Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hội chứng hô hấp ở lợn thịt tại trại tân thái đồng hỷ thái nguyên và biện pháp phòng trị

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu hội chứng hô hấp ở lợn thịt tại trại tân thái đồng hỷ thái nguyên và biện pháp phòng trị, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Nguyễn Văn Giáp
• Người hướng dẫn: Th.S Hà Thị Hảo
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu hội chứng hô hấp ở lợn thịt tại trại Tân Thái - Đồng Hỷ - Thái Nguyên và biện pháp phòng trị
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. ĐIỀU TRA CƠ BẢN
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện khí hậu, thuỷ văn
• 1.1.2. Đất đai
• 1.1.3. Giao thông, thuỷ lợi
• 1.1.4. Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội
• 1.1.4.1. Tình hình dân cư xung quanh trại
• 1.1.4.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 1.1.5. Cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.1.5.1. Hệ thống chuồng trại
• 1.1.5.2. Các công trình khác
• 1.1.6. Tình hình sản xuất
• 1.1.6.1. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi
• 1.1.6.2. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.1.7. Đánh giá chung
• 1.1.7.1. Thuận lợi
• 1.1.7.2. Khó khăn
• 1.1.8. Phương hướng sản xuất
• 1.1.8.1. Ngành chăn nuôi
• 1.1.8.2. Ngành trồng trọt
• 1.2. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.2.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.2.2. Phương pháp tiến hành
• 1.2.3. Kết quả phục vụ sản xuất
• 1.3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 1.4. CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 1.4.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4.2. Ý nghĩa khoa học và cơ sở thực tiễn
• 1.5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.5.1. Vai trò, chức năng sinh lý của bộ máy hô hấp
• 1.5.2. Cơ sở khoa học
• 1.5.3. Hội chứng hô hấp ở lợn
• 1.5.3.1. Nguyên nhân do vi khuẩn
• 1.5.3.2. Nguyên nhân do virus
• 1.5.3.3. Nguyên nhân do ký sinh trùng
• 1.5.3.4. Nguyên nhân do điều kiện ngoại cảnh
• 1.5.3.5. Nguyên tắc, phương pháp phòng và điều trị hội chứng hô hấp ở lợn
• 1.5.3.5.1. Nguyên tắc phòng bệnh
• 1.5.3.5.2. Nguyên tắc điều trị
• 1.5.4. Đặc điểm một số giống, dòng lợn nuôi tại trại giống lợn Tân Thái
• 1.5.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và trên thế giới
• 1.5.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.5.5.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.6. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 1.6.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.6.4. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp nghiên cứu
• 1.6.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 1.6.4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.4.3. Phương pháp tính các chỉ tiêu
• 1.7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.7.1. Kết quả theo dõi tỷ lệ lợn mắc hội chứng hô hấp theo đàn và theo cá thể
• 1.7.2. Kết quả theo dõi tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp theo tuổi ở lợn thịt nuôi tại trại Tân Thái
• 1.7.3. Kết quả theo dõi tỷ lệ lợn mắc hội chứng hô hấp theo các tháng ở lợn thịt nuôi tại trại Tân Thái
• 1.7.4. Kết quả theo dõi tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp theo dòng lợn nuôi tại trại Tân Thái
• 1.7.5. Kết quả theo dõi tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp theo tính biệt ở lợn thịt nuôi tại trại Tân Thái
• 1.7.6. Kết quả theo dõi tỷ lệ lợn chết do mắc hội chứng hô hấp
• 1.7.7. Kết quả theo dõi những biểu hiện lâm sàng và bệnh tích của lợn mắc bệnh
• 1.7.8. Kết quả theo dõi hiệu quả điều trị của 2 loại thuốc Tylospec và Hanceft ở lợn mắc hội chứng hô hấp
• 1.7.9. Kết quả theo dõi tỷ lệ tái nhiễm hội chứng hô hấp ở lợn thịt và hiệu quả điều trị lần 2
• 1.8. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Hội chứng hô hấp ở lợn thịt

Hội chứng hô hấp là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt là ở lợn thịt. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các nguyên nhân gây bệnh, bao gồm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, và các yếu tố điều kiện ngoại cảnh. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao vào mùa mưa do điều kiện khí hậu nóng ẩm, tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật phát triển. Bệnh hô hấp ở lợn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe đàn lợn mà còn gây thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi.

1.1. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính của hội chứng hô hấp bao gồm các tác nhân vi khuẩn như Pasteurella multocida và Actinobacillus pleuropneumoniae, virus như PRRS (Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn), và ký sinh trùng như Metastrongylus spp. Ngoài ra, các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm cao và mật độ chăn nuôi dày đặc cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

1.2. Biểu hiện lâm sàng

Các biểu hiện lâm sàng của bệnh hô hấp ở lợn bao gồm ho, khó thở, chảy nước mũi, sốt cao, và giảm ăn. Trong trường hợp nặng, lợn có thể bị viêm phổi cấp tính, dẫn đến tử vong. Nghiên cứu cũng ghi nhận tỷ lệ tử vong cao ở lợn con và lợn thịt non do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

II. Biện pháp phòng trị tại Thái Nguyên

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp phòng trị hiệu quả để kiểm soát hội chứng hô hấp tại Thái Nguyên. Các biện pháp bao gồm cải thiện điều kiện chuồng trại, áp dụng chế độ dinh dưỡng hợp lý, và sử dụng vaccine phòng bệnh. Đặc biệt, việc sử dụng thuốc Tylospec và Hanceft đã cho thấy hiệu quả cao trong điều trị bệnh. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện các biện pháp phòng bệnh hô hấp một cách chặt chẽ để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

2.1. Phòng bệnh

Các biện pháp phòng bệnh hô hấp bao gồm tiêm phòng vaccine định kỳ, vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, và kiểm soát mật độ chăn nuôi. Nghiên cứu khuyến nghị sử dụng vaccine PRRS và Pasteurella để tăng cường miễn dịch cho đàn lợn. Ngoài ra, việc cách ly lợn bệnh và xử lý chất thải đúng cách cũng giúp ngăn ngừa sự lây lan của bệnh.

2.2. Điều trị bệnh

Trong điều trị, nghiên cứu đã thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của hai loại thuốc Tylospec và Hanceft. Kết quả cho thấy cả hai loại thuốc đều có hiệu quả cao trong việc giảm triệu chứng và tỷ lệ tử vong. Tuy nhiên, Hanceft được đánh giá là có hiệu quả vượt trội hơn trong việc điều trị các trường hợp nặng.

III. Nghiên cứu khoa học và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn toàn diện về hội chứng hô hấp ở lợn thịt mà còn đưa ra các giải pháp thực tiễn để áp dụng trong chăn nuôi tại Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện năng suất chăn nuôi và giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về tầm quan trọng của việc phòng chống bệnh hô hấp và áp dụng các kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến.

3.1. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu khoa học quan trọng về tỷ lệ mắc bệnh, nguyên nhân, và hiệu quả của các biện pháp điều trị. Đây là cơ sở để phát triển các chiến lược phòng và trị bệnh hiệu quả hơn trong tương lai.

3.2. Ứng dụng thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu đã được áp dụng thành công tại Trại Tân Thái, giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và tăng năng suất chăn nuôi. Nghiên cứu cũng khuyến khích việc nhân rộng mô hình này tại các địa phương khác trong tỉnh Thái Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong những năm gần đây, Nhà nước đã liên tục nhập các giống gia súc, gia cầm có năng suất và chất lượng cao từ các nước có nền chăn nuôi phát triển nhằm mục đích nâng cao sản lượng và chất lượng sản phẩm. Nói đến ngành chăn nuôi, trước tiên phải kể đến ngành chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó. Chăn nuôi lợn là một trong ngành đem lại hiệu quả kinh tế cao, chính vì vậy trong những năm qua, ngành chăn nuôi lợn nước ta đã đạt nhiều thành tựu mới, xu thế chuyên môn hoá sản xuất, chăn nuôi trong các trang trại tập trung càng phổ biến. Bên cạnh những thành tựu đạt được, ngành chăn nuôi lợn nước ta hiện đang phải đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp, cả trong công tác giống, thức ăn và đặc biệt là dịch bệnh.

Với hình thức chăn nuôi công nghiệp tập trung hiện nay, dịch bệnh xuất hiện càng nhiều, đã và đang gây ra những thiệt hại không nhỏ. Mặc dù, tỷ lệ chết không cao nhưng gây thiệt hại kinh tế to lớn, do lợn sinh trưởng, phát triển chậm, tiêu tốn thức ăn/kgTT cao, chi phí điều trị lớn, dẫn đến làm giảm hiệu quả chăn nuôi. Hội chứng hô hấp ở lợn do hai hoặc nhiều nguyên nhân kết hợp với nhau hoặc tạo điều kiện cho nguyên nhân thứ phát gây bệnh làm cho đặc điểm của hội chứng hô hấp rất đa dạng, phức tạp. Tuy nhiên, mỗi bệnh đều có đặc điểm riêng và có nguyên nhân quyết định, chỉ khi khám phá ra nguyên nhân đó thì mới tìm ra phương pháp phòng và trị bệnh hiệu quả.

Chính vì vậy, việc xác định nguyên nhân gây bệnh rất cần thiết và có ý nghĩa lớn về mặt khoa học và thực tiễn. Để góp phần giảm bớt thiệt hại do hội chứng hô hấp gây ra ở lợn, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:“Nghiên cứu hội chứng hô hấp ở lợn thịt tại trại Tân Thái - Đồng Hỷ - Thái Nguyên và biện pháp phòng trị” n 17 2. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định một số đặc điểm dịch tễ của hội chứng hô hấp trên đàn lợn thịt nuôi tại trại Tân Thái - Đồng Hỷ - Thái Nguyên. - Biện pháp phòng trị hội chứng hô hấp trên lợn.

- Đánh giá hiệu quả điều trị hội chứng hô hấp của 2 loại thuốc kháng sinh Tylospec và Hanceft 2.Ý nghĩa khoa học và cơ sở thực tiễn - Các kết quả nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học hội chứng hô hấp ở lợn thịt là những tư liệu khoa học phục vụ cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo ở trại lợn Tân Thái - Đồng hỷ - Thái Nguyên. - Các kết quả nghiên cứu về phòng trị bệnh góp phần phục vụ trực tiếp cho công tác sản xuất ở trại lợn Tân Thái - Đồng hỷ - Thái Nguyên để kiểm soát và khống chế hội chứng hô hấp ở lợn thịt. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Vai trò, chức năng sinh lý của bộ máy hô hấp Đối với tất cả các loài động vật thì một trong những yếu tố quyết định đến sự sống là có đủ lượng O2.

Trong mỗi phút, cơ thể động vật cần 6 - 8ml O2 và thải ra 250ml CO2. Để có đủ lượng O2 thiết yếu này và thải ra được lượng CO2 ra khỏi cơ thể thì cơ thể phải thực hiện động tác hô hấp. Quy trình hô hấp của cơ thể lợn được chia thành 3 quá trình: - Hô hấp ngoài: là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường được thực hiện ở phổi thông qua các phế nang. - Hô hấp trong: là quá trình sử dụng O2 ở mô bào.

- Quá trình vận chuyển CO2, O2 từ phổi đến mô bào và ngược lại. Động tác hô hấp được điều khiển bằng cơ chế thần kinh thể dịch và được thực hiện bởi các cơ quan hô hấp. Cơ quan hô hấp của lợn gồm đường dẫn khí (mũi, hầu, họng, khí quản, phế quản) và phổi. Dọc đường dẫn khí có hệ thống thần kinh và hệ thống mạch máu phân bố dày đặc có tác dụng sưởi ấm không khí trước khi vào đến phổi.

Trên niêm mạc đường hô hấp có nhiều tuyến tiết dịch nhầy để giữ bụi và dị vật có lẫn trong không khí. Niêm mạc đường hô hấp cũng có lớp lông rung luôn chuyển động hướng ra ngoài do đó có thể đẩy các dị vật hoặc bụi ra ngoài. n 18 Cơ quan thụ cảm trên niêm mạc đường hô hấp rất nhạy cảm với các thành phần lạ có trong không khí. Khi có vật lạ, cơ thể có phản xạ ho, hắt hơi…nhằm đẩy vật lạ ra ngoài, không cho xâm nhập vào sâu trong đường hô hấp.

Khí O2 sau khi vào phổi và khí CO2 thả ra được trao đổi tại phế nang. Phổi lợn bao gồm rất nhiều phế nang làm tăng diện tích bề mặt trao khí. Một động tác hít vào và thở ra được gọi là một lần hít thở. Tần số hô hấp là số lần thở/phút.

Mỗi loài động vật khác nhau trong điều kiện bình thường có tần số hô hấp khác nhau: Lợn: 10 - 20 lần/phút Bò: 12 - 20 lần/phút Ngựa: 8 - 10 lần/phút Trong trường hợp gia súc mắc bệnh hoặc gặp phải một số kích thích thì tần số hô hấp sẽ thay đổi có khi tăng lên hoặc giảm xuống. Cơ sở khoa học 2. Hội chứng hô hấp ở lợn Ho, khó thở là triệu chứng bệnh lý đặc thù của đường hô hấp. Triệu chứng này có ở mọi lứa tuổi, đặc biệt thường gặp ở lợn sau cai sữa và lợn choai.

Ho là một phản xạ tống ra ngoài những vật lạ xâm nhập và gây kích thích niêm mạc đường hô hấp như chất tiết, bụi bẩn, vi khuẩn. Cung phản xạ ho bắt đầu từ những nốt nhạy cảm trên niêm mạc qua hệ thần kinh mê tẩu đến trung khu ho ở hành tủy. Kích thích hầu, khí quản, cuống lưỡi, màng phổi, niêm mạc mũi đều có thể gây ho. Ho từng cơn do viêm thanh quản, viêm phế quản, lòng khí quản có nhiều đờm, ho đến lúc tống hết các chất kích thích đó.

Ho mạnh, nhiều, vang thường do bệnh ở họng, ở khí quản, phế quản. Trường hợp này tổ chức phổi ít bị tổn thương. Ho yếu, tiếng trầm đục do tổ chức phổi bị tổn thương nặng, bị thấm ướt, tính đàn hồi giảm, màng phổi bị dính như trong bệnh viêm phổi, viêm màng phổi, lao, tỵ thư. Ho ngắn hay dài chủ yếu do thanh quản quyết định.

Ho vang, gọn là do thanh quản khỏe, đóng kín. Ho kéo dài do thanh quản không đóng kín. n 19 Ho ướt do viêm khí quản, viêm phổi, có nhiều niêm dịch. Ho khan do viêm khí quản, viêm màng phổi, lao phổi.

Ho có biểu hiện đau gặp trong bệnh viêm màng phổi, họng thủy thũng nặng, viêm niêm mạc đường hô hấp nặng, biểu hiện lúc ho con vật khó chịu, cổ vươn dài chân, cào đất. Khó thở là một rối loạn hô hấp phức tạp với biểu hiện ra bên ngoài là thay đổi lực thở, tần số hô hấp, nhịp thở, thể thở. Hậu quả là cơ thể thiếu oxy, niêm mạc tím bầm, trúng độc toan tính. Hít vào khó: Do đường hô hấp trên hẹp, luồng khí đi vào khó khăn.

Gia súc hít vào cổ vươn dài, vành mũi mở rộng, bốn chân dạng ra, lưng cong, ngực ưỡn. Do viêm thanh quản, phế quản, phổi thủy thũng hoặc do các bộ phận bên cạnh viêm sưng chèn ép làm cho đường hô hấp trên hẹp, gia súc hít vào khó. Thở ra khó: Do phế quản bị viêm, phổi mất tính đàn hồi. Gia súc thở ra khó khăn, bụng hóp lại, cung sườn nổi lên, lòi dom.

Các bệnh thường gặp: phổi khí thũng, viêm phế quản nhỏ, viêm phổi, viêm màng phổi. Thở khó hỗn hợp: Động tác hít vào và thở ra đều khó khăn, thường do các bệnh như viêm phổi, thủy thũng phổi, xung huyết phổi, tràn dịch phổi, tràn khí màng phổi, u phổi và những bệnh truyền nhiễm cấp tính làm giảm diện tích hô hấp và giảm tính đàn hồi của phổi (Hồ Văn Nam và cs, 1997) [10], (Nguyễn Thị Kim Lan và cs, 2003) [6]. Bệnh phổi bao gồm viêm tổ chức (viêm phổi): Bề mặt phổi và lớp màng ngực được lót một lớp màng mỏng gọi là màng phổi. Nếu quá trình viêm phổi lan tới màng phổi thì gọi là viêm màng phổi.

Nếu lan rộng bệnh sẽ nặng, con vật có biểu hiện đau đớn ở vùng ngực. Ngoài ra, tần số hô hấp tăng gia súc thở khó đột ngột, chảy dịch mũi.cũng là biểu hiện của các bệnh có liên quan tới phổi hay bệnh đường hô hấp. Tuy nhiên, Hội chứng hô hấp không nhất thiết gây ra những triệu chứng lâm sàng nói trên. Có khi gia súc bị viêm phổi nhưng ít biểu hiện ra ngoài.

Đó là do năng lực của phổi vẫn đáp ứng đủ cho phần lớn chức phận nên quá trình viêm của phổi vẫn tương đối ổn định ở mức độ trung bình nếu con vật không bị stress, hay làm việc quá sức (Lê Minh Chí, 2004) [2]. n 20 Theo John Carr (1997) [22], Cù Hữu Phú và cs (2002) [11], Stan Done (2002) [23]: Các hội chứng hô hấp có thể gây ra những tổn thất kinh tế đáng kể trong ngành chăn nuôi lợn ở nhiều nước trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Trong điều kiện chăn nuôi của chúng ta hiện nay, hầu như chưa có khu vực chăn nuôi tập trung nào có thể khống chế và loại trừ được hoàn toàn hội chứng hô hấp. Bệnh xảy ra quanh năm, đặc biệt vào vụ hè - thu khi điều kiện nhiệt độ và độ ẩm không khí tăng cao.

Để khống chế hội chứng hô hấp là vấn đề gặp nhiều khó khăn. Bởi hội chứng này liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau như: Dinh dưỡng, điều kiện chăm sóc, các yếu tố ngoại cảnh, môi trường khí hậu, các nguyên nhân do vi khuẩn, virut, kí sinh trùng.trong đó có yếu tố được xem là nguyên nhân nguyên phát, có yếu tố được xem là thứ phát. Hội chứng này do nhiều nguyên nhân kết hợp với nhau hoặc tạo điều kiện cho nguyên nhân thứ phát gây bệnh. Việc phân biệt cụ thể từng nguyên nhân rất khó khăn và chỉ có tính tương đối, chỉ nêu lên được yếu tố nào là chính xuất hiện trước và yếu tố nào là phụ xuất hiện sau, từ đó có biện pháp phòng trị kịp thời, hiệu quả.

Trên thực tế có nhiều nguyên nhân gây ra hội chứng hô hấp của lợn, việc xem xét thật đầy đủ các nguyên nhân này cho đến nay chưa thật thống nhất. Tuy nhiên đối tượng nghiên cứu là lợn thịt, chúng tôi thấy có một số nguyên nhân chính sau: 2.