Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của giống dưa chuột tv 108 tại thái nguyên

Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng và phát triển giống dưa chuột TV 108 tại Thái Nguyên, cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân.

• Tác giả: Lưu Thị Hồng Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Mão
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của giống dưa chuột TV - 108 tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Vai trò của dưa chuột
• 2.2.1. Giá trị dinh dưỡng
• 2.2.2. Giá trị kinh tế
• 2.3. Tình hình sản xuất dưa chuột trên Thế Giới và Việt Nam
• 2.3.1. Tình hình sản xuất dưa chuột trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình sản xuất dưa chuột ở một số nước trên thế giới năm 2014
• 2.3.3. Tình hình sản xuất dưa chuột ở Việt Nam
• 2.4. Tình hình nghiên cứu về chọn tạo giống dưa chuột trên Thế giới và Việt Nam
• 2.4.1. Tình hình nghiên cứu về chọn tạo giống dưa chuột trên Thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Bố trí thí nghiệm. Các biện pháp kĩ thuật áp dụng
• 3.4.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.3. Hạch toán kinh tế. Phương pháp xử lí số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển
• 4.2. Tỉ lệ nảy mầm của dưa chuột ở các thời vụ thí nghiệm
• 4.3. Thời gian sinh trưởng và phát triển của dưa chuột các thời vụ thí nghiệm
• 4.4. Các chỉ tiêu hình thái
• 4.5. Động thái tăng trưởng chiều cao thân chính
• 4.6. Tốc độ tăng trưởng chiều cao thân chính của dưa chuột ở các thời vụ thí nghiệm
• 4.7. Tình hình sâu, bệnh hại dưa chuột ở các thời vụ thí nghiệm
• 4.8. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của dưa chuột ở các thời vụ thí nghiệm
• 4.9. Hạch toán kinh tế
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Nghiên cứu ảnh hưởng thời vụ trồng đến sinh trưởng dưa chuột TV 108 tại Thái Nguyên

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định ảnh hưởng thời vụ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống dưa chuột TV 108 tại Thái Nguyên. Mục tiêu chính là tìm ra thời vụ trồng thích hợp để tối ưu hóa năng suất cây trồng và hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu được thực hiện trong vụ Hè Thu tại khu vực Thái Nguyên, nơi có điều kiện khí hậu đặc trưng của vùng nông nghiệp miền Bắc Việt Nam.

1.1. Mục tiêu và yêu cầu của nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định thời vụ trồng thích hợp cho giống dưa chuột TV 108 trong vụ Hè Thu tại Thái Nguyên. Yêu cầu bao gồm theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, phát triển, tình hình sâu bệnh hại, và hạch toán kinh tế của giống dưa chuột này. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để giới thiệu thời vụ trồng tối ưu cho sản xuất tại địa phương.

1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của giống dưa chuột TV 108 trong các thời vụ trồng khác nhau. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu giúp sinh viên củng cố kiến thức thực hành, nắm vững kỹ thuật trồng trọt, và góp phần bổ sung vào quy trình sản xuất dưa chuột tại Thái Nguyên.

II. Cơ sở khoa học và vai trò của dưa chuột

Thời vụ trồng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất cây trồng. Dưa chuột là cây rau ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao, cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Ngoài ra, dưa chuột còn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân, đặc biệt là trong nông nghiệp chuyên canh.

2.1. Giá trị dinh dưỡng của dưa chuột

Dưa chuột chứa nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin A, B1, B2, C, canxi, và kali. Quả dưa chuột có hàm lượng nước cao (96%), giúp cung cấp năng lượng và hỗ trợ tiêu hóa. Ngoài ra, dưa chuột còn có tác dụng làm đẹp da và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

2.2. Giá trị kinh tế của dưa chuột

Dưa chuột là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, đặc biệt trong các vùng chuyên canh. So với các cây trồng khác như cà chua, bắp cải, và ngô, dưa chuột có năng suất và thu nhập trên mỗi công lao động cao hơn. Điều này làm cho dưa chuột trở thành cây trồng hấp dẫn trong nông nghiệp.

III. Tình hình sản xuất dưa chuột trên thế giới và Việt Nam

Dưa chuột được trồng rộng rãi trên toàn thế giới, đặc biệt là ở các nước có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới. Việt Nam là một trong những quốc gia có diện tích trồng dưa chuột lớn, tập trung chủ yếu ở các vùng đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long.

3.1. Tình hình sản xuất dưa chuột trên thế giới

Theo số liệu từ FAOSTAT, diện tích trồng dưa chuột trên thế giới đã tăng đáng kể từ năm 2009 đến năm 2014. Châu Á là khu vực có diện tích và sản lượng dưa chuột lớn nhất, trong đó Trung Quốc là nước dẫn đầu về sản lượng. Nhật Bản là quốc gia có năng suất dưa chuột cao nhất.

3.2. Tình hình sản xuất dưa chuột ở Việt Nam

Ở Việt Nam, dưa chuột được trồng rộng rãi ở các tỉnh phía Bắc và phía Nam. Các vùng trồng chính bao gồm đồng bằng sông Hồng, Tây Nguyên, và đồng bằng sông Cửu Long. Dưa chuột là một trong những loại rau quả chủ lực của Việt Nam, đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu hàng năm.

IV. Kết quả và thảo luận

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thời vụ trồng có ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng, phát triển, và năng suất của giống dưa chuột TV 108. Các chỉ tiêu như tỉ lệ nảy mầm, thời gian sinh trưởng, và năng suất đều thay đổi theo từng thời vụ trồng.

4.1. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng

Kết quả cho thấy thời vụ trồng ảnh hưởng rõ rệt đến tỉ lệ nảy mầm và thời gian sinh trưởng của dưa chuột TV 108. Thời vụ trồng thích hợp giúp cây sinh trưởng mạnh, giảm thiểu tác động của sâu bệnh hại, và tăng năng suất.

4.2. Hiệu quả kinh tế của các thời vụ trồng

Hạch toán kinh tế cho thấy thời vụ trồng tối ưu mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho người nông dân. Thời vụ này giúp tối đa hóa năng suất và giảm chi phí đầu tư, đặc biệt là chi phí phòng trừ sâu bệnh hại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Dưa chuột (Cucumis sativus L.) là cây rau ăn quả thương mại truyền thống, có vị trí quan trọng trong cơ cấu cây trồng nông nghiệp tại Việt Nam và trên thế giới. Quả dưa chuột tươi có hàm lượng nước cao (chiếm khoảng 96%) cùng thành phần dinh dưỡng phong phú. Cứ 100g quả tươi cung cấp 14 calo, 0,7 mg protein, 24 mg canxi, 20 IU vitamin A, 12 mg vitamin C, 0,024 mg vitamin B1, 0,075 mg vitamin B2 và 0,3 mg niacin. Ngoài giá trị dinh dưỡng và ứng dụng trong công nghệ chế biến thực phẩm, dưa chuột còn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông hộ nhờ thời gian sinh trưởng tương đối ngắn, chi phí đầu tư vừa phải và khả năng thâm canh tăng vụ tốt.

Tại Việt Nam, dưa chuột được canh tác rộng rãi từ các tỉnh đồng bằng sông Hồng, trung du miền núi phía Bắc cho đến các tỉnh duyên hải miền Trung, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, đặc thù khí hậu miền Bắc phân chia thành 4 mùa rõ rệt, điều kiện nhiệt độ, độ ẩm và bức xạ ánh sáng thay đổi liên tục qua các tháng, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ nở hoa đậu quả và mức độ phát sinh sâu bệnh hại. Việc lựa chọn thời vụ gieo trồng tối ưu cho từng giống cụ thể là biện pháp kỹ thuật canh tác then chốt nhằm phát huy tối đa tiềm năng năng suất. Khóa luận tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của các thời vụ gieo trồng trong vụ Hè Thu năm 2016 đến khả năng sinh trưởng, phát triển của giống dưa chuột chịu nhiệt TV-108 tại Thái Nguyên.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

• Xác định được thời vụ trồng thích hợp cho giống dưa leo chịu nhiệt TV-108 vụ Hè Thu tại Thái Nguyên, phục vụ công tác giới thiệu và chuyển giao vào sản xuất nông nghiệp địa phương.

Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của giống dưa leo chịu nhiệt TV-108 trong từng thời vụ thí nghiệm tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
2. Theo dõi tình hình nhiễm sâu bệnh hại của giống dưa leo chịu nhiệt TV-108 ở các thời vụ thí nghiệm.
3. Hạch toán hiệu quả kinh tế của dưa leo chịu nhiệt TV-108 qua từng thời vụ thí nghiệm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giống dưa chuột chịu nhiệt TV-108 (nguồn gốc nhập khẩu từ Thái Lan, đặc điểm sinh trưởng khỏe, chống chịu điều kiện nhiệt độ cao, dạng quả suôn dài 18–19 cm, khối lượng quả 220–240 g, màu xanh nhạt, phẩm chất giòn ngọt).
• Địa điểm nghiên cứu: Khu sản xuất rau an toàn của Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, thực hiện trên chân đất cát pha.
• Phạm vi thời gian nghiên cứu: Từ tháng 07/2016 đến tháng 10/2016 (vụ Hè Thu).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở khoa học của việc xác định thời vụ dựa trên nguyên lý sinh thái cây trồng và quản lý dịch hại: thời vụ gieo trồng tối ưu phải thỏa mãn điều kiện ngoại cảnh (nhiệt độ, ẩm độ đất, bức xạ) thuận lợi cho các thời kỳ xung yếu nhất của cây trồng, đồng thời tránh trùng lặp với cao điểm bùng phát của các đối tượng dịch hại nguy hiểm. Về mặt sinh lý - di truyền, dưa chuột là cây thụ phấn chéo, phần lớn thuộc dạng đơn tính cùng gốc (monoecious). Tỷ lệ hoa đực/hoa cái và thời điểm hình thành hoa cái đầu tiên chịu sự chi phối chặt chẽ của các nhóm gen điều khiển (như gen Arc, gen M/m), đồng thời tương tác nhạy cảm với điều kiện độ dài ngày, nhiệt độ và cân đối dinh dưỡng khoáng (đặc biệt là tỷ lệ đạm và kali).

Khóa luận áp dụng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật và quy phạm khảo nghiệm quốc gia:

• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống dưa chuột QCVN 01 - 87:2012/BNNPTNT.
• Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 692:2006 về quy phạm khảo nghiệm tính trạng canh tác và giá trị sử dụng của giống dưa chuột.

Phương pháp bố trí thí nghiệm thực địa:

• Thí nghiệm được thiết kế theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 4 công thức tương ứng với 4 thời vụ gieo trồng, lặp lại 3 lần:
  • Công thức 1 (Thời vụ 1 - Đối chứng): Gieo ngày 25/07/2016.
  • Công thức 2 (Thời vụ 2): Gieo ngày 06/08/2016.
  • Công thức 3 (Thời vụ 3): Gieo ngày 18/08/2016.
  • Công thức 4 (Thời vụ 4): Gieo ngày 30/08/2016.
  • Khoảng cách giữa các thời vụ là 12 ngày.
• Kích thước ô thí nghiệm: Chiều dài 6,0 m, chiều rộng luống 1,0 m (diện tích mỗi ô 6,0 m²); chiều rộng rãnh giữa các lần nhắc lại là 40 cm; dải cách ly bảo vệ xung quanh rộng 1,0 m. Tổng diện tích khu vực thí nghiệm là 299,2 m².
• Kỹ thuật canh tác: Đất cát pha được cày bừa tơi xốp, lên luống cao 30 cm, rộng 100 cm. Mật độ gieo trồng 55.555 cây/ha (khoảng cách hàng x cây là 60 cm x 30 cm, gieo 2 hạt/hốc sau đó tỉa định cây).
• Mức phân bón quy đổi cho 1 ha: 30 tấn phân hữu cơ hoai mục, 800 kg vôi bột, cùng lượng phân khoáng 140 kg N + 80 kg P₂O₅ + 120 kg K₂O. Toàn bộ phân chuồng, phân lân và vôi bột được bón lót sâu; tỷ lệ bón đạm và kali được chia theo các giai đoạn sinh trưởng: bón lót (20% N, 20% K₂O), bón thúc lần 1 ở giai đoạn 15–20 ngày sau mọc (25% N, 25% K₂O), bón thúc lần 2 ở giai đoạn 30–35 ngày sau mọc (30% N, 30% K₂O), bón thúc lần 3 ở giai đoạn 45–50 ngày sau mọc (25% N, 25% K₂O). Cây được cắm giàn dạng lưới khi xuất hiện tua cuốn, định kỳ tỉa lá già và điều tiết độ ẩm đất 70–75%.

Phương pháp thu thập chỉ tiêu và xử lý số liệu:

• Chỉ tiêu sinh trưởng: Thời gian từ gieo đến mọc mầm (khi 50% số hạt nhú 2 lá mầm), thời gian đến 3–4 lá thật, ra tua cuốn, phân cành, xuất hiện hoa cái đầu tiên, bắt đầu thu hoạch và tổng thời gian sinh trưởng. Tỷ lệ nảy mầm xác định bằng tỷ lệ phần trăm số hạt mọc trên tổng số hạt gieo.
• Động thái tăng trưởng chiều cao thân chính: Đo định kỳ 7 ngày/lần trên 5 cây mẫu cố định cho mỗi lần nhắc lại bằng thước đo chuyên dụng (tính từ cổ rễ đến đỉnh sinh trưởng).
• Cấu thành năng suất và hình thái quả: Đếm số hoa cái/cây, tổng số quả đậu/cây để tính tỷ lệ đậu quả; đo chiều dài quả và đường kính quả thương phẩm ở lứa thu hoạch thứ 2 trên 5 cây mẫu (5 quả/ô thí nghiệm).
• Phương pháp điều tra sâu bệnh: Điều tra định kỳ theo phương pháp 5 điểm chéo góc (5 cây/điểm, tổng số 25 cây/ô). Đánh giá tỷ lệ hại của sâu xanh (Plathypena scabra), bọ dưa (Aulacophora sp.), sâu xám (Agrotis ypsilon); đánh giá tỷ lệ bệnh sương mai (Pseudoperonospora cubensis) và phấn trắng (Erysiphe sp.) theo thang phân cấp diện tích lá bị hại.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Toàn bộ số liệu thực nghiệm được tổng hợp bằng phần mềm Microsoft Excel và phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định sai khác trung bình LSD ở mức ý nghĩa p < 0,05 trên phần mềm SAS.

Nội dung chính theo từng phần

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu bật giá trị thực phẩm và hiệu quả kinh tế của dưa chuột trong cơ cấu nông nghiệp nhiệt đới gió mùa. Dẫn chứng nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày của người Việt Nam (cần 2300–2400 calo) và vai trò của dưa chuột như nguồn bổ sung vi chất, khoáng (Ca, P, Fe, K) giúp thanh lọc axit uric và hỗ trợ tim mạch. Đồng thời, tác giả xác lập tính cấp thiết của việc tìm kiếm thời vụ gieo trồng thích hợp cho giống dưa chuột chịu nhiệt nhập nội TV-108 tại Thái Nguyên; công bố mục tiêu, yêu cầu nghiên cứu, cùng ý nghĩa khoa học và giá trị ứng dụng thực tiễn của đề tài đối với quy trình canh tác địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần tổng quan cung cấp cơ sở lý luận sinh học và thực tiễn sản xuất dưa chuột:

• Giá trị kinh tế và dinh dưỡng: Phân tích bảng thành phần dinh dưỡng so sánh dưa chuột với các loại rau quả khác (bầu, bí xanh, bí đỏ, cà chua, mướp đắng) theo nghiên cứu của Mai Thị Phương Anh (1996). So sánh hiệu quả sản xuất của dưa chuột với bắp cải, cà chua, lúa và ngô theo nghiên cứu của Lê Thị Khánh (2002), cho thấy dưa chuột đạt năng suất bình quân 250 tạ/ha và giá trị thu nhập/công lao động đạt 28,2 nghìn đồng/công.
• Tình hình sản xuất toàn cầu và trong nước: Dữ liệu FAOSTAT (2016) cho thấy diện tích sản xuất dưa chuột toàn cầu năm 2014 đạt 2.145 nghìn ha, năng suất 344 tạ/ha, sản lượng trên 60 triệu tấn; trong đó Châu Á dẫn đầu với 1.370 nghìn ha và 65.721 nghìn tấn sản lượng. Trung Quốc là quốc gia có diện tích (1.870 nghìn ha) và sản lượng (56.900 nghìn tấn) lớn nhất thế giới, còn Nhật Bản đạt năng suất cao nhất (49,4 tấn/ha). Tại Việt Nam, diện tích rau cả nước năm 2012 đạt 829.895 ha, kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2014 đạt 1,49 tỷ USD.
• Nghiên cứu chọn tạo giống và điều khiển giới tính: Tổng hợp các hướng chọn tạo giống phục vụ ăn tươi và đóng hộp xuất khẩu (dưa bao tử gai trắng, gai đen); cơ chế di truyền quy định giới tính (các gen Arc, M/m); tác động của chất điều hòa sinh trưởng (Gibberellin kích thích hoa đực, Ethylene và Axit Abscisic kích thích hoa cái). Tổng kết các giống dưa chuột được nghiên cứu và đưa vào sản xuất tại Việt Nam như CS758, CV5, CV11, Hữu Nghị, PC1, Sao xanh 1, PC4, Mirinbell, Marinda.
• Nghiên cứu thời vụ: Đánh giá đặc điểm các vụ trồng dưa chuột tại các vùng đồng bằng và trung du (vụ Xuân Hè, Thu Đông, Đông Xuân, Hè Thu), phân tích các yếu tố hạn chế về nhiệt độ cao, lượng mưa lớn và nguy cơ bùng phát bọ trĩ, sâu vẽ bùa và nấm bệnh.

Phần 3: Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết lý lịch sinh học của giống dưa chuột chịu nhiệt TV-108, mô tả khu thực nghiệm rau an toàn tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trên nền đất cát pha từ tháng 07/2016 đến tháng 10/2016. Thiết lập sơ đồ thí nghiệm khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh 4 công thức x 3 lần nhắc lại; quy định đồng bộ các biện pháp kỹ thuật làm đất, mật độ gieo trồng (55.555 cây/ha), quy trình bón lót và bón thúc 3 lần (với 140 kg N + 80 kg P₂O₅ + 120 kg K₂O/ha), kỹ thuật làm giàn lưới và điều tiết nước tưới. Xây dựng chi tiết hệ thống chỉ tiêu theo dõi hình thái, sinh trưởng, cấu thành năng suất, phương pháp điều tra 5 điểm chéo góc các loài sâu bệnh chính và công thức phân tích hiệu quả kinh tế trên phần mềm Excel và SAS.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Nội dung chương 4 trình bày toàn bộ số liệu thực nghiệm thu được từ 4 công thức thời vụ:

• Tỉ lệ nảy mầm và thời gian sinh trưởng: Thời vụ 2 (gieo 06/08/2016) đạt tỷ lệ nảy mầm cao nhất là 86,6% (111/128 hạt), thời gian mọc mầm ngắn nhất (3 ngày sau gieo). Thời vụ 4 (gieo 30/08/2016) có tỷ lệ nảy mầm thấp nhất (57,0%). Tổng thời gian sinh trưởng dao động từ 50 đến 64 ngày, trong đó thời vụ 2 dài nhất (64 ngày), thời vụ 1 đạt 62 ngày, thời vụ 3 đạt 60 ngày và thời vụ 4 ngắn nhất (50 ngày).
• Động thái và tốc độ tăng trưởng chiều cao thân: Cây tăng trưởng chiều cao mạnh nhất ở giai đoạn 27–34 ngày sau mọc (thời kỳ ra hoa rộ). Ở giai đoạn kết thúc thu hoạch, thời vụ 2 đạt chiều cao thân chính lớn nhất (209,27 cm), sai khác có ý nghĩa thống kê so với thời vụ 3 (98,20 cm) và thời vụ 4 (118,73 cm). Tốc độ tăng trưởng chiều cao giai đoạn 27–34 ngày của thời vụ 2 đạt cực đại với 76,20 cm.
• Số hoa cái và tỷ lệ đậu quả: Thời vụ 2 có số hoa cái trên cây cao nhất đạt 82,13 hoa/cây, số quả đậu đạt 70,73 quả/cây, tỷ lệ đậu quả đạt 86,12%. Thời vụ 1 đạt tương đương với 70,80 hoa cái/cây, 57,40 quả đậu/cây và tỷ lệ đậu quả 81,07%. Ngược lại, thời vụ 3 và thời vụ 4 có số hoa cái sụt giảm mạnh (lần lượt đạt 34,53 hoa/cây và 37,20 hoa/cây) cùng tỷ lệ đậu quả thấp (52,33% và 59,98%).
• Kích thước quả thương phẩm: Chiều dài quả ở thời vụ 2 đạt cao nhất (18,56 cm), vượt trội so với thời vụ 1 (17,32 cm), thời vụ 3 (16,15 cm) và thời vụ 4 (14,97 cm) ở mức xác suất 95%. Đường kính quả thời vụ 2 cũng lớn nhất, đạt 4,09 cm.
• Tình hình phát sinh sâu, bệnh hại: Ghi nhận 3 loài sâu hại chính gồm sâu xanh (Plathypena scabra), bọ dưa (Aulacophora sp.), sâu xám (Agrotis ypsilon) và 2 bệnh hại gồm bệnh sương mai (Pseudoperonospora cubensis), bệnh phấn trắng (Erysiphe sp.). Tỷ lệ sâu hại và bệnh hại tăng cao rõ rệt ở các thời vụ gieo muộn. Thời vụ 4 có tỷ lệ hại sâu xanh lên tới 28,90%, bọ dưa 84,40% và tỷ lệ nhiễm bệnh sương mai đạt mức 100%. Thời vụ 1 và thời vụ 2 có mức độ nhiễm bệnh thấp hơn, tỷ lệ nhiễm sương mai dao động từ 82,03% đến 84,00%, bệnh phấn trắng chỉ từ 0,00% đến 2,20%.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khóa luận đúc kết các kết luận thực nghiệm về phản ứng của giống dưa chuột chịu nhiệt TV-108 đối với từng mốc thời gian gieo trồng trong vụ Hè Thu tại Thái Nguyên, khẳng định thời vụ 2 (06/08/2016) là mốc thời gian phù hợp nhất cho sinh trưởng, phát triển thân lá, hình thành hoa cái và đậu quả, đồng thời đề xuất khuyến nghị đưa thời vụ này vào sản xuất thực tiễn tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về phản ứng nông học của giống dưa chuột chịu nhiệt TV-108 theo 4 thời vụ gieo trồng tại vùng đất cát pha Thái Nguyên trong vụ Hè Thu 2016:

Chỉ tiêu theo dõi	Thời vụ 1 (25/07/2016)	Thời vụ 2 (06/08/2016)	Thời vụ 3 (18/08/2016)	Thời vụ 4 (30/08/2016)	Mức ý nghĩa (p / LSD₀.₀₅)
Tỷ lệ nảy mầm (%)	76,60	86,60	61,70	57,00	-
Thời gian từ gieo đến mọc (ngày)	5	3	6	4	-
Thời gian ra hoa cái đầu tiên (ngày)	23	25	29	27	-
Tổng thời gian sinh trưởng (ngày)	62	64	60	50	-
Chiều cao thân đợt thu cuối (cm)	188,73	209,27	98,20	118,73	p < 0,05 (LSD = 33,56)
Tốc độ tăng chiều cao cực đại 27–34 ngày (cm)	68,93	76,20	25,87	38,40	p < 0,05
Số hoa cái/cây (hoa)	70,80	82,13	34,53	37,20	p < 0,05 (LSD = 23,21)
Số quả đậu/cây (quả)	57,40	70,73	18,07	22,27	p < 0,05 (LSD = 20,41)
Tỷ lệ đậu quả (%)	81,07	86,12	52,33	59,98	-
Chiều dài quả thương phẩm lứa 2 (cm)	17,32	18,56	16,15	14,97	p < 0,05 (LSD = 0,73)
Đường kính quả thương phẩm lứa 2 (cm)	3,71	4,09	3,51	3,45	p = 0,05 (LSD = 0,26)
Tỷ lệ hại của sâu xanh (%)	13,28	15,60	17,80	28,90	-
Tỷ lệ hại của bọ dưa (%)	68,90	71,11	80,00	84,40	-
Tỷ lệ hại của sâu xám (%)	4,44	2,30	4,40	4,44	-
Tỷ lệ bệnh sương mai (%)	82,03	84,00	93,00	100,00	-
Tỷ lệ bệnh phấn trắng (%)	0,00	2,20	2,32	4,44	-

Đóng góp và đề xuất giải pháp kỹ thuật của tác giả:

• Xác định thời vụ gieo trồng tối ưu: Nghiên cứu chứng minh thời vụ 2 (gieo ngày 06/08/2016) là thời vụ thích hợp nhất cho giống dưa chuột chịu nhiệt TV-108 trong vụ Hè Thu tại Thái Nguyên. Ở thời vụ này, cây đạt các chỉ số sinh trưởng tốt nhất: nảy mầm nhanh (3 ngày), tỷ lệ nảy mầm cao (86,6%), thân chính sinh trưởng mạnh đạt chiều cao 209,27 cm, số hoa cái hình thành nhiều nhất (82,13 hoa/cây) và tỷ lệ đậu quả đạt mức cao nhất (86,12%). Quả đạt chiều dài 18,56 cm và đường kính 4,09 cm, đáp ứng tiêu chuẩn thương phẩm cao.
• Khuyến cáo hạn chế gieo muộn: Kết quả chỉ ra không nên bố trí gieo trồng muộn vào cuối tháng 8 (thời vụ 3 và 4), vì ở giai đoạn này điều kiện thời tiết bất thuận làm suy giảm tỷ lệ nảy mầm (còn 57,0–61,7%), cây sinh trưởng còi cọc (chiều cao chỉ đạt 98,20–118,73 cm), tỷ lệ rụng hoa rụng quả cao và đặc biệt là áp lực sâu bệnh hại tăng mạnh (bọ dưa gây hại 80,00–84,40%, bệnh sương mai nhiễm 93,00–100,00%).
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Cung cấp dẫn liệu thực nghiệm cụ thể đối với giống dưa chuột lai chịu nhiệt nhập nội TV-108 tại tiểu vùng sinh thái Thái Nguyên trong vụ Hè Thu — một vụ gieo trồng có áp lực nhiệt độ cao, mưa nhiều và dịch bệnh phức tạp mà các nghiên cứu truyền thống ở miền Bắc thường ít khảo nghiệm chi tiết so với vụ Xuân Hè hay Thu Đông.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Thí nghiệm mới được triển khai trong phạm vi một vụ gieo trồng (vụ Hè Thu từ tháng 07/2016 đến tháng 10/2016), chưa đối chứng lặp lại qua nhiều năm để kiểm chứng hoàn toàn biến động thời tiết bất thường giữa các năm khác nhau.
• Quy mô khảo nghiệm tập trung tại một điểm nghiên cứu (khu sản xuất rau an toàn của Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) trên loại đất cát pha, chưa mở rộng đánh giá tính thích ứng trên các loại đất và tiểu vùng địa hình khác của tỉnh Thái Nguyên.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Tiếp tục theo dõi, đánh giá khả năng sinh trưởng và năng suất của giống TV-108 trên các thời vụ khác trong năm (như vụ Xuân Hè, Thu Đông) để xây dựng khung lịch mùa vụ hoàn chỉnh cho giống tại Thái Nguyên.
• Nghiên cứu kết hợp các biện pháp kỹ thuật canh tác bổ trợ, đặc biệt là mật độ gieo trồng tối ưu, liều lượng bón phân cân đối và quy trình phòng trừ tổng hợp (IPM) đối với bệnh sương mai và bọ dưa hại dưa chuột trong điều kiện vụ Hè Thu.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên ngành Nông học, Khoa học cây trồng, Bảo vệ thực vật: Cung cấp phương pháp mẫu mực về thiết kế và triển khai thí nghiệm đồng ruộng theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD); quy trình theo dõi các chỉ tiêu nông học dưa chuột theo tiêu chuẩn ngành 10 TCN 692:2006 và QCVN 01 - 87:2012/BNNPTNT; cách xử lý thống kê số liệu sinh học bằng SAS và Excel.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ sư nông nghiệp: Sử dụng bộ số liệu thực nghiệm về động thái sinh trưởng thân chính, thời gian nở hoa cái và diễn biến phát sinh sâu bệnh theo thời vụ để xây dựng tài liệu hướng dẫn kỹ thuật canh tác dưa chuột vụ Hè Thu tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc.
• Hộ nông dân và các hợp tác xã sản xuất rau an toàn: Áp dụng trực tiếp khung lịch thời vụ (gieo vào đầu tháng 8) và quy trình bón phân khoáng kết hợp phân hữu cơ hoai mục cho giống TV-108 nhằm giảm thiểu tổn thất do dịch hại và nâng cao tỷ lệ đậu quả thương phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Giống dưa chuột TV-108 sử dụng trong nghiên cứu có nguồn gốc từ đâu và đặc tính nông học thế nào?

Giống dưa chuột TV-108 là giống chịu nhiệt được nhập khẩu từ Thái Lan. Cây có khả năng sinh trưởng phát triển khỏe, phân cành khá, ra nhiều quả tập trung và duy trì năng suất vượt trội trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Quả thương phẩm có màu xanh nhạt, dáng suôn dài, độ đồng đều cao, ăn ngon ngọt, khối lượng trung bình từ 220–240 g và chiều dài đạt 18–19 cm.

Thí nghiệm được bố trí theo công thức thời vụ nào và quy mô diện tích ra sao?

Thí nghiệm được thiết kế theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 4 công thức thời vụ với 3 lần nhắc lại. Các mốc gieo hạt gồm: Thời vụ 1 (25/07/2016 - đối chứng), Thời vụ 2 (06/08/2016), Thời vụ 3 (18/08/2016) và Thời vụ 4 (30/08/2016), mỗi thời vụ cách nhau 12 ngày. Mỗi ô thí nghiệm có diện tích 6,0 m² (dài 6 m x rộng 1 m), rãnh giữa các lần nhắc lại rộng 40 cm, có dải bảo vệ cách luống 1 m; tổng diện tích toàn bộ khu thí nghiệm là 299,2 m².

Thời vụ gieo trồng nào cho kết quả sinh trưởng và tỷ lệ nảy mầm tốt nhất?

Thời vụ 2 (gieo ngày 06/08/2016) cho kết quả tốt nhất. Ở thời vụ này, hạt nảy mầm nhanh nhất (3 ngày sau gieo) và đạt tỷ lệ nảy mầm cao nhất (86,6%). Thân chính phát triển chiều cao vượt trội, đạt tốc độ tăng trưởng cực đại 76,20 cm ở giai đoạn 27–34 ngày và đạt chiều cao tối đa khi kết thúc thu hoạch là 209,27 cm (sai khác có ý nghĩa thống kê so với thời vụ 3 và 4 ở mức p < 0,05).

Khả năng ra hoa và tỷ lệ đậu quả của giống TV-108 có sự khác biệt như thế nào giữa các thời vụ?

Thời vụ 2 đạt số hoa cái/cây cao nhất (82,13 hoa/cây), số quả đậu/cây nhiều nhất (70,73 quả/cây) và tỷ lệ đậu quả đạt mức cao nhất (86,12%). Tiếp đến là thời vụ 1 với 70,80 hoa cái/cây và tỷ lệ đậu quả đạt 81,07%. Trong khi đó, gieo muộn ở thời vụ 3 và thời vụ 4 làm số hoa cái sụt giảm mạnh chỉ còn 34,53–37,20 hoa/cây và tỷ lệ đậu quả giảm xuống chỉ còn 52,33–59,98%.

Những loại sâu, bệnh hại nào xuất hiện chủ yếu và mức độ gây hại thay đổi ra sao theo thời vụ?

Nghiên cứu ghi nhận 3 loài sâu hại gồm sâu xanh (Plathypena scabra), bọ dưa (Aulacophora sp.), sâu xám (Agrotis ypsilon) và 2 bệnh hại là sương mai (Pseudoperonospora cubensis) và phấn trắng (Erysiphe sp.). Tỷ lệ gây hại của sâu xanh và bọ dưa tăng dần theo các thời vụ gieo muộn, trong đó thời vụ 4 bị hại nặng nhất với tỷ lệ cây bị sâu xanh gây hại đạt 28,90% và bọ dưa đạt 84,40%. Tương tự, tỷ lệ nhiễm bệnh sương mai tăng từ 82,03% ở thời vụ 1 lên 100,00% ở thời vụ 4.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Lưu Thị Hồng Hà đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu xác định thời vụ gieo trồng thích hợp cho giống dưa chuột chịu nhiệt TV-108 trong vụ Hè Thu tại Thái Nguyên thông qua phương pháp bố trí thực nghiệm đồng ruộng RCBD chặt chẽ. Kết quả khẳng định gieo trồng vào mốc thời vụ 2 (ngày 06/08/2016) giúp giống đạt tỷ lệ nảy mầm cao nhất (86,6%), thân cây sinh trưởng vượt trội (209,27 cm), khả năng nở hoa cái và tỷ lệ đậu quả đạt tối đa (86,12%), đồng thời hạn chế đáng kể mức độ tàn phá của bệnh sương mai và bọ dưa so với các thời vụ gieo muộn. Công trình là cơ sở khoa học và thực tiễn đáng tin cậy để bổ sung vào quy trình kỹ thuật canh tác rau an toàn, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất dưa chuột tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Rau là loại cây trồng có nhiều chất dinh dưỡng như protein, vitamin , lipit, khoáng chất, hydrat cacbon. các chất xơ cần thiết cho tiêu hóa và là thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của mọi gia đình. Rau là nguồn cung cấp vitamin rất phong phú về thành phần và hàm lượng lại rẻ tiền.

Đặc biệt là khi lương thực và các thức ăn giàu đạm đã được đảm bảo thì nhu cầu về rau xanh lại càng gia tăng, như một nhân tố tích cực trong cân bằng dinh dưỡng và kéo dài tuổi thọ. Nghành sản xuất rau cung cấp cho chúng ta sản phẩm của các loại rau hàng năm. Dưa chuột (Cucumis sativus L ) là một loại rau ăn quả thương mại quan trọng, là cây rau truyền thống, nó được trồng lâu đời trên thế giới và trở thành thực phẩm thông dụng của nhiều nước. Dưa chuột cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất.

Quả dưa chuột chứa 96% nước và 100g quả tươi cho: 14 calo, 0,7 mg protein, 24 mg calcium, vitamin A 20 IU, vitamin C 12 mg, vitamin B1 0,024 mg, vitamin B2 0,075 mg, và niacin 0,3 mg. Hiện nay diện tích trồng dưa chuột trên thế giới ngày càng được mở rộng dẫn đến sản lượng dưa chuột ngày càng tăng. Ở Việt Nam, dưa chuột được trồng rộng rãi ở khắp các tỉnh thành trong cả nước. Tập trung ở các khu đô thị và khu vực có nhà máy chế biến rau quả thuộc đồng bằng Sông Hồng.

Ngoài ra, cây dưa chuột còn mang lại hiệu quả kinh tế cho nhiều hộ nông dân, giúp cải thiện đời sống vật chất và cả tinh thần. Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển cây dưa chuột như: Khí hậu nhiệt đới gió mùa, đất đai màu mỡ, nguồn lao động dồi dào, hệ thống nước tưới phong phú. Tuy nhiên khí hậu nước ta lại phân chia thành 4 n 2 mùa với đặc điểm khí hậu của từng mùa khác nhau nên cho năng suất dưa chuột ở từng vụ khác nhau. Do vậy, trong sản xuất cần xác định thời vụ thích hợp để đảm bảo cây sinh trưởng phát triển tốt, phát huy tiềm năng cho năng suất của giống.

Chính vì vậy, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống dưa chuột TV – 108 tại Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu Xác định được thời vụ trồng thích hợp cho giống dưa leo chịu nhiệt TV-108 vụ Hè Thu tại Thái Nguyên, giới thiệu cho sản xuất. Yêu cầu của đề tài Theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của giống dưa leo chịu nhiệt TV-108 trong từng thời vụ thí nghiệm tại trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên.

Theo dõi tình hình nhiễm sâu bệnh hại của giống dưa leo chịu nhiệt TV- 108 ở các thời vụ thí nghiệm. Hạch toán hiệu quả kinh tế của dưa leo chịu nhiệt TV-108 qua từng thời vụ thí nghiệm. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Từ kết quả nghiên cứu của đề tài là bước đầu đánh giá được khả năng sinh trưởng, phát triển của giống dưa chuột triển vọng trên một số thời vụ trồng trong vụ Hè Thu tại Thái Nguyên là cơ sở cho việc lựa chọn thời vụ trồng thích hợp giới thiệu cho sản xuất tại địa phương.

Ý nghĩa thực tiễn - Giúp sinh viên củng cố kiến thức thực hành, bố trí thí nghiệm đồng ruộng và kỹ thuật chăm sóc cây trồng. - Giúp sinh viên nắm được cách thu thập, xử lí số liệu, trình bày báo cáo của một chuyên đề tốt nghiệp. - Trên cở sở những kiến thức nắm được sẽ là hành trang phục vụ cho công việc của sinh viên sau khi ra trường. - Góp phần bổ sung vào qui trình kỹ thuật sản xuất dưa chuột tại Thái Nguyên.

n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Thời vụ là thời gian để gieo trồng đối với mỗi loại cây trồng. Thời vụ gieo trồng thích hợp là thời vụ thuận lợi cho việc gieo trồng mà đảm bảo cho cây trồng phát triển tốt, cho năng suất cao, đồng thời đảm bảo sao cho giai đoạn sinh trởng xung yếu nhất của cây trồng không trùng với thời gian phát triển mạnh nhất của dịch hại. Thời vụ thích hợp cho từng loại cây trồng ở mỗi địa phương dựa vào điều kiện thời tiết khí hậu, đặc điểm phát sinh và phá hại của các dịch hại chính trên từng cây trồng ở địa phơng, tập quán,kinh nghiệm trồng trọt của nông dân địa phơng.

Thời vụ gieo trồng thích hợp là biện pháp canh tác phòng trừ dịch hại có hiệu quả chỉ khi được áp dụng đồng loạt trên quy mô tương đối rộng. Trong sản xuất nông nghiệp, thời vụ có vai trò hết sức quan trọng góp phần nâng cao năng suất và sản lượng cây trồng. Vì vậy, ngoài biện pháp kĩ thuật canh tác, giống cây trồng, việc xác định thời vụ trồng cũng ảnh hưởng khá lớn đến khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây dưa chuột. Vai trò của dưa chuột * Giá trị dinh dưỡng Các loại rau nói chung và dưa chuột nói riêng là loại thực phẩm cần thiết trong đời sống hàng ngày và không thể thay thế.

Rau được coi là nhân tố quan trọng đối với sức khỏe và đóng vai trò chống chịu với bệnh tật. Theo kết quả nghiên cứu của nhiều nhà dinh dưỡng học trong và ngoài nước thì khẩu phần ăn của người Việt Nam cần khoảng 2300 – 2400 calo năng lượng hàng ngày để sống và hoạt động. Ngoài nguồn năng lượng cung cấp từ lương thực, rau góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho cơ thể con người. Rau không chỉ đảm bảo n 5 cung cấp chỉ số calo trong khẩu phần ăn mà còn cung cấp cho cơ thể con người các loại vitamin và các loại đa, vi lượng không thể thiếu cho sự sống của mỗi cơ thể.

Hàm lượng vitamin trong rau khá cao lại dễ kiếm. Dưa chuột là một thức ăn rất thông dụng và còn là một vị thuốc có giá trị. Thành phần dinh dưỡng gồm: Protein (Đạm) 0,8g; Glucid (Đường) 3,0g; Xenlulo (Xơ) 0,7g; Năng lượng 15 Kcalo; Canxi 23mg; Phospho 27mg; Sắt 1mg; Natri 13mg; Kali 160mg; Caroten 90mcg; Vitamin B1 0,03mg; Vitamin C 5,0mg. Thành phần dinh dưỡng trong 100g rau ăn được Chỉ tiêu Thành phần hóa học(g%) Caolo/ Vitamin (mg%) Loại rau Nước Protein Glucid Tro 100g B1 B2 PP C Bầu 95,1 0,6 2,9 0,4 14 0,02 0,03 0,40 12 Dưa chuột 95,0 0,8 3,0 0,5 16 0,03 0,04 0,10 5 Bí xanh 95,5 0,6 2,4 0,5 12 0,01 0,02 0,03 16 Bí đỏ 92,0 0,3 6,2 0,8 27 0,06 0,03 0,40 8 Dưa gang 96,2 0,8 2,0 0,3 11 0,04 0,04 0,30 4 Cà chua 94,0 0,6 4,2 0,4 20 0,06 0,04 0,50 10 Mướp 91,4 0,9 3,0 0,6 16 0,07 0,04 0,3 22 đắng Xà lách 95,0 1,5 2,2 0,8 15 0,14 0,12 0,7 15 Rau dền 92,3 2,3 2,5 1,8 20 0,04 0,14 1,3 35 Nguồn: Mai Thị Phương Anh, 1996 [1] Trong thành phần của dưa chuột chứa hàm lượng Cacbon rất cao khoảng 74-75%, ngoài ra còn cung cấp một lượng đường (chủ yếu là đường đơn).

Nhờ khả năng hòa tan, chúng làm tăng khả năng hấp thụ và lưu thông máu, tăng tính hoạt động trong quá trình oxy hóa năng lượng của mô tế bào. Bên cạnh đó thành phần dinh dưỡng của dưa chuột còn có nhiều axit amin không thể thay thế rất n 6 cần thiết cho cơ thể như Thianin (0,024 mg%), Rivophlavin (0,075 mg%) và Niaxin (0,03 mg%), các loại muối khoáng như Ca (23,0 mg%), P (27,0 mg%), Fe (1,0 5mg%). Tăng cường phân giải axit uric và các muối của axit uric (urat) có tác dụng lợi tiểu, gây cảm giác dễ ngủ. Không những thế trong dưa chuột còn có một lượng muối Kali tương đối giúp tăng cường quá trình đào thải nước, muối ăn trong cơ thể có lợi cho người mắc các bệnh về tim mạch.

Ngoài ra, dưa chuột còn dùng làm mỹ phẩm, ví dụ như vitamin E tự nhiên trong dưa chuột có tác dụng thúc đẩy sự phân chia tế bào, ngăn sự lão hóa của tế bào hay nước ép dưa chuột có tác dụng dưỡng da, làm giảm nếp nhăn, làm da sang đẹp… *Giá trị kinh tế Ngoài giá trị về dinh dưỡng thì xét về mặt kinh tế dưa chuột là cây rau quan trọng cho nhiều vùng chuyên canh mang lại hiệu quả kinh tế cao. Dưa chuột là mặt hàng xuất khẩu có giá trị. So sánh hiệu quả sản xuất dưa chuột với cây trồng khác Dưa Cà Loại cây Bắp cải Ngô Lúa chuột chua Năng suất (tạ/ha) 250 444,4 278,8 25 44,4 Giá bán bình quân (đ) 1.300 2000 Tổng chi phí - Chi phí vật chất (1000đ/ha) 6.050 - Chi phí lao động (công/ha) 834 556,6 695 222 194,4 Tổng thu nhập 1000đ/ha 23.830 Thu nhập/công (đ/công) 28,2 21,1 20,6 15,0 19,7 Nguồn: Lê Thị Khánh, 2002 [9] Trong quả dưa chuột có các loại chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như Protein và các vitamin A, B1, B2, C… Trước đây dưa chuột được sử dụng như n 7 loại hoa quả tươi để giải khát. Đến khi thị trường trong nước cũng như thế giới mở rộng, nhu cầu của người tiêu dùng phong phú thì việc đa dạng hóa cách sử dụng là tất yếu.

Ngày nay dưa chuột được sử dụng dưới nhiều dạng khác nhau như quả tươi, trộn salat, cắt lát, đóng hộp xuất khẩu… Bên cạnh đó dưa chuột còn là cây quan trọng cho nhiều vùng chuyên canh mang lại hiệu quả kinh tế cao, thời gian sinh trưởng tương đối ngắn, chi phí đầu tư thấp, có thể mở rộng trên nhiều vùng kinh tế khác nhau. Tình hình sản xuất dưa chuột trên Thế Giới và Việt Nam 2. Tình hình sản xuất dưa chuột trên thế giới Hiện nay, diện tích dưa chuột trên thế giới ngày càng được mở rộng dẫn đến sản lượng dưa chuột ngày càng tăng. Diện tích sản xuất dưa chuột trên thế giới giai đoạn 2009-2014 Diện tích Năng suất Sản lượng TT Năm (ha) (tạ/ha) (tấn) 1 2009 1.625 Nguồn: FAOSTAT 2016 [21] Kết quả bảng 2.3 cho thấy: Về diện tích: Diện tích sản xuất dưa chuột trên thế giới có sự biến động từ năm 2009 đến năm 2014.

Nhìn chung diện tích dưa chuột trên thế giới tăng từ năm 2009 đến năm 2014. Tuy nhiên, năm 2013 diện tích sản xuất dưa chuột trên thế giới giảm so với năm 2012. Năm 2014, diện tích sản xuất dưa chuột cao nhất trong 5 năm đạt 2.145 ha so với năm 2009). n 8 Về năng suất: Tuy có sự biến động về diện tích sản xuất nhưng năng suất dưa chuột trên thế giới vẫn tăng đều và tương đối cao qua các năm (2009- 2014).

Năm 2014, năng suất dưa chuột cao nhất đạt 344.