Ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng và phát triển giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ xuân 2016

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng thời vụ đến sinh trưởng giống bí đỏ Goldstar 998 vụ xuân 2016 tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

• Tác giả: Hoàng Văn Bình
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Hồng
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích, yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Nguồn gốc, sự phân bố, đặc điểm thực vật học của bí đỏ và giá trị sử dụng của bí đỏ
• 2.2.1. Nguồn gốc và sự phân bố
• 2.2.2. Phân loại thực vật bí đỏ
• 2.2.3. Đặc điểm thực vật học
• 2.2.3.1. Rễ bí đỏ
• 2.2.3.2. Thân bí đỏ
• 2.2.3.3. Lá bí đỏ
• 2.2.3.4. Hoa bí đỏ
• 2.2.3.5. Quả bí đỏ
• 2.2.3.6. Hạt bí đỏ
• 2.2.4. Đặc tính sinh trưởng, phát triển của cây bí đỏ
• 2.2.4.1. Thời kỳ nảy mầm
• 2.2.4.2. Thời kỳ cây con
• 2.2.4.3. Thời kỳ tăng trưởng
• 2.2.4.4. Thời kỳ ra hoa, kết quả
• 2.2.4.5. Thời kỳ già cỗi
• 2.2.5. Điều kiện ngoại cảnh
• 2.2.5.1. Nhiệt độ
• 2.2.5.2. Ánh sáng
• 2.2.5.3. Nước
• 2.2.5.4. Đất và dinh dưỡng
• 2.2.6. Giá trị sử dụng của bí đỏ
• 2.2.6.1. Làm thực phẩm
• 2.2.6.2. Các hoạt động văn hóa
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.2.1. Thời gian nghiên cứu
• 3.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Quy trình trồng trọt áp dụng trong thí nghiệm
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm
• 3.5.2. Các chỉ tiêu và phƣơng pháp theo dõi đánh giá
• 3.5.3. Phƣơng pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khả năng sinh trƣởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 ở các thời vụ
• 4.1.1. Thời gian mọc mầm của giống bí thí nghiệm ở các thời vụ trồng khác nhau
• 4.1.2. Thời gian sinh trƣởng và phát triển các thời vụ bí thí nghiệm
• 4.1.3. Đặc điểm sinh trƣởng lá và số lá trên thân chính
• 4.1.4. Chiều dài thân, chiều dài ra hoa và chiều dài đậu quả
• 4.1.5. Số hoa, số quả/cây và tỷ lệ đậu quả
• 4.1.6. Chiều dài và đƣờng kính quả
• 4.1.7. Tình hình sâu, bệnh hại của các thời vụ bí thí nghiệm
• 4.1.8. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất các thời vụ trồng bí thí nghiệm
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu về bí đỏ (Cucurbita pepo L.) là rất cần thiết trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp hiện nay. Goldstar 998 là một giống bí đỏ có tiềm năng kinh tế cao, tuy nhiên, việc lựa chọn thời vụ trồng phù hợp vẫn chưa được chú trọng. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng và phát triển của giống bí này sẽ giúp nông dân tối ưu hóa năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo các nghiên cứu, thời vụ trồng có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh trưởng và phát triển của cây, từ đó tác động đến năng suất cuối cùng. Do đó, việc xác định thời vụ trồng hợp lý cho giống Goldstar 998 là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

II. Mục đích và yêu cầu của đề tài

Mục đích chính của nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng và phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016. Nghiên cứu sẽ theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, từ thời gian mọc mầm đến thời kỳ ra hoa và đậu quả. Yêu cầu của đề tài bao gồm việc xác định các yếu tố cấu thành năng suất và khả năng chống chịu của giống bí trong từng thời vụ. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân trong việc lựa chọn thời vụ trồng, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễn trong sản xuất nông nghiệp.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học quan trọng trong việc đánh giá khả năng thích ứng của giống Goldstar 998 với các thời vụ khác nhau. Kết quả sẽ là cơ sở cho việc lựa chọn thời vụ trồng phù hợp, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu sẽ giúp sinh viên củng cố kiến thức thực hành, từ việc bố trí thí nghiệm đến kỹ thuật chăm sóc cây trồng. Hơn nữa, việc thu thập và xử lý số liệu trong nghiên cứu sẽ trang bị cho sinh viên kỹ năng cần thiết cho công việc sau này. Điều này không chỉ có lợi cho sinh viên mà còn cho nông dân trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới vào sản xuất.

IV. Tổng quan tài liệu

Trong sản xuất nông nghiệp, việc lựa chọn giống và thời vụ trồng là rất quan trọng. Bí đỏ là một loại cây dễ trồng, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu Việt Nam. Tuy nhiên, việc nghiên cứu về thời vụ trồng vẫn còn hạn chế. Các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng thời vụ trồng ảnh hưởng đến thời gian mọc mầm, sinh trưởng và phát triển của cây. Việc xác định thời vụ trồng hợp lý không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu rủi ro về sâu bệnh. Do đó, nghiên cứu này sẽ đóng góp vào việc xây dựng quy trình sản xuất bí đỏ hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu thị trường.

V. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng thời vụ trồng có ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng sinh trưởng và phát triển của giống Goldstar 998. Thời gian mọc mầm, số lượng lá, chiều dài thân và năng suất đều có sự khác biệt giữa các thời vụ trồng. Cụ thể, các thời vụ trồng sớm cho kết quả tốt hơn về năng suất và chất lượng quả. Điều này cho thấy rằng việc lựa chọn thời vụ trồng phù hợp là rất quan trọng để đạt được hiệu quả kinh tế cao trong sản xuất. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng đều ảnh hưởng đến sự phát triển của cây, từ đó cần có các biện pháp quản lý phù hợp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây bí đỏ (Cucurbita pepo L.) thuộc chi Cucurbita, họ Bầu bí (Cucurbitaceae), là cây rau ăn quả nhiệt đới có khả năng thích ứng sinh thái rộng, phân bố từ vùng đồng bằng đến vùng cao nguyên có độ cao lên tới 1.500 m. Về mặt dinh dưỡng, quả bí đỏ chứa 85 - 91% nước, 0,8 - 2 g chất đạm, 0,1 - 0,5 g chất béo, 3,3 - 11 g chất bột đường, cung cấp năng lượng từ 85 - 170 kJ/100 g và là nguồn thực phẩm giàu vitamin A, khoáng chất. Bên cạnh việc thu hoạch quả, các bộ phận khác như hoa, lá và đọt non đều được sử dụng làm rau ăn hoặc nguyên liệu chế biến công nghiệp. Mặc dù bí đỏ có thể canh tác quanh năm, thực tiễn sản xuất tại nhiều địa phương ở Việt Nam nói chung và khu vực trung du miền núi phía Bắc nói riêng vẫn mang tính tự phát, phân tán, diện tích nhỏ lẻ. Kỹ thuật canh tác của nông dân chủ yếu dựa vào tập quán truyền thống, thiếu các hướng dẫn kỹ thuật chuẩn hóa về cơ cấu mùa vụ đối với từng giống lai mới, dẫn đến năng suất và hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng sinh học.

Nhằm giải quyết yêu cầu kỹ thuật trên, khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Văn Bình (chuyên ngành Khoa học cây trồng, Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Hữu Hồng) thực hiện đề tài: "Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên".

Mục đích nghiên cứu của đề tài là đánh giá đặc điểm sinh trưởng, phát triển và xác định ảnh hưởng của các thời điểm gieo trồng khác nhau đến năng suất của giống bí đỏ Goldstar 998, từ đó xác định thời vụ thích hợp phục vụ sản xuất hàng hóa tại địa phương. Các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác định gồm:

1. Theo dõi các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 ở từng thời vụ trong điều kiện vụ Xuân năm 2016 tại Thái Nguyên.
2. Đánh giá một số đặc tính chống chịu sâu bệnh hại chính (bọ rùa ăn lá, sâu xanh da láng, bệnh thối rễ vi khuẩn, bệnh phấn trắng) của giống qua các thời vụ thí nghiệm.
3. Xác định các chỉ tiêu cấu thành năng suất và năng suất thực tế (năng suất lý thuyết, năng suất thực thu) của các công thức thời vụ.

Đối tượng nghiên cứu là giống bí đỏ lai F1 Goldstar 998 do Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương cung ứng. Thí nghiệm được triển khai tại Khu thí nghiệm cây trồng cạn, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trên loại đất dốc, pha cát. Phạm vi thời gian nghiên cứu diễn ra trong vụ Xuân năm 2016, với các thời điểm gieo hạt từ ngày 15/02/2016 đến ngày 26/03/2016 và thời gian thu hoạch dao động từ 80 đến 100 ngày sau trồng tùy từng công thức.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên cơ sở phân loại học thực vật bộ Bầu bí (Cucurbitales) theo hệ thống APG II, cùng các đặc tính sinh học của chi Cucurbita. Về mặt nông học, nhiệt độ thích hợp cho hạt bí đỏ nảy mầm là 25 - 30°C (tối thiểu 10°C, tối ưu 21 - 35°C); nhiệt độ tối ưu cho sinh trưởng thân lá ban ngày là 24 - 30°C và ban đêm là 15 - 18°C. Cây yêu cầu chế độ chiếu sáng ngày ngắn (10 - 12 giờ/ngày), cường độ ánh sáng mạnh để kích thích phân hóa hoa cái và tăng tỷ lệ đậu quả; độ ẩm đất thích hợp duy trì ở mức 70 - 80% và độ pH đất thuận lợi từ 5,5 - 6,6. Sự tích lũy dinh dưỡng khoáng của cây tuân theo trật tự K > N > Ca > P > Mg > S, trong đó kali và đạm là hai nguyên tố hấp thu nhiều nhất.

Quy trình kỹ thuật thâm canh áp dụng trong thí nghiệm dựa trên quy trình chuẩn của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Vĩnh Phúc (năm 2006). Lượng phân bón tính cho 1 ha bao gồm: 800 kg phân hữu cơ vi sinh + 60 kg N + 80 kg P2O5 + 40 kg K2O. Phương thức bón phân gồm bón lót toàn bộ 100% phân hữu cơ vi sinh và 100% supe lân; bón thúc chia làm 2 lần bằng lượng phân N và K2O còn lại (lần 1 bón 50% N + 50% K2O sau trồng 15 ngày; lần 2 bón 50% N + 50% K2O khi xuất hiện hoa cái), kết hợp xới xáo, làm cỏ và vun gốc cách gốc 15 cm.

Phương pháp bố trí thí nghiệm thực hiện theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 5 công thức thời vụ gieo hạt, lặp lại 3 lần (3 khối: NL I, NL II, NL III):

• Công thức 1 (CT1): Gieo ngày 15/02/2016
• Công thức 2 (CT2): Gieo ngày 25/02/2016
• Công thức 3 (CT3): Gieo ngày 06/03/2016
• Công thức 4 (CT4): Gieo ngày 16/03/2016
• Công thức 5 (CT5): Gieo ngày 26/03/2016

Quy cách ô thí nghiệm có diện tích 20 m2 (4 m x 5 m), tổng diện tích toàn khu thí nghiệm là 300 m2. Cây được trồng theo hàng đơn ở hai bên mép ô, khoảng cách giữa các cây trên hàng là 0,6 m; mỗi ô bố trí 12 hố (gieo 2 hạt/hố) và định hướng thân bò vào giữa luống.

Hệ thống chỉ tiêu và phương pháp theo dõi thực địa bao gồm:

• Các giai đoạn sinh trưởng: Thời gian mọc mầm (khi đạt 50% và 100% số hạt mọc 2 lá mầm), thời gian xuất hiện hoa cái đầu tiên và tổng thời gian sinh trưởng đến khi thu hoạch.
• Động thái sinh trưởng thân lá: Đo chiều dài thân chính, chiều dài lá, chiều rộng lá, chiều dài cuống lá và đếm số lá thật tại hai thời điểm 55 ngày và 65 ngày sau trồng (mẫu quan sát 5 cây/ô).
• Chỉ tiêu ra hoa, đậu quả: Đo chiều dài ra hoa (từ gốc đến hoa cái đầu tiên), chiều dài đậu quả (từ gốc đến cuống quả thu hoạch), số hoa cái/cây, tỷ lệ đậu quả (%) tính theo công thức: (Tổng số quả đậu / Tổng số hoa trên cây) x 100.
• Kích thước quả: Đo chiều dài quả và đường kính quả tại vị trí có chu vi lớn nhất trên mẫu 5 quả/ô sau thu hoạch.
• Tình hình sâu bệnh: Điều tra tỷ lệ cây bị hại đối với bọ rùa ăn lá, sâu xanh da láng (Spodoptera exigua) và bệnh thối rễ vi khuẩn theo tỷ lệ phần trăm (Số cây bị hại / Tổng số cây theo dõi x 100); đánh giá bệnh phấn trắng theo thang phân cấp 5 điểm (từ điểm 1: 0% diện tích lá bị bệnh, đến điểm 5: trên 75% diện tích lá bị bệnh).
• Năng suất và các yếu tố cấu thành: Xác định số quả trung bình/cây, khối lượng trung bình/quả (kg), tính năng suất lý thuyết (NSLT = Số cây/m2 x Số quả/cây x Khối lượng quả x 100) và cân đo năng suất thực thu (NSTT) quy đổi ra tạ/ha.

Số liệu thu thập được tính toán sơ bộ trên phần mềm Microsoft Excel và xử lý thống kê sinh học, phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa (LSD ở mức xác suất P < 0,05) và hệ số biến động (CV%) bằng phần mềm chuyên dụng SAS 9.1.

Nội dung chính theo từng phần và chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc nghiên cứu thời vụ đối với cây bí đỏ Goldstar 998 tại Thái Nguyên; xác định rõ mục đích nghiên cứu nhằm đánh giá tiềm năng kinh tế và khả năng thích ứng của giống; đồng thời phân tích ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp cứ liệu thực nghiệm cho sản xuất đại trà và ý nghĩa thực tiễn đối với kỹ năng thực hành nghiên cứu nông học của sinh viên.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng kết có hệ thống cơ sở khoa học về nguồn gốc, phân loại thực vật bộ Bầu bí, đặc tính thực vật học (rễ cọc ăn sâu 2 m, rễ phụ lan rộng đường kính 6 m; thân bò 2 - 10 m; hoa đơn tính thụ phấn chéo) và giá trị sử dụng đa dạng của bí đỏ trong dinh dưỡng, công nghiệp thực phẩm, y dược (hạt chứa cucurbitacin, amino acid, kẽm, carotenoid) và văn hóa.

Phần tổng quan số liệu quốc tế (nguồn FAOSTAT giai đoạn 2008 - 2013) ghi nhận diện tích bí đỏ toàn cầu năm 2013 đạt 1.797,11 nghìn ha, sản lượng đạt trên 24,6 triệu tấn. Châu Á chiếm vị trí dẫn đầu cả về diện tích (1.169,74 nghìn ha, tương đương 65,09%) và sản lượng (16.177,53 nghìn tấn, tương đương 65,55%), trong đó Trung Quốc là quốc gia sản xuất lớn nhất (diện tích 385 nghìn ha, sản lượng 7,1 triệu tấn năm 2013). Châu Âu đạt năng suất trung bình cao nhất thế giới (248,01 tạ/ha năm 2013), và Hoa Kỳ là nước có năng suất cá biệt cao (đạt 232,87 tạ/ha năm 2012).

Tại Việt Nam, bí đỏ được xác định là cây màu có chi phí đầu tư thấp (250 - 300 nghìn đồng/sào, thấp hơn lúa và các cây vụ đông khác), hiệu quả kinh tế cao hơn trồng lúa khoảng 625 nghìn đồng/sào, thích hợp phát triển trên đất sau hai vụ lúa hoặc đất trũng như các mô hình trồng bí hạt đậu TLPF1-868 tại Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc (năng suất 17 - 18 tấn/ha, thu nhập 35 - 40 triệu đồng/ha/vụ).

Phần 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết vật liệu giống bí đỏ lai Goldstar 998 (tiềm năng năng suất 30 - 35 tấn/ha, chất lượng dẻo, kháng bệnh tốt), điều kiện tiểu khí hậu và đất đai tại Khu thí nghiệm cây trồng cạn Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Mô tả chuẩn xác sơ đồ bố trí thí nghiệm RCBD với 5 công thức gieo từ 15/02 đến 26/03/2016, quy trình bón phân NPK kết hợp vi sinh, quy chuẩn điều tra nông học và các thuật toán phân tích phương sai trên SAS 9.1.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu được tác giả phân tích chi tiết qua các nhóm chỉ tiêu thực nghiệm:

• Thời gian mọc mầm và các giai đoạn sinh trưởng: Thời vụ gieo ảnh hưởng rõ rệt đến tốc độ mọc mầm. CT1 (gieo 15/02) và CT2 (gieo 25/02) có thời gian mọc mầm hoàn toàn kéo dài nhất (12 - 13 ngày) do chịu ảnh hưởng của điều kiện nhiệt độ thấp và lượng mưa tháng 2 rất thấp (12,1 mm). Các công thức gieo vào tháng 3 (CT3, CT4, CT5) có thời gian mọc mầm ngắn hơn, chỉ mất 7 - 8 ngày. Thời gian xuất hiện hoa cái đầu tiên ở CT1 và CT2 là 68 - 70 ngày, trong khi CT3, CT4, CT5 chỉ mất 48 - 55 ngày. Tổng chu kỳ sinh trưởng từ gieo đến thu hoạch của CT1 dài nhất (100 ngày), CT2 là 90 ngày, CT3 là 85 ngày và ngắn nhất ở CT4, CT5 (80 ngày).
• Đặc điểm sinh trưởng thân lá: Ở giai đoạn 65 ngày sau trồng, chiều dài thân đạt giá trị cao nhất ở CT3 (328,00 cm) và CT2 (324,33 cm), vượt trội so với CT1 (206,40 cm). Kích thước phiến lá (chiều dài, chiều rộng lá và cuống lá) tại CT2 và CT3 đạt cực đại (chiều rộng lá đạt 23,76 - 24,22 cm). Số lá trên thân chính ở giai đoạn 65 ngày đạt cao nhất ở CT3 (23,53 lá), sai khác có ý nghĩa thống kê so với CT1 (13,80 lá) ở mức xác suất P < 0,05.
• Khả năng ra hoa, đậu quả và kích thước quả: Chiều dài ra hoa dao động từ 157,47 cm đến 204,00 cm và chiều dài đậu quả từ 163,27 cm đến 201,67 cm, sự sai khác giữa các công thức không có ý nghĩa thống kê. Số hoa cái/cây đạt cao nhất ở CT1 và CT3 (4,73 hoa). Tuy nhiên, tỷ lệ đậu quả thực tế đạt cao nhất ở CT3 với 51,00% (tương ứng 2,20 quả/cây), cao hơn rõ rệt so với CT1 (33,81%, 1,60 quả/cây) và CT5 (36,15%, 1,58 quả/cây). Kích thước quả tương đối ổn định giữa các thời vụ: chiều dài quả dao động từ 16,36 - 17,00 cm; đường kính quả dao động từ 8,33 - 9,43 cm (trong đó CT1, CT2, CT3 đạt từ 9,40 - 9,43 cm, lớn hơn CT5 đạt 8,33 cm).
• Tình hình sâu bệnh hại: Thí nghiệm ghi nhận sự xuất hiện của bọ rùa ăn lá, sâu xanh da láng (Spodoptera exigua), bệnh thối rễ vi khuẩn và bệnh phấn trắng. CT3 (gieo 06/03) thể hiện tính chống chịu tốt nhất với tỷ lệ bọ rùa ăn lá thấp nhất (13,3%), sâu xanh da láng thấp nhất (40,0%), thối rễ thấp nhất (5,0%) và bệnh phấn trắng ở mức điểm 2. Ngược lại, CT1 có tỷ lệ hại của bọ rùa ăn lá lên tới 73,3%; CT4 bị sâu xanh da láng hại tới 60,0%; CT2 có tỷ lệ thối rễ 15,0% và bệnh phấn trắng ở mức điểm 3.
• Năng suất và các yếu tố cấu thành: Công thức 3 gieo ngày 06/03 đạt các chỉ tiêu cao nhất: số quả/cây đạt 2,20 quả; khối lượng quả trung bình đạt 1,48 kg; năng suất lý thuyết đạt 196,00 tạ/ha và năng suất thực thu đạt 116,66 tạ/ha, vượt trội có ý nghĩa thống kê so với các công thức còn lại.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khẳng định thời vụ gieo ngày 06/03 (CT3) là thời điểm tối ưu nhất trong vụ Xuân cho giống bí đỏ Goldstar 998 tại Thái Nguyên. Đề nghị tiếp tục khảo nghiệm ở các vụ tiếp theo để hoàn thiện quy trình kỹ thuật trước khi phổ biến diện rộng.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp hệ thống số liệu định lượng về các chỉ tiêu sinh trưởng, khả năng chống chịu sâu bệnh và năng suất của giống bí đỏ lai Goldstar 998 qua 5 thời điểm gieo trồng trong vụ Xuân 2016 tại Thái Nguyên. Dưới đây là bảng tổng hợp các chỉ tiêu nông học và năng suất quan trọng nhất được trích xuất từ văn bản:

Công thức	Ngày gieo	Thời gian ST (ngày)	Số hoa cái (hoa/cây)	Tỷ lệ đậu quả (%)	Số quả (quả/cây)	KLTB quả (kg/quả)	NSLT (tạ/ha)	NSTT (tạ/ha)
CT1	15/02	100	4,73a	33,81b	1,60b	1,22b	118,00b	91,66c
CT2	25/02	90	4,40ab	39,90ab	1,93ab	1,12b	130,00b	103,33b
CT3	06/03	85	4,73a	51,00a	2,20a	1,48a	196,00a	116,66a
CT4	16/03	80	3,00bc	44,26ab	1,86ab	1,05b	116,00b	85,00cd
CT5	26/03	80	3,33b	36,15b	1,58b	1,11b	106,00b	83,33d
CV (%)	-	-	14,13	14,87	12,21	9,69	11,45	4,46
LSD.05	-	-	1,36	12,74	0,42	0,21	28,72	8,06

Bảng tổng hợp mức độ nhiễm sâu bệnh giữa các công thức thời vụ:

Công thức	Ngày gieo	Bọ rùa ăn lá (%)	Sâu xanh da láng (%)	Bệnh thối rễ (%)	Bệnh phấn trắng (điểm)
CT1	15/02	73,3	53,3	10,0	2
CT2	25/02	53,3	46,6	15,0	3
CT3	06/03	13,3	40,0	5,0	2
CT4	16/03	66,6	60,0	8,0	2
CT5	26/03	60,0	40,0	9,0	2

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn, đề tài là công trình nghiên cứu thực nghiệm đầu tiên đánh giá một cách bài bản phản ứng sinh học của giống bí đỏ lai Goldstar 998 đối với yếu tố thời vụ tại vùng sinh thái Thái Nguyên. Tác giả đã chứng minh mối liên hệ chặt chẽ giữa điều kiện thời tiết vụ Xuân (nhiệt độ, lượng mưa, số giờ chiếu sáng) đến các giai đoạn phát triển sinh lý của cây:

• Thời vụ gieo sớm (tháng 2) gặp nhiệt độ thấp (trung bình 16,9°C) và lượng mưa thấp (12,1 mm) khiến hạt nảy mầm chậm, kéo dài giai đoạn sinh dưỡng nhưng tích lũy sinh khối thân lá kém và tỷ lệ đậu quả thấp.
• Thời vụ gieo muộn (cuối tháng 3) gặp nhiệt độ cao hơn nhưng rút ngắn chu kỳ sinh trưởng (80 ngày), số hoa cái giảm (chỉ đạt 3,00 - 3,33 hoa/cây), dẫn đến năng suất giảm.
• Thời điểm gieo ngày 06/03 giúp cây bước vào giai đoạn ra hoa, kết quả đúng vào tháng 4 (nhiệt độ 25,1°C, 54 giờ nắng) và tích lũy vật chất vào quả trong tháng 5 (nhiệt độ 28°C, 112 giờ nắng), tối ưu hóa quá trình quang hợp, hạn chế sâu bệnh hại và mang lại năng suất thực thu cao nhất (116,66 tạ/ha).

Về giải pháp và khuyến nghị, tác giả đề xuất mốc thời vụ gieo trồng tối ưu cho giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân tại Thái Nguyên là vào đầu tháng 3 (quanh mốc 06/03).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận thẳng thắn chỉ ra các hạn chế xuất phát từ điều kiện nghiên cứu:

• Thí nghiệm mới chỉ được thực hiện trong phạm vi một vụ sản xuất duy nhất (vụ Xuân năm 2016) và tại một địa điểm duy nhất (Khu thí nghiệm cây trồng cạn của Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên), do đó chưa đánh giá được tính ổn định của giống qua các năm có biến động khí hậu khác nhau.
• Điều kiện thời tiết bất thuận trong tháng 2 (thiếu nước, khô hạn) và tháng 3 (chỉ có 25 giờ nắng, trời âm u) đã gây ảnh hưởng đến tốc độ mọc mầm ban đầu và khả năng quang hợp sinh khối của bộ lá.

Về hướng nghiên cứu mở rộng, tác giả kiến nghị cần tiếp tục bố trí các thí nghiệm thời vụ lặp lại ở các vụ tiếp theo (vụ Thu Đông hoặc vụ Xuân các năm sau) trên nhiều chân đất khác nhau nhằm củng cố độ tin cậy của kết quả trước khi đưa ra khuyến cáo kỹ thuật phục vụ sản xuất đại trà.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên cao học và cán bộ kỹ thuật thuộc các ngành Khoa học cây trồng, Nông học, Rau hoa quả và Bảo vệ thực vật cần tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu cây rau ăn quả họ Bầu bí.
• Các nhà nghiên cứu và khuyến nông viên tìm kiếm mô hình bố trí thí nghiệm đồng ruộng theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD), phương pháp thu thập chỉ tiêu hình thái học thực vật (chiều dài thân, diện tích lá, tỷ lệ đậu quả) và phương pháp phân tích thống kê sinh học bằng phần mềm SAS 9.1.
• Nông dân và các cơ sở sản xuất nông nghiệp tại khu vực trung du miền núi phía Bắc có nhu cầu tiếp cận quy trình phân bón (hữu cơ vi sinh kết hợp NPK cân đối) và khung lịch thời vụ chuẩn cho giống bí đỏ lai Goldstar 998 nhằm né tránh sâu bệnh và tối ưu hóa năng suất.

Câu hỏi thường gặp

1. Trong 5 công thức thí nghiệm, thời điểm gieo hạt nào mang lại năng suất cao nhất và các chỉ tiêu năng suất cụ thể đạt bao nhiêu?
Công thức 3 gieo hạt vào ngày 06/03/2016 mang lại năng suất cao nhất trong thí nghiệm, với số quả bình quân đạt 2,20 quả/cây, khối lượng trung bình đạt 1,48 kg/quả, năng suất lý thuyết đạt 196,00 tạ/ha và năng suất thực thu đạt 116,66 tạ/ha (cao hơn hẳn các công thức gieo tháng 2 và cuối tháng 3 ở mức ý nghĩa thống kê P < 0,05).

2. Điều kiện khí tượng vụ Xuân năm 2016 tại Thái Nguyên đã ảnh hưởng như thế nào đến các giai đoạn sinh trưởng của bí đỏ?
Theo số liệu từ Trạm Khí tượng Thủy văn Thái Nguyên được trích dẫn trong phụ lục của đề tài:

• Tháng 2 có lượng mưa rất thấp (chỉ 12,1 mm) và nhiệt độ 16,9°C khiến hạt giống ở CT1 và CT2 mọc mầm chậm kéo dài từ 12 - 13 ngày và phải thường xuyên tưới ẩm nhân tạo.
• Tháng 3 có số giờ nắng rất thấp (chỉ 25 giờ nắng cả tháng), trời âm u làm giảm hiệu suất quang hợp của thân lá.
• Tháng 4 (nhiệt độ 25,1°C, 54 giờ nắng) tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân hóa mầm hoa, thụ phấn và đậu quả.
• Tháng 5 (nhiệt độ 28°C, 112 giờ nắng) thúc đẩy tích lũy vật chất khô vào quả, song lượng mưa lớn (134,9 mm) kèm đất bắn dính vào lá làm cản trở phần nào khả năng quang hợp của cây.

3. Thành phần sâu bệnh hại chính xuất hiện trên giống bí đỏ Goldstar 998 gồm những loài nào và mức độ gây hại ra sao?
Nghiên cứu ghi nhận 2 loại sâu hại chính là bọ rùa ăn lá (tỷ lệ hại từ 13,3% đến 73,3%, xuất hiện ở giai đoạn 20 - 35 ngày sau gieo) và sâu xanh da láng Spodoptera exigua (tỷ lệ hại từ 40,0% đến 60,0%, gây hại biểu bì lá non ở giai đoạn 35 ngày sau gieo). Về bệnh hại, có bệnh thối rễ do vi khuẩn (tỷ lệ hại từ 5,0% đến 15,0%) và bệnh phấn trắng (mức độ hại từ điểm 2 đến điểm 3). Trong đó, công thức gieo ngày 06/03 có tỷ lệ nhiễm sâu bệnh thấp nhất toàn khu thí nghiệm.

4. Quy trình kỹ thuật bón phân cho 1 ha bí đỏ trong nghiên cứu được thực hiện cụ thể như thế nào?
Tổng lượng phân bón cho 1 ha gồm 800 kg phân hữu cơ vi sinh + 60 kg N + 80 kg P2O5 + 40 kg K2O. Phân bón được chia làm các đợt:

• Bón lót: 100% phân hữu cơ vi sinh + 100% supe lân.
• Bón thúc: Chia làm 2 lần với lượng N và K2O còn lại: Lần 1 bón 50% N + 50% K2O sau khi trồng 15 ngày; Lần 2 bón 50% N + 50% K2O vào thời điểm cây xuất hiện hoa cái. Phân được trộn đều, bón xung quanh và cách gốc 15 cm kết hợp làm cỏ, xới xáo và lấp đất giữ ẩm.

5. Sự khác biệt về thời gian sinh trưởng giữa công thức gieo sớm nhất và công thức gieo muộn nhất là bao nhiêu ngày?
Công thức gieo sớm nhất (CT1, gieo ngày 15/02) có tổng thời gian sinh trưởng từ gieo đến thu hoạch dài nhất là 100 ngày (thời gian ra hoa cái đầu tiên mất 70 ngày). Trong khi đó, các công thức gieo muộn (CT4 gieo 16/03 và CT5 gieo 26/03) có tổng thời gian sinh trưởng chỉ 80 ngày (thời gian ra hoa cái chỉ mất 48 ngày). Như vậy, thời vụ gieo sớm có chu kỳ sinh trưởng dài hơn thời vụ gieo muộn 20 ngày.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Văn Bình đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu nghiên cứu thông qua việc thực nghiệm đánh giá ảnh hưởng của 5 công thức thời vụ đến giống bí đỏ lai Goldstar 998 tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên vụ Xuân năm 2016. Kết quả khẳng định thời vụ gieo hạt ngày 06/03/2016 (CT3) là tối ưu nhất, giúp cây sinh trưởng thân lá cân đối, tỷ lệ đậu quả đạt 51,00%, hạn chế sâu bệnh hại và đạt năng suất thực thu cao nhất (116,66 tạ/ha). Nghiên cứu cung cấp cơ sở thực nghiệm vững chắc phục vụ công tác bố trí thời vụ và kỹ thuật canh tác giống bí đỏ Goldstar 998 trong cơ cấu cây trồng vụ Xuân tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Bí đỏ (Cucurbita pepo L.) có tên tiếng Anh là Pumpkin, là một loại cây dây thuộc chi Cucurbita và họ bầu bí Cucurbitaceae. Bí đỏ là loại cây dễ trồng, thích nghi rộng với điều kiện vùng nhiệt đới, có thể trồng ở đồng bằng cho đến cao nguyên có độ cao 1500m, đƣợc trồng khắp ở mọi miền của Việt Nam. Cây bí đỏ có thể trồng đƣợc vào tất cả các vụ trong năm.

Bí đỏ sử dụng làm thực phẩm chủ yếu là quả giàu vitamin A, quả chứa 85 - 91% nƣớc, chất đạm 0,8 - 2g, chất béo 0,1 - 0,5g, chất bột đƣờng 3,3 - 11g, cho năng lƣợng 85 - 170kJ/100g. Ngoài ra, hoa, lá và đọt non cũng đƣợc dùng làm rau ăn. Phƣơng thức sử dụng các sản phẩm của bí đỏ cũng rất phong phú nhƣ: Nấu canh, làm rau, làm mứt, làm bánh, làm nguyên liệu công nghiệp chế biến… Bí đỏ đƣợc biết đến nhƣ một loại thực phẩm giàu dinh dƣỡng.Quả bí đỏ chứa nhiều vitamin và khoáng chất, cũng là một vị thuốc nam trị nhiều bệnh. Mặc dù bí đỏ là cây trồng rất quen thuộc với đời sống con ngƣời, nhƣng cho tới nay vẫn còn chƣa có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về loại cây trồng này, diện tích trồng còn nhỏ lẻ, phân tán và chƣa đƣợc quy mô hóa sản xuất.

Kỹ thuật canh tác của ngƣời dân ở các địa phƣơng còn hạn chế do chƣa có nhiều tài liệu nghiên cứu hay các quy trình hƣớng dẫn kỹ thuật cụ thể về cách trồng, lựa chọn thời vụ trồng loại cây trồng này… Vì vậy, việc nghiên cứu áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong trồng trọt, thâm canh và chọn thời vụ chon giống bí đỏ có năng suất, chất lƣợng phù hợp với các vùng sinh thái, đồng thời tạo thành những vùng chuyên canh đem lại hiệu quả kinh tế cho ngƣời trồng bí đỏ là rất cần thiết. Phần lớn nông dân chỉ trồng theo tập quán là chính, chƣa chú trọng đến vấn đề lựa chọn thời vụ trồng. Cho nên việc nghiên cứu lựa chọn thời vụ n 2 trồng cho bí có chất lƣợng cao, phù hợp với các điều kiện sinh thái từng vùng miền đáp ứng đƣợc nhu cầu của thị trƣờng là việc làm hết sức cần thiết, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất cho ngƣời nông dân hoặc trƣớc khi đƣa vào sản xuất đại trà. Xuất phát từ những yêu cầu và cơ sở thực tiễn nêu trên chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar998 trong vụ xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên”.

Mục đích, yêu cầu của đề tài 1. Mục đích Nghiên cứu đặc điểm sinh trƣởng, phát triển về thời vụ đến năng suất của giống bí đỏ Goldstar 998 nhằm mục đích nghiên cứu đƣợc tiềm năng kinh tế của giống bí phục vụ cho sản xuất và nhu cầu của thị trƣờng. Yêu cầu - Theo dõi các giai đoạn sinh trƣởng, phát triển của từng thời vụ giống bí đỏ GOLDSTAR998 trong điều kiện vụ Xuân năm 2016 tại Thái Nguyên. - Nghiên cứu một số đặc tính chống chịu của giống bí đỏ thí nghiệm trong từng thời vụ (chống chịu sâu, bệnh…).

- Xác định các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống bí đỏ tham gia thí nghiệm thời vụ. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Từ kết quả nghiên cứu của đề tài là bƣớc đầu đánh giá đƣợc khả năng thích ứng về thời vụ của giống bí đỏ GOLDSTAR998 trong vụ Xuân tại Thái Nguyên, là cơ sở cho việc lựa chọn thời vụ trồng bí cho khu vực và sản xuất đại trà. Ý nghĩa trong thực tiễn Giúp sinh viên củng cố kiến thức thực hành, bố trí thí nghiệm đồng ruộng và kỹ thuật chăm sóc và bố trí thời vụ cây trồng.

Giúp sinh viên nắm đƣợc cách thu thập, xử lí số liệu, trình bày báo cáo của một chuyên đề tốt nghiệp. Trên cở sở những kiến thức nắm đƣợc sẽ là hành trang phục vụ cho công việc của sinh viên sau khi ra trƣờng. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Trong sản xuất nông nghiệp, giống là tƣ liệu để duy trì và phát triển sản xuất, qua đó mỗi giống đều thích ứng với mỗi thời vụ khác nhau.

Thời vụ có vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao năng suất và sản lƣợng cây trồng, cần nghiên cứu và chọn lọc một cách kỹ lƣỡng, xác định thời vụ trồng hợp lí trƣớc khi đƣa vào sản xuất đại trà. Ngày nay sản xuất bí đỏ muốn phát triển theo hƣớng hàng hoá với sản lƣợng cao, quy mô lớn nhằm đáp ứng nhu cầu thị trƣờng, cần phải có các biện pháp hữu hiệu nhƣ xác định thời vụ thích hợp để đạt năng suất cao, chống chịu tốt. Vì vậy, ngoài các biện pháp kỹ thật canh tác, việc xác định thời vụ cũng ảnh hƣởng rất lớn đến khả năng sinh trƣởng, phát triển và năng suất của bí đỏ. Nguồn gốc, sự phân bố, đặc điểm thực vật học của bí đỏ và giá trị sử dụng của bí đỏ  Nguồn gốc và sự phân bố: Bí đỏ gồm 25 loài nhƣng phát triển phổ biến nhất ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới là các loài Cucurbita pepovà Cucurbita moschata, còn loài Cucurbita maxima và Cucurbita mixta thích hợp ở vùng ôn đới có khí hậu mát.

Trong một thời gian dài, nguồn gốc của bí đỏ là chủ đề gây tranh cãi. Tuy nhiên theo nhiều báo cáo nghiên cứu khoa học cho thấy, bí đỏ có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Có nhiều nghiên cứu khảo cổ chỉ ra rằng: Loài Cucurbita pepo phân bố rộng khắp ở các vùng bắc Mexico và tây nam Hoa Kỳ từ 7000 năm trƣớc Công nguyên. Các loại bí hỗn hợp đã đƣợc ghi chép lại ở các thời kỳ tiền Columbus.

Loài Cucurbita moschata đã xuất hiện ở Mexico n 5 và Peru từ hàng ngàn năm nay. Ở Peru các nhà khảo cổ đã tìm đƣợc các mẫu hạt bí đỏ có niên đại 4000 năm trƣớc Công nguyên. Loài Cucurbita mixta cũng đƣợc tìm thấy bởi các nhà khảo cổ khi khai quật ở Peru có niên đại khoảng 1200 năm trƣớc Công nguyên [7]. Bí đỏ đƣợc những ngƣời dân ở Bắc Mỹ thuần hóa trồng và sử dụng nhƣ một nguồn thức ăn chính.

Đến thế kỷ XVI, khi những ngƣời da trắng đến định cƣ và từ đó bí đỏ đƣợc chuyển qua các nƣớc châu Âu và dần trở thành phổ biến nhƣ ngày nay [8]. Một số tài liệu khác cho rằng bí đỏ cũng nhƣ các cây bầu bí khác có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới châu Phi, châu Mỹ, nam châu Á (Ấn Độ, Malacca, nam Trung Quốc) do vậy yêu cầu về nhiệt độ để sinh trƣởng và phát triển cao hơn các loại rau ăn quả khác nhƣ cà chua.  Phân loại thực vật bí đỏ: Bộ bầu bí (Cucurbitales) là một bộ thực vật có hoa, nằm trong nhánh hoa Hồng (Rosids) của thực vật 2 lá mầm thực sự (Eudicotyledoneae).Bộ này chủ yếu có mặt tại khu vực nhiệt đới và một lƣợng rất ít tại khu vực cận nhiệt đới và ôn đới. Bộ này có một số ít các loại cây bụi hay cây thân gỗ còn chủ yếu lá cây thân thảo hay dây leo.

Một trong các đặc trƣng đáng chú ý của bộ bầu bí (Cucurbitales) là hoa đơn tính, phần lớn là 5 cánh, với các cánh hoa nhọn và dày [8].Thụ phấn chủ yếu nhờ côn trùng, nhƣng cũng có thể nhờ gió nhƣ các họ Coriariaceae và Datiscaceae. Bộ này có khoảng 2.300 loài trong 7 họ và 129 chi. Các họ lớn nhất là họ thu hải đƣờng (Begoniaceae) với 1400 loài trong 2-3 chi và họ Bầu bí (Cucurbitaceae) với 285-845 loài trong 118 chi [10]. Dƣới đây là phân loại bộ bầu bí đƣợc lấy theo APG II: n 6 Anisophylleaceae Corynocarpaceae Coriariaceae Cucurbitaceae Tetramelaceae Datiscaceae Begonniaceae Hình 2.Sơ đồ phân loại bộ bầu bí Họ bầu bí (Cucurbitaceae) là một họ thực vật bao gồm dƣa hấu (Citrullus), dƣa chuột (Cucumis), bí đao (Benincasa), bầu (Lagenaria), bí ngô (Cucurbita), mƣớp (Luffa), mƣớp đắng (Momordica)… Bí đỏ hay bí ngô là tên thông dụng để chỉ các loại cây thuộc các loài Cucurbita pepo, Cucurbita mixta, Cucurbitamaxima và Cucurbita moschata [12].

Họ bầu bí là một trong những họ quan trọng nhất cung cấp thực phẩm trên thế giới. Phần lớn các loài trong họ này là các loại dây leo sống một năm với hoa khá lớn và có máu sắc sặc sỡ [10]. Họ bầu bí (Cucurbitaceae): Phân bố rộng khắp trên thế giới tuy nhiên tập trung chủ yếu tại khu vực nhiệt đới và ôn đới. n 7  Đặc điểm thực vật học - Rễ bí đỏ Hệ thống rễ của bí đỏ phát triển rất mạnh.

Rễ chính có thể ăn sâu tới 2m, khả năng tái sinh của rễ chính kém. Rễ phụ ăn lan rộng và phát triển mạnh ở tầng đất mặt, rễ phụ có khả năng ăn rộng tới 6 mét đƣờng kính. Cây có nhiều rễ bất định đƣợc mọc ra ở các đốt trên thân. Do có hệ thống rễ phát triển mạnh nên bí đỏ có khả năng chịu hạn tốt, tuy nhiên lại chịu úng kém.

Cây có khả năng phát triển trên đất hơi phèn hoặc mặn [18]. - Thân bí đỏ Thân leo hoặc bò có tua cuốn, thân dài từ 2-10m. Độ dài ngắn, tròn hay có gốc cạnh của thân tùy thuộc vào đặc điểm của giống. Thân có khả năng ra rễ bất định ở đốt.

Tua cuốn phân nhánh mọc ở đốt thân. Thân mọc chậm ở giai đoạn đầu khoảng ba tuần sau khi gieo. Bên trong thân rỗng và xốp, bên ngoài thân có nhiều lông tơ. Các nhánh đƣợc sinh ra từ đốt trên thân.

Các lóng trên thân phát triển rất nhanh [18]. - Lá bí đỏ Lá mầm to có dạng hình trứng. Trong điều kiện chăm sóc tốt, các lá mầm có thể kéo dài tuổi thọ đến hết thời gian sinh trƣờng của cây. Lá đơn, mọc cách, cuống dài, phiến lá rộng, tròn hay góc cạnh, có xẻ thùy sâu hay nông tùy giống, màu xanh hoặc lốm đốm trắng… Diện tích mặt lá lớn nên có khả năng quang hợp mạnh.

Trên bề mặt lá có nhiều lông tơ bao phủ nên hạn chế khả năng tiêu thụ nƣớc [18]. - Hoa bí đỏ Hoa đơn tính to cánh màu vàng, thụ phấn nhờ côn trùng. Số lƣợng hoa đực nhiều hơn hoa cái từ 10-30 lần. Hoa nằm đơn độc ở nách lá.

Hoa có cánh màu vàng đậm, có bầu noãn hạ, cuống hoa dài, phần lớn hoa nở vào buổi sáng. Quả phát triển nhanh sau khi hoa cái nở. Khi nở hoa hƣớng lên trên n 8 nhƣng quả phát triển hƣớng xuống.Trong điều kiện khí hậu không thuận lợi cây sinh ra hoa lƣỡng tính hoặc hoa đực bất thụ [11].