CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Một số khái niệm cơ bản & cơ sở lý luận về dịch vụ đặt xe công nghệ 1. Khái niệm về dịch vụ đặt xe công nghệ Dịch vụ đặt xe công nghệ được định nghĩa là “nền tảng nơi cá nhân có thể đặt xe và trả tiền cho chuyến đi từ tài xế chuyên nghiệp hoặc bán thời gian thông qua một ứng dụng công nghệ, ví dụ công nghệ GPS” (Clewlow và Mishra, 2017). Một số ví dụ tiêu biểu về dịch vụ xe công nghệ bao gồm Uber, Lyft, Grab, và Gojek.
Những dịch vụ này thường sử dụng hệ thống định vị GPS để xác định vị trí của người dùng và tài xế, cung cấp tính năng thanh toán điện tử thông qua thẻ tín dụng hoặc ví điện tử, và cho phép người dùng đánh giá và đánh giá tài xế sau mỗi chuyến đi. Đặc điểm của dịch vụ đặt xe công nghệ Dịch vụ là một dạng sản phẩm bao gồm các hoạt động, lợi ích hoặc sự thỏa mãn được đưa ra tiêu thụ với đặc điểm vô hình, không dẫn đến việc sở hữu một thứ gì. Có bốn đặc tính chính của dịch vụ, bao gồm tính vô hình, tính không thể tách rời, tính đa dạng và tính không lưu trữ được. Khi xét trên dịch vụ đặt xe, đặc điểm của dịch vụ này có một số nét riêng biệt như sau: - Giải pháp công nghệ có tính sáng tạo cao Dịch vụ đặt xe công nghệ là một giải pháp công nghệ có tính sáng tạo cao bởi vì nó ứng dụng các công nghệ tiên tiến để giải quyết một vấn đề đã tồn tại từ lâu là nhu cầu đi lại của con người.
Trước khi có dịch vụ đặt xe công nghệ, người dùng chỉ có thể đặt xe qua tổng đài hoặc vẫy xe ngoài đường. Những cách thức này không mang lại nhiều tiện lợi, đặc biệt là trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng phát triển. Dịch vụ đặt xe công nghệ đã giải quyết những vấn đề này bằng cách ứng dụng các công nghệ như: Công nghệ bản đồ: Công nghệ bản đồ giúp người dùng xác định vị trí của mình và của tài xế một cách chính xác, từ đó giúp tài xế tìm được khách hàng nhanh chóng và thuận tiện hơn. Công nghệ định vị GPS: Công nghệ định vị GPS giúp tài xế và khách hàng theo dõi vị trí của nhau trong thời gian thực, từ đó giúp người dùng yên tâm hơn khi di chuyển.
Công nghệ thanh toán điện tử: Công nghệ thanh toán điện tử giúp người dùng thanh toán cước xe một cách nhanh chóng và tiện lợi. 14 Ngoài ra, dịch vụ đặt xe công nghệ còn liên tục đổi mới và nâng cấp các tính năng để mang lại trải nghiệm tốt hơn cho người dùng. Ví dụ, các ứng dụng đặt xe hiện nay đã tích hợp thêm nhiều tiện ích như: Tính năng chia sẻ chuyến đi: Tính năng này giúp người dùng giảm chi phí đi lại khi đi cùng nhiều người. Tính năng đặt xe trước: Tính năng này giúp người dùng đặt xe trước để đảm bảo có xe khi cần.
Tính năng đánh giá tài xế: Tính năng này giúp người dùng đánh giá chất lượng dịch vụ của tài xế, từ đó giúp các ứng dụng đặt xe cải thiện chất lượng dịch vụ. Với những ứng dụng công nghệ tiên tiến và tính năng đa dạng, dịch vụ đặt xe công nghệ đã trở thành một giải pháp di chuyển tiện lợi, an toàn và tiết kiệm cho người dùng. Đây là một ví dụ điển hình về tính sáng tạo của công nghệ trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn của cuộc sống. - Tính tiện lợi và dễ sử dụng Dịch vụ đặt xe công nghệ mang lại sự tiện lợi và dễ sử dụng cho người dùng thông qua các tính năng sau: Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh có kết nối Internet, người dùng có thể dễ dàng đặt xe bất cứ lúc nào, bất cứ nơi nào.
Ứng dụng đặt xe có giao diện thân thiện, dễ sử dụng, ngay cả với những người không am hiểu công nghệ. Các bước đặt xe đơn giản, nhanh chóng, chỉ cần vài thao tác là người dùng đã có thể có một chiếc xe cho chuyến đi của mình. - Tính minh bạch trong lộ trình và thanh toán Dịch vụ đặt xe công nghệ mang lại tính minh bạch trong lộ trình và thanh toán cho người dùng thông qua các tính năng sau: Trước khi đặt xe, người dùng có thể biết trước lộ trình và giá cước của chuyến đi. Trong quá trình di chuyển, người dùng có thể theo dõi lộ trình của mình trên ứng dụng.
Cước phí của chuyến đi được tính toán dựa trên khoảng cách và thời gian di chuyển, được hiển thị rõ ràng trên ứng dụng trước khi người dùng đặt xe. - Tính thông tin cụ thể và rõ ràng Dịch vụ đặt xe công nghệ mang lại tính thông tin cụ thể và rõ ràng cho người dùng thông qua các tính năng sau: Ứng dụng đặt xe cung cấp đầy đủ thông tin về tài xế, bao gồm tên, số điện thoại, biển số xe, hình ảnh,. 15 Ứng dụng đặt xe cũng cung cấp các thông tin về khuyến mãi, ưu đãi,. cho người dùng.
Tóm lại, dịch vụ đặt xe công nghệ là một giải pháp di chuyển tiện lợi, an toàn và tiết kiệm, mang lại nhiều lợi ích cho người dùng. Với những đặc điểm nổi bật như tính sáng tạo cao, tính tiện lợi và dễ sử dụng, tính minh bạch trong lộ trình và thanh toán, tính thông tin cụ thể và rõ ràng, dịch vụ đặt xe công nghệ đã trở thành một xu hướng di chuyển phổ biến trong thời đại công nghệ hiện nay. Khái quát về hành vi mua của người tiêu dùng Hành vi mua hàng của người tiêu dùng là toàn bộ hành động mà người tiêu dùng bộc lộ ra trong quá trình trao đổi sản phẩm, bao gồm: điều tra, mua sắm, sử dụng, đánh giá và chi tiêu cho hàng hóa và dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu của họ. Mô hình hành vi mua của người tiêu dùng được sử dụng để mô tả mối quan hệ giữa ba yếu tố: Các kích thích bên ngoài, hộp đen khách hàng và các đáp ứng của người tiêu dùng.
- Các kích thích bên ngoài: là tất cả các tác nhân, lực lượng bên người người tiêu dùng có thể gây ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Chúng được chia ra làm 2 nhóm chính. Nhóm 1: Các tác nhân kích thích của marketing: sản phẩm, giá cả, phân phối và xúc tiến. Các tác nhân này nằm trong khả năng kiểm soát của các doanh nghiệp.
Nhóm 2: Các tác nhân kích thích không thuộc quyền kiểm soát tuyệt đối của các doanh nghiệp, bao gồm: môi trường kinh tế, môi trường văn hóa, môi trường công nghệ và môi trường xã hội. - Hộp đen khách hàng hay hộp đen ý thức của người tiêu dùng: là cách gọi bộ não của con người và cơ chế hoạt động của nó trong việc tiếp nhận, xử lý các kích thích và đề xuất các giải pháp đáp ứng trở lại các kích thích. “Hộp đen” khách hàng được chia thành 2 phần: 16 Phần thứ nhất - Các đặc trưng của khách hàng. Nó có ảnh hưởng cơ bản đến việc người tiêu dùng sẽ tiếp nhận các kích thích và phản ứng đáp lại các tác nhân đó như thế nào? Phần thứ hai - Quá trình quyết định mua của khách hàng (người tiêu dùng) là toàn bộ lộ trình người tiêu dùng thực hiện các hoạt động liên quan đến sự xuất hiện của ước muốn, tìm kiếm thông tin, mua sắm, tiêu dùng và cảm nhận họ có được khi tiêu dùng sản phẩm.
Kết quả mua sắm sản phẩm của người tiêu dùng sẽ phụ thuộc vào các bước của lộ trình này có được thực hiện trôi chảy hay không. - Các đáp ứng của người tiêu dùng: là những phản ánh của người tiêu dùng bộc lộ trong quá trình trao đổi mà ta có thể quan sát được. Chẳng hạn, hành vi tìm kiếm thông tin về hàng hóa, dịch vụ; lựa chọn hàng hóa, nhãn hiệu, nhà cung ứng; lựa chọn thời gian, địa điểm, khối lượng mua sắm…. Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ đặt xe công nghệ Quyết định sử dụng dịch vụ đặt xe công nghệ có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.
Dưới đây là một số yếu tố quan trọng có thể ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ đặt xe công nghệ: - Tiện lợi: Dịch vụ đặt xe công nghệ mang lại sự tiện lợi cho khách hàng ở nhiều khía cạnh, bao gồm: dễ dàng đặt xe, theo dõi vị trí xe, thanh toán linh hoạt…. Bên cạnh đó, dịch vụ còn cung cấp đa dạng loại xe và nhiều dịch vụ đi kèm. - Chi phí: Các dịch vụ đặt xe truyền thống sẽ thường có mức giá cố định. Ví dụ như taxi truyền thống sẽ tính phí theo đồng hồ đo được gắn trên xe Taxi.
Và thường sẽ không có chính sách giá linh hoạt và giá cước có thể tăng khi vào giờ cao điểm. Còn đối với dịch vụ đặt xe công nghệ sẽ có những chính sách giá linh hoạt và thường áp dụng giá cước động. Một trong những điểm đặc biệt của dịch vụ đặt xe công nghệ là các chương trình khuyến mãi, voucher giảm giá,. khiến cho dịch vụ đặt xe truyền thống có chi phí rẻ hơn tương đối so với dịch vụ truyền thống.
- Chất lượng dịch vụ và đánh giá tài xế: Hệ thống đánh giá tài xế và phản hồi từ khách hàng của dịch vụ đặt xe công nghệ cũng là một điểm rất thu hút người tiêu dùng sử dụng dịch vụ này. Bởi học có thể xem đánh giá của người khác và chọn tài xế dựa trên thông tin được hiển thị trên hệ thống. Từ đó mà dịch vụ đã trở nên minh bạch và đánh giá công khai cũng giúp cải thiện chất lượng dịch vụ - Tiếp cận: Với sự tiến bộ không ngừng của công nghệ, dịch vụ đặt xe công nghệ ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến, đa dạng và tiện ích. Thị trường này không chỉ chứng kiến sự đa dạng hóa trong loại hình dịch vụ mà còn có sự gia tăng đáng kể về số lượng nhà cung ứng, tạo nên một môi trường đầy tiềm năng.
Khả năng tiếp cận của khách 17 hàng đối với các dịch vụ đặt xe công nghệ trở nên mở rộng hơn bao giờ hết. Đa dạng về loại hình dịch vụ, từ xe thông thường đến xe cao cấp, đáp ứng nhu cầu di chuyển của mọi đối tượng. Điều này không chỉ giúp khách hàng dễ dàng lựa chọn phương tiện phù hợp với nhu cầu cụ thể mà còn tăng cường trải nghiệm cá nhân hóa.