Luận văn thạc sĩ về biện pháp kỹ thuật trồng rừng hỗn loài cây lá rộng bản địa cung cấp gỗ lớn

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu hay nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng hỗn loài cây lá rộng bản địa cung cấp gỗ lớn ở, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Hoàng Văn Thắng
• Người hướng dẫn: TS. Võ Đại Hải
• Trường học: Trường đại học lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật trồng rừng hỗn loài cây lá rộng bản địa cung cấp gỗ lớn ở Ngọc Lặc - Thanh Hoá và Cầu Hai - Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Tây

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu trồng rừng hỗn loài cây lá rộng

Nghiên cứu về trồng rừng hỗn loài cây lá rộng tại Ngọc Lặc và Cầu Hai đã thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà khoa học và quản lý rừng. Mục tiêu chính của nghiên cứu này là tìm ra các biện pháp hiệu quả để phát triển rừng hỗn loài, cung cấp gỗ lớn và bảo vệ môi trường. Việc trồng rừng hỗn loài không chỉ giúp tăng cường đa dạng sinh học mà còn cải thiện chất lượng đất và môi trường sống cho các loài động thực vật.

1.1. Lịch sử và tầm quan trọng của rừng hỗn loài

Rừng hỗn loài đã được nghiên cứu từ nhiều năm qua, với nhiều quốc gia áp dụng các phương pháp khác nhau. Tại Việt Nam, việc trồng rừng hỗn loài cây lá rộng đã được thực hiện từ những năm 1931, với nhiều thành công trong việc cải thiện môi trường và kinh tế.

1.2. Các loại cây lá rộng phổ biến trong nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các loại cây như Lim xanh, Gấu, và Cẩm lai là những loài cây chủ yếu được lựa chọn để trồng trong rừng hỗn loài. Những loài này không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu Việt Nam.

II. Vấn đề và thách thức trong trồng rừng hỗn loài

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc trồng rừng hỗn loài cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như quản lý rừng bền vững, sự cạnh tranh giữa các loài cây, và tác động của biến đổi khí hậu là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng. Đặc biệt, việc lựa chọn loài cây phù hợp với từng vùng sinh thái là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của rừng.

2.1. Sự cạnh tranh giữa các loài cây

Cạnh tranh giữa các loài cây trong rừng hỗn loài có thể dẫn đến sự suy giảm sinh trưởng của một số loài. Nghiên cứu cho thấy rằng việc lựa chọn loài cây phù hợp và bố trí hợp lý có thể giảm thiểu tình trạng này.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến sự phát triển của rừng, đặc biệt là trong việc thay đổi lượng mưa và nhiệt độ. Điều này đòi hỏi các biện pháp thích ứng kịp thời để bảo vệ rừng hỗn loài.

III. Phương pháp trồng rừng hỗn loài hiệu quả

Để đạt được hiệu quả cao trong việc trồng rừng hỗn loài, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc lựa chọn giống cây, kỹ thuật trồng và chăm sóc là những yếu tố quyết định đến sự thành công của dự án. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp như tái sinh rừng và quản lý sinh thái có thể mang lại kết quả tốt.

3.1. Kỹ thuật chọn giống cây

Việc chọn giống cây phù hợp với điều kiện sinh thái là rất quan trọng. Các giống cây cần có khả năng sinh trưởng tốt và kháng bệnh để đảm bảo sự phát triển bền vững của rừng.

3.2. Kỹ thuật chăm sóc và bảo vệ rừng

Chăm sóc và bảo vệ rừng là yếu tố then chốt để duy trì sự phát triển của rừng hỗn loài. Các biện pháp như kiểm soát sâu bệnh, tưới nước và bón phân hợp lý sẽ giúp cây phát triển tốt hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả từ các nghiên cứu cho thấy rằng việc trồng rừng hỗn loài cây lá rộng tại Ngọc Lặc và Cầu Hai đã mang lại nhiều lợi ích. Không chỉ tăng cường độ che phủ rừng, mà còn cải thiện chất lượng đất và môi trường sống cho các loài động thực vật. Các mô hình trồng rừng hỗn loài đã được áp dụng thành công tại nhiều địa phương, tạo ra nguồn gỗ lớn và bền vững.

4.1. Các mô hình trồng rừng thành công

Nhiều mô hình trồng rừng hỗn loài đã được triển khai và cho thấy hiệu quả rõ rệt. Các mô hình này không chỉ giúp tăng cường độ che phủ rừng mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

4.2. Tác động đến kinh tế và môi trường

Việc trồng rừng hỗn loài đã góp phần cải thiện kinh tế địa phương, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái. Các nghiên cứu cho thấy rằng rừng hỗn loài có khả năng chống chịu tốt hơn với các tác động từ bên ngoài.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu trồng rừng

Nghiên cứu về trồng rừng hỗn loài cây lá rộng tại Ngọc Lặc và Cầu Hai đã mở ra nhiều triển vọng cho việc phát triển bền vững rừng tại Việt Nam. Các biện pháp và phương pháp được áp dụng trong nghiên cứu sẽ là cơ sở để phát triển các dự án trồng rừng trong tương lai. Cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các kỹ thuật để đảm bảo sự phát triển bền vững của rừng hỗn loài.

5.1. Triển vọng phát triển rừng hỗn loài

Triển vọng phát triển rừng hỗn loài tại Việt Nam là rất lớn. Các chính sách hỗ trợ từ nhà nước và sự tham gia của cộng đồng sẽ là yếu tố quyết định đến sự thành công của các dự án trồng rừng.

5.2. Nhu cầu nghiên cứu và cải tiến kỹ thuật

Cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các kỹ thuật trồng rừng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về gỗ và bảo vệ môi trường. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong việc trồng rừng hỗn loài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp -------------------------------------------- Hoµng v¨n th¾ng Nghiªn cøu mét sè biÖn ph¸p kü thuËt trång rõng hçn loµi c©y l¸ réng b¶n ®Þa cung cÊp gç lín ë Ngäc LÆc - Thanh Ho¸ vµ CÇu Hai - Phó thä Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: TS. Vâ §¹i H¶i Hµ T©y - N¨m 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Trªn thÕ giíi Kinh nghiÖm nhiÒu n¨m vÒ trång rõng ë nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi cho thÊy do rõng trång thuÇn loµi ®· béc lé nhiÒu nh­îc ®iÓm nªn nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi ®· quan t©m nghiªn cøu t¹o lËp c¸c l©m phÇn rõng trång hçn loµi b»ng nhiÒu loµi c©y kh¸c nhau nh»m kinh doanh rõng theo h­íng bÒn v÷ng. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ trång rõng hçn loµi trªn thÕ giíi ®· quan t©m ®Õn mét sè biÖn ph¸p kü thuËt nh­ viÖc chän loµi c©y trång, ph­¬ng thøc, ph­¬ng ph¸p trång vµ mèi quan hÖ gi÷a qua l¹i gi÷a c¸c loµi c©y trong c¸c m« h×nh rõng trång hçn loµi.

C¸c nghiªn cøu liªn quan ®Õn chän loµi c©y trång ®· ®­îc thùc hiÖn tõ khi loµi ng­êi biÕt trång rõng. B¾t ®Çu tõ nh÷ng thÝ nghiÖm th¨m dß ®Õn kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø, c¸c thÝ nghiÖm ®­îc bè trÝ mét c¸ch nghiªm ngÆt theo c¸c nguyªn t¾c khoa häc ®Ó tõ ®ã chän ®­îc loµi thÝch hîp cho mçi vïng sinh th¸i. T¹i nhiÒu n­íc ®· cã mét sè nghiªn cøu dïng c¸c m« h×nh to¸n ®Ó tèi ­u c¬ cÊu c©y trång cho tõng vïng. ë c¸c n­íc vïng «n ®íi sè loµi c©y chÝnh dïng trong trång rõng th­êng rÊt Ýt, nªn ng­êi ta ®· t×m hiÓu mèi quan hÖ gi÷a c©y vµ lËp ®Þa rÊt cô thÓ, chi tiÕt cho tõng loµi (dÉn theo TrÇn V¨n Con, 2005) [10].

Nghiªn cøu vÒ rõng trång hçn loµi ®· ®­îc c¸c n­íc ch©u ¢u tiÕn hµnh tõ nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 19. §iÓn h×nh lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu trång hçn loµi Quercus vµ Ulmus campestris víi tªn kiÓu hçn loµi Donsk cña t¸c gi¶ Tikhanop (1872). Trong m« h×nh nµy do ®Æc tÝnh sinh vËt häc vµ mèi quan hÖ qua l¹i gi÷a c¸c loµi c©y ch­a ®­îc nghiªn cøu kü, do ®ã loµi Ulmus campestris víi ®Æc tÝnh sinh tr­ëng nhanh h¬n nªn sau khi trång vµi n¨m ®· lÊn ¸t loµi Quercus. §Ó gi¶i quyÕt sù c¹nh tranh nµy n¨m 1884 t¸c gi¶ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Polianxki ®· c¶i tiÕn kiÓu hçn loµi Donsk song vÉn kh«ng thµnh c«ng.

Mét sè t¸c gi¶ kh¸c nh­ Kharitonovis (1950); Grixenco (1951); Timofeev (1951); Encova (1960) vµ c¸c céng sù ®· ph©n tÝch nguyªn nh©n thÊt b¹i cña kiÓu Donsk vµ chØ ra r»ng c¸c phitonxit cña loµi Ulmus campestris ®· t¸c ®éng xÊu tíi loµi c©y Quercus. Nghiªn cøu vÒ ¶nh h­ëng t­¬ng hç gi÷a c¸c loµi, c¸c t¸c gi¶ cho r»ng sù c¶m nhiÔm t­¬ng hç lµ yÕu tè quan träng khi lý gi¶i c¬ chÕ c¹nh tranh sinh häc cña thùc vËt [39]. Trªn c¬ së nghiªn cøu t¹o rõng hçn loµi gi÷a Quercus vµ Fraxinus, t¸c gi¶ JB.J Wormald (1994) cho thÊy sinh tr­ëng cña Quercus trång hçn loµi tèt h¬n Quercus trång thuÇn loµi. Ngoµi ra, khi trång Quercus hçn loµi víi c¸c loµi c©y kh¸c theo b¨ng hÑp (3 - 4 hµng) hoÆc theo hµng còng cho thÊy sinh tr­ëng cña Quercus tèt h¬n [36].

KÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ rõng trång hçn loµi c¸c t¸c gi¶ trªn ®Òu cho r»ng viÖc bè trÝ c¸c loµi c©y trong m« h×nh rõng trång hçn loµi th­êng cã ¶nh h­ëng tíi sinh tr­ëng cña chóng tïy theo sè c¸ thÓ vµ cù ly trång tõng loµi. Kolexnitsenko (1977) khi nghiªn cøu vÒ sù phèi hîp gi÷a c¸c loµi c©y gç trong trång rõng hçn loµi ®· ®óc kÕt ®­îc 5 nguyªn t¾c lùa chän loµi c©y trång, ®ã lµ:  Nguyªn t¾c kinh nghiÖm.  Nguyªn t¾c kiÓu l©m h×nh häc.  Nguyªn t¾c sinh vËt dinh d­ìng.

 Nguyªn t¾c c¶m nhiÔm t­¬ng hç. Cã thÓ nãi ®©y lµ nh÷ng nguyªn t¾c rÊt c¬ b¶n vµ t­¬ng ®èi toµn diÖn vÒ c¸c lÜnh vùc cña rõng trång hçn loµi. §Ó x©y dùng thµnh c«ng c¸c m« h×nh rõng trång hçn loµi cÇn ph¶i dùa vµo 5 nguyªn t¾c trªn. Trong ®ã nguyªn t¾c c¶m nhiÔm t­¬ng hç lµ rÊt quan träng vµ ph¶i cÇn cã thêi gian dµi nghiªn cøu.

Nh×n chung, c¸c nguyªn t¾c nµy ph¶n ¸nh ®­îc mèi quan hÖ bªn trong vµ cã tÝnh chi phèi tíi sù tån t¹i vµ sinh tr­ëng cña c¸c loµi. Sù ph©n lo¹i theo ®Æc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 ®iÓm ho¹t hãa cña chóng nh­ kÝch thÝch, øc chÕ hoÆc k×m h·m qu¸ tr×nh sèng th«ng qua ¶nh h­ëng cña phitonxits lµ c¨n cø ®Ó quyÕt ®Þnh tû lÖ tæ thµnh c¸c loµi c©y trong l©m phÇn hçn loµi. Nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò nµy t¸c gi¶ Kolexnitsenko ®· ®Ò nghÞ mËt ®é loµi c©y trång chÝnh trong m« h×nh trång rõng hçn loµi kh«ng nªn Ýt h¬n 50%, loµi c©y ho¹t ho¸ kh«ng qu¸ 30 - 40%, loµi c©y øc chÕ kh«ng qu¸ 10 - 20% trong tæng c¸c loµi c©y trong m« h×nh [39]. ViÖc t¹o lËp c¸c loµi c©y hç trî ban ®Çu cho c©y trång chÝnh tr­íc khi x©y dùng c¸c m« h×nh rõng trång hçn loµi lµ rÊt cÇn thiÕt.

Nghiªn cøu vÒ lÜnh vùc nµy ®iÓn h×nh cã t¸c gi¶ Matthew (1995). «ng ®· nghiªn cøu t¹o lËp m« h×nh rõng trång hçn loµi gi÷a c©y th©n gç víi c©y hä ®Ëu. KÕt qu¶ cho thÊy c©y hä ®Ëu cã t¸c dông hç trî rÊt tèt cho c©y trång chÝnh [37]. Nh­ vËy, nghiªn cøu nµy cho thÊy sö dông c¸c loµi c©y hä ®Ëu lµm c©y phï trî cho c¸c loµi c©y trång chÝnh trong m« h×nh rõng trång hçn loµi lµ rÊt phï hîp.

Ngoµi viÖc x¸c ®Þnh ®­îc loµi c©y phï trî thÝch hîp th× viÖc nghiªn cøu vÒ ®Æc ®iÓm sinh th¸i cña c¸c loµi c©y còng lµ vÊn ®Ò rÊt quan träng khi x©y dùng m« h×nh rõng trång hçn loµi. Trªn thÕ giíi ®Õn nay vÉn ch­a cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu ®Çy ®ñ vÒ vÊn ®Ò nµy. Do hiÓu biÕt vÒ yªu cÇu sinh th¸i cña c¸c loµi c©y rõng m­a cßn nghÌo nµn nªn c¸c t¸c gi¶ Rod Keenan, David Lamb, Gary Sexton khi x©y dùng rõng trång hçn loµi (giai ®o¹n 1945 -1995) ®· gÆp nhiÒu khã kh¨n trong viÖc bè trÝ vµ ®iÒu chØnh c¸c m« h×nh rõng trång hçn loµi theo qu¸ tr×nh sinh tr­ëng cña chóng. V× vËy m« h×nh rõng trång hçn loµi ®· kh«ng ®­îc thµnh c«ng nh­ mong muèn [40].

Nghiªn cøu vÒ c¸c biÖn ph¸p kü thuËt ®iÒu chØnh c¸c l©m phÇn rõng trång hçn loµi theo qu¸ tr×nh sinh tr­ëng c¸c t¸c gi¶ Ball, Wormald vµ Russo (1994) ®· t¸c ®éng vµo c¸c l©m phÇn rõng trång hçn loµi th«ng qua viÖc gi¶m bít sù c¹nh tranh gi÷a c¸c loµi c©y. KÕt qu¶ cho thÊy sau khi ®­îc t¸c ®éng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 c¸c biÖn ph¸p tØa cµnh, tØa th­a c¸c loµi c©y môc ®Ých ®· ®­îc ®­îc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó sinh tr­ëng ph¸t triÓn tèt h¬n [36]. §Æc ®iÓm næi bËt cña rõng hçn loµi lµ cã kÕt cÊu nhiÒu tÇng t¸n. V× thÕ nghiªn cøu t¹o rõng hçn loµi nhiÒu tÇng ®· ®­îc mét sè n­íc trªn thÕ giíi quan t©m.

Khi nghiªn cøu vÒ cÊu tróc tÇng t¸n cña l©m phÇn hçn loµi t¸c gi¶ Bernar Dupuy (1995) thÊy r»ng kÕt cÊu tÇng t¸n cña rõng trång hçn loµi phô thuéc vµo ®Æc tÝnh sinh tr­ëng vµ tÝnh hîp quÇn cña c¸c loµi c©y trong l©m phÇn [35]. §iÒu nµy cho thÊy ®Ó t¹o ®­îc c¸c m« h×nh rõng trång hçn loµi cã cÊu tróc hîp lý, tËn dông ®­îc tèi ®a kh«ng gian dinh d­ìng th× cÇn ph¶i dùa vµo ®Æc tÝnh sinh tr­ëng còng nh­ ph¶i quan t©n ®Õn mèi quan hÖ qua l¹i gi÷a c¸c loµi c©y ®Ó lùa chän c¸c loµi c©y trång cho phï hîp. §©y lµ nh÷ng c¬ së quan träng quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña c¸c m« h×nh rõng trång hçn loµi. Dù ¸n x©y dùng rõng nhiÒu tÇng ë Malaysia (1999) ®· nghiªn cøu t¹o rõng hçn loµi nhiÒu tÇng b»ng nhiÒu ph­¬ng thøc kh¸c nhau.

Tuú theo c¸c ®èi t­îng kh¸c nhau lµ rõng tù nhiªn, rõng Keo tai t­îng 10-15 tuæi hay rõng Keo tai t­îng 2-3 tuæi mµ më c¸c b¨ng chÆt vµ chõa kh¸c nhau. ChiÒu réng b¨ng chÆt vµ chõa tõ 6m (chÆt 1 hµng) ®Õn 60m (chÆt 20 hµng). Thêi gian ®­a c¸c loµi c©y b¶n ®Þa vµo trång hçn loµi trong c¸c b¨ng chÆt còng rÊt kh¸c nhau, tõ 1-7 n¨m sau khi më b¨ng chÆt. C¸c loµi c©y b¶n ®Þa ®­a vµo trång trong c¸c b¨ng chÆt t­¬ng ®èi phong phó, tõ 14-23 loµi c©y kh¸c nhau víi sè hµng tõ 3 ®Õn 16 hµng.

KÕt qu¶ cho thÊy trong c¸c loµi c©y b¶n ®Þa ®­îc trång trong c¸c b¨ng cã 3 loµi c©y cã sinh tr­ëng chiÒu cao vµ ®­êng kÝnh tèt nhÊt lµ S. Sinh tr­ëng chiÒu cao cña c¸c loµi c©y trång trong b¨ng 10m vµ 40m tèt h¬n b¨ng 20m. Khu trång theo hµng cã sinh tr­ëng chiÒu cao tèt nhÊt ë c«ng thøc trång 1 hµng Keo xen 1 hµng c©y b¶n ®Þa. Dù ¸n cßn ®­a ra kÕ ho¹ch ®iÒu chØnh qu¸ tr×nh sinh tr­ëng cña c¸c m« h×nh thÝ nghiÖm theo 8 thêi ®iÓm tõ 2 - 47 n¨m sau khi trång [41].

Nh­ vËy, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 ®©y lµ mét trong nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu t¹o rõng trång hçn loµi trªn thÕ giíi t­¬ng ®èi toµn diÖn vÒ c¸c biÖn ph¸p kü thuËt, tõ viÖc chän loµi c©y trång ®Õn nghiªn cøu ph­¬ng thøc trång, thêi ®iÓm trång vµ sù ®iÒu chØnh m« h×nh theo qu¸ tr×nh sinh tr­ëng trong thêi gian dµi. Do ®ã nh÷ng m« h×nh thÝ nghiÖm nµy høa hÑn nhiÒu thµnh c«ng trong t­¬ng lai. Ngoµi c¸c c«ng tr×nh ®· ®­îc ®Ò cËp ë trªn, mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu kh¸c nh­ trång rõng d­íi t¸n, trång theo b¨ng, theo r¹ch d­íi t¸n che nhÑ ë c¸c n­íc ch©u Phi vµ ch©u ¸ thùc chÊt còng nh»m t¹o c¸c l©m phÇn hçn loµi trªn c¬ së c¸c loµi ®· cã s½n trong tù nhiªn. §èi víi nh÷ng khu vùc cã tû lÖ tæ thµnh c¸c loµi c©y cã gi¸ trÞ kinh tÕ thÊp th× cã thÓ c¶i thiÖn chÊt l­îng cña rõng b»ng c¸ch t¨ng loµi c©y vµ sè l­îng c¸ thÓ cña c¸c loµi cã gi¸ trÞ kinh tÕ th«ng qua biÖn ph¸p g©y trång bæ sung.

§iÓn h×nh lµ ë c¸c n­íc Nªgiªria, C«ng G«, Cam¬run,. §©y lµ nh÷ng c«ng tr×nh ®· ®¹t ®­îc nhiÒu kÕt qu¶ tèt do lîi dông ®­îc th¶m che tù nhiªn, chóng ®· hç trî tèt cho c©y trång chÝnh trong giai ®o¹n ®Çu. C¸c loµi c©y môc ®Ých trång bæ sung vÉn ®­îc sèng trong lßng rõng Èm. MÆt kh¸c khi c©y trång lín lªn th× viÖc më dÇn t¸n che cña c¸c loµi c©y tÇng trªn ®· ®­îc ®iÒu chØnh kÞp thêi.