Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý dịch tả ở vịt trời

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của vịt trời mắc dịch tả do nhiễm thực nghiệm, cung cấp thông tin hữu ích cho ngành chăn nuôi.

• Tác giả: Lê Thị Phương Lan
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Nam
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý chủ yếu của vịt trời mắc dịch tả do gây nhiễm thực nghiệm
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 8. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 9. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
• 10. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 10.1. Vịt Trời (tên khoa học: Anas Bochas) thuộc họ Vịt (Anatidae)
• 10.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ BỆNH DỊCH TẢ VỊT
• 10.2.1. Tình hình nghiên cứu về bệnh dịch tả vịt ở nước ngoài
• 10.2.2. Lịch sử bệnh
• 10.2.3. Phân bố bệnh
• 11. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 11.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 11.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
• 11.3. ĐỐI TƯỢNG – VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 11.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 11.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 12. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 12.1. KẾT QUẢ GÂY BỆNH THỰC NGHIỆM CHO VỊT TRỜI
• 12.2. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG CỦA VỊT TRỜI MẮC BỆNH KHI TIẾN HÀNH GÂY NHIỄM
• 12.3. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH BIẾN ĐỔI ĐẠI THỂ CỦA VỊT MẮC DỊCH TẢ VỊT
• 12.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU BỆNH TÍCH VI THỂ MỘT SỐ CƠ QUAN CỦA VỊT TRỜI MẮC DỊCH TẢ
• 12.5. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH MỘT SỐ CHỈ TIÊU HUYẾT HỌC CỦA VỊT MẮC DỊCH TẢ VỊT
• 12.5.1. Chỉ tiêu hệ hồng cầu vịt trời mắc dịch tả
• 12.5.2. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu
• 13. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu bệnh lý dịch tả ở vịt trời

Bệnh dịch tả ở vịt trời là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các đặc điểm bệnh lý của vịt trời mắc dịch tả, từ đó cung cấp thông tin hữu ích cho việc phòng ngừa và điều trị bệnh. Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tiến hành nhiều nghiên cứu để xác định nguyên nhân và triệu chứng của bệnh dịch tả ở vịt trời.

1.1. Đặc điểm sinh học của vịt trời và bệnh dịch tả

Vịt trời (Anas Bochas) là loài thủy cầm có khả năng thích nghi tốt với môi trường sống tự nhiên. Bệnh dịch tả do virus gây ra, có thể lây lan nhanh chóng và gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi. Nghiên cứu cho thấy virus dịch tả vịt có thể tồn tại trong môi trường và lây nhiễm cho vịt trời từ 15 ngày tuổi trở đi.

1.2. Tình hình nghiên cứu bệnh dịch tả vịt ở Việt Nam

Tại Việt Nam, bệnh dịch tả vịt đã được nghiên cứu từ lâu, nhưng các nghiên cứu về vịt trời còn hạn chế. Các công trình nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào các giống vịt truyền thống. Việc nghiên cứu bệnh lý của vịt trời mắc dịch tả là cần thiết để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu bệnh dịch tả vịt trời

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về bệnh dịch tả vịt, nhưng việc nghiên cứu bệnh lý của vịt trời vẫn còn nhiều thách thức. Các yếu tố như môi trường sống, chế độ dinh dưỡng và sự tiếp xúc với các loài khác có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bệnh. Đặc biệt, việc xác định triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của vịt trời mắc dịch tả là rất quan trọng.

2.1. Các yếu tố tác động đến sự phát triển của bệnh

Các yếu tố như điều kiện chăn nuôi, vệ sinh môi trường và sự tiếp xúc với các loài gia cầm khác có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh dịch tả ở vịt trời. Việc nghiên cứu các yếu tố này sẽ giúp xác định nguyên nhân gây bệnh và tìm ra biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.2. Triệu chứng lâm sàng của vịt trời mắc dịch tả

Triệu chứng lâm sàng của vịt trời mắc dịch tả bao gồm sốt cao, ủ rũ, khó thở và tiêu chảy. Những triệu chứng này cần được theo dõi chặt chẽ để có thể phát hiện bệnh kịp thời và có biện pháp can thiệp phù hợp.

III. Phương pháp nghiên cứu bệnh lý dịch tả ở vịt trời

Nghiên cứu bệnh lý dịch tả ở vịt trời được thực hiện thông qua các phương pháp thực nghiệm và quan sát lâm sàng. Việc gây nhiễm thực nghiệm giúp xác định rõ ràng các triệu chứng và bệnh tích của vịt trời mắc dịch tả. Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã áp dụng nhiều phương pháp nghiên cứu hiện đại để thu thập dữ liệu chính xác.

3.1. Phương pháp gây nhiễm thực nghiệm

Phương pháp gây nhiễm thực nghiệm được thực hiện trên 20 con vịt trời 14 ngày tuổi. Các con vịt này được chia thành hai nhóm: nhóm thí nghiệm và nhóm đối chứng. Việc theo dõi triệu chứng lâm sàng và bệnh tích giúp xác định rõ ràng các đặc điểm bệnh lý của vịt trời mắc dịch tả.

3.2. Phương pháp theo dõi và ghi chép dữ liệu

Dữ liệu được thu thập thông qua việc quan sát và ghi chép triệu chứng lâm sàng hàng ngày. Các chỉ tiêu huyết học cũng được xác định bằng máy phân tích huyết học tự động, giúp cung cấp thông tin chi tiết về tình trạng sức khỏe của vịt trời mắc bệnh.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy vịt trời mắc dịch tả có nhiều triệu chứng lâm sàng đặc trưng. Bệnh tích đại thể và vi thể của vịt trời mắc dịch tả cũng được xác định rõ ràng. Những thông tin này có thể được ứng dụng trong việc phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh dịch tả ở vịt trời.

4.1. Bệnh tích đại thể của vịt trời mắc dịch tả

Bệnh tích đại thể của vịt trời mắc dịch tả bao gồm xác gầy, lông sù, và các triệu chứng khác như xuất huyết ở các cơ quan nội tạng. Những triệu chứng này cần được ghi nhận để có thể đưa ra chẩn đoán chính xác.

4.2. Bệnh tích vi thể và chỉ tiêu huyết học

Bệnh tích vi thể cho thấy sự thoái hóa và hoại tử tế bào ở nhiều cơ quan. Các chỉ tiêu huyết học như số lượng hồng cầu và bạch cầu cũng bị ảnh hưởng, cho thấy tình trạng sức khỏe của vịt trời mắc bệnh.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu bệnh lý dịch tả ở vịt trời tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã cung cấp nhiều thông tin quý giá về triệu chứng và bệnh tích của bệnh. Những kết quả này không chỉ giúp nâng cao hiểu biết về bệnh dịch tả ở vịt trời mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới cho các nhà khoa học trong việc phát triển vắc xin và biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu bệnh lý dịch tả

Nghiên cứu bệnh lý dịch tả ở vịt trời là rất quan trọng trong việc bảo vệ đàn gia cầm và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi. Việc hiểu rõ về bệnh sẽ giúp các nhà khoa học và người chăn nuôi có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các đặc điểm bệnh lý của vịt trời mắc dịch tả. Việc phát triển các loại vắc xin phù hợp và biện pháp phòng ngừa hiệu quả sẽ là mục tiêu hàng đầu để giảm thiểu thiệt hại do bệnh dịch tả gây ra.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi thủy cầm tại Việt Nam giữ vị trí chiến lược trong cơ cấu ngành nông nghiệp, song bệnh dịch tả vịt (Duck Virus Enteritis - DVE) vẫn là mối đe dọa dịch tễ nghiêm trọng hàng đầu. Theo số liệu thống kê của Tổ chức Thú y Thế giới, bệnh dịch tả vịt từng gây thiệt hại nặng nề khi làm chết hơn 51.752 cá thể vịt trong các đợt bùng phát tại Việt Nam, với tỷ lệ tử vong tại các vùng dịch nghiêm trọng lên tới 80% đến 100%. Trong những năm gần đây, bên cạnh các giống vịt nhà truyền thống, mô hình nuôi thuần hóa vịt trời (Anas bochas) thương phẩm phát triển rất nhanh chóng tại nhiều địa phương nhờ giá trị kinh tế vượt trội. Tuy nhiên, tính mẫn cảm của vịt trời đối với virus dịch tả cũng như các đặc điểm bệnh lý đặc thù của loài này vẫn là vấn đề học thuật chưa có lời giải đáp toàn diện, dẫn đến tâm lý chủ quan của người chăn nuôi.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Thú y, mã số 8640101 tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thực hiện nhằm gây nhiễm thực nghiệm thành công chủng virus cường độc dịch tả vịt VG-04 trên đàn vịt trời, từ đó xác định toàn diện các đặc trưng lâm sàng, biến đổi bệnh lý đại thể, tổn thương vi thể và sự biến động của các chỉ số huyết học. Nghiên cứu được triển khai thực địa và phòng thí nghiệm từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 8 năm 2018 tại khu thực nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp 2 thuộc Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Kết quả của luận văn cung cấp hệ thống số liệu định lượng chuẩn xác với tỷ lệ mắc bệnh 100% và tỷ lệ chết 100% trong vòng 3 đến 6 ngày, tạo cơ sở khoa học vững chắc phục vụ công tác kiểm soát dịch bệnh theo Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên lý thuyết bệnh sinh học virus truyền nhiễm thú y và mô hình đáp ứng tế bào học mô bệnh. Virus dịch tả vịt (Duck Enteritis Virus - DEV) là một loại DNA virus sợi đôi có kích thước phân tử khoảng 158.091 cặp base, thuộc phân họ Alphaherpesvirinae trong họ Herpesviridae. Về cơ chế sinh học phân tử, DEV có ái lực đặc hiệu với các tế bào biểu mô đường tiêu hóa và tế bào lympho B tại các cơ quan miễn dịch trung ương như lách, tuyến ức và túi Fabricius. Khi xâm nhập vào cơ thể vật chủ, virus nhân lên mạnh mẽ, tấn công trực tiếp vào hệ thống mạch máu, gây tổn thương nội mô, tăng tính thấm mao mạch, dẫn đến hiện tượng xuất huyết đa phủ tạng và hoại tử tế bào nhu mô.

Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào 4 khái niệm cốt lõi: độc lực của chủng virus cường độc dịch tả vịt VG-04, tính mẫn cảm lâm sàng của loài vịt trời thuần hóa, tổn thương bệnh lý vi thể trên lát cắt mô học nhuộm Hematoxylin - Eosin, và sự biến đổi các chỉ số huyết học định lượng. Mô hình nghiên cứu so sánh đối chứng song song cho phép đánh giá chính xác tác động gây bệnh thực nghiệm của virus đối với các cơ quan nội tạng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 20 cá thể vịt trời khỏe mạnh 14 ngày tuổi có nguồn gốc rõ ràng từ cơ sở giống Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để chia đều 20 cá thể thành 2 lô thí nghiệm độc lập: lô gây nhiễm gồm 10 con được tiêm dưới da 0,5 ml dung dịch chứa virus chủng VG-04 với liều độc 10 mũ 6 TCID50/ml/con; lô đối chứng gồm 10 con được tiêm 0,5 ml dung dịch nước sinh lý vô trùng. Đàn vịt được theo dõi thích nghi và kiểm tra thân nhiệt sinh lý trong 7 ngày trước gây nhiễm để khẳng định 100% cá thể hoàn toàn khỏe mạnh và chưa từng phơi nhiễm với mầm bệnh.

Lý do lựa chọn các phương pháp phân tích trong đề tài:

• Phân tích huyết học tự động bằng hệ thống Celldyn 3700 của hãng Abbott được lựa chọn vì máy có khả năng đếm trực tiếp từng dòng tế bào theo kích thước và cấu trúc nhân mà không cần thao tác pha loãng thủ công, loại bỏ tối đa sai số đo lường đối với các chỉ tiêu hồng cầu và bạch cầu.
• Phương pháp mô bệnh học đúc khối paraffin và cắt lát mỏng 2 đến 3 micromet bằng máy microtome chuyên dụng, kết hợp nhuộm kép Hematoxylin - Eosin theo quy trình chuẩn của Robert và Burn, giúp làm nổi bật nhân tế bào màu xanh tím và bào tương màu hồng đỏ dưới kính hiển vi quang học.
• Kỹ thuật phản ứng chuỗi trùng hợp Polymerase Chain Reaction (PCR) được áp dụng nhờ độ nhạy và độ đặc hiệu cao, cho phép phát hiện sớm DNA virus trong máu, dịch ngoáy ổ nhớp và phân ngay từ ngày đầu sau gây nhiễm. Cơ sở dữ liệu thực nghiệm thu thập từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 8 năm 2018 được xử lý thống kê sinh học bằng phần mềm Excel 2007 và Minitab 16.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu xác định quy luật biến thiên thân nhiệt đặc thù của vịt trời mắc bệnh. Trước khi gây nhiễm, thân nhiệt của toàn bộ 20 cá thể dao động ổn định trong ngưỡng sinh lý từ 40,5°C đến 41,5°C (trung bình 41,0°C). Sau khi gây nhiễm virus VG-04, 100% vịt ở lô thí nghiệm đều sốt cao từ 42,0°C đến 44,7°C, đạt đỉnh sốt vào ngày thứ 3 với nhiệt độ trung bình 44,29°C (tăng hơn 3,2°C so với lô đối chứng duy trì ở mức 41,10°C). Tỷ lệ tử vong ghi nhận đạt 100% trong khoảng thời gian từ 3 đến 6 ngày sau gây nhiễm.

Thứ hai, các triệu chứng lâm sàng xuất hiện với tần suất rất cao: biểu hiện ủ rũ, mệt mỏi, bỏ ăn hoàn toàn, uống nhiều nước, sốt cao và tiêu chảy phân xanh có mùi khắm xuất hiện ở 10/10 cá thể (tỷ lệ 100%). Các triệu chứng khác bao gồm khó thở chiếm 70% (7/10 con), mắt sưng và chảy nhiều nước mắt chiếm 60% (6/10 con), liệt chân và khản tiếng chiếm 40% (4/10 con), co giật thần kinh chiếm 30% (3/10 con).

Thứ ba, khảo sát bệnh tích đại thể và vi thể cho thấy 100% vịt chết có hiện tượng xác gầy, lông xù, tích nước xoang bao tim, xuất huyết dưới da và phổi viêm tụ máu đỏ sẫm. Tỷ lệ xuất huyết niêm mạc ruột đạt 80% (8/10 con), xuất huyết mỡ vành tim đạt 70% (7/10 con), xuất huyết dạ dày tuyến và thận sưng xuất huyết đạt 50% (5/10 con). Trên tiêu bản vi thể, ghi nhận tổn thương thoái hóa mỡ tế bào gan, thâm nhiễm tế bào viêm quanh mạch quản, hồng cầu tràn ngập phế nang và tróc biểu mô niêm mạc khí quản.

Thứ tư, kết quả xét nghiệm PCR khẳng định 100% mẫu máu của vịt thí nghiệm (4/4 mẫu kiểm tra) đã dương tính với DNA virus dịch tả ngay tại ngày thứ 1 sau gây nhiễm. Đến ngày thứ 3 và ngày thứ 5, virus xuất hiện đồng loạt 100% trong cả máu, dịch ngoáy ổ nhớp và phân bài thải.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn tới các biến đổi bệnh lý nghiêm trọng là do độc lực rất mạnh của chủng virus dịch tả VG-04. Khi xâm nhập vào cơ thể vịt trời, virus nhanh chóng tăng sinh trong hệ tuần hoàn, phá hủy tế bào nội mô huyết quản làm xuất huyết lan tỏa, đồng thời làm hoại tử hàng loạt tế bào nhu mô tại gan, thận và ống tiêu hóa, khiến con vật suy kiệt và tử vong nhanh chóng.

Khi so sánh với các công bố khoa học trước đây trên các giống vịt nuôi truyền thống như vịt Cỏ hay vịt Bắc Kinh (với tỷ lệ xuất huyết đường tiêu hóa và gan hoại tử dao động từ 95% đến 100%), kết quả trên vịt trời cho thấy sự tương đồng sâu sắc về mặt bệnh sinh học. Điều này chứng minh rằng vịt trời thuần hóa không hề có ưu thế miễn dịch tự nhiên vượt trội trước virus dịch tả so với các giống thủy cầm khác.

Về phương diện biểu diễn dữ liệu khoa học, động thái thân nhiệt được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ đường so sánh nhiệt độ theo chuỗi thời gian 7 ngày liên tục giữa lô thí nghiệm và lô đối chứng, phản ánh rõ nét đường cong tăng vọt đạt đỉnh trên 44°C. Đồng thời, tần suất triệu chứng lâm sàng và tỷ lệ bệnh tích đại thể tại từng hệ cơ quan được tổng hợp qua bảng số liệu chi tiết kết hợp biểu đồ cột nằm ngang phân bậc tỷ lệ từ 20% đến 100%, giúp người đọc dễ dàng nhận diện và đối chiếu mức độ tổn hại thực tế trên từng cơ quan nội tạng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thiết lập và thực thi nghiêm ngặt lịch trình tiêm phòng bắt buộc bằng vaccine nhược độc dịch tả vịt cho 100% đàn vịt trời nuôi thương phẩm và sinh sản. Thực hiện tiêm mũi thứ nhất cho vịt con ở giai đoạn từ 14 đến 21 ngày tuổi bằng đường tiêm dưới da hoặc tiêm bắp thịt theo đúng liều lượng hướng dẫn. Đối với đàn vịt giống bố mẹ, bắt buộc tiêm nhắc lại sau 45 ngày và tái chủng định kỳ 6 tháng một lần. Trách nhiệm thực hiện thuộc về các chủ trang trại dưới sự hướng dẫn kỹ thuật của trạm thú y cấp huyện.

Thứ hai, triển khai quy trình khử trùng, tiêu độc chuồng trại và môi trường nước chăn thả bằng dung dịch Cloramin B nồng độ 2% đến 3% hoặc vôi bột với tần suất định kỳ 2 lần mỗi tuần trong các giai đoạn chuyển mùa nguy cơ cao từ tháng 4 đến tháng 6 và từ tháng 10 đến tháng 11. Các cơ sở chăn nuôi cần bố trí hố sát trùng tại lối ra vào và cách ly hoàn toàn khu nuôi với nguồn nước mặt tự nhiên chưa qua xử lý, do ban thú y xã và hộ chăn nuôi chịu trách nhiệm.

Thứ ba, áp dụng quy chuẩn an toàn sinh học bằng việc nuôi cách ly tối thiểu 21 ngày đối với 100% cá thể vịt trời mới nhập đàn trước khi đưa vào khu nuôi chung, nhằm kiểm soát triệt để các ca bệnh mang trùng ở thể ẩn tính. Trách nhiệm thực thi do kỹ thuật viên trang trại và chủ cơ sở đảm nhiệm.

Thứ tư, tăng cường năng lực giám sát dịch tễ học chủ động thông qua việc ứng dụng kỹ thuật PCR kiểm tra định kỳ hàng quý tại các vùng chăn nuôi tập trung. Khi phát hiện ca nhiễm đầu tiên, cần xử lý dập dịch trong vòng 24 giờ bằng biện pháp tiêu hủy cá thể ốm nặng và tiêm vaccine bao vây cản nhiễm cho 100% cá thể khỏe mạnh còn lại trong đàn, do Chi cục Chăn nuôi và Thú y các tỉnh chủ trì điều phối.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các bác sĩ thú y và chuyên viên chẩn đoán dịch tễ thực địa. Công trình cung cấp bộ chỉ số lâm sàng chuẩn xác với đỉnh sốt 44,29°C và tỷ lệ 100% tích nước bao tim, giúp phân biệt nhanh chóng bệnh dịch tả vịt với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác như viêm gan virus (thường chỉ tập trung ở vịt dưới 3 tuần tuổi) hay bệnh tụ huyết trùng do vi khuẩn Pasteurella.

Thứ hai, các chủ trang trại và hộ chăn nuôi vịt trời thương phẩm. Tài liệu giúp người chăn nuôi nhận thức rõ mức độ nguy hiểm với tỷ lệ tử vong 100% khi đàn nhiễm bệnh, từ đó chủ động đầu tư quy trình an toàn sinh học và tiêm phòng vaccine đầy đủ trước 15 ngày tuổi để bảo toàn vốn đầu tư.

Thứ ba, các giảng viên, học viên sau đại học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Thú y. Luận văn cung cấp nguồn tư liệu học thuật giá trị về kỹ thuật gây nhiễm thực nghiệm, quy trình cắt nhuộm tiêu bản mô bệnh học HE dày 2 đến 3 micromet và phương pháp ứng dụng máy phân tích huyết học Celldyn 3700 trong nghiên cứu bệnh học gia cầm.

Thứ tư, các cơ quan quản lý nhà nước về nông nghiệp và thú y. Dữ liệu thực nghiệm là căn cứ khoa học thực tiễn giúp bổ sung các khuyến cáo kiểm soát bệnh dịch tả trên các giống thủy cầm hoang dã thuần hóa vào văn bản hướng dẫn quốc gia theo tinh thần Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT.

Câu hỏi thường gặp

Vịt trời nuôi thuần hóa có khả năng miễn dịch tự nhiên chống lại virus dịch tả vịt hay không? Hoàn toàn không. Kết quả gây nhiễm thực nghiệm trên 10 cá thể vịt trời 14 ngày tuổi bằng chủng virus VG-04 cho thấy tỷ lệ mắc bệnh đạt 100% và tỷ lệ tử vong đạt 100% chỉ sau 3 đến 6 ngày, chứng minh vịt trời có tính mẫn cảm cao tương đương các giống vịt nhà truyền thống.

Dấu hiệu lâm sàng ban đầu dễ nhận biết nhất khi vịt trời nhiễm virus dịch tả là gì? Triệu chứng xuất hiện sớm nhất là cơn sốt cao đột ngột từ 42,0°C đến 44,7°C (đỉnh sốt trung bình đạt 44,29°C vào ngày thứ 3), đi kèm trạng thái ủ rũ, khát nước liên tục, bỏ ăn hoàn toàn và tiêu chảy phân loãng màu xanh trắng có mùi khắm đặc trưng ở 100% cá thể mắc bệnh.

Virus dịch tả bắt đầu đào thải ra môi trường từ thời điểm nào sau khi vịt trời bị nhiễm bệnh? Theo kết quả xét nghiệm PCR, virus xuất hiện trong máu ngay từ ngày thứ 1 với tỷ lệ 100% mẫu dương tính. Từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 5 sau gây nhiễm, virus bắt đầu đào thải ồ ạt qua dịch ngoáy ổ nhớp và phân, trở thành nguồn lây lan trực tiếp cho toàn đàn.

Bệnh tích đại thể nào có giá trị chẩn đoán phân biệt cao nhất khi mổ khám vịt trời nghi mắc dịch tả? Mổ khám ghi nhận các biến đổi bệnh tích đặc trưng gồm tích nước xoang bao tim đạt tỷ lệ 100%, phổi viêm tụ máu đỏ sẫm đạt 100%, xuất huyết niêm mạc ruột dạng vòng nhẫn đạt 80%, và xuất huyết mỡ vành tim đạt 70%, đi kèm các tổn thương hoại tử điểm ở gan và lách.

Khi phát hiện đàn vịt trời chớm có cá thể mắc dịch tả vịt thì biện pháp can thiệp khẩn cấp là gì? Cần lập tức cách ly và tiêu hủy các cá thể ốm nặng, đồng thời tiêm khẩn cấp vaccine nhược độc dịch tả vịt cho 100% cá thể chưa phát bệnh trong đàn. Nhờ hiện tượng cản nhiễm miễn dịch phát sinh sau 24 giờ tiêm phòng, biện pháp này có thể cứu sống tới 90% đàn vịt nếu can thiệp kịp thời.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh thực nghiệm tính mẫn cảm tuyệt đối của vịt trời đối với virus dịch tả chủng VG-04 với tỷ lệ tử vong 100% trong vòng 3 đến 6 ngày.
• Xác lập quy luật biến thiên thân nhiệt đặc trưng với đỉnh sốt trung bình 44,29°C tại ngày thứ 3 và tổ hợp triệu chứng ủ rũ, tiêu chảy phân xanh đạt tỷ lệ 100%.
• Mô tả toàn diện bức tranh bệnh tích đại thể và vi thể đa cơ quan, nổi bật với tỷ lệ tích nước bao tim 100%, xuất huyết ruột 80% và hoại tử nhu mô gan, thận, phổi.
• Khẳng định khả năng phát hiện sớm virus trong máu từ ngày thứ 1 và sự đào thải mầm bệnh qua phân từ ngày thứ 3 bằng kỹ thuật sinh học phân tử PCR.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ hoàn thiện phác đồ tiêm vaccine phòng bệnh bắt buộc và quy trình kiểm dịch thú y cho các mô hình nuôi thủy cầm đặc sản.

Về định hướng tiếp theo, các cơ quan nghiên cứu cần triển khai thử nghiệm diện rộng hiệu lực bảo hộ của 2 dòng vaccine đông khô thương mại lưu hành trên thị trường đối với đàn vịt trời trong lộ trình 12 tháng tới.

Các nhà quản lý trang trại, bác sĩ thú y và học viên chuyên ngành hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng hiệu quả vào công tác chẩn đoán và phòng ngừa dịch bệnh trên đàn thủy cầm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ THỊ PHƯƠNG LAN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CHỦ YẾU CỦA VỊT TRỜI MẮC DỊCH TẢ DO GÂY NHIỄM THỰC NGHIỆM Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hữu Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Lê Thị Phương Lan i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Hữu Nam bộ môn Bệnh lý, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh lý, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Nhân đây cho tôi gửi lời biết ơn tới gia đình, Ban lãnh đạo, anh chị em đồng nghiệp Trạm chăn nuôi và thú y huyện Tiền Hải; Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thái Bình cơ quan nơi tôi công tác và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn này.

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Lê Thị Phương Lan ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG.

vi DANH MỤC HÌNH .vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN .viii THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỂ TÀI. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.

NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨUVỀ BỆNH DỊCH TẢ VỊT. Tình hình nghiên cứu về bệnh dịch tả vịt ở nước ngoài.

Tình hình nghiên cứu về bệnh dịch tả vịt ở Việt Nam. VIRUS GÂY BỆNH DỊCH TẢ VỊT. Hình thái, kích thước. Sức đề kháng.

Đặc tính nuôi cấy. Miễn dịch chống virus dịch tả vịt. BỆNH DỊCH TẢ VỊT. Truyền nhiễm học.

Triệu chứng và bệnh tích. Biện pháp can thiệp và phòng bệnh dịch tả vịt. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG – VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ GÂY BỆNH THỰC NGHIỆM CHO VỊT TRỜI. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG CỦA VỊT TRỜI MẮC BỆNH KHI TIẾN HÀNH GÂY NHIỄM.

KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH BIẾN ĐỔI ĐẠI THỂ CỦA VỊT MẮC DỊCH TẢ VỊT. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU BỆNH TÍCH VI THỂ MỘT SỐ CƠ QUAN CỦA VỊT TRỜI MẮC DỊCH TẢ. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH MỘT SỐ CHỈ TIÊU HUYẾT HỌC CỦ A VỊT MẮC DỊCH TẢ VỊT. Chỉ tiêu hệ hồng cầu vịt trời mắc dịch tả.

Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 47 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CPE Cytopathic pathogene effect DEF Duck Embryo Fibroblast DEV Duck enteritis virus HCT Tỷ khối huyết cầu HE Hematoxylin - Eosin HGB Hàm lượng huyết sắc tố MCH Lượng huyết sắc tố trung bình hồng cầu MCHC Nồng độ huyết sắc tố trung bình MCV Thể tích trung bình hồng cầu NI Neutralization index p.p pages PCR Polymerase chain reaction RBC Số lượng hồng cầu WBC Số lượng bạch cầu v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Kết quả theo dõi thân nhiệt của vịt trước khi gây nhiễm. Kết quả theo dõi thân nhiệt của vịt gây nhiễm. Kết quả theo dõi thân nhiệt của vịt đối chứng. Kết quả xét nghiệm virus DTV bằng phương pháp PCR.

Triệu chứng lâm sàng của vịt trời mắc DEV. Bệnh tích đại thể của vịt trời gây nhiễm dịch tả. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc dịch tả. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc bệnh dịch tả.

Kết quả khảo sát một số chỉ tiêu hệ hồng cầu của vịt trời gây bệnh dịch tả thực nghiệm. Kết quả khảo sát chỉ tiêu bạch cầu của vịt trời gây bệnh dịch tả thực nghiệm .44 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Thân nhiệt của vịt trước gây nhiễm. Thân nhiệt của vịt gây nhiễm và đối chứng.

Kết quả xác định triệu chứng lâm sàng của vịt trời mắc bệnh DEV. Vịt ủ rũ, sợ ánh sáng nằm tụm lại một chỗ. Vịt bị viêm giác mạc mắt. Vịt chết do mắc dịch tả.

Kết quả xác định biến đổi đại thể của vịt trời mắc dịch tả vịt. Gan xuất huyết. Xuất huyết mỡ vành tim. Xuất huyết vùng hầu họng.

Phổi viêm,tụ máu đỏ sẫm. Ruột xuất huyết hình vòng nhẫn. Khí quản xuất huyết. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc DEV.

Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc bệnh dịch tả. Tế bào gan thoái hóa mỡ và thâm nhiễm tế bào viêm xung quanh các mạch quản - HE. Gan tụ máu và thoái hóa mỡ tế bào gan - HE. Gan tụ máu - Hồng cầu tràn ngập trong tĩnh mạch - HE.

Phổi xuát huyết, hồng cầu tràn ngập các phế nang - HE. Tế bào biểu mô khí quản bong tróc - HE. Xuất huyết khí quản HE.45 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên học viên: Lê Thị Phương Lan Tên đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý chủ yếu của vịt trời mắc dịch tả do gây nhiễm thực nghiệm”. Chuyên ngành: Thú y Mã số: 8640101 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Gây nhiễm thành công bệnh dịch tả trên vịt trời và xác định các đặc điểm bệnh lý chủ yếu của vịt trời mắc bệnh dịch tả do virus.

Phương pháp nghiên cứu - Gây nhiễm bệnh dịch tả trên vịt trời bàng chủng virus VG-04 - Xác định triệu chứng lâm sàng chủ yếu của vịt trời mắc DEV. - Xác định bệnh tích đại thể chủ yếu của vịt trời mắc DEV. - Nghiên cứu bệnh tích vi thể của một số cơ quan của vịt trời mắc DEV. - Xác định một số chỉ tiêu huyết học của vịt trời bị bệnh do DEV gây ra.

Phương pháp nghiên cứu chính đã sử dụng Phương pháp gây bệnh thực nghiệm: Tiến hành nghiên cứu trên 20 vịt con 14 ngày tuổi, giống vịt trời, chia làm hai lô: lô thí nghiệm 10 con nuôi ở khu nuôi động vật thí nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp 2 của khoa Thú y. Phương pháp theo dõi và xác định bệnh: - Phương pháp quan sát và khám lâm sàng bằng kiểm tra trực tiếp Theo dõi và ghi chép các thông tin từ khi vịt xuất hiện những triệu chứng lâm sàng Xác định các chỉ tiêu huyết học bằng máy phân tích huyết học tự động Celldyn 3700 Mổ khám theo Nguyễn Hữu Nam và cs. e, Phương pháp xử lý số liệu Các số liê ̣u thu thâ ̣p đươ ̣c trong quá trı̀nh điề u tra, viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thı́ nghiê ̣m đươ ̣c xử lı́ bằ ng phương pháp thố ng kê sinh ho ̣c: sử dụng phần mềm Excel 2007 và Minitab 16. Kết quả chính và kết luận - Vịt trời nuôi vẫn mắc bệnh dịch tả do virus, khi mắc bệnh vịt sốt cao 43 - 44 độ C với triệu chứng chủ yếu lả: ủ rũ, mệt mỏi, sốt cao, chậm chạp, bỏ ăn, khó thở, mắt sưng, chảy nước mắt, liệt chân, tiếng kêu khản đặc, ỉa phân xanh khắm … - Bệnh tích đại thể chủ yếu của vịt trời mắc dịch tả là xác gầy, lông sù, xoang bao tim tích nước, vỡ trứng non, da tím tái, thận sưng… - Bệnh tích vi thể của bệnh dịch tả chủ yếu là sung huyết, xuất huyết, thoái hóa và hoại tử tế bào, thâm nhiễm tế bào viêm ở ruột, dạ dày tuyến, lách, gan, tim, phổi, thận và tăng sinh ống mật ở gan.

- Số lượng hồng cầu, hàm lượng Hemoglobin, số lượng bạch cầu của vịt trời bệnh đều bị giảm thấp hơn so với vịt khỏe nhưng số lượng bạch cầu đa nhân trung tính và bạch cầu ái toan lại tăng ở vịt mắc bệnh. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Le Thi Phuong Lan Thesis title: Research some of main pathological characteristics of cholera infected in duck-hawk Major: Veterinary Code: 8640101 Educational Organigation: Vietnam National University of Agriculture (VNUA). Research Objectives To infect successful cholera on duck-hawk and determine some of main pathological characteristics of duck-hawk infected with DEV. Materials and Methods Infection of cholera on duck-hawk by Cholera virus strain VG-04.

Determine some of main pathological characteristics of duck-hawk infected with DEV. Determine some of main macro pathological characteristics of duck-hawk infected with DEV. Research micro pathological characteristics of some organs of duck-hawk infected with DEV. The main research methods used Experimental disease method Study on 20 duck-hawk 14 days old, dun-bird, divided into two plots: experimental plots of 10 adopted animals in experimental animal feeding area meeting meets biosafety level 2 standards of the Veterinary Faculty.

Method of monitoring and identification - Method of observation and clinical examination by direct examination. - Follow up and record information from when ducks appear clinical symptoms. - Determination of hematological indices by automated blood analyzer Celldyn 3700. - Surgical examination by Nguyen Huu Nam et al.

Method of microplate We used the paraffin casting method according to Robert (1969), Burn (1974), cutting with special cutting machine, dyeing Hematoxylin - Eosin (HE). x LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.