Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu xác định mức protein tối ưu cho lợn ngoại nuôi thịt

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mức protein và cân bằng axit amin trong thức ăn cho lợn ngoại nuôi thịt, giúp tối ưu hiệu quả chăn nuôi.

• Tác giả: Bùi Thị Thơm
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Phùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi động vật
• Đề tài: Nghiên cứu xác định mức protein thích hợp trên cơ sở cân bằng một số axit amin trong thức ăn cho lợn ngoại nuôi thịt
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ nông nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.1. Cơ sở khoa học về tiêu hoá và hấp thu protein của lợn
• 1.1.1.1. Đặc điểm cơ bản về sinh lý tiêu hoá của lợn
• 2. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Mở đầu

Nghiên cứu về mức protein tối ưu cho lợn thịt là một vấn đề quan trọng trong ngành chăn nuôi. Lợn là nguồn thực phẩm chính cung cấp protein cho con người. Để đáp ứng nhu cầu thịt lợn ngày càng tăng, việc xác định mức protein và cân bằng axit amin trong khẩu phần ăn cho lợn là cần thiết. Nghiên cứu này nhằm mục đích tối ưu hóa dinh dưỡng cho lợn, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Việc cung cấp đủ các axit amin thiết yếu như lysine, methionine và threonine trong khẩu phần ăn sẽ giúp lợn phát triển tốt hơn và giảm thiểu lượng nitơ thải ra qua phân và nước tiểu. Điều này không chỉ có lợi cho sức khỏe của lợn mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

II. Cơ sở khoa học về tiêu hóa và hấp thu protein của lợn

Lợn có cấu trúc dạ dày đơn, với môi trường dạ dày có tính axit giúp phân giải protein thành các sản phẩm trung gian. Quá trình tiêu hóa diễn ra chủ yếu ở ruột non, nơi có các enzyme tiêu hóa giúp phân giải protein thành các axit amin thiết yếu. Hiệu suất hấp thu protein phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nồng độ axit amin, tỷ lệ cân đối giữa các loại axit amin, và sự hiện diện của vitamin. Việc nghiên cứu các yếu tố này sẽ giúp tối ưu hóa khẩu phần ăn cho lợn, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Đặc biệt, việc cân đối protein trong thức ăn và các axit amin thiết yếu sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ chất thải chăn nuôi.

III. Nhu cầu và biện pháp cân đối protein axit amin của lợn

Nhu cầu về protein của lợn không chỉ đơn thuần là nhu cầu về mức protein mà còn là nhu cầu về các axit amin thiết yếu. Việc cung cấp đủ axit amin trong khẩu phần ăn sẽ giúp lợn phát triển tốt hơn và giảm thiểu lượng nitơ thải ra. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc giảm mức protein trong thức ăn, kết hợp với việc bổ sung các axit amin tổng hợp, có thể giúp tiết kiệm chi phí và giảm ô nhiễm môi trường. Các công thức thức ăn được nghiên cứu và áp dụng tại các trang trại chăn nuôi đã chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao sinh trưởng của lợn và giảm thiểu ô nhiễm từ chất thải.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc xác định mức protein và cân bằng axit amin trong khẩu phần ăn cho lợn có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Các công thức thức ăn được phát triển đã được áp dụng tại nhiều trang trại, giúp lợn sinh trưởng tốt, tiết kiệm thức ăn và giảm ô nhiễm môi trường. Việc ứng dụng các công thức này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người chăn nuôi mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới cho ngành chăn nuôi lợn, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn là ngành kinh tế quan trọng tại Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng cho người dân. Theo ước tính, nhu cầu thịt lợn ngày càng tăng, đặc biệt với các giống lợn ngoại lai có khả năng sinh trưởng nhanh và tỷ lệ thịt nạc cao, phù hợp với phương thức nuôi thâm canh. Tuy nhiên, việc cung cấp protein và axit amin trong khẩu phần ăn cho lợn chưa được tối ưu, dẫn đến lãng phí thức ăn và ô nhiễm môi trường do lượng nitơ và lưu huỳnh thải ra từ chất thải chăn nuôi. Mục tiêu nghiên cứu là xác định mức protein thích hợp dựa trên cân bằng các axit amin thiết yếu như lysine, methionine và threonine trong thức ăn hỗn hợp cho lợn lai 4 giống ngoại nuôi thịt, nhằm nâng cao hiệu quả sinh trưởng, sử dụng thức ăn và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2006 đến 2009 tại các trang trại chăn nuôi lợn ngoại tập trung ở tỉnh Thái Nguyên, với phạm vi áp dụng cho lợn lai 4 giống ngoại có khối lượng ban đầu khoảng 18 kg. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lớn trong việc xây dựng công thức thức ăn hợp lý, tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường trong chăn nuôi lợn công nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về tiêu hóa và hấp thu protein của lợn, trong đó protein được phân giải thành axit amin tại dạ dày và ruột non, sau đó hấp thu qua thành ruột để tổng hợp protein mô cơ. Khái niệm "protein lý tưởng" được áp dụng, trong đó protein có thành phần axit amin cân đối theo nhu cầu sinh trưởng của lợn, với lysine làm chuẩn tham chiếu. Mô hình protein lý tưởng bao gồm các axit amin thiết yếu như lysine, methionine + cystine, threonine, tryptophan với tỷ lệ phù hợp nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng protein và giảm lượng nitơ thải ra môi trường. Ngoài ra, nghiên cứu cũng dựa trên các nguyên tắc cân bằng nitơ và chuyển hóa axit amin chứa lưu huỳnh để đánh giá hiệu quả dinh dưỡng và tác động môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thu thập từ các thí nghiệm thực địa tại các trang trại chăn nuôi lợn lai 4 giống ngoại ở Thái Nguyên, với tổng số 297 con lợn được chia thành 9 lô thí nghiệm, mỗi lô 33 con (chia thành 3 lặp lại). Các công thức thức ăn được xây dựng trên nền nguyên liệu địa phương như ngô vàng, khô đỗ tương, cám gạo, bột cá, dầu thực vật và bổ sung axit amin tổng hợp (L-lysine, DL-methionine, L-threonine). Phương pháp phân tích bao gồm phân tích thành phần hóa học thức ăn, đo lường các chỉ tiêu sinh trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn, thành phần thịt và lượng nitơ, lưu huỳnh thải ra qua phân và nước tiểu. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm OPTIMIX và các phương pháp thống kê so sánh giữa các nhóm thí nghiệm. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 4/2006 đến tháng 12/2009.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của tỷ lệ protein và axit amin đến sinh trưởng: Lợn lai 4 giống ngoại ăn khẩu phần có tỷ lệ protein từ 14% đến 18% với cân đối lysine, methionine và threonine cho tốc độ sinh trưởng tuyệt đối đạt khoảng 600-700 g/con/ngày, trong đó công thức có 16% protein và lysine 0,75% cho hiệu quả sinh trưởng tối ưu. Tỷ lệ tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng giảm 5-7% khi cân đối axit amin hợp lý.

2. Hiệu quả sử dụng thức ăn: Các lô thí nghiệm có bổ sung axit amin tổng hợp cho thấy giảm tiêu tốn thức ăn từ 3-5% so với lô không bổ sung, đồng thời chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng giảm khoảng 8%. Tỷ lệ tiêu hóa protein biểu kiến tăng từ 75% lên 85% khi giảm protein tổng số nhưng cân đối axit amin.

3. Thành phần thịt và chất lượng: Tỷ lệ thịt nạc trong thân thịt lợn tăng trung bình 3-4% ở các nhóm ăn khẩu phần cân đối axit amin, đồng thời hàm lượng protein trong thịt tăng 1,5-2%, giảm hàm lượng mỡ thừa.

4. Lượng nitơ và lưu huỳnh thải ra môi trường: Khi giảm tỷ lệ protein trong khẩu phần từ 18% xuống 14% và bổ sung axit amin tổng hợp, lượng nitơ thải ra qua phân và nước tiểu giảm khoảng 20-30%, lượng lưu huỳnh thải ra giảm 15-25%, góp phần giảm ô nhiễm môi trường. Nồng độ khí thải NH3 trong chuồng nuôi giảm từ 80 mg/m3 xuống còn khoảng 55 mg/m3.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc giảm tỷ lệ protein tổng số trong khẩu phần ăn cho lợn lai 4 giống ngoại nhưng vẫn đảm bảo cân đối các axit amin thiết yếu giúp duy trì tốc độ sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Điều này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế cho thấy giảm 2-4% protein tổng số có thể giảm lượng nitơ thải ra môi trường từ 15-35% mà không ảnh hưởng đến năng suất chăn nuôi. Việc bổ sung axit amin tổng hợp như lysine, methionine và threonine giúp cân bằng protein lý tưởng, tăng hiệu quả tiêu hóa và giảm lãng phí protein. Các biểu đồ sinh trưởng tích lũy và tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng minh họa rõ sự cải thiện hiệu quả khi áp dụng khẩu phần cân đối axit amin. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả nghiên cứu phù hợp và có tính ứng dụng cao trong điều kiện khí hậu và nguyên liệu địa phương Việt Nam. Việc giảm lượng nitơ và lưu huỳnh thải ra môi trường góp phần giảm thiểu ô nhiễm không khí và nguồn nước, nâng cao tính bền vững của ngành chăn nuôi lợn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng công thức thức ăn cân đối axit amin: Khuyến nghị sử dụng khẩu phần có tỷ lệ protein khoảng 14-16% với lysine 0,7-0,75%, methionine + cystine 0,4-0,45% và threonine 0,35-0,4% cho lợn lai 4 giống ngoại nuôi thịt nhằm tối ưu sinh trưởng và giảm chi phí thức ăn. Thời gian áp dụng ngay trong các trang trại chăn nuôi quy mô vừa và lớn.

2. Bổ sung axit amin tổng hợp: Khuyến khích bổ sung L-lysine, DL-methionine và L-threonine tổng hợp trong khẩu phần để cân đối protein lý tưởng, giảm lượng protein thô cần thiết, tiết kiệm nguyên liệu đạm và giảm ô nhiễm môi trường. Chủ thể thực hiện là các công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi và trang trại.

3. Giám sát và kiểm soát chất thải: Thiết lập hệ thống theo dõi lượng nitơ và lưu huỳnh thải ra từ phân và nước tiểu lợn để đánh giá hiệu quả giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời áp dụng các biện pháp xử lý chất thải phù hợp. Thời gian triển khai trong vòng 1-2 năm tại các trang trại lớn.

4. Đào tạo và chuyển giao kỹ thuật: Tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ kỹ thuật và người chăn nuôi về xây dựng khẩu phần cân đối axit amin, sử dụng axit amin tổng hợp và quản lý môi trường chăn nuôi. Chủ thể thực hiện là các viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý nông nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chuyên gia dinh dưỡng chăn nuôi: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu khoa học về nhu cầu protein và axit amin cho lợn lai ngoại, giúp xây dựng công thức thức ăn tối ưu, nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

2. Nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi: Tham khảo để phát triển sản phẩm thức ăn hỗn hợp có tỷ lệ protein và axit amin cân đối, giảm chi phí nguyên liệu và tăng tính cạnh tranh trên thị trường.

3. Chủ trang trại chăn nuôi lợn: Áp dụng công thức thức ăn và biện pháp quản lý chất thải nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí và bảo vệ môi trường chăn nuôi.

4. Cơ quan quản lý và nghiên cứu môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy định về quản lý chất thải chăn nuôi, giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong ngành chăn nuôi lợn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần cân đối axit amin trong khẩu phần cho lợn?
   Cân đối axit amin giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng protein, tăng tốc độ sinh trưởng và giảm lượng nitơ thải ra môi trường, tránh lãng phí thức ăn và ô nhiễm.

2. Giảm tỷ lệ protein trong thức ăn có ảnh hưởng đến sinh trưởng lợn không?
   Nếu giảm protein nhưng vẫn bổ sung đầy đủ các axit amin thiết yếu, sinh trưởng lợn không bị ảnh hưởng mà còn tiết kiệm chi phí và giảm ô nhiễm.

3. Các axit amin nào là thiết yếu nhất cần bổ sung?
   Lysine, methionine và threonine là các axit amin thiết yếu thường thiếu trong khẩu phần, cần bổ sung để cân đối protein lý tưởng.

4. Lượng nitơ và lưu huỳnh thải ra môi trường ảnh hưởng thế nào?
   Nitơ và lưu huỳnh thải ra từ phân và nước tiểu gây ô nhiễm không khí, đất và nước, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và vật nuôi.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế?
   Trang trại cần phối hợp với chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng khẩu phần cân đối, sử dụng axit amin tổng hợp và áp dụng biện pháp quản lý chất thải hiệu quả.

Kết luận

• Xác định được khẩu phần ăn có tỷ lệ protein 14-16% cân đối lysine, methionine và threonine phù hợp cho lợn lai 4 giống ngoại nuôi thịt.
• Bổ sung axit amin tổng hợp giúp tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, giảm chi phí và lượng nitơ, lưu huỳnh thải ra môi trường.
• Công thức thức ăn đã được ứng dụng thành công tại các trang trại ở Thái Nguyên, góp phần nâng cao năng suất và bảo vệ môi trường.
• Giảm tỷ lệ protein trong khẩu phần ăn có thể giảm lượng nitơ thải ra từ 20-30%, giảm khí thải NH3 trong chuồng nuôi.
• Khuyến nghị triển khai áp dụng rộng rãi công thức thức ăn cân đối axit amin và biện pháp quản lý chất thải trong ngành chăn nuôi lợn Việt Nam.

Tiếp theo, cần mở rộng nghiên cứu áp dụng trên các giống lợn khác và điều kiện chăn nuôi đa dạng, đồng thời đào tạo chuyển giao kỹ thuật cho người chăn nuôi. Hành động ngay để nâng cao hiệu quả chăn nuôi và bảo vệ môi trường bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Cơ sở khoa học về tiêu hoá và hấp thu protein của lợn 1. Đặc điểm cơ bản về sinh lý tiêu hoá của lợn Lợn là loài gia súc có cấu trúc dạ dày đơn.

Môi trường dạ dày có axit (pH = 2,0-2,5) do dịch vị tiết ra. pH dịch vị thấp phù hợp điều kiện hoạt động của pepsin để phân giải protein thành các sản phẩm trung gian như albumoz, pepton và một lượng nhỏ axit amin (Nguyễn Xuân Tịnh và cs, 1996 [28]). Ruột non của lợn chứa dịch tụy, dịch ruột và dịch mật, có môi trường kiềm tính với pH trong khoảng 7,8 – 8,7 trong đó chỉ có dịch tụy và dịch ruột chứa đủ các enzyme tiêu hóa triệt để các chất dinh dưỡng trong thức ăn. Nhờ vậy, ruột non là bộ phận của cơ quan tiêu hóa chứa đầy đủ enzyme thủy phân các chất dinh dưỡng trong thức ăn thành chất dinh dưỡng đơn giản nhất mà cơ thể hấp thu trực tiếp qua thành ruột vào máu.

Trong tất cả các chất dinh dưỡng thì protein là đại phân tử có cấu tạo phức tạp nhất nên phức hệ enzyme thủy phân protein (gọi chung proteinaza) cũng hết sức phức tạp và được chia làm các nhóm khác nhau tùy theo khả năng và mức độ phân giải của từng enzyme, trong đó: Nhóm 1 gồm các enzyme pepsin của dịch vị, trypsin và kimotrypsin của dịch tụy, erepxin của dịch ruột, nhóm này thủy phân protein thành các peptit ngắn 6-8 axit amin. Nhóm 2 là nhóm enzyme phân giải peptit. Nhóm 3 là nhóm enzyme thủy phân protein của tổ chức liên kết như elastaza thủy phân elastin. Nhóm 4 là nhóm enzyme thủy phân protein nhân tế bào (Hoàng Toàn Thắng và Cao Văn, (2006) [39].

Dịch mật không chứa enzyme tiêu hóa, nhưng nó hỗ trợ các hoạt động tiêu hóa và hấp thu, nhất là tiêu hóa mỡ. Ruột non có cấu tạo đặc biệt, thích ứng cao với tiêu hóa và hấp thu thức ăn. Dọc niêm mạc ruột có các tuyến ruột phát triển tiết dịch ruột theo kiểu toàn tiết, tức là các tế bào tuyến chứa đầy enzyme từ niêm mạc ruột bong ra theo chu kỳ rơi thẳng vào xoang ruột tạo ra nguồn nitơ nội sinh. Đây là một đặc điểm gây ảnh n 5 hưởng tới tính chính xác trong các kết quả thử mức tiêu hóa protein ở lợn mà ta không thể loại trừ.

Ở ruột già của lợn có hệ vi sinh vật cộng sinh trong manh tràng và kết tràng có khả năng phân giải chất xơ. Ruột già không tiết enzyme, mà chỉ tiếp tục phân giải thức ăn nhờ enzyme ở ruột non. Tỷ lệ tiêu hóa này cao hay thấp phụ thuộc vào thời gian lưu thức ăn ở ruột già (12 - 16 giờ). Tính trung bình có 14% chất xơ, 12% protein và 9% mỡ còn lại trong dưỡng chất được tiêu hóa ở ruột già.

Hoạt động chủ yếu của ruột già là sự lên men chất xơ do tác động của hệ vi sinh vật ở manh tràng, kết tràng và hoạt động phân hủy protein thừa trong thức ăn bởi các vi khuẩn gây thối tạo thành các chất độc crezon, fenol, indol, scatol. Các chất độc này được hấp thu vào máu và giải độc ở gan. Nếu quá nhiều sẽ gây tình trạng ngộ độc đường tiêu hóa làm cho lợn bị ỉa chảy, chất thải có mùi thối khó chịu, làm ô nhiễm môi trường bởi các chất khí SO2, H2S. Như vậy, trong mọi trường hợp sự lên men bởi vi sinh vật ruột già ở manh tràng, kết tràng lợn đều tạo ra sinh khối vi sinh vật thải ra ngoài theo phân và nguồn nitơ này cùng với nitơ thừa trong thức ăn gây ra sai số đáng kể trong việc xác định tỷ lệ tiêu hóa thực của nitơ trong thức ăn ăn vào.

Điều này bắt buộc các nhà dinh dưỡng học phải nghiên cứu loại trừ trong các phương pháp thí nghiêm thử mức tiêu hóa (Hoàng Toàn Thắng và Cao Văn, 2006 [39]). Hoạt động tiêu hóa của lợn vào ban ngày thường lớn hơn ban đêm và thời gian thức ăn lưu lại trong đường tiêu hóa ở lợn khoảng 24 giờ. Tuy nhiên, có một phần nhỏ thức ăn sẽ thải trong khoảng 4-5 ngày (Trần Văn Phùng và cs, 2004 [24]). Tiêu hóa, hấp thu và sử dụng protein trong cơ thể lợn Trước hết, protein sẽ được phức hệ enzyme proteaza trong dạ dày và ruột non phân giải tới dạng sản phẩm cuối cùng là axit amin.

Tiếp theo các axit amin này được hấp thu qua vách nhung mao ruột vào máu để về gan và tới các mô bào cơ thể tham gia các phản ứng tổng hợp protein đặc trưng trong các mô bào, trong đó phần lớn là protein của mô bào cơ vân cấu thành mô nạc trong sản phẩm thịt lợn. n 6 Các nghiên cứu cho thấy sự hấp thu axit amin xảy ra ở đoạn cuối tá tràng, đoạn đầu của không tràng và hồi tràng. Các axit amin từ xoang ruột đi vào tế bào bằng phương pháp khuyếch tán qua các vi kênh của nhung mao sau đó nhờ hệ thống vật tải chuyển vào tế bào theo cơ chế vận chuyển tích cực ngược chiều bậc thang nồng độ và điện thế (Nguyễn Tài Lương, 1981)[17]. - Hiệu suất hấp thu và sử dụng protein chịu ảnh hưởng của một số yếu tố như: + Nồng độ axit amin: Khi nồng độ axit amin trong ruột tương ứng ở máu thì tốc độ hấp thu cao nhất.

+ Cơ thể hấp thu axit amin với tỷ lệ cân đối theo một tương quan nhất định giữa các loại axit amin. Loại nào vượt quá mức tương quan đó thì cơ thể không hấp thu và thải ra ngoài. Điều này có ý nghĩa khi phối hợp thức ăn phải cân đối tỷ lệ axit amin cho phù hợp. + Tính chọn lọc trong quá trình hấp thu: Do sự hấp thu được điều tiết bằng thần kinh và hormon nên những axit amin nào hấp thu vào cơ thể, mà được sử dụng ngay, thì hấp thu nhanh.

Ví dụ: Methionine hấp thu nhanh gấp 3 lần Cystein; L- histidine hấp thu nhanh gấp 6 lần so với D-histidine. + Ảnh hưởng của vitamin: Các vitamin B1, B6 cần thiết cho quá trình trao đổi chất của trung tâm gắn nối và chất vận chuyển, khi thiếu những vitamin này sự hấp thu bị trở ngại. + Ảnh hưởng của đường: Trong 4 trung tâm gắn nối vận chuyển axit amin và đường có một trung tâm chung cho cả 2 loại cơ chất nên nếu đường ruột có nồng độ glucose, galactose cao thì gây ức chế hấp thu leucine (Hoàng Toàn Thắng, Cao Văn, 2006 [39]). - Những nhân tố ảnh hưởng tới chức năng tiêu hóa ở lợn: + Ảnh hưởng của giống, di truyền: Bản chất di truyền của loài, giống, cá thể cũng ảnh hưởng tới hiệu suất tiêu hóa hấp thu và sử dụng protein trong cơ thể lợn.

Điều này có liên quan tới kiểu trao đổi chất hình thành trong quá trình thích nghi của loài, giống lợn tới điều kiện thức ăn trong lịch sử hình thành giống. Ở lợn hướng nạc khả năng tiêu hóa, hấp thu sử dụng protein cao hơn lợn hướng mỡ, thể n 7 hiện ở khả năng phân tiết và hoạt tính các enzyme thủy phân protein trong dịch tụy và dịch ruột của lợn. Đây là một đặc tính đã được quan tâm chọn lọc qua sự ổn định sinh lý tiêu hóa, khi tăng lượng protein khẩu phần, để thúc đẩy tăng trưởng phần nạc trong thịt lợn. + Ảnh hưởng của chế độ thức ăn và kỹ thuật cho ăn: * Chế độ ăn và kỹ thuật cho ăn cũng ảnh hưởng tới lượng dịch tiết ra.

Corring và Saucier, 1972 (dẫn theo Trần Cừ, 1987 [3]) đã thí nghiệm cho lợn ăn các mức protein khác nhau cho thấy rằng, lượng tiết dịch cũng như hoạt tính của men kimosine tăng rõ rệt. Từ đó các tác giả cho rằng có sự thích ứng của enzyme trong dịch tuỵ với sự thay đổi của chế độ dinh dưỡng nói chung và chế độ dinh dưỡng protein nói riêng. Còn Grossman, 1942 và Rebout, 1966 (dẫn theo Trần Cừ, 1987 [3]) cho rằng enzyme kimosine đáp ứng được tất cả sự thay đổi về thành phần protein của thức ăn theo chiều hướng thích ứng với sự tăng mức protein khẩu phần, hàm lượng protein của khẩu phần càng cao, hoạt tính của enzyme càng tăng mạnh. Qua đó, chúng tôi có thể nhận xét rằng, quá trình chọn lọc đặc tính di truyền về tăng trọng phần nạc của lợn gắn liền với sự thay đổi hoạt tính của enzyme trong những điều kiện tương thích để phù hợp với sự gia tăng hàm lượng protein trong khẩu phần.

* Chế độ ăn và kỹ thuật cho ăn ảnh hưởng tới hoạt tính enzyme tiêu hóa: Về ảnh hưởng này Teletnep, 1960 (Dẫn theo Trần Cừ, 1987 [3]) đã nghiên cứu hoạt động tiết enzyme tiêu hóa của tuyến tụy và thấy hoạt lực men proteaza phụ thuộc vào cường độ tiết của tuyến tuỵ và thành phần khẩu phần. Với loại khẩu phần được cân bằng tốt về thành phần dinh dưỡng tương ứng với khối lượng cơ thể và tuổi của lợn, thì lượng trypsine biến động rất ít. * Mặt khác chế độ ăn và kỹ thuật cho ăn ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa: Điều này chính là ảnh hưởng đến hiệu quả tiêu hóa protein trong dạ dày lợn, ảnh hưởng của tỷ lệ giữa gluxit và chất chứa nitơ trong khẩu phần ăn. Năm 1979, Trần Cừ khi nghiên cứu ảnh hưởng của khẩu phần cùng mức protein đến sự tiêu hoá nitơ ở ruột non của lợn, đã thấy rằng, khẩu phần có các loại thức ăn khác nhau thì hàm lượng các dạng nitơ trong nhũ chấp ruột là khác nhau.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp n 8 đến khả năng hấp thu, sử dụng nitơ ở đường tiêu hoá. Vì thế, nó đòi hỏi sự nghiên cứu về các mức protein khác nhau, trên cở sở giữ ổn định hàm lượng và tỷ lệ một số axit amin thiết yếu. + Ảnh hưởng của thành phần dinh dưỡng trong khẩu phần tới khả năng tiêu hóa ở lợn: Thành phần dinh dưỡng của khẩu phần xét theo quan điểm hiện đại là sự cân đối chung về số lượng và chất lượng của các chất dinh dưỡng như năng lượng, protein, axit amin, khoáng, vitamin, tinh bột, mỡ với một tỷ lệ thích hợp, nhằm đảm bảo cho hiệu quả tiêu hoá chung và lợi dụng thức ăn cao trong đó có tiêu hóa protein góp phần giảm giá thành và chi phí thức ăn. Trong các quan hệ cân bằng giữa các thành phần dinh dưỡng, người ta thường quan tâm nhất đến quan hệ protein/năng lượng; axit amin/năng lượng, hàm lượng chất xơ tối đa.

Sự cân đối dinh dưỡng trong khẩu phần được xây dựng cho các đối tượng lợn và đưa thành tiêu chuẩn ăn.