Luận văn hiện trạng chăn nuôi bò thịt và nghiên cứu mức năng lượng và protein thích hợp cho bò lai bbb x laisind giai đoạn 13 18 tháng tuổi nuôi tại xã thuần mỹ huyện ba vì thành phố hà nội

Nghiên cứu chăn nuôi bò thịt lai BBB x Laisind tại Ba Vì, Hà Nội, tập trung vào mức năng lượng và protein cho bò 13-18 tháng tuổi.

• Tác giả: Nguyễn Viết Nguyên
• Người hướng dẫn: TS. Lê Việt Phương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Hiện trạng chăn nuôi bò thịt và nghiên cứu mức năng lượng và protein thích hợp cho bò lai (BBB x Lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi nuôi tại xã Thuần Mỹ, huyện Ba Vì, TP. Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 8. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN
• 8.1. Ý nghĩa khoa học
• 8.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 9.1.1. Trao đổi năng lượng ở gia súc nhai lại
• 9.1.2. Quá trình tiêu hóa thức ăn và trao đổi chất trong dạ cỏ của loài nhai lại
• 9.1.3. Phương pháp xác định các loại năng lượng của thức ăn cho gia súc nhai lại
• 9.1.4. Các hệ thống năng lượng trong dinh dưỡng gia súc nhai lại
• 9.1.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài
• 9.1.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 9.1.5.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 9.2. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 9.2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 9.2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 9.2.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 9.2.2. Nội dung nghiên cứu
• 9.2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 9.2.3.1. Ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi và protein trong khẩu phần ăn cho nhóm bò lai (BBB x lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi
• 9.2.3.2. Phương pháp phân tích thức ăn
• 9.2.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 9.3. Kết quả và thảo luận
• 9.3.1. Điều tra tình hình chăn nuôi trâu bò tại huyện Ba Vì, cơ cấu đàn bò theo giống và quy mô chăn nuôi bò thịt tại xã Thuần Mỹ
• 9.3.1.1. Tình hình chăn nuôi trâu bò của huyện Ba Vì
• 9.3.1.2. Cơ cấu đàn bò thịt theo giống của xã Thuần Mỹ
• 9.3.1.3. Quy mô chăn nuôi bò thịt tại xã Thuần Mỹ
• 9.3.2. Khả năng sinh trưởng của bò F1 (BBB x laisind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi
• 9.3.2.1. Khối lượng sống
• 9.3.2.2. Sinh trưởng tuyệt đối
• 9.3.2.3. Sinh trưởng tương đối
• 9.3.3. Khả năng thu nhận thức ăn của bò lai F1 (BBB x laisind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi
• 9.3.4. Hiệu quả sử dụng thức ăn của bò thí nghiệm
• 9.4. Kết luận và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Dinh Dưỡng Bò Thịt Lai Tại Hà Nội

Nghiên cứu về dinh dưỡng bò thịt đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh ngành chăn nuôi đại gia súc phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đặc biệt là ở các tỉnh thành như Hà Nội. Việc tối ưu hóa mức năng lượng và protein trong khẩu phần ăn cho bò lai là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và hiệu quả chăn nuôi. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, việc cung cấp đầy đủ và cân đối dinh dưỡng không chỉ giúp tăng trưởng bò thịt mà còn cải thiện chất lượng thịt. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu các nghiên cứu chuyên sâu về nhu cầu dinh dưỡng cụ thể cho các giống bò lai phổ biến tại Hà Nội, đặc biệt là trong giai đoạn tăng trưởng từ 13-18 tháng tuổi. Do đó, việc nghiên cứu và xác định mức năng lượng và protein thích hợp cho bò lai tại Hà Nội là vô cùng cần thiết, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi bò thịt.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Dinh Dưỡng Cho Bò Thịt

Nghiên cứu dinh dưỡng bò thịt đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc cung cấp đầy đủ năng lượng và protein giúp bò thịt phát triển khỏe mạnh, tăng trọng nhanh và cho chất lượng thịt tốt. Các nghiên cứu về khẩu phần ăn cho bò thịt giúp người chăn nuôi lựa chọn và phối trộn thức ăn phù hợp, giảm chi phí và tăng lợi nhuận. Ngoài ra, việc nghiên cứu dinh dưỡng còn giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường thông qua việc sử dụng hiệu quả nguồn thức ăn và giảm lượng chất thải.

1.2. Thực Trạng Chăn Nuôi Bò Thịt Lai Tại Hà Nội

Hiện nay, chăn nuôi bò thịt lai đang phát triển mạnh mẽ tại Hà Nội, đặc biệt là các giống bò lai giữa các giống ngoại nhập và giống địa phương. Tuy nhiên, nhiều hộ chăn nuôi vẫn chưa có đủ kiến thức và kinh nghiệm về dinh dưỡng bò thịt, dẫn đến việc sử dụng thức ăn không hợp lý, ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả kinh tế. Việc thiếu thông tin về nhu cầu dinh dưỡng bò thịt cho từng giai đoạn phát triển cũng là một thách thức lớn đối với người chăn nuôi. Cần có những nghiên cứu cụ thể và hướng dẫn chi tiết để giúp người chăn nuôi áp dụng các biện pháp dinh dưỡng hiệu quả.

II. Thách Thức Thiếu Nghiên Cứu Về Nhu Cầu Dinh Dưỡng Bò Lai

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về dinh dưỡng bò thịt, nhưng số lượng nghiên cứu tập trung vào bò lai vẫn còn hạn chế. Đặc biệt, các nghiên cứu về mức năng lượng và protein thích hợp cho bò lai trong giai đoạn từ 13-18 tháng tuổi, giai đoạn quan trọng cho sự phát triển cơ bắp và tích lũy mỡ, còn rất ít. Điều này gây khó khăn cho người chăn nuôi trong việc xây dựng khẩu phần ăn cho bò thịt phù hợp, dẫn đến tình trạng tăng trưởng bò thịt không tối ưu, chi phí thức ăn cao và lợi nhuận thấp. Theo nghiên cứu của Nguyễn Viết Nguyên (2018), "chưa có công trình nghiên cứu nào tiến hành trên bò lai (BBBx lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi". Do đó, việc nghiên cứu này là cần thiết để giải quyết vấn đề này.

2.1. Ảnh Hưởng Của Dinh Dưỡng Đến Tăng Trưởng Bò Thịt

Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong quá trình tăng trưởng bò thịt. Việc cung cấp không đủ năng lượng và protein sẽ làm chậm quá trình phát triển cơ bắp, giảm khả năng tích lũy mỡ và ảnh hưởng đến chất lượng thịt. Ngược lại, việc cung cấp quá nhiều dinh dưỡng có thể gây lãng phí, tăng chi phí và gây ra các vấn đề sức khỏe cho bò thịt. Do đó, việc xác định mức năng lượng và protein thích hợp là rất quan trọng để đảm bảo tăng trưởng bò thịt tối ưu.

2.2. Sai Lầm Thường Gặp Trong Chăn Nuôi Bò Thịt

Một trong những sai lầm thường gặp trong chăn nuôi bò thịt là việc sử dụng thức ăn không cân đối, thiếu năng lượng hoặc protein. Nhiều người chăn nuôi chỉ tập trung vào việc cung cấp thức ăn thô xanh mà không chú trọng đến việc bổ sung thức ăn tinh, dẫn đến tình trạng bò thịt chậm lớn, chất lượng thịt kém. Ngoài ra, việc không điều chỉnh khẩu phần ăn theo từng giai đoạn phát triển của bò thịt cũng là một sai lầm phổ biến. Cần có kiến thức và kỹ năng để xây dựng khẩu phần ăn cho bò thịt phù hợp, đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho từng giai đoạn.

2.3. Tác Động Của Dinh Dưỡng Đến Chất Lượng Thịt Bò

Dinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng đến tăng trưởng bò thịt mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng thịt. Việc cung cấp đủ năng lượng và protein giúp bò thịt tích lũy mỡ đều, tạo vân mỡ đẹp và tăng độ mềm của thịt. Ngoài ra, các khoáng chất và vitamin cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện màu sắc, hương vị và giá trị dinh dưỡng của thịt. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng đến chất lượng thịt bò giúp người chăn nuôi sản xuất ra những sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mức Năng Lượng Protein Cho Bò Lai

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp thí nghiệm để đánh giá ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein thô trong khẩu phần ăn đến tăng trưởng bò thịt lai (BBB x Lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi. Ba nghiệm thức được thiết lập với các mức năng lượng và protein khác nhau, và các chỉ tiêu như thức ăn thu nhận, tăng khối lượng, tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn được theo dõi và phân tích. Thí nghiệm được bố trí theo mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn, đảm bảo tính khách quan và chính xác của kết quả. Theo Nguyễn Viết Nguyên (2018), trước khi thí nghiệm, bò được tẩy ký sinh trùng, bấm số tai nuôi riêng rẽ để theo dõi các chỉ tiêu theo từng cá thể.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm Đánh Giá Dinh Dưỡng Bò Thịt

Thiết kế thí nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả nghiên cứu. Trong nghiên cứu này, việc sử dụng mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn giúp giảm thiểu ảnh hưởng của các yếu tố ngoại cảnh đến kết quả. Việc chia bò thịt thành các nhóm nghiệm thức với các mức năng lượng và protein khác nhau giúp so sánh và đánh giá hiệu quả của từng khẩu phần ăn. Việc theo dõi các chỉ tiêu như thức ăn thu nhận, tăng khối lượng, tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn giúp đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế của từng khẩu phần ăn.

3.2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Hiệu Quả Chăn Nuôi Bò Thịt

Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả chăn nuôi bò thịt bao gồm thức ăn thu nhận, tăng khối lượng, tiêu tốn thức ăn và chi phí thức ăn. Thức ăn thu nhận cho biết lượng thức ăn mà bò thịt tiêu thụ trong một khoảng thời gian nhất định. Tăng khối lượng cho biết tốc độ tăng trưởng bò thịt. Tiêu tốn thức ăn cho biết lượng thức ăn cần thiết để tăng một đơn vị khối lượng. Chi phí thức ăn cho biết chi phí để nuôi bò thịt trong một khoảng thời gian nhất định. Việc theo dõi và phân tích các chỉ tiêu này giúp đánh giá hiệu quả kinh tế của từng khẩu phần ăn và lựa chọn khẩu phần ăn phù hợp.

IV. Kết Quả Mức Năng Lượng Protein Tối Ưu Cho Bò Lai F1

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, bò lai F1 (BBB x laiSind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi có khả năng sinh trưởng tốt với các mức năng lượng ME và protein thô khác nhau trong chất khô khẩu phần. Tuy nhiên, việc sử dụng khẩu phần có mức năng lượng trao đổi và protein thô trong chất khô là 11,0 Mj/kg CK và 13,0% mang lại hiệu quả cao nhất, với tiêu tốn CK, tiêu tốn protein, tiền chi phí TA/kg tăng khối lượng là thấp nhất. Điều này cho thấy rằng, việc cân đối năng lượng và protein trong khẩu phần ăn là rất quan trọng để tối ưu hóa tăng trưởng bò thịt và giảm chi phí chăn nuôi.

4.1. So Sánh Các Mức Năng Lượng Và Protein Thí Nghiệm

Nghiên cứu so sánh ba mức năng lượng và protein khác nhau trong khẩu phần ăn của bò lai F1 (BBB x laiSind). Kết quả cho thấy rằng, khẩu phần có mức năng lượng trao đổi và protein thô trong chất khô là 11,0 Mj/kg CK và 13,0% mang lại hiệu quả cao nhất, với tiêu tốn CK, tiêu tốn protein, tiền chi phí TA/kg tăng khối lượng là thấp nhất. Các khẩu phần khác cũng cho thấy khả năng tăng trưởng bò thịt tốt, nhưng hiệu quả kinh tế không cao bằng.

4.2. Ảnh Hưởng Của Khẩu Phần Ăn Đến Chi Phí Chăn Nuôi

Khẩu phần ăn có ảnh hưởng lớn đến chi phí chăn nuôi bò thịt. Việc sử dụng khẩu phần không cân đối, thiếu năng lượng hoặc protein có thể làm chậm quá trình tăng trưởng bò thịt, kéo dài thời gian nuôi và tăng chi phí thức ăn. Ngược lại, việc sử dụng khẩu phần có mức năng lượng và protein phù hợp giúp bò thịt phát triển nhanh, giảm thời gian nuôi và giảm chi phí thức ăn. Do đó, việc lựa chọn khẩu phần ăn phù hợp là rất quan trọng để tối ưu hóa lợi nhuận trong chăn nuôi bò thịt.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hướng Dẫn Chăn Nuôi Bò Thịt Hiệu Quả

Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc hướng dẫn người chăn nuôi bò thịt tại Hà Nội xây dựng khẩu phần ăn phù hợp cho bò lai F1 (BBB x laiSind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi. Việc áp dụng mức năng lượng và protein tối ưu giúp tăng trưởng bò thịt nhanh, giảm chi phí chăn nuôi và nâng cao hiệu quả kinh tế. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà khoa học và các cơ quan quản lý trong việc xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển ngành chăn nuôi bò thịt.

5.1. Xây Dựng Khẩu Phần Ăn Cho Bò Thịt Lai

Để xây dựng khẩu phần ăn phù hợp cho bò thịt lai, cần chú ý đến các yếu tố như giống bò, giai đoạn phát triển, điều kiện chăn nuôi và nguồn thức ăn sẵn có. Khẩu phần ăn cần đảm bảo cung cấp đầy đủ năng lượng, protein, khoáng chất và vitamin. Nên sử dụng các loại thức ăn thô xanh như cỏ, rơm, rạ kết hợp với các loại thức ăn tinh như cám, ngô, đậu tương. Cần điều chỉnh khẩu phần ăn theo từng giai đoạn phát triển của bò thịt để đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho quá trình tăng trưởng.

5.2. Quản Lý Chăn Nuôi Bò Thịt Bền Vững

Để chăn nuôi bò thịt bền vững, cần chú ý đến các yếu tố như quản lý sức khỏe bò thịt, quản lý chất thải và bảo vệ môi trường. Cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh định kỳ, đảm bảo vệ sinh chuồng trại và cung cấp đủ nước sạch cho bò thịt. Cần có biện pháp xử lý chất thải hợp lý để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Nên sử dụng các phương pháp chăn nuôi thân thiện với môi trường, như sử dụng thức ăn hữu cơ và giảm thiểu sử dụng kháng sinh.

VI. Kết Luận Tối Ưu Dinh Dưỡng Cho Chăn Nuôi Bò Thịt Bền Vững

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về mức năng lượng và protein thích hợp cho bò lai F1 (BBB x laiSind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi tại Hà Nội. Việc áp dụng kết quả nghiên cứu này giúp người chăn nuôi bò thịt nâng cao hiệu quả kinh tế và góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi. Cần có thêm các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như giống bò, điều kiện chăn nuôi và nguồn thức ăn đến nhu cầu dinh dưỡng bò thịt.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dinh Dưỡng Bò Thịt

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về dinh dưỡng bò thịt có thể tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như giống bò, điều kiện chăn nuôi và nguồn thức ăn đến nhu cầu dinh dưỡng bò thịt. Cần có các nghiên cứu về khẩu phần ăn tối ưu cho các giống bò lai khác nhau và trong các giai đoạn phát triển khác nhau. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu về ảnh hưởng của dinh dưỡng đến chất lượng thịt bò và các yếu tố liên quan đến chăn nuôi bò thịt bền vững.

6.2. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Chăn Nuôi Bò Thịt

Để phát triển ngành chăn nuôi bò thịt bền vững, cần có các chính sách hỗ trợ từ nhà nước và các cơ quan quản lý. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, giống và thị trường. Cần có các chương trình đào tạo và tập huấn cho người chăn nuôi bò thịt về các kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến và các biện pháp quản lý dinh dưỡng hiệu quả. Cần có các chính sách khuyến khích sử dụng các phương pháp chăn nuôi thân thiện với môi trường và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi đại gia súc, đặc biệt là chăn nuôi bò thịt chất lượng cao, đóng vai trò chiến lược trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam với tổng đàn bò cả nước đạt hơn 5,5 triệu con và đàn trâu đạt 2,66 triệu con. Tại thành phố Hà Nội, tổng đàn bò thịt duy trì ở mức trên 145.000 con, trong đó tỷ lệ bò lai Zebu và lai Sind chiếm khoảng 75%. Riêng địa bàn huyện Ba Vì, tổng đàn trâu bò đạt 38.359 con phân bố tại 31 xã, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển các giống bò chuyên thịt cao sản. Tuy nhiên, năng suất và chất lượng thịt thương phẩm thực tế vẫn chưa tương xứng với tiềm năng di truyền do khẩu phần dinh dưỡng của nông hộ còn mang tính tận dụng, thiếu cân đối nghiêm trọng giữa năng lượng và protein.

Vấn đề đặt ra là việc du nhập giống bò siêu thịt Blanc Bleu Belge (BBB) phối tinh với bò cái nền Lai Sind đã tạo ra thế hệ con lai F1 (BBB x Lai Sind) có tiềm năng sinh trưởng vượt trội, nhưng lại thiếu hụt một quy trình dinh dưỡng chuẩn hóa cho từng giai đoạn phát triển. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME từ 10,5 đến 11,5 MJ/kg vật chất khô) và protein thô (CP từ 12% đến 14%) đến sức sản xuất của bò lai F1 (BBB x Lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi. Đề tài được triển khai thực nghiệm tại xã Thuần Mỹ, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội trong thời gian từ tháng 7/2016 đến tháng 1/2017.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc xác lập định mức dinh dưỡng tối ưu giúp bò đạt tốc độ tăng trọng bình quân trên 1.050 g/con/ngày, kiểm soát chi phí thức ăn ở mức 41.120 đồng/kg tăng khối lượng, đồng thời cung cấp căn cứ kỹ thuật chuẩn xác để hoàn thiện quy trình chăn nuôi bò thịt cao sản tại các vùng phụ cận đô thị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết sinh lý tiêu hóa và trao đổi chất ở gia súc nhai lại của Preston và Leng, kết hợp hệ thống phân loại xơ của Van Soest. Hệ vi sinh vật dạ cỏ yếm khí gồm vi khuẩn với mật độ 10^9 đến 10^10 tế bào/ml và protozoa với mật độ 10^5 đến 10^6 tế bào/ml đóng vai trò trung tâm trong việc phân giải 70% đến 80% chất xơ và carbohydrate thành các axit béo bay hơi (axetic, propionic, butyric). Các axit béo này cung cấp từ 70% đến 80% tổng năng lượng hấp thu của cơ thể vật chủ.

Song song đó, đề tài ứng dụng hệ thống năng lượng trao đổi ME theo tiêu chuẩn của Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Vương quốc Anh (ARC/AFRC) và tiêu chuẩn năng lượng thuần NE của Viện Nghiên cứu Quốc gia Hoa Kỳ (NRC). Mô hình lý thuyết tập trung vào mối quan hệ tương hỗ giữa nguồn nitơ phân giải trong dạ cỏ (RDP) và năng lượng sẵn có từ quá trình lên men tinh bột nhằm tối đa hóa sinh khối protein vi sinh vật. Các khái niệm trung tâm bao gồm: Năng lượng trao đổi (Metabolizable Energy - ME), Protein thô (Crude Protein - CP), Vật chất khô (Dry Matter - VCK), Tổng chất dinh dưỡng tiêu hóa (Total Digestible Nutrients - TDN), Sinh trưởng tuyệt đối (Average Daily Gain - ADG) và Hệ số chuyển hóa thức ăn (Feed Conversion Ratio - FCR).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 18 cá thể bò lai F1 (BBB x Lai Sind) ở 13 tháng tuổi, cơ cấu giới tính đồng đều với tỷ lệ 50% đực và 50% cái (9 đực, 9 cái), có khối lượng khởi điểm tương đương nhau (~360,5 kg). Bò thí nghiệm được chọn lọc ngẫu nhiên từ đàn bò địa phương khỏe mạnh, được bấm số tai theo dõi cá thể và tẩy sạch ký sinh trùng đường máu, ký sinh trùng đường tiêu hóa trước khi bước vào giai đoạn nuôi thử nghiệm 5 tháng liên tục.

Phương pháp bố trí thí nghiệm tuân thủ mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD) với 3 nghiệm thức dinh dưỡng:

• Nghiệm thức 1: Mật độ ME đạt 10,5 MJ/kg VCK và CP đạt 12,0% VCK (chi phí 3.886 đồng/kg VCK).
• Nghiệm thức 2: Mật độ ME đạt 11,0 MJ/kg VCK và CP đạt 13,0% VCK (chi phí 4.233 đồng/kg VCK).
• Nghiệm thức 3: Mật độ ME đạt 11,5 MJ/kg VCK và CP đạt 14,0% VCK (chi phí 4.573 đồng/kg VCK).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích hóa học thức ăn theo Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN 4325-2007 về lấy mẫu, TCVN 4326:2007 về chất khô, TCVN 4328-2007 theo phương pháp Kjeldahl xác định protein, TCVN 4329:2007 về xơ thô) và công thức Wardeh ước tính ME là nhằm đảm bảo tính đồng nhất và độ chính xác sinh học cao. Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý thống kê bằng phần mềm chuyên dụng theo mô hình phân tích phương sai một nhân tố (ANOVA), sử dụng phép thử Tukey HSD ở mức ý nghĩa thống kê p < 0,05 để so sánh các giá trị trung bình giữa các lô thí nghiệm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát hiện trạng tại xã Thuần Mỹ ghi nhận tổng đàn bò thịt có 351 con. Trong đó, bò Lai Sind chiếm 42,45%, bò lai F1 (Brahman x Lai Sind) chiếm 31,62%, và giống bò lai siêu thịt F1 (BBB x Lai Sind) chiếm 21,65%. Về quy mô chăn nuôi nông hộ tại 30 hộ điều tra, hình thức nuôi nhỏ lẻ dưới 3 con chiếm 53,33%, quy mô từ 3 đến 10 con chiếm 40,00%, và chỉ có 6,67% số hộ đạt quy mô trên 10 con.

Về tốc độ tích lũy khối lượng sống sau 5 tháng nuôi thực nghiệm:

• Khối lượng bò ở Nghiệm thức 1 tăng từ 361,00 kg lên 505,83 kg.
• Khối lượng bò ở Nghiệm thức 2 tăng từ 360,17 kg lên 518,33 kg (cao hơn 12,50 kg so với Nghiệm thức 1).
• Khối lượng bò ở Nghiệm thức 3 tăng từ 360,83 kg lên 521,83 kg (cao hơn 16,00 kg so với Nghiệm thức 1). Sự khác biệt về khối lượng cuối kỳ giữa Nghiệm thức 2 và 3 so với Nghiệm thức 1 có ý nghĩa thống kê rõ rệt (p < 0,05), trong khi chênh lệch giữa Nghiệm thức 2 và Nghiệm thức 3 là không đáng kể (p > 0,05).

Về sinh trưởng tuyệt đối: Tính bình quân toàn giai đoạn 13-18 tháng tuổi, bò ở Nghiệm thức 1 đạt 965,60 g/con/ngày, Nghiệm thức 2 đạt 1.054,40 g/con/ngày (vượt 9,20%), và Nghiệm thức 3 đạt 1.073,30 g/con/ngày (vượt 11,15%). Ở tháng thí nghiệm thứ 5 (18 tháng tuổi), tốc độ tăng khối lượng đạt đỉnh với 1.050,00 g/con/ngày ở Nghiệm thức 1, 1.183,30 g/con/ngày ở Nghiệm thức 2 và 1.205,60 g/con/ngày ở Nghiệm thức 3.

Về hiệu quả kinh tế và sử dụng dưỡng chất: Khẩu phần Nghiệm thức 2 cho thấy hiệu quả vượt trội với mức tiêu tốn 10,24 kg VCK/kg tăng khối lượng, tiêu tốn 107,04 MJ ME và 1.251,0 g protein thô. Chi phí tiền thức ăn trên 1 kg tăng trọng ở Nghiệm thức 2 là thấp nhất, đạt 41.120 đồng/kg, thấp hơn so với Nghiệm thức 1 (41.480 đồng/kg) và thấp hơn rõ rệt so với Nghiệm thức 3 (44.640 đồng/kg).

Thảo luận kết quả

Khả năng tăng trọng vượt trội của bò lai F1 (BBB x Lai Sind) ở mức dinh dưỡng 11,0 MJ ME và 13,0% CP (Nghiệm thức 2) phản ánh sự cân bằng hoàn hảo giữa mật độ năng lượng và protein hòa tan trong dạ cỏ. Mức năng lượng này cung cấp đủ ATP cho hệ vi sinh vật phân giải xơ và tổng hợp protein vi sinh vật tối ưu. Khi tiếp tục tăng mức dinh dưỡng lên 11,5 MJ ME và 14,0% CP (Nghiệm thức 3), tốc độ tăng trọng chỉ cải thiện thêm 18,9 g/ngày (khoảng 1,79%) nhưng không tạo ra sự sai khác có ý nghĩa thống kê, trong khi chi phí thức ăn tăng thêm tới 3.520 đồng cho mỗi kg tăng trọng. Điều này được giải thích là do lượng nitơ dư thừa trong dạ cỏ bị hấp thu qua vách dạ cỏ vào máu, chuyển hóa thành urê tại gan và bài tiết qua nước tiểu, gây tiêu tốn năng lượng của vật chủ.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, mức tăng trọng 1.054,40 g/con/ngày của bò F1 BBB trong đề tài cao hơn đáng kể so với mức 732 đến 845 g/con/ngày trên bò lai F1 Brahman và F1 Charolais trong công bố của Vũ Chí Cương, đồng thời vượt xa mức khối lượng 297,08 kg lúc 18 tháng tuổi của bò lai Droughtmaster trong nghiên cứu của Hoàng Kim Vũ.

Các dữ liệu sinh trưởng tuyệt đối theo từng tháng tuổi và tương quan chi phí thức ăn có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ đường tăng trưởng và biểu đồ cột so sánh chi phí. Biểu đồ cho thấy đường cong tăng trưởng của Nghiệm thức 2 và Nghiệm thức 3 gần như trùng nhau và phân kỳ rõ nét so với Nghiệm thức 1 từ tháng thứ 16 trở đi, minh chứng rõ ràng cho việc bứt phá thể trọng ở giai đoạn vỗ béo cận xuất chuồng.

Đề xuất và khuyến nghị

• Áp dụng chuẩn khẩu phần hỗn hợp hoàn chỉnh TMR mức 2 cho bò thịt F1 (BBB x Lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi: Thiết lập tỷ lệ phối trộn khẩu phần gồm 12,0% rơm khô, 21,0% cây ngô ủ chua, 8,0% củ sắn ủ chua, 42,68% bột ngô, 6,0% khô dầu đậu tương, 5,0% bã bia, 5,0% rỉ mật và 0,32% urê tính theo vật chất khô. Hướng tới mục tiêu đạt tăng trọng trên 1.050 g/con/ngày và kiểm soát giá thành thức ăn dưới 42.000 đồng/kg tăng khối lượng. Thời gian triển khai ngay trong chu kỳ nuôi 5 tháng trước khi xuất bán. Chủ thể thực hiện là các hộ chăn nuôi và chủ trang trại bò thịt.
• Quy hoạch mở rộng quy mô đàn và chuyển đổi diện tích trồng cỏ: Vận động các nông hộ nâng quy mô chăn nuôi từ mức dưới 3 con/hộ (chiếm 53,33%) lên quy mô gia trại từ 10 đến 30 con/hộ. Chuyển đổi tối thiểu 25% diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả sang trồng cỏ voi VA06 và ngô sinh khối để chủ động nguồn thức ăn thô xanh ủ chua quanh năm. Thời gian thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030. Chủ thể thực hiện là Ủy ban nhân dân xã Thuần Mỹ phối hợp cùng Phòng Nông nghiệp huyện Ba Vì.
• Mở rộng mạng lưới thụ tinh nhân tạo giống bò BBB chất lượng cao: Tăng tỷ lệ đàn bò lai F1 BBB từ 21,65% lên mức trên 40% tổng đàn bò thịt toàn huyện thông qua chính sách trợ giá tinh bò đông lạnh dạng cọng rạ và hỗ trợ vật tư thú y. Đảm bảo tỷ lệ thụ thai đạt trên 75% ngay ở lứa phối đầu tiên. Thời gian thực hiện định kỳ hằng năm. Chủ thể thực hiện là Trung tâm Phát triển Chăn nuôi Hà Nội và Trạm Thú y huyện Ba Vì.
• Chuẩn hóa quy trình thú y phòng bệnh và công nghệ chế biến phụ phẩm nông nghiệp: Bắt buộc thực hiện tẩy giun sán đường tiêu hóa và tiêm phòng đầy đủ các bệnh truyền nhiễm (lở mồm long móng, tụ huyết trùng) trước 13 tháng tuổi; áp dụng kỹ thuật ủ chua thân cây ngô với men vi sinh nhằm giảm 15% tổn thất dinh dưỡng sau thu hoạch. Thời gian thực hiện trước mỗi đợt nhập đàn vỗ béo. Chủ thể thực hiện là các tổ hợp tác chăn nuôi và hộ gia đình liên kết.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Chủ trang trại và nông hộ chăn nuôi bò thịt: Nắm bắt chính xác công thức phối trộn thức ăn TMR tối ưu (11,0 MJ ME và 13,0% CP) tận dụng phụ phẩm sẵn có như rơm lúa, bã bia, rỉ mật để cắt giảm chi phí chăn nuôi xuống 41.120 đồng/kg tăng khối lượng, nâng cao hiệu quả kinh tế và rút ngắn thời gian nuôi vỗ béo.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ thuật viên chăn nuôi cơ sở: Sử dụng các số liệu thực chứng làm cẩm nang hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng các mô hình trình diễn chăn nuôi bò lai BBB thâm canh tại địa phương và chuyển giao công nghệ ủ chua thức ăn thô xanh cho người dân.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Tham khảo bức tranh thực trạng về cơ cấu giống (42,45% Lai Sind, 21,65% BBB) và phân bố quy mô nông hộ tại Ba Vì để xây dựng các đề án hỗ trợ giống bò thịt chất lượng cao, quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung đến năm 2030.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Chăn nuôi - Dinh dưỡng gia súc: Sử dụng tài liệu như một nghiên cứu điển hình về phương pháp bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD), quy trình phân tích tiêu chuẩn TCVN và mô hình hồi quy đánh giá trao đổi chất trong dạ cỏ gia súc nhai lại.

Câu hỏi thường gặp

• Khẩu phần dinh dưỡng tối ưu cho bò lai F1 (BBB x Lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi là bao nhiêu? Mức dinh dưỡng tối ưu theo nghiên cứu là mật độ năng lượng trao đổi đạt 11,0 MJ ME/kg VCK kết hợp hàm lượng protein thô 13,0% VCK. Mức này giúp bò đạt tăng trọng 1.054,40 g/con/ngày, tiêu tốn 10,24 kg VCK/kg tăng khối lượng và chi phí thức ăn thấp nhất là 41.120 đồng/kg.

• Tăng mức năng lượng lên 11,5 MJ ME và protein lên 14% có giúp bò lớn nhanh hơn và mang lại lợi nhuận cao hơn không? Tăng dinh dưỡng lên 11,5 MJ ME và 14% CP chỉ giúp tăng trọng nhích nhẹ lên 1.073,30 g/con/ngày (không có ý nghĩa thống kê so với mức 11,0 MJ ME). Tuy nhiên, chi phí thức ăn bị đội lên 44.640 đồng/kg tăng khối lượng (tăng 3.520 đồng/kg), làm giảm đáng kể lợi nhuận chăn nuôi.

• Khối lượng bò F1 (BBB x Lai Sind) khi kết thúc giai đoạn 18 tháng tuổi đạt mức bao nhiêu kg? Khi áp dụng khẩu phần dinh dưỡng hợp lý, khối lượng bò bình quân lúc 18 tháng tuổi đạt từ 505,83 kg đến 521,83 kg. Ở công thức tối ưu (Nghiệm thức 2), bò đạt khối lượng trung bình 518,33 kg (trong đó bò đực đạt 538,00 kg và bò cái đạt 498,67 kg), vượt trội hơn 40% so với các giống bò lai thông thường.

• Khẩu phần hoàn chỉnh TMR tối ưu gồm những nguyên liệu chính nào và tỷ lệ ra sao? Khẩu phần tối ưu tính theo vật chất khô gồm: rơm khô 12,0%, cây ngô cả bắp ủ chua 21,0%, củ sắn ủ chua 8,0%, bột ngô 42,68%, khô đỗ tương 6,0%, bã bia 5,0%, rỉ mật 5,0% và urê 0,32%. Sự kết hợp này tạo độ ẩm thích hợp và cân đối tỷ lệ xơ thô với tinh bột.

• Thực trạng cơ cấu giống và quy mô nuôi bò thịt tại địa bàn huyện Ba Vì hiện nay như thế nào? Toàn huyện Ba Vì có đàn trâu bò đạt 38.359 con tại 31 xã. Tại xã Thuần Mỹ, bò Lai Sind chiếm 42,45%, F1 Brahman chiếm 31,62% và F1 BBB chiếm 21,65%. Tuy nhiên, quy mô nông hộ nhỏ lẻ dưới 3 con vẫn chiếm đa số với 53,33%, quy mô trên 10 con mới chỉ đạt 6,67%.

Kết luận

• Xác lập chính xác định mức dinh dưỡng chuẩn cho bò lai F1 (BBB x Lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi với mức năng lượng trao đổi 11,0 MJ ME/kg VCK và protein thô 13,0% VCK.
• Chứng minh khả năng sinh trưởng vượt trội của bò lai BBB với tốc độ tăng trọng bình quân 1.054,40 g/con/ngày, khối lượng kết thúc 18 tháng tuổi đạt 518,33 kg.
• Tối ưu hóa hiệu quả sử dụng thức ăn ở mức 10,24 kg VCK/kg tăng khối lượng, hạ giá thành chi phí thức ăn xuống mức tối thiểu 41.120 đồng/kg tăng khối lượng.
• Khái quát bức tranh chăn nuôi tại Ba Vì với 21,65% đàn bò lai BBB nhưng quy mô nhỏ lẻ dưới 3 con còn chiếm tới 53,33%, chỉ rõ dư địa phát triển trang trại tập trung.
• Đề xuất lộ trình đồng bộ từ kỹ thuật phối trộn TMR, mở rộng diện tích thức ăn xanh đến chính sách thụ tinh nhân tạo giai đoạn 2026-2030.

Các chủ trang trại, nông hộ và doanh nghiệp chăn nuôi cần nhanh chóng áp dụng công thức khẩu phần 11,0 MJ ME và 13,0% CP để khai thác triệt để ưu thế lai, rút ngắn chu kỳ vỗ béo và tối đa hóa lợi nhuận kinh tế từ đàn bò thịt cao sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VIẾT NGUYÊN HIỆN TRẠNG CHĂN NUÔI BÒ THỊT VÀ NGHIÊN CỨU MỨC NĂNG LƯỢNG VÀ PROTEIN THÍCH HỢP CHO BÒ LAI (BBB X LAISIND) GIAI ĐOẠN 13-18 THÁNG TUỔI NUÔI TẠI XÃ THUẦN MỸ, HUYỆN BA VÌ, TP. HÀ NỘI Chuyên ngành: Chăn nuôi Mã ngành: 60 62 01 05 Hướng dẫn khoa học: TS. Lê Việt Phương NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Viết Nguyên i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Lê Việt Phương - Học viện Nông nghiệp Việt Nam dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Dinh dưỡng và Thức ăn, Khoa Chăn nuôi – Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Viết Nguyên ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục sơ đồ, đồ thị. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài. Trao đổi năng lượng ở gia súc nhai lại.

Quá trình tiêu hóa thức ăn và trao đổi chất trong dạ cỏ của loài nhai lại. Phương pháp xác định các loại năng lượng của thức ăn cho gia súc nhai lại. Các hệ thống năng lượng trong dinh dưỡng gia súc nhai lại. Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài.

Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều tra tình hình chăn nuôi trâu bò tại huyện ba vì, cơ cấu đàn bò theo giống và quy mô chăn nuôi bò thịt tại xã thuần mỹ.

Nghiên cứu mức năng lượng và protein thích hợp cho bò lai (bbb x lai sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi nuôi tại xã thuần mỹ, huyện ba vì, tp. Phương pháp nghiên cứu. Ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi và protein trong khẩu phần ăn cho nhóm bò lai (bbb x lai sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi. Phương pháp phân tích thức ăn.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Điều tra tình hình chăn nuôi trâu bò tại huyện ba vì, cơ cấu đàn. Tình hình chăn nuôi trâu bò của huyện ba vì.

Cơ cấu đàn bò thịt theo giống của xã thuần mỹ. Quy mô chăn nuôi bò thịt tại xã thuần mỹ. Khả năng sinh trưởng của bò f1 (bbb x laisind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi. Khối lượng sống.

Sinh trưởng tuyệt đối. Sinh trưởng tương đối. Khả năng thu nhận thức ăn của bò lai f1 (bbb x laisind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi. Hiệu quả sử dụng thức ăn của bò thí nghiệm.

Kết luận và kiến nghị. 48 Tài liệu tham khảo. 54 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BBB Blanc Bleu Belge Cs Cộng sự Cv Hệ số biến động ĐC Đối chứng ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hiệp quốc GT Giới tính KLCT Khối lượng cơ thể KP Khẩu phần Mean (M) Giá trị trung bình NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NT Nghiệm thức SE Sai số tiêu chuẩn SS Sơ sinh TA Thức ăn TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên TTNC Trung tâm nghiên cứu TTTA Tiêu tốn thức ăn VCK Vật chất khô VSV Vi sinh vật v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Sơ đồ bố trí thí nghiệm.

Khẩu phần thí nghiệm. Bảng thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của thức ăn thí nghiệm. Khẩu phần thí nghiệm. Tình hình chăn nuôi trâu bò của huyện Ba vì.

Cơ cấu các giống bò thịt nuôi tại xã Thuần Mỹ. Quy mô chăn nuôi bò của xã Thuần Mỹ. Khối lượng bò trong các tháng thí nghiệm (kg). Sinh trưởng tuyệt đối của bò thí nghiệm (g/con/ngày).

Sinh trưởng tương đối của bò thí nghiệm (%). Thức ăn thu nhận (kg VCK/con/ ngày). Hiệu quả sử dụng thức ăn (kg VCK/kg tăng khối lượng). Tiêu tốn năng lượng/kg tăng khối lượng ở bò thí nghiệm.

Tiêu tốn protein/kg tăng khối lượng ở bò thí nghiệm. Tiền chi phí thức ăn /kg tăng khối lượng.47 vi DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ Sơ đồ 2. Tiêu hoá prôtein và carbohydrate trong dạ cỏ. Quá trình chuyển hoá hợp chất chứa ni tơ trong dạ cỏ của gia súc nhai lại.

Khối lượng bò qua các tháng thí nghiệm (kg). Sinh trưởng tuyệt đối của bò thí nghiệm giai đoạn 13-18 tháng tuổi. Sinh trưởng tương đối của bò thí nghiệm (%). Thức ăn thu nhận (kg VCK/con/ ngày).

Hiệu quả sử dụng thức ăn (kg VCK/kg tăng khối lượng). Tiêu tốn năng lượng/kg tăng khối lượng ở bò thí nghiệm. Tiêu tốn protein/ kg tăng khối lượng (g protein thô/kg tăng KL). Tiền chi phí thức ăn /kg tăng khối lượng .47 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Viết Nguyên Tên luận văn: “Hiện trạng chăn nuôi bò thịt và nghiên cứu mức năng lượng và protein thích hợp cho bò lai (BBB x Lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi nuôi tại xã Thuần Mỹ, huyện Ba Vì, TP.

Ngành: Chăn nuôi Mã số: 60 62 01 05 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá được ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi (ME) và protein thô trong khẩu phần ăn cho bò lai (BBB x lai Sind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi nuôi tại Ba vì, Hà Nội. Nội dung nghiên cứu: - Ảnh hưởng của các mức năng lượng trao đổi và protein trong khẩu phần ăn cho nhóm bò lai (BBB x lai Sind) giai đoạn 13 - 18 tháng tuổi các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm: + Thức ăn thu nhận của bò; + Tăng khối lượng bò; + Tiêu tốn thức ăn cho tăng khối lượng; + Tiền chi phí thức ăn cho tăng khối lượng. Phương pháp nghiên cứu Đề tài tiến hành thử nghiệm 3 mức năng lượng và protein trong khẩu phần ăn như sau: Nghiệm thức 1: Mật độ ME là 10,5Mj/kg CK khẩu phần và protein thô là 12% (tính theo CK khẩu phần). Nghiệm thức 2: Mật độ ME là 11,0Mj/kg CK khẩu phần và protein thô là 13,0% (tính theo CK khẩu phần).

Nghiệm thức 3: Mật độ ME là 11,5Mj/kg CK khẩu phần và protein thô là 14% (tính theo CK khẩu phần). Thí nghiệm được bố trí theo mô hình khối ngẫu nhiên hoàn toàn. viii Trước khi thí nghiệm, bò được tẩy ký sinh trùng, bấm số tai nuôi riêng rẽ để theo dõi các chỉ tiêu theo từng cá thể. Trong thí nghiệm, điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh, thú y ở bò các nghiệm thức là như nhau (theo quy trình của công ty cổ phần giống gia súc Hà Nội) chỉ khác biệt duy nhất là: bò ở mỗi nghiệm thức được ăn 1 khẩu phần ăn hỗn hợp hoàn chỉnh riêng.

Kết quả nghiên cứu Qua kết quả thu được từ thí nghiệm, chúng tôi sơ bộ rút ra một số kết luận như sau: 1. Bò lai F1 (BBB x laiSind) giai đoạn 13-18 tháng tuổi được sử dụng khẩu phần có các mức năng lượng ME và protein thô trong chất khô khẩu phần lần lượt là 10,5 Mj/kg và 12%; 11,0 Mj/kg và 13,0% ; 11,5Mj/kg và 14% đều có khả năng sinh trưởng tốt, tăng trọng trung bình từ 965,6-1073,3 g/con/ngày. Sử dụng khẩu phần có mức năng lượng trao đổi và protein thô trong chất khô là 11,0 Mj/kg CK và 13,0% có hiệu quả cao nhất, tiêu tốn CK, tiêu tốn protein, tiền chi phí TA/kg tăng khối lượng là thấp nhất- các chỉ tiêu này lần lượt là 10,24 kg VCK/kg tăng khối lượng, 107,04MjME; 1251,0 g protein thô; 41.120 đ/ kg tăng khối lượng. ix THESIS ABSTRACT Author: Nguyen Viet Nguyen Thesis title: “The situation of beef cattle production and study on appropriate energy and protein levels for hybrid cows (BBB x Lai Sind) for 13-18 months in Thuan My commune, Ba Vi district, Hanoi”.

The specialization: Animal Science Code: 60 62 01 05 Training Institute: Vietnam National University of Agriculture STUDY OBJECTIVES Evaluate the effect of exchange energy levels (ME) and crude protein in diets for 13-18 month hybrid cows (BBB x Lai Sind) in Ba Vi, Hanoi. STUDY CONTENTS Research indicators on the effect of exchange energy and protein levels in diets for hybrid cows (BBB x lai Sind) between 13 and 18 months of age included: + Feed intake of cows; + Increasing of cows weight; + Feed consumption for volume increase; + Feed costs for volume increase. STUDY METHODS The subject tested three levels of energy and protein in the cow diet as follows: Treatment 1: ME density was 10.5 MJ/kg dry matter and crude protein was 12% (calculated on dry basis). Treatment 2: ME density was 11.0 MJ/kg dry matter and crude protein was 13.

Treatment 3: Meal density was 11.5 MJ/kg dry matter and crude protein was 14% (calculated on dry basis). Selection of 18 cows in 13 months of age (ratio of male/female is 50/50), have the same volume and has divided into three treatment. The experiment was arranged in a randomized block model. Before the experiment, cows were cleansed with parasites, dialed individual ears to observe the individual indicators.

In the experiment, the criteria of conditions of care, feeding and veterinary hygiene of cows have the same treatment (according to the x process of Ha Noi cattle breed stock company).