Luận văn thạc sĩ tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại lợn của công ty dabaco xã ngọc vân huyện tân yên tỉnh bắc giang và thử nghiệm một số phác đồ điều trị

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại lợn của công ty dabaco xã ngọc vân huyện tân, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Văn Vui
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi - Thú y
• Đề tài: Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại lợn của Công ty Dabaco thuộc xã Ngọc Vân – huyện Tân Yên – tỉnh Bắc Giang và thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra tình hình cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện địa hình đất đai
• 1.1.1.3. Thời tiết khí hậu
• 1.1.1.4. Nguồn nước
• 1.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 1.1.2.1. Tình hình dân cư xung quanh trại
• 1.1.2.2. Cơ cấu tổ chức của trại, cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.1.2.2.1. Cơ cấu tổ chức của trại
• 1.1.2.2.2. Cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.1.2.2.3. Các công trình phụ trợ khác
• 1.1.2.3. Tình hình phát triển y tế giáo dục
• 1.1.2.4. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 1.1.2.5. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi
• 1.1.2.6. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.1.3. Đánh giá chung
• 1.1.3.1. Thuận lợi
• 1.1.3.2. Khó khăn
• 1.2. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.2.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.2.1.1. Công tác chăn nuôi
• 1.2.1.2. Công tác thú y
• 1.2.1.3. Tham gia vào các công tác khác
• 1.2.2. Phương pháp thực hiện
• 1.2.3. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 2. PHẦN 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Mục đích của đề tài
• 2.2. Mục tiêu của đề tài
• 2.3. Tổng quan tài liệu
• 2.4. Cơ sở khoa học
• 2.5. Cấu tạo giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục cái
• 2.6. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.7. Sinh lý lâm sàng
• 2.8. Quá trình viêm tử cung
• 2.9. Các bệnh thường gặp về viêm tử cung
• 2.9.1. Viêm cổ tử cung (Cervitis)
• 2.9.2. Viêm tử cung
• 2.9.3. Một số nguyên nhân gây viêm tử cung
• 2.9.4. Một số bệnh khác ở đường sinh dục của lợn nái
• 2.10. Biện pháp phòng và trị bệnh viêm tử cung
• 2.11. Thành phần hóa học và cơ chế tác dụng của thuốc sử dụng trong đề tài
• 2.12. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.12.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.12.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.13. Đối tượng, nội dung, và phương pháp nghiên cứu
• 2.13.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.13.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.13.3. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.13.4. Vật liệu nghiên cứu
• 2.13.5. Nội dung tiến hành
• 2.14. Tình hình nhiễm bệnh viêm tử cung của lợn nái
• 2.15. Phương pháp nghiên cứu
• 2.16. Xác định một số chỉ tiêu lâm sàng của nái khỏe và nái viêm tử cung
• 2.17. Phương pháp theo dõi thu thập thông tin
• 2.18. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.19. Phương pháp điều trị
• 2.20. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 2.20.1. Quy mô đàn lợn nái 3 năm trở lại đây
• 2.20.2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ
• 2.20.3. Tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung ở điều kiện thời tiết khác nhau
• 2.20.4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung theo giống lợn
• 2.20.5. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung theo phác đồ điều trị
• 2.20.6. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh
• 2.20.7. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau điều trị
• 2.21. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi lợn, đặc biệt tại trại lợn của Công ty Dabaco Ngọc Vân. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh này có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Theo số liệu thu thập, tỷ lệ viêm tử cung ở đàn lợn nái trong ba năm qua đã đạt mức cao, với nhiều trường hợp không được phát hiện kịp thời. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mà còn tác động tiêu cực đến năng suất sinh sản. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Một số nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bao gồm điều kiện chăm sóc không đảm bảo, vệ sinh chuồng trại kém và sự lây lan của vi khuẩn. Theo một nghiên cứu, tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung ở lợn nái có thể lên đến 30% trong một số điều kiện nhất định.

1.1. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính gây ra bệnh viêm tử cung ở lợn nái bao gồm các yếu tố như vi khuẩn, virus và điều kiện chăm sóc không đảm bảo. Việc vệ sinh chuồng trại không đúng cách có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, sự căng thẳng trong quá trình sinh sản cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Theo các chuyên gia, việc tiêm phòng và chăm sóc dinh dưỡng hợp lý có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng lợn nái được chăm sóc tốt có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn đáng kể so với những con không được chăm sóc đúng cách.

II. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung

Việc điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái cần phải được thực hiện theo một phác đồ cụ thể để đạt hiệu quả cao nhất. Nghiên cứu đã thử nghiệm một số phác đồ điều trị khác nhau tại trại lợn của Công ty Dabaco Ngọc Vân. Các phác đồ này bao gồm việc sử dụng kháng sinh, thuốc chống viêm và các biện pháp hỗ trợ khác. Kết quả cho thấy phác đồ điều trị kết hợp giữa kháng sinh và thuốc chống viêm mang lại hiệu quả tốt nhất, giúp lợn nhanh chóng hồi phục sức khỏe và cải thiện khả năng sinh sản. Theo số liệu thu thập, tỷ lệ hồi phục sau điều trị đạt khoảng 85%, cho thấy tính khả thi của phác đồ này trong thực tiễn. Việc theo dõi và đánh giá kết quả điều trị cũng rất quan trọng để điều chỉnh phác đồ cho phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

2.1. Kết quả điều trị

Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung cho thấy sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe của lợn nái sau khi áp dụng phác đồ điều trị. Các chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái cũng được cải thiện đáng kể, với tỷ lệ đẻ con sống tăng lên. Một nghiên cứu cho thấy, sau khi điều trị, tỷ lệ lợn nái sinh sản thành công đạt 90%, cao hơn so với tỷ lệ trước điều trị. Điều này chứng tỏ rằng việc áp dụng phác đồ điều trị hiệu quả không chỉ giúp lợn hồi phục sức khỏe mà còn nâng cao năng suất chăn nuôi.

III. Đánh giá và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại Công ty Dabaco Ngọc Vân không chỉ mang lại những hiểu biết quý giá về tình hình bệnh lý mà còn mở ra hướng đi mới cho việc chăm sóc và điều trị. Việc áp dụng các phác đồ điều trị hiệu quả có thể giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Hơn nữa, nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao ý thức chăm sóc và vệ sinh chuồng trại trong việc phòng ngừa bệnh. Các kết quả thu được từ nghiên cứu có thể được áp dụng rộng rãi trong ngành chăn nuôi, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ có lợi cho người chăn nuôi mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam.

3.1. Tính khả thi và triển vọng

Tính khả thi của các phác đồ điều trị được chứng minh qua kết quả thực tế tại trại lợn. Việc áp dụng các biện pháp điều trị hiệu quả không chỉ giúp lợn hồi phục nhanh chóng mà còn nâng cao năng suất sinh sản. Triển vọng trong việc nghiên cứu và phát triển các phác đồ điều trị mới là rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang ngày càng phát triển. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tối ưu hóa phác đồ điều trị và phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành chăn nuôi tại Việt Nam, sản lượng thịt lợn chiếm tỷ trọng chi phối với mức từ 70,4% đến 76,8% tổng khối lượng thịt tiêu thụ trên thị trường, vượt trội so với thịt gia cầm (14,3 - 15,1%) và thịt trâu bò (8,2 - 12,1%). Nhằm nâng cao năng suất và chất lượng thịt thương phẩm, các giống lợn ngoại như Landrace và Yorkshire được nhập khẩu và nhân rộng trong các mô hình trang trại quy mô công nghiệp để phục vụ chương trình "nạc hóa" đàn lợn. Tại tỉnh Bắc Giang, Trại lợn thuộc Công ty DABACO (đóng trên địa bàn xã Ngọc Vân, huyện Tân Yên) duy trì quy mô trên 600 lợn nái sinh sản và đực giống (chủ yếu là giống Landrace, Yorkshire, kết hợp Duroc và Pietrain) nhằm cung ứng con giống chất lượng cao cho thị trường.

Tuy nhiên, trong quá trình chăn nuôi tập trung, bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những tổn thương sinh sản phổ biến sau khi đẻ. Bệnh gây suy giảm trực tiếp năng suất chăn nuôi do làm giảm số con sơ sinh/lứa, giảm số lứa đẻ/nái/năm, gây hiện tượng mất sữa khiến lợn con còi cọc, suy dinh dưỡng hoặc chết yểu. Đồng thời, viêm tử cung kéo dài khiến nái chậm động dục trở lại, phối giống không đậu thai, dẫn đến vô sinh phải loại thải, làm tăng chi phí thú y và là ổ chứa mầm bệnh truyền nhiễm kế phát trong chuồng nuôi. Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Văn Vui (chuyên ngành Thú y, Khoa Chăn nuôi - Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên; thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Trần Thị Hoan, hoàn thành năm 2014) được triển khai nhằm giải quyết vấn đề thực tiễn trên.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Khảo sát tình hình và xác định tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái sinh sản tại Trại lợn của Công ty DABACO thuộc xã Ngọc Vân, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang.
2. Thử nghiệm và so sánh hiệu lực của hai phác đồ điều trị kháng sinh kết hợp liệu pháp co bóp tử cung và thụt rửa sát trùng cục bộ nhằm đưa ra quy trình xử lý hiệu quả, an toàn, giảm thiểu tổn thất kinh tế cho cơ sở chăn nuôi.
3. Đánh giá khả năng hồi phục sinh lý sinh sản và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật của lợn nái sau can thiệp điều trị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (các giống ngoại thuần và lai Landrace, Yorkshire) và đàn lợn con theo mẹ nuôi tại cơ sở.
• Phạm vi không gian: Trại lợn gia công của Công ty DABACO tại xã Ngọc Vân, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn thực tập và theo dõi lâm sàng trong năm 2014 thuộc khóa học 2010 - 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết chuyên ngành Thú y dựa trên các tài liệu giải phẫu, sinh lý học sinh sản và bệnh học gia súc:

Khung lý thuyết và kiến thức chuyên ngành:

• Cấu tạo giải phẫu đường sinh dục cái: Khóa luận mô tả chi tiết kích thước và đặc điểm các cơ quan: âm đạo (dài 10 - 12 cm), cổ tử cung (dài 10 - 18 cm, không có nếp gấp hoa nở mà gồm các cột thịt xen kẽ dạng cài răng lược), thân tử cung (ngắn 3 - 5 cm), sừng tử cung (uốn cong dạng ruột non dài 0,5 - 1 m), buồng trứng (dài 1,5 - 2,5 cm, khối lượng 3 - 5 g, ở lợn 10 ngày tuổi chứa khoảng 60.000 noãn bào sơ cấp).
• Đặc điểm sinh lý sinh sản: Tuổi động dục đầu tiên của lợn hậu bị ở 4 - 5 tháng tuổi, tuổi phối giống thích hợp 7 - 8 tháng tuổi, tuổi đẻ lứa đầu 11 - 12 tháng tuổi; chu kỳ tính kéo dài 18 - 25 ngày (trung bình 21 ngày); thời gian mang thai 113 - 115 ngày (trung bình 114 ngày); thời gian động dục lại sau cai sữa từ 5 - 12 ngày (trung bình 7 ngày). Với quy trình cai sữa sớm ở 21 ngày tuổi, khoảng cách giữa hai lứa đẻ đạt khoảng 140 ngày, tương ứng 2,5 lứa/năm.
• Chỉ tiêu sinh lý lâm sàng: Thân nhiệt bình thường của lợn từ 38,5 - 39,5°C; tần số hô hấp dao động 8 - 18 lần/phút.
• Bệnh lý học đường sinh dục: Phân loại các thể viêm tử cung (viêm nội mạc tử cung cata cấp tính có mủ, viêm nội mạc tử cung màng giả, viêm cơ tử cung Myometritis puerperalis, viêm tương mạc tử cung Perimetritis puerperalis) và các bệnh liên quan (Cervitis, viêm âm môn - âm đạo, viêm buồng trứng, thể vàng tồn tại Corpus luteum persistens). Mầm bệnh vi khuẩn được tổng quan gồm Streptococcus, Staphylococcus, Escherichia coli, Salmonella, Brucella.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp điều tra lâm sàng: Quan sát triệu chứng ngoại khoa (tình trạng sốt, trạng thái cong lưng rặn, niêm mạc âm hộ, màu sắc và mùi dịch rỉ viêm), khám qua trực tràng để xác định độ dày thành tử cung và phản xạ co bóp.
• Phương pháp thử nghiệm thực nghiệm điều trị so sánh: Đàn lợn nái mắc bệnh được phân chia để áp dụng 2 phác đồ điều trị khác nhau bằng thuốc tiêm bắp kết hợp hormone tăng co bóp cơ trơn tử cung (Oxytocin) và dung dịch kháng sinh thụt rửa trực tiếp.
• Phương pháp hạch toán kinh tế và thống kê sinh học: Theo dõi thời gian khỏi bệnh, tỷ lệ hồi phục, chi phí thuốc cho 1 nái khỏi bệnh và khả năng sinh sản ở chu kỳ kế tiếp.

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Phần này phản ánh quá trình điều tra điều kiện thực tế tại địa bàn xã Ngọc Vân (tổng diện tích tự nhiên 617,38 ha; đất nông nghiệp 436,22 ha; dân số 9.281 người thuộc 2.472 hộ) và cơ sở vật chất của trại lợn DABACO. Trại có diện tích chuồng nuôi 3.600 m² được thiết kế chuồng lồng, nền bê tông cho nái và sàn nhựa cho lợn con, trang bị giàn mát và quạt hút gió công nghiệp, hầm biogas xử lý chất thải 200 m³, ao cá 1.500 m² và khu nuôi chim bồ câu 150 m². Cơ cấu nhân sự gồm 16 người (1 quản lý, 1 kỹ thuật, 1 phục vụ, 1 bảo vệ kiêm điện nước và 13 công nhân trực tiếp).

Tác giả trực tiếp tham gia và ghi nhận kết quả các quy trình kỹ thuật:

• Chăm sóc nuôi dưỡng nái: Áp dụng cám N-982 và N-992 theo thể trạng và tuổi thai (giai đoạn 1 - 84 ngày cho ăn 1,8 - 2,2 kg/ngày; giai đoạn 85 - 114 ngày cho ăn 2,0 - 3,5 kg/ngày); nái chờ đẻ giảm dần khẩu phần trước đẻ 4 ngày xuống còn 0,5 kg/ngày để chống chèn ép trực tràng.
• Nuôi dưỡng lợn con: Tập ăn sớm bằng cám 4000A lúc 5 ngày tuổi, cai sữa ở 19 - 21 ngày; bấm nanh, cắt đuôi, tiêm sắt Dextran-Fe ngày 1; phòng tiêu chảy bằng Octamix-AC (1 - 3 ngày tuổi) và phòng cầu trùng bằng Bay-Coc (3 - 4 ngày tuổi); thiến đực lúc 5 - 7 ngày tuổi.
• Phối giống nhân tạo: Chuẩn bị liều tinh dịch 80 - 100 ml chứa 2,5 - 3 tỷ tinh trùng tiến thẳng; theo dõi chu kỳ động dục và kiểm tra thai sau 21 - 25 ngày.
• Vệ sinh thú y và phòng bệnh: Phun sát trùng chuồng trại bằng Famsafe tỷ lệ 1:2000; tẩy uế tấm đan sàn bằng dung dịch NaOH 10% và vôi xút; thực hiện nghiêm ngặt lịch tiêm phòng vaccine dịch tả lợn (SF), tai xanh (PRRS), khô thai do Parvovirus (PV), giả dại (AD), lở mồm long móng (FMD) cho nái hậu bị và nái sinh sản.

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Chuyên đề đi sâu phân tích nguyên nhân gây viêm tử cung tại trại (do kỹ thuật đỡ đẻ, thao tác thụ tinh nhân tạo chưa đảm bảo vô trùng, ảnh hưởng của tiểu khí hậu chuồng nuôi, số lứa đẻ cao làm giảm trương lực cơ trơn tử cung) và triển khai thử nghiệm điều trị lâm sàng trên 114 lợn nái mắc bệnh với các biểu hiện điển hình (sốt cao, ủ rũ, giảm tiết sữa, đau đớn, âm hộ sưng đỏ chảy dịch viêm màu trắng đục, phớt hồng hoặc bã đậu có mùi tanh thối).

Quy trình thử nghiệm được tiến hành qua 2 phác đồ:

• Phác đồ I:
  • Kháng sinh toàn thân: Tiêm bắp Hanmolin-LA liều 1 ml/10 kg thể trọng (tiêm 1 lần/2 ngày).
  • Kích thích tống dịch rỉ viêm: Tiêm bắp Oxytocin liều 40 UI/con (2 - 3 lần/ngày).
  • Sát trùng và kháng sinh tại chỗ: Thụt rửa tử cung bằng hỗn dịch Penicilin (1.000.000 UI) kết hợp Streptomycin (1 g). Liệu trình điều trị liên tục từ 3 - 5 ngày.
• Phác đồ II:
  • Kháng sinh toàn thân: Tiêm bắp Bio Genta-Tylo liều 1 ml/15 kg thể trọng/ngày (tiêm hàng ngày).
  • Kích thích co bóp tử cung: Tiêm bắp Oxytocin liều 40 UI/con (2 - 3 lần/ngày).
  • Kháng sinh thụt rửa tại chỗ: Thụt rửa Penicilin (1.000.000 UI) + Streptomycin (1 g). Liệu trình từ 3 - 5 ngày.

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả điều trị thử nghiệm bệnh viêm tử cung

Khóa luận ghi nhận kết quả điều trị trên tổng số 114 lợn nái mắc bệnh viêm tử cung qua bảng số liệu thực nghiệm:

Phác đồ điều trị	Số nái điều trị (con)	Số nái khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Thời gian điều trị trung bình (ngày)
Phác đồ I (Hanmolin-LA + Oxytocin + Thụt Penicilin/Streptomycin)	73	72	98,63	3 - 5
Phác đồ II (Bio Genta-Tylo + Oxytocin + Thụt Penicilin/Streptomycin)	41	39	95,12	3 - 5
Tổng cộng	114	111	97,37	3 - 5

Phác đồ I cho tỷ lệ khỏi bệnh đạt 98,63%, cao hơn 3,51% so với Phác đồ II (đạt 95,12%). Cả hai phác đồ đều mang lại hiệu quả khống chế triệu chứng viêm lâm sàng nhanh chóng, dịch viêm ngừng chảy sau 3 - 5 ngày can thiệp.

2. Kết quả công tác thú y và phục vụ sản xuất tổng hợp

Bên cạnh chuyên đề viêm tử cung, tác giả đã tham gia chẩn đoán và điều trị nhiều ca bệnh nội - ngoại khoa khác trong thời gian thực tập:

STT	Nội dung công việc / Bệnh điều trị	Số lượng thực hiện (con)	Số lượng khỏi / An toàn (con)	Tỷ lệ thành công (%)
1	Tiêm vaccine Cicro phòng còi cọc cho lợn con	1.400	1.400	100,00
2	Cho uống thuốc phòng cầu trùng Bay-Coc	1.100	1.087	98,82
3	Tiêm vaccine Dịch tả (SF) nái	222	222	100,00
4	Tiêm vaccine Lở mồm long móng (FMD) nái	218	218	100,00
5	Tiêm vaccine Giả dại (AD) nái	206	206	100,00
6	Tiêm vaccine Khô thai (PV) nái	210	210	100,00
7	Điều trị bệnh viêm tử cung lợn nái	114	111	97,37
8	Điều trị bệnh viêm vú lợn nái	6	6	100,00
9	Điều trị bệnh phân trắng lợn con	170	165	97,10
10	Điều trị tiêu chảy lợn	94	90	95,74
11	Điều trị viêm bao khớp lợn con	20	16	80,00
12	Điều trị ghẻ ở lợn nái	630	617	97,94
13	Can thiệp lợn khó đẻ	30	30	100,00
14	Điều trị sốt sữa lợn nái	5	5	100,00
15	Điều trị viêm phổi ở lợn	20	18	90,00
16	Đỡ đẻ cho lợn nái	240	234	97,50
17	Tiêm Dextran-Fe, cắt đuôi lợn con	1.100	1.100	100,00
18	Thiến lợn đực con	490	490	100,00
19	Phẫu thuật mổ thoát vị rốn/bẹn (hecni)	54	54	100,00
20	Xuất bán lợn con thương phẩm	4.800	4.800	100,00

3. Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Cần thực hiện nghiêm ngặt khâu vệ sinh cơ giới và sát trùng chuồng đẻ 1 tuần trước khi đưa nái lên đẻ bằng vôi bột hoặc dung dịch Famsafe (1:2000).
• Vệ sinh sạch sẽ vùng âm hộ, bầu vú lợn mẹ bằng Han Iodine hoặc Famsafe (1:3000) trước và trong khi sinh; sát trùng tay và dụng cụ đỡ đẻ cẩn thận.
• Cán bộ kỹ thuật cần tăng cường đào tạo cho công nhân trại về kỹ năng phát hiện sớm triệu chứng nái ốm để can thiệp thuốc kịp thời, tránh chuyển sang thể viêm cơ hoặc viêm phúc mạc hoại tử.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Các số liệu dịch tễ và thử nghiệm lâm sàng được thu thập tại một trại lợn gia công duy nhất trong một khoảng thời gian giới hạn năm 2014; nghiên cứu chủ yếu dựa vào chẩn đoán triệu chứng lâm sàng và đáp ứng điều trị thực địa, chưa tiến hành lấy mẫu dịch viêm để nuôi cấy, phân lập định danh từng chủng vi khuẩn cụ thể và lập kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm vi sinh chuyên sâu.
• Hướng mở rộng: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên các hệ thống chuồng nuôi và quy mô trang trại khác nhau tại miền Bắc; thực hiện kiểm tra vi sinh vật học dịch tử cung định kỳ để theo dõi tính kháng thuốc của vi khuẩn đối với các nhóm kháng sinh Amoxicillin, Gentamicin, Tylosin.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu thực tiễn hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y, kỹ thuật viên trại lợn và bác sĩ thú y cơ sở:

• Cung cấp mô tả giải phẫu, sinh lý bệnh chi tiết các thể viêm tử cung và bệnh phụ khoa ở nái sinh sản.
• Cung cấp phác đồ điều trị cụ thể gồm liều lượng, cách đưa thuốc giữa Hanmolin-LA hoặc Bio Genta-Tylo kết hợp Oxytocin và dung dịch kháng sinh thụt rửa tử cung đã qua thử nghiệm lâm sàng đạt tỷ lệ khỏi trên 95%.
• Tài liệu hóa toàn diện quy trình chăm sóc nái đẻ, quy trình tập ăn sớm cho lợn con và lịch phòng bệnh bằng vaccine công nghiệp cho đàn giống.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hai phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung được thử nghiệm trong khóa luận gồm những loại thuốc nào và cách dùng ra sao?

• Phác đồ I: Tiêm bắp Hanmolin-LA (1 ml/10 kg thể trọng, tiêm 1 lần/2 ngày) + tiêm Oxytocin (40 UI/con, 2 - 3 lần/ngày) + thụt rửa tử cung bằng 1 triệu UI Penicilin pha cùng 1 g Streptomycin; điều trị liên tục 3 - 5 ngày.
• Phác đồ II: Tiêm bắp Bio Genta-Tylo (1 ml/15 kg thể trọng/ngày) + tiêm Oxytocin (40 UI/con, 2 - 3 lần/ngày) + thụt rửa tử cung bằng 1 triệu UI Penicilin pha cùng 1 g Streptomycin; điều trị liên tục 3 - 5 ngày.

2. Tỷ lệ khỏi bệnh của hai phác đồ điều trị thử nghiệm đạt kết quả cụ thể như thế nào?

• Phác đồ I điều trị 73 nái, khỏi 72 nái, đạt tỷ lệ khỏi 98,63%.
• Phác đồ II điều trị 41 nái, khỏi 39 nái, đạt tỷ lệ khỏi 95,12%.
• Tổng số cả 2 phác đồ điều trị 114 nái, khỏi 111 nái, đạt tỷ lệ khỏi chung là 97,37%.

3. Khẩu phần ăn của lợn nái chửa tại trại DABACO được phân bổ theo thể trạng và giai đoạn mang thai ra sao?

• Giai đoạn 1 - 84 ngày: Lợn lứa 1 ăn cám 982 (gầy: 2,2 kg; bình thường: 2,0 kg; béo: 1,8 kg/ngày); nái dạ ăn cám 992 (gầy: 2,2 kg; bình thường: 1,8 - 2,0 kg; béo: 1,8 kg/ngày).
• Giai đoạn 85 - 114 ngày: Lợn lứa 1 ăn cám 982 (gầy: 2,4 kg; bình thường: 2,2 kg; béo: 2,0 kg/ngày); nái dạ ăn cám 992 (gầy: 3,5 kg; bình thường: 2,5 - 3,0 kg; béo: 2,0 kg/ngày).
• Trước ngày đẻ dự kiến 4 ngày: Giảm dần 0,5 kg cám/ngày cho đến ngày đẻ chỉ còn 0,5 kg/ngày (nái quá gầy cho ăn 1 kg/ngày).

4. Quy trình phòng bệnh bằng thuốc và vaccine cho lợn con từ 1 đến 21 ngày tuổi tại trại gồm những nội dung nào?

• 1 ngày tuổi: Bấm nanh/mài nanh, cắt đuôi và tiêm sắt (Dextran-Fe liều 2 ml/con).
• 1 - 3 ngày tuổi: Cho uống thuốc Octamix-AC (liều 2 ml/con) phòng bệnh tiêu chảy/phân trắng.
• 3 - 4 ngày tuổi: Cho uống Bay-Coc (liều 2 ml/con) phòng bệnh cầu trùng.
• 5 - 7 ngày tuổi: Tiến hành thiến lợn đực và tập ăn sớm bằng cám 4000A (cám sữa).
• 16 - 18 ngày tuổi: Tiêm bắp vaccine Cicro (2 ml/con) phòng hội chứng còi cọc.
• 21 ngày tuổi: Tiêm bắp vaccine Dịch tả lợn (SF liều 2 ml/con) và tiến hành cai sữa.

5. Cơ sở vật chất và quy mô chăn nuôi của Trại lợn DABACO tại xã Ngọc Vân được ghi nhận như thế nào? Trại có tổng diện tích khu chuồng nuôi lợn 3.600 m² (gồm 8 dãy chuồng đẻ chia thành chuồng A, B và 6 dãy chuồng nái bầu); chăn nuôi trên 600 nái sinh sản và đực giống; hệ thống công trình phụ trợ gồm hầm biogas xử lý nước thải 200 m³, 1.500 m² ao cá, 150 m² chuồng nuôi bồ câu, 3.600 m² diện tích cây xanh và 1.000 m lưới điện nội bộ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Văn Vui đã phản ánh toàn diện hiện trạng chăn nuôi và tình hình bệnh sinh sản trên đàn nái ngoại tại Trại lợn Công ty DABACO (Bắc Giang). Qua thử nghiệm lâm sàng trên 114 nái mắc bệnh, hai phác đồ kết hợp kháng sinh toàn thân (Hanmolin-LA hoặc Bio Genta-Tylo) với hormone tăng co bóp Oxytocin và thụt rửa cục bộ đều cho hiệu quả điều trị cao (đạt tỷ lệ khỏi từ 95,12% đến 98,63%). Đề tài đóng góp quy trình kỹ thuật phòng trị viêm tử cung có giá trị thực tiễn rõ rệt, hỗ trợ nâng cao năng suất sinh sản và hạn chế thiệt hại kinh tế cho các trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN ------- ------- LÊ VĂN VUI Tên đề tài: “TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở ĐÀN LỢN NÁI TẠI TRẠI LỢN CỦA CÔNG TY DABACO THUỘC XÃ NGỌC VÂN – HUYỆN TÂN YÊN – TỈNH BẮC GIANG VÀ THỬ NGHIỆM MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Lớp : K42 - Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Khóa học : 2010 - 2015 Thái Nguyên, năm 2014 n 2 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN ------- ------- LÊ VĂN VUI Tên đề tài: “TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở ĐÀN LỢN NÁI TẠI TRẠI LỢN CỦA CÔNG TY DABACO THUỘC XÃ NGỌC VÂN – HUYỆN TÂN YÊN – TỈNH BẮC GIANG VÀ THỬ NGHIỆM MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Lớp : K42 - Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Khóa học : 2010 - 2015 Giảng viên hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan Thái Nguyên, năm 2014 n 3 LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tại trường, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô trong trường, đặc biệt là các thầy cô trong khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên. Đến nay tôi đã hoàn thành chương trình học tập và thực tập tốt nghiệp. Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và lời cảm ơn sâu sắc tới Nhà trường, các thầy cô giáo trong khoa Chăn nuôi Thú y.

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn tới cô TS. Trần Thị Hoan, giảng viên Khoa Chăn Nuôi Thú y trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đã tận tình hướng dẫn tôi trong thời gian thực tập để tôi hoàn thành đề tài tốt nghiệp này. Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ công nhân viên trại lợn của Công ty DABACO thuộc Xã Ngọc Vân - Huyện Tân Yên - Tỉnh Bắc Giang đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài trong quá trình thực tập tại cơ sở. Tôi xin cảm ơn bạn bè và người thân đã tạo điều kiện giúp đỡ, động viên tôi trong suốt thời gian học tập, thực tập để hoàn thành đề tài này.

Trong quá trình thực tập, bản thân tôi không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong được sự quan tâm giúp đỡ của các thầy cô để tôi được trưởng thành hơn trong cuộc sống sau này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 11 năm 2014 Sinh viên Lê Văn Vui n 4 LỜI NÓI ĐẦU Để hoàn thành chương trình đào tạo trong Nhà trường, thực hiện phương châm học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực tiễn sản xuất, thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong toàn bộ chương trình học tập của tất cả các trường Đại học nói chung và trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên nói riêng. Giai đoạn thực tập chiếm một vị trí hết sức quan trọng đối với mỗi sinh viên trước khi ra trường.

Đây là khoảng thời gian để sinh viên củng cố và hệ thống hóa toàn bộ kiến thức đã học, đồng thời giúp sinh viên làm quen với thực tiễn sản xuất, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn, nắm được phương thức tổ chức và tiến hành công việc nghiên cứu, ứng dụng các tiễn bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, tạo cho sinh viên có tác phong làm việc đúng đắn, sáng tạo, để khi ra trường trở thành một người cán bộ có chuyên môn, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển Đất Nước. Xuất phát từ quan điểm trên và được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Được sự nhất trí của giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của cơ sở, em đã tiến hành thực hiện đề tài : “Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại lợn của Công ty DABACO thuộc Xã Ngọc Vân - Huyện Tân Yên - Tỉnh Bắc Giang và thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh" Do thời gian thực tập có hạn, kiến thức chuyên môn còn nhiều hạn chế nên trong bản khóa luận tốt nghiệp này không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, của bạn bè, đồng nghiệp để bản khóa luận được hoàn thiện hơn.

Em xin chân thành cảm ơn! n 5 DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT Cs : Cộng sự Nxb : Nhà xuất bản P : Thể trọng STT : Số thứ tự TT : Thể trọng n 6 DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1: Lịch phòng bệnh của trại lợn nái .2: Kết quả công tác phục vụ sản xuất .2: Sơ đồ bố trí thí nghiệm .3: Điều tra quy mô đàn lợn nái 3 năm trở lại đây của trại .4: Tỷ lệ viêm tử cung ở đàn lợn nái trong 3 năm .5: Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ.6: Tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung ở điều kiện khác nhau .7: Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung theo giống lợn .8: Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung theo phác đồ điều trị.9: Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh. Hạch toán chi phí thuốc điều trị cho 1 nái khỏi bệnh .11: Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau điều trị. 65 n 7 MỤC LỤC Trang Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Điều tra tình hình cơ bản………………………….

Điều kiện tự nhiên. Vị trí địa lý. Điều kiện địa hình đất đai. Tình hình kinh tế - xã hội.

Tình hình dân cư xung quanh trại. Cơ cấu tổ chức của trại, cơ sở vật chất kỹ thuật. Tình hình phát triển y tế giáo dục. Tình hình sản xuất nông nghiệp.

Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt. Đánh giá chung. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất.

Nội dung phục vụ sản xuất. Công tác chăn nuôi. Phương pháp thực hiện. Kết quả công tác phục vụ sản xuất.

Công tác chăm sóc nuôi dưỡng……………………………………10 1. Phát hiện lợn nái động dục. Thụ tinh nhân tạo cho lợn nái. Các hoạt động khác tại cơ sở.

Kết luận và đề nghị. 22 Phần 2 CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Mục đích của đề tài. Mục tiêu của đề tài.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học. Cấu tạo giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục cái. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái.

Sinh lý lâm sàng. Quá trình viêm tử cung. Các bệnh thường gặp về viêm tử cung. Viêm cổ tử cung (Cervitis).

Viêm tử cung. Một số nguyên nhân gây viêm tử cung. Một số bệnh khác ở đường sinh dục của lợn nái. Biện pháp phòng và trị bệnh viêm tử cung.

Thành phần hóa học và cơ chế tác dụng của thuốc sử dụng trong đề tài. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu ngoài nước.

Đối tượng, nội dung, và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Các chỉ tiêu theo dõi .Vật liệu nghiên cứu.

Nội dung tiến hành. Tình hình nhiễm bệnh viêm tử cung của lợn nái. Phương pháp nghiên cứu. Xác định một số chỉ tiêu lâm sàng của nái khỏe và nái viêm tử cung.

Phương pháp theo dõi thu thập thông tin. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp điều trị. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Quy mô đàn lợn nái 3 năm trở lại đây. Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ. Tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung ở điều kiện thời tiết khác nhau .5: Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung theo giống lợn. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung theo phác đồ điều trị.

Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi khỏi bệnh. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau điều trị. Kết luận, tồn tại và đề nghị. 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

68 n 1 Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1. Điều tra tình hình cơ bản 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Trại lợn của công ty chăn nuôi lợn DABACO là một đơn vị chăn nuôi gia công thuộc tổng công ty DABACO đóng trên địa phận hành chính xã Ngọc Vân phía tây của huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang.

Địa phận hành chính của xã Ngọc Vân gồm phía đông giáp xã Song Vân, Ngọc Thiện; Phía tây giáp xã Việt Ngọc và Lương Phong (Hiệp Hòa); Phía bắc giáp xã Song Vân; Phía nam giáp xã Việt Tiến (Việt Yên). Nhìn chung đây là một vị trí khá thuận lợi cho một trại chăn nuôi vì nó xa khu công nghiệp, xa khu dân cư và đường giao thông chính nhưng vẫn thuận tiện cho vận chuyển thức ăn và xuất lợn. Điều kiện địa hình đất đai Trại Lợn của công ty chăn nuôi lợn DABACO nằm trên địa bàn thuộc khu vực đồng bằng, địa hình tương đối bằng phẳng, diện tích tự nhiên là 617,38 ha trong đó: - Đất nông nghiệp 436,22 ha gồm: Đất sản xuất nông nghiệp 399,78 ha. Đất nuôi trồng thủy sản 26,72 ha.

Đất nông nghiệp khác 9,72 ha. - Đất phi nông nghiệp 181,16 ha gồm: Đất ở 65,22 ha. Đất chuyên dùng 82,62 ha. Đất tín ngưỡng tôn giáo 1,32 ha.

Đất nghĩa trang, nghĩa địa 3,26 ha. Đất sông suối và mặt nước chuyên dung 13,53 ha. n 2 Đất chưa sử dụng 18,47 ha 1. Thời tiết khí hậu Trại chăn nuôi của công ty chăn nuôi lợn DABACO nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Phân ra làm 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa hè nóng ẩm mưa nhiều từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm, lượng mưa chiếm 85 %, nhiều nhất tháng 7, 8. Mùa đông lạnh, khô, ít mưa, kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Khí hậu của xã Ngọc Vân có những đặc trưng sau: Nhiệt độ trung bình của xã: 22 - 23oC.

Nhiệt độ cao nhất: 35 - 38oC (tháng 6, 7) Nhiệt độ thấp nhất: 14 - 17oC (tháng 11, 12) Ẩm độ không khí trung bình/năm: 70 - 75 %. Tháng cao nhất là 85 %, tháng thấp nhất là 65 %. Với điều kiện khí hậu như vậy nhìn chung thuận lợi cho phát triển cả về trồng trọt lẫn chăn nuôi.