà thú y quan tâm. Bệnh thường thể hiện ở hai dạng: viêm phổi và viêm ruột. Khi mắc bệnh Care con vật có biểu hiện sốt rất cao trên 400C. Tất cả các giống và lứa tuổi đều mẫn cảm với bệnh Care, tuy nhiên giống chó ngoại và chó non thì mẫn cảm hơn…(Tô Du và Xuân Giao, 2006) [2].

Nguyễn Thị Lan và cs. Qua đó tác giả cũng chỉ ra tế bào Vero - DST là dòng tế bào thích hợp có thể sử dụng để phân lập và xác định hiệu giá virus n 8 Trong nghiên cứu của Nguyễn Thị Lan và cs.