NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH CHIẾT XUẤT CAO GIÀU FLAVONOID TỪ LẠC TIÊN (PASSIFLORA FOETIDA L.)

Nghiên cứu quy trình chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên (Passiflora foetida L.). Tối ưu hóa quy trình, thu cao chiết giàu flavonoid ứng dụng trong dược phẩm.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Tuấn Hiệp
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Học
• Đề tài: Nghiên cứu xây dựng quy trình chiết xuất cao giàu flavonoid từ Lạc tiên (Passiflora foetida L.)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chiết Xuất Flavonoid Lạc Tiên 55kt

Lạc tiên (Passiflora foetida L.) là một loại dây leo được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền nhờ tác dụng an thần, giảm lo âu và cải thiện giấc ngủ. Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, flavonoid là một trong những thành phần hoạt chất chính có trong Lạc Tiên, đóng vai trò quan trọng trong các tác dụng dược lý của dược liệu này. Tuy nhiên, việc chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên vẫn còn nhiều thách thức, đòi hỏi các quy trình và phương pháp tối ưu để đạt hiệu suất cao nhất. Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng và tối ưu hóa quy trình chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên, nhằm khai thác tối đa tiềm năng dược liệu quý giá này. Cụ thể, nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc xây dựng một quy trình từ giai đoạn chiết xuất đến tinh chế, nhằm thu được sản phẩm cao chiết Lạc tiên giàu hàm lượng flavonoid, định hướng làm nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp bào chế, tạo sản phẩm chăm sóc sức khỏe con người. [Trich dan: Chính vì vậy đề tài “Nghiên cứu xây dựng quy trình chiết xuất cao giàu flavonoid từ Lạc tiên (Passiflora Foetida L.)” đƣợc tiến hành với mục ti u hƣớng tới việc xây dựng một quy trình từ giai đoạn chiết xuất đến tinh chế, nh m thu đƣợc sản phẩm cao chiết Lạc ti n giàu hàm lƣợng flavonoid, định hƣớng làm nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp bào chế, tạo sản phẩm chăm sóc sức khoẻ con ngƣời.]

1.1. Giới thiệu về dược liệu Lạc Tiên Passiflora foetida L.

Lạc Tiên (Passiflora foetida L.) thuộc họ Lạc Tiên (Passifloraceae), là loài cây leo thân mềm, phân bố rộng rãi ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Ở Việt Nam, chi Passiflora L. có khoảng 15 loài, trong đó khoảng 10 loài được sử dụng làm thuốc theo kinh nghiệm dân gian. Lạc Tiên có tác dụng an thần, giúp điều trị các bệnh rối loạn thần kinh, mất ngủ, đồng thời hỗ trợ điều trị tiểu đường, hen suyễn, viêm loét. Thành phần hóa học của Lạc Tiên bao gồm flavonoid, alkaloid, phenolic, glycosid và các hợp chất cyanogen.

1.2. Tác dụng dược lý và ứng dụng tiềm năng của Lạc Tiên

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng dịch chiết Lạc Tiên có nhiều hoạt tính sinh học nổi bật, bao gồm kháng khuẩn, chống oxy hóa, ức chế enzym acetyl cholin, giảm đau, chống viêm, chống trầm cảm, hạ huyết áp và hạ đường huyết. Đặc biệt, nhóm hoạt chất flavonoid được chứng minh có liên quan đến tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và giảm đau của Lạc Tiên. Do đó, việc chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên mở ra nhiều ứng dụng tiềm năng trong lĩnh vực dược phẩm và thực phẩm chức năng.

II. Thách Thức Chiết Xuất Flavonoid Từ Lạc Tiên Hiệu Quả 58kt

Mặc dù tiềm năng của flavonoid Lạc Tiên là rất lớn, nhưng việc chiết xuất chúng một cách hiệu quả vẫn còn nhiều thách thức. Các yếu tố như lựa chọn phương pháp chiết xuất, dung môi sử dụng, tỷ lệ nguyên liệu/dung môi, nhiệt độ và thời gian chiết xuất đều ảnh hưởng đến hiệu suất và chất lượng của sản phẩm chiết xuất. Bên cạnh đó, việc loại bỏ các tạp chất và làm giàu flavonoid trong dịch chiết xuất cũng đòi hỏi các quy trình tinh chế phức tạp. Chính vì vậy, việc định hướng nghiên cứu, chiết xuất nhóm hoạt chất này từ dược liệu Lạc tiên có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao. [Trich dan: Các yếu tố như lựa chọn phương pháp chiết xuất, dung môi sử dụng, tỷ lệ nguyên liệu/dung môi, nhiệt độ và thời gian chiết xuất đều ảnh hưởng đến hiệu suất và chất lượng của sản phẩm chiết xuất.]

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiết xuất flavonoid Lạc Tiên

Hiệu suất chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm phương pháp chiết xuất (ví dụ: chiết xuất bằng dung môi, chiết xuất siêu âm, chiết xuất vi sóng), loại dung môi (ví dụ: ethanol, methanol, nước), tỷ lệ nguyên liệu/dung môi, nhiệt độ và thời gian chiết xuất. Việc lựa chọn các thông số này cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo hiệu suất chiết xuất cao và chất lượng sản phẩm tốt.

2.2. Các phương pháp tinh chế và làm giàu flavonoid từ dịch chiết

Sau khi chiết xuất, dịch chiết Lạc Tiên thường chứa nhiều tạp chất, ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm cuối cùng. Do đó, cần áp dụng các phương pháp tinh chế và làm giàu flavonoid, chẳng hạn như sử dụng nhựa hấp phụ macroporous, sắc ký cột hoặc các kỹ thuật màng. Các phương pháp này giúp loại bỏ các tạp chất không mong muốn và tăng hàm lượng flavonoid trong sản phẩm.

2.3. Phân tích và đánh giá chất lượng chiết xuất flavonoid

Để đánh giá chất lượng của sản phẩm chiết xuất flavonoid, cần thực hiện các phân tích hóa học, chẳng hạn như định lượng flavonoid tổng bằng phương pháp UV-Vis, phân tích thành phần flavonoid bằng HPLC hoặc LC-MS. Các phân tích này giúp xác định hàm lượng flavonoid, thành phần hóa học và độ tinh khiết của sản phẩm.

III. Phương Pháp Tối Ưu Hóa Quy Trình Chiết Xuất Flavonoid 59kt

Để giải quyết các thách thức trong việc chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên, cần áp dụng các phương pháp tối ưu hóa quy trình. Một trong những phương pháp hiệu quả là sử dụng thiết kế thí nghiệm (DOE) và phương pháp đáp ứng bề mặt (RSM). Các phương pháp này giúp xác định các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu suất chiết xuất và tìm ra điều kiện chiết xuất tối ưu. Ngoài ra, việc lựa chọn các phương pháp chiết xuất và tinh chế phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình.

3.1. Thiết kế thí nghiệm DOE và phương pháp đáp ứng bề mặt RSM

Thiết kế thí nghiệm (DOE) và phương pháp đáp ứng bề mặt (RSM) là các công cụ mạnh mẽ để tối ưu hóa quy trình chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên. DOE giúp xác định các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu suất chiết xuất, trong khi RSM giúp xây dựng mô hình toán học mô tả mối quan hệ giữa các yếu tố và hiệu suất chiết xuất. Từ đó, có thể tìm ra điều kiện chiết xuất tối ưu để đạt hiệu suất cao nhất.

3.2. Lựa chọn phương pháp chiết xuất và tinh chế phù hợp

Việc lựa chọn phương pháp chiết xuất và tinh chế phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình. Các phương pháp chiết xuất khác nhau (ví dụ: chiết xuất bằng dung môi, chiết xuất siêu âm, chiết xuất vi sóng) có ưu nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào đặc tính của nguyên liệu và mục tiêu chiết xuất. Tương tự, việc lựa chọn phương pháp tinh chế (ví dụ: sử dụng nhựa hấp phụ macroporous, sắc ký cột) cũng cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo hiệu quả và chất lượng của sản phẩm.

IV. Nghiên Cứu Đánh Giá Hiệu Quả Chiết Xuất Flavonoid Lạc Tiên 56kt

Các nghiên cứu thực nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của các quy trình chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên. Các nghiên cứu này thường tập trung vào việc khảo sát ảnh hưởng của các yếu tố công nghệ đến hiệu suất chiết xuất, đánh giá chất lượng của sản phẩm chiết xuất và so sánh hiệu quả của các phương pháp chiết xuất khác nhau. Kết quả của các nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc tối ưu hóa quy trình chiết xuất và ứng dụng flavonoid Lạc Tiên trong thực tế. [Trich dan: Kết quả của các nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc tối ưu hóa quy trình chiết xuất và ứng dụng flavonoid Lạc Tiên trong thực tế]

4.1. Ảnh hưởng của dung môi đến hiệu suất và hàm lượng flavonoid

Nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của các loại dung môi khác nhau (ethanol, methanol, nước) đến hiệu suất chiết xuất và hàm lượng flavonoid tổng trong dịch chiết Lạc Tiên. Kết quả cho thấy dung môi ethanol cho hiệu suất chiết xuất và hàm lượng flavonoid cao nhất, trong khi dung môi nước cho hiệu suất thấp nhất. Điều này có thể là do flavonoid có tính phân cực trung bình và dễ tan trong các dung môi hữu cơ như ethanol hơn là trong nước. [Trich dan: dung môi ethanol cho hiệu suất chiết xuất và hàm lượng flavonoid cao nhất]

4.2. Ảnh hưởng của kích thước dược liệu và thời gian chiết xuất

Nghiên cứu cũng đã khảo sát ảnh hưởng của kích thước dược liệu và thời gian chiết xuất đến hiệu suất chiết xuất flavonoid. Kết quả cho thấy kích thước dược liệu càng nhỏ và thời gian chiết xuất càng dài thì hiệu suất chiết xuất càng cao. Tuy nhiên, việc giảm kích thước dược liệu quá nhỏ có thể gây khó khăn trong quá trình lọc, và thời gian chiết xuất quá dài có thể dẫn đến sự phân hủy của flavonoid.

4.3. Ảnh hưởng của tỷ lệ dung môi nguyên liệu và số lần chiết

Tỷ lệ dung môi/nguyên liệu và số lần chiết cũng là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu suất chiết xuất flavonoid. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ dung môi/nguyên liệu tối ưu là 10:1 (v/w), và việc chiết 2-3 lần giúp tăng hiệu suất chiết xuất đáng kể so với việc chiết một lần.

V. Ứng Dụng Tiềm Năng Flavonoid Lạc Tiên Trong Y Dược 57kt

Việc chiết xuất thành công flavonoid từ Lạc Tiên mở ra nhiều ứng dụng tiềm năng trong lĩnh vực y dược. Flavonoid Lạc Tiên có thể được sử dụng làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất thực phẩm chức năng, dược phẩm và mỹ phẩm. Đặc biệt, flavonoid Lạc Tiên có tiềm năng lớn trong việc phát triển các sản phẩm hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến thần kinh, tim mạch, tiểu đường và ung thư. Việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm này sẽ góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng và giảm gánh nặng bệnh tật.

5.1. Flavonoid Lạc Tiên trong sản xuất thực phẩm chức năng

Flavonoid Lạc Tiên có thể được sử dụng làm thành phần trong thực phẩm chức năng nhằm hỗ trợ an thần, giảm lo âu, cải thiện giấc ngủ và tăng cường sức khỏe tim mạch. Các sản phẩm này có thể được bào chế dưới dạng viên nang, viên nén, trà hoặc các dạng bào chế khác.

5.2. Flavonoid Lạc Tiên trong phát triển dược phẩm

Flavonoid Lạc Tiên có tiềm năng lớn trong việc phát triển các dược phẩm hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến thần kinh (ví dụ: mất ngủ, trầm cảm, lo âu), tim mạch (ví dụ: cao huyết áp, xơ vữa động mạch), tiểu đường và ung thư. Các nghiên cứu lâm sàng cần được thực hiện để chứng minh hiệu quả và an toàn của các dược phẩm này.

5.3. Flavonoid Lạc Tiên trong ứng dụng làm đẹp

Do có tính chống oxy hóa mạnh, flavonoid Lạc Tiên có thể được sử dụng trong các sản phẩm mỹ phẩm nhằm bảo vệ da khỏi tác hại của các gốc tự do, ngăn ngừa lão hóa và cải thiện tình trạng da. Các sản phẩm này có thể bao gồm kem dưỡng da, serum, mặt nạ và các sản phẩm chăm sóc da khác.

VI. Kết Luận Triển Vọng Nghiên Cứu Flavonoid Lạc Tiên 52kt

Nghiên cứu chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên là một lĩnh vực đầy tiềm năng, hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe cộng đồng. Việc tối ưu hóa quy trình chiết xuất và nghiên cứu ứng dụng của flavonoid Lạc Tiên cần được tiếp tục đẩy mạnh trong tương lai. Đặc biệt, cần tập trung vào các nghiên cứu lâm sàng để chứng minh hiệu quả và an toàn của flavonoid Lạc Tiên trong điều trị các bệnh khác nhau. Đồng thời, cần khuyến khích sự hợp tác giữa các nhà khoa học, nhà sản xuất và các cơ quan quản lý để đưa các sản phẩm chứa flavonoid Lạc Tiên đến với người tiêu dùng một cách an toàn và hiệu quả.

6.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo về chiết xuất flavonoid Lạc Tiên

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về chiết xuất flavonoid từ Lạc Tiên có thể bao gồm: nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của các flavonoid cụ thể, phát triển các phương pháp chiết xuất và tinh chế mới, đánh giá độc tính và an toàn của flavonoid Lạc Tiên, và nghiên cứu ứng dụng của flavonoid Lạc Tiên trong điều trị các bệnh khác nhau.

6.2. Vai trò của các bên liên quan trong phát triển sản phẩm flavonoid Lạc Tiên

Sự phát triển thành công của các sản phẩm chứa flavonoid Lạc Tiên đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà sản xuất, các cơ quan quản lý và người tiêu dùng. Các nhà khoa học cần tiến hành các nghiên cứu khoa học để chứng minh hiệu quả và an toàn của flavonoid Lạc Tiên. Các nhà sản xuất cần phát triển các sản phẩm chất lượng cao và tuân thủ các quy định về an toàn và chất lượng. Các cơ quan quản lý cần xây dựng các chính sách và quy định phù hợp để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Người tiêu dùng cần có kiến thức đầy đủ về flavonoid Lạc Tiên và lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Lạc ti n có t n khoa học là Passiflora foetida L. thuộc họ Lạc ti n Passiaceae. Đây là một loại dây thân leo, phân ố nhiều nơi tr n thế giới ở v ng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Việt Nam, chi Passiflora L.

có khoảng 15 loài, đƣợc phân ố rộng rãi tr n khắp cả nƣớc từ Bắc đến Nam nhƣ: Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao B ng, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ n, trong đó khoảng 10 loài đƣợc d ng làm thuốc theo kinh nghiệm dân gian. Theo y học cổ truyền, dƣợc liệu Lạc ti n có tác dụng an thần, giúp điều trị ệnh rối loạn thần kinh, mất ngủ; ngoài ra nó còn có tác dụng hỗ trợ điều trị tiểu đƣờng, hen suyễn, vi m loét. Trong đó, tác dụng an thần, điều trị mất ngủ đƣợc quan tâm nghi n cứu nhiều nhất [1, 2]. Các nghi n cứu đã chỉ ra thành phần hóa học của dƣợc liệu Lạc ti n gồm các nhóm hoạt chất chính nhƣ flavonoid, alkaloid, phenolic, glycosid, các hợp chất cyanogen [3].

Trong đó, nhóm hoạt chất flavonoid đƣợc chứng minh li n quan đến tác dụng kháng khuẩn, chống vi m, giảm đau. Một số hợp chất flavonoid trong lạc ti n đã đƣợc phát hiện là: pachypodol; 7,4'-dimethoxyapigenin; ermanin; 4,5,7-O- dimethyl-naringenin; 3,5-dihydroxy-4,7-dimethoxy flavanon; vitexin; isovitexin; 2''- xylosylvitcxin; luteolin-7-O-β-D-glucoside… Tuy nhi n cho đến nay, chƣa có nghi n cứu tập trung chiết xuất nhóm hoạt chất flavonoid từ dƣợc liệu Lạc ti n. Vì vậy, việc định hƣớng nghi n cứu, chiết xuất nhóm hoạt chất này từ dƣợc liệu Lạc ti n có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao. Chính vì vậy đề tài “Nghiên cứu xây dựng quy trình chiết xuất cao giàu flavonoid từ Lạc tiên (Passiflora Foetida L.)” đƣợc tiến hành với mục ti u hƣớng tới việc xây dựng một quy trình từ giai đoạn chiết xuất đến tinh chế, nh m thu đƣợc sản phẩm cao chiết Lạc ti n giàu hàm lƣợng flavonoid, định hƣớng làm nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp bào chế, tạo sản phẩm chăm sóc sức khoẻ con ngƣời.

Đề tài đƣợc thực hiện với mục ti u chính sau: 1. Xây dựng đƣợc quy trình chiết xuất flavonoid tổng trong dƣợc liệu Lạc ti n 2. Xây dựng đƣợc quy trình làm giàu flavonoid từ dịch chiết Lạc ti n. Tổng quan về dƣợc liệu Lạc tiên 1.

Vị trí phân loại Theo hệ thống phân loại của Takhtajan năm 1987, vị trí phân loại của loài Passiflora foetida, có thể đƣợc tóm tắt nhƣ sau: Giới thực vật: Plantae Ngành Ngọc lan: Magnoliophyta Lớp Ngọc lan: Magnoliopsida Phân lớp Sổ: Dilleniidae Bộ Hoa tím: Violales Họ Lạc ti n Nhãn lồng : Passifloraceae Chi Lạc ti n: Passiflora Loài Lạc ti n: Passiflora foetida Hình 1.1: Hình ảnh dƣợc liệu Lạc tiên 1. Đặc điểm thực vật Cây leo ng tua cuốn. Thân mềm, tròn và rỗng, có lồng thƣa. Lá mọc so le, chia 3 th y, th y giữa lớn hơn th y hai n, mép uốn lƣợn có lông mi nhỏ, gốc hình tim đầu nhọn, gần lá hình chân vịt, hai mặt có lông mịn, tua cuốn mọc ở kẽ lá, đầu cuộn lại nhƣ lò xo.

Hoa to, đều, lƣỡng tính, mọc ri ng ở kẽ lá, tổng ao có a lá tách rời nhau chia thành những dải nhỏ nhƣ sợi, ao hoa gồm năm lá đài màu xanh lục, mép viền trắng, mỗi lá đài có một phần phụ hình nhọn ở mặt ngoại, cánh hoa rời nhau, màu trắng pha tím nhạt ở mặt giữa, xếp xen kẽ với các lá đài, một vòng tua gồm nhiều phần phụ của cánh hoa hình sợi chỉ, màu tím, ở giữa hoa, có một cột nhỏ hình trụ cuống nhị nhụy mang 5 nhị có ao phấn định lƣng, màu vàng, ộ nhụy có 3 lá noãn, ầu thƣởng 2 một ô. Quả mọng, hình trứng, dài khoảng 3cm, ao ọc ởi tổng ao lá ắc tồn tại, vỏ quả mọng khi chín màu vàng. Hạt nhiều, có áo hạt thơm, ăn đƣợc [5, 6]. Phân bố Trong số 15 loài thuộc chi Passiflora ở Việt Nam, Lạc tiên là loài cây mọc tự nhi n, có v ng phân ố rộng rãi nhất.

Cây phân ố ở khắp các tỉnh trung du, v ng núi thấp dƣới 1000m và đôi khi cả v ng đồng ng. Những tỉnh có nhiều cây Lạc ti n là Bắc Giang, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao B ng, Tuy n Quang, Y n Bái, Phú Thọ, Hoà Bình, Thanh Hóa, Nghệ n. Hà Tĩnh, Quảng Bình và một số tỉnh ở phía đông Trƣờng Sơn [1, 5, 7, 8]. Tr n thế giới, cây Lạc ti n có ở Nam Trung Quốc, Lào, Campuchia và một số nƣớc Đông Nam Á khác [5].

Thu hái và sử dụng + Bộ phận sử dụng: Phần trên mặt đất đã phơi hoặc sấy khô của cây Lạc tiên (Passiflora foetida L.), họ Lạc tiên (Passifloraceae). + Thu hái: Thu hoạch vào m a xuân, hạ. Cắt lấy dây, lá, hoa của cây Lạc ti n`, thái ngắn sau đó sấy khô. + Bảo quản: Để nơi khô, tránh mốc, tránh ánh sáng làm biến màu.

Thành phần hoá học Nghi n cứu về thành phần hóa học đã chỉ ra các nhóm hoạt chất chính trong cây ao gồm flavonoid, alkaloid, phenol, glycosid, các hợp chất cyanogen [6, 9]  Nhóm flavonoid [10] Flavonoid là một trong những thành phần chính của các loài trong chi Passiflora. Nhóm hoạt chất flavonoid trong lạc ti n có phần genin với cấu trúc flavon nhƣ: apigenin, luteolin; và có 2 dạng O-glycosid và C-glycosid nhƣ pachypodol, 7,4- dimethoxyapigenin, ermanin, 4,5,7-O-dimethyl-naringenin, 3,5-dihydroxy-4,7- dimethoxy flavanon [9]. Các flavonoid đƣợc tìm thấy trong dƣợc liệu Lạc ti n chủ yếu là các C-glycosyl của khung flavon, một số có khung flavonol; rất hiếm phát hiện thấy dạng O-glycosyl. Flavon dạng C-glycosid là dạng flavonoid phổ iến trong loài P.

foetida nhƣ vitexin, isovitexin, orientin, schaftosid, isoschaftosid, 7,4'-dimethoxyapigenin, chrysocriol, apigenin, luteolin-7-O-D-glucoside [10]. Trong các C-glycosyl flavon này, vitexin và isovitexin là thành phần chính, có khối lƣợng lớn nhất. Chính vì lý do 3 đó, nhiều nghi n cứu đã tập trung vào định lƣợng hàm lƣợng C-glycosyl flavon tính theo vitexin và isovitexin. Ngoài ra, còn có một số flavonol là pachipodol, ermanin và kaempferol.

Vitexin Isovitexin Orientin Isoorientin Hình 1.2: Một số flavonoid trong dƣợc liệu Lạc Tiên  Nhóm alkaloid [10] B n cạnh nhóm chất flavonoid, thì nhóm chất alkaloid cũng đƣợc nghi n cứu ở loài của chi Passiflora L. Các alkaloid này có cấu trúc indol và khung cơ ản β- car olin, gồm có harman, harmol, harmin, harmalol, và harmalin. Harman Harmol Harmin Harmalol Harmalin Hình 1.3: Một số alkaloid trong dƣợc liệu Lạc tiên Trong dƣợc liệu Lạc ti n còn có các glycosid cyanohydrin với vòng cyclopentan: tetraphyllin A, tetraphyllin B, tetraphyllin B sulphat, deidacin và volkenin.4: Một số cyanogen trong dƣợc liệu Lạc tiên  Một số acid béo và các amino acid Ngoài ra, trong dƣợc liệu Lạc ti n còn có các acid éo nhƣ: myristic acid, palmitic acid, linoleic acid, oleic acid, stearic acid [11]. Các amino acid nhƣ aspartic acid, serin, glutamic, glycin, alanin, cystin, tyrosin, phenylalanin, arginin, prolin, methionin [11].

Ba polyketid α-pyron, đƣợc đặt t n là passifloricin, đƣợc phân lập từ Passiflora foetida; cấu trúc và cấu hình tƣơng đối của chúng đƣợc chỉ định thông qua phân tích phổ 2D NMR. Các loại hợp chất này không đƣợc phát hiện trong các loại dƣợc liệu Lạc ti n khác [10]. Tác dụng sinh học Một số các nghi n cứu về dƣợc liệu Lạc ti n cho thấy dịch chiết của loài này có các hoạt tính sinh học nổi ật nhƣ: kháng khuẩn [12], chống oxy hóa, ức chế enzym acetyl cholin [13], giảm đau, chống vi m [14], chống trầm cảm [15], hạ huyết áp [16], hạ đƣờng huyết [17].  Tác dụng kháng khuẩn Nghiên cứu của C.

Mohanasundari và cộng sự đã đánh giá tác dụng kháng khuẩn của dịch chiết từ lá và quả của cây Lạc tiên (Passiflora foetida L.) trên một số chủng vi khuẩn nhƣ: Pseudomonas putida, Vibrio cholera, Shigella flexneri và Streptococcus pyogen b ng phƣơng pháp đo đƣờng kính vòng vô khuẩn, nồng độ dịch chiết đƣợc khảo sát trong khoảng 100 – 400 µg/mL. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra dịch chiết ethanol từ lá giúp thay đổi mức độ hoạt động kháng khuẩn khá mạnh chống lại Ps. cholera và hoạt động kháng khuẩn ở mức trung bình ở các chủng S. flexneri và St.

Kết quả cũng chỉ ra r ng tất cả các chủng vi khuẩn đều bị ức chế nhiều hơn khi nồng độ dịch chiết tăng l n. Các dịch chiết aceton từ lá thể hiện hoạt động mạnh hơn dịch chiết ethanol đối với chủng V. cholera tiếp theo là Ps. 5  Tác dụng giảm đau, chống viêm Sasikala, V.

và cộng sự đã khảo sát tác dụng giảm đau và chống vi m của dịch chiết ethanol trong lá cây Lạc ti n (Passiflora foetida L. Dịch chiết ethanol của lá Lạc ti n đƣợc chứng minh có tác dụng giảm đau in vivo trên chuột. Tác dụng chống viêm cấp của cao chiết ethanol đã đƣợc thử nghiệm ng mô hình gây viêm phù chân chuột ng carrageenan và histamin. Với liều 200 mg/kg, dịch chiết lá Lạc ti n thể hiện hoạt tính giảm đau tốt nhất.

Liều lƣợng 100 mg/kg tạo ra tác dụng chống vi m trung bình trên chuột. Các kết quả tr n chỉ ra dịch chiết ethanol của dƣợc liệu Lạc ti n thể hiện hoạt tính giảm đau và chống vi m tốt tr n động vật thử nghiệm [14].  Tác dụng giảm trầm cảm Trong nghi n của Santosh. và cộng sự, tác dụng của dịch chiết methanol trong lá Lạc tiên đã đƣợc đánh giá tr n chuột ng các thí nghiệm hành vi nhạy cảm với các hợp chất chống trầm cảm có hiệu quả lâm sàng.

Với liều dùng (100, 200 và 300mg/kg) đƣợc ti m phúc mạc, dịch chiết có thể làm giảm thời gian ất động của chuột khi chịu các thử nghiệm treo đuôi, ơi cƣỡng ức và có tác dụng tƣơng đƣơng với các thuốc ti u chuẩn, fluoxetin 20 mg/kg) và imipramin (15 mg/kg). Cả dịch chiết dƣợc liệu Lạc tiên và dịch đối chứng fluoxetin, với liều lƣợng đƣợc thử nghiệm, đều không tạo ra tác động đáng kể đến hành vi hoạt động khi đƣợc thử nghiệm. Nghiên cứu này chứng minh đƣợc r ng dịch chiết dƣợc liệu Lạc tiên có tác dụng thể sử dụng trong điều trị cho ệnh nhân trầm cảm [15].  Tác dụng hạ huyết áp Theo nghi n cứu của Ranganatha N.

và cộng sự, đã chứng minh dịch chiết ethyl acetat (300mg /ml của dƣợc liệu Lạc tiên có hoạt tính hạ huyết áp đáng kể do có sự kích hoạt giãn mạch phụ thuộc NO và sự hiện diện của nhóm hoạt chất flavonoid trong dịch chiết ethyl acetat [16].  Tác dụng hạ đƣờng huyết Birudu, R. và cộng sự đã so sánh tác dụng điều trị đái tháo đƣờng của dịch chiết methanol từ dƣợc liệu Lạc tiên ở các nồng độ: 100, 250, 500 mg/kg với các thuốc điều trị đái tháo đƣờng hiện nay: Glipizid, sitagliptin, vildagliptin.