Đặt Vấn Đề Ngày nay, với nền kinh tế hội nhập và phát triển, đời sống con ngƣời ngày càng đƣợc cải thiện, chất lƣợng đời sống ngày càng đƣợc nâng cao. Trong bối cảnh xã hội phát triển không ngừng, thị yếu và yêu cầu thẩm mỹ của con ngƣời cũng ngày càng đƣợc nâng cao. Hoa đã trở thành một sản phẩm không thể thiếu trong đời sống tinh thần và mang lại giá trị kinh tế cao cho ngƣời trồng hoa. Hoa là một sản phẩm đặc biệt của cây trồng, nói đến hoa là nói đến vẻ đẹp của thiên nhiên ban tặng cho con ngƣời.
Hoa trong đời sống của con ngƣời chiếm một vị trí thẩm mỹ quan trọng, là tƣợng trƣng của cái đẹp, là nguồn cảm giác ngọt ngào của cuộc sống. Hoa không chỉ đem lại cho con ngƣời sự thoải mái thƣ giãn khi thƣởng thức vẻ đẹp của chúng mà còn mang lại cho ngƣời sản xuất hoa giá trị kinh tế cao hơn hẳn so với cây trồng khác. Cây hoa loa kèn là một trong những loại cây trồng làm cảnh từ lâu đời và quan trọng trên thế giới. Cây hoa loa kèn xuất xứ từ Nhật Bản, trồng dải rác ở nhiều nơi nhƣ Trung Quốc, Đan Mạch và Hà Lan.
Hiện nay, hoa loa kèn có mặt khắp các nơi trong cả vƣờn hoa công viên, trong phòng khách, trong các lễ hội, sinh nhật, đám cƣới.Hoa loa kèn là một loài hoa có màu sắc phong phú, mùi thơm nhẹ, quý phái nên ngƣời tiêu dùng rất ƣa thích. Thái Nguyên là một tỉnh thuộc trung du miền núi phía Bắc nƣớc ta có nền kinh tế tƣơng đối phát triển. Diện tích Thái Nguyên khá rộng khoảng 3.562,82km2, dân số khá đông khoảng 1. Thái Nguyên có vị trí thuận lợi về địa hình , khí hậu, có hệ thống giao thông thuận tiện nằm trên quốc lộ 3.
Bên cạnh đó Thái nguyên có một điểm mạnh là tập trung nhiều trƣờng đại học, cao đẳng, đây là thị trƣờng tiêu thị hoa lớn về số lƣợng và chủng loại. Ngành sản xuất hoa ở Thái Nguyên có rất nhiều thuận lợi để phát triển. Tuy nhiên, nghề sản xuất hoa còn mang tính tự phát, nhỏ lẻ, những tiến bộ kĩ thuật mới chƣa đƣợc áp dụng vào sản xuất. Vì lẽ đó, năng suất và chất lƣợng hoa chƣa cao, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu của ngƣời tiêu dùng.
n 2 Xuất phát từ những yêu cầu của thực tế sản xuất chúng tôi tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá đến khả năng sinh trưởng, phát triển cho năng suất của hoa loa kèn tại Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.1 Mục tiêu nghiên cứu đề tài Xác định phân bón lá thích hợp nhằm tăng năng suất, chất lƣợng hoa loa kèn tại Thái Nguyên 1. Yêu cầu của đề tài Theo dõi ảnh hƣởng của phân bón lá đến khả năng sinh trƣởng, phát triển, năng suất và chất lƣợng của hoa loa kèn Theo dõi khả năng chống chịu sâu bệnh của hoa loa kèn ở các công thức phân bón khác nhau 1. Ý nghĩa của đề tài 1.
Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là tài liệu quan trọng đóng góp vào cơ sở tài liệu tham khảo, tƣ liệu khoa học cho quá trình học tập và nghiên cứu khác có liên quan. Tạo điều kiện cho sinh viên tích lũy kiến thức, kinh nghiệm trong thực tế sản suất. Ý nghĩa thực tiễn. - Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học đánh giá ảnh hƣởng của phân bón lá đến sinh trƣởng, phát triển và năng suất cây trồng - Giúp sinh viên áp dụng những kiến thức đã đƣợc học vào thực tế n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.
Cơ sở khoa học 2. Nguồn gốc cây hoa loa kèn Cây hoa loa kèn thuộc chi Lilium đã đƣợc nghiên cứu và thuần hóa gần 100 năm nay, có nguồn gốc từ Trung Quốc, Nhật Bản, Nam Triều Tiên, California và một số nơi khác. Phân loại Trong hệ thống phân loại thực vật, cây loa kèn đƣợc xếp vào nhóm lá mầm (Monocotylendones), phân lớp hành (Lilidae), họ hành (Liliaceae), chi Lilium. Họ hành có rất nhiều dạng khác nhau với những dạng hoa và màu sắc hết sức đa dạng, phong phú và hấp dẫn.
Từ các loại hoa có hình phễu nhƣ L.wallianum, hình chén nhƣ: L.martagon hay với những cánh hoa nhỏ hẹp đến dạng hình chuông.từ những loài hoa có hƣơng thơm tinh khiết đến loài hoa có mùi khó ( Võ Văn Chi và cs, 1978) [1]. Đặc trưng hình thái * Thân vảy (củ): Củ loa kèn đƣợc coi là mầm dinh dƣỡng lớn của cây. Một củ già gồm : đế củ, vẩy già. Vẩy mới ra, trục thân sơ cấp , thứ cấp và đỉnh sinh trƣởng.
Số lƣợng vảy nhiều sinh trƣởng sung mãn thì chất lƣợng tốt. * Rễ: Rễ của cây hoa loa kèn có hai loại là rễ thân và rễ gốc. Rễ thân là rễ mọc ra ở thân phía dƣới mặt đất có tác dụng nâng đỡ cho thân cây, hút nƣớc và chất dinh dƣỡng, tuổi thọ của rễ này là một năm. Rễ gốc hay còn dƣợc gọi là rễ sinh ra từ gốc của củ, có nhiều nhánh.
Đây là loại rễ to sinh trƣởng khỏe, là cơ quan chủ yếu hút nƣớc và chất dinh dƣỡng, tuổi thọ của rễ này tới 2 năm. * Thân Trục thân củ hoa loa kèn do mầm dinh dƣỡng co ngắn lại tạo thành. Trục thân chia ra trục thân sơ cấp và trục thân thứ cấp. Sau khi phá ngủ trục sơ cấp ở trên n 4 mầm nách trục thân là vùng vƣơn dài thứ nhất, mầm đỉnh co ngắn, vƣơn lên mặt đất, lá trên bắt đầu mở ra, khi cây ra nụ số lá đã đƣợc quyết định.
Chiều dài cây quyết định bởi số lá và chiều dài đốt. * Lá Loa kèn có nhiều lá mọc rải rác theo vòng rộng, hình thoi dài, khá đều đặn, phiến lá phẳng, đầu lá hơi nhọn, không có cuống hoặc cuống ngắn. Độ lớn của lá theo điều kiện trồng, lá mềm bóng có màu xanh nhạt. * Củ non và mầm nách Loa kèn có các củ ở gần thân rễ, kích thƣớc và số lƣợng củ con tùy thuộc vào khả năng sinh trƣởng và phát triển của cây mẹ cũng nhƣ điều kiện trồng, số lƣợng củ con từ 1 – 3 củ.
Ở nách lá còn có mầm nách, hình trong hoặc bầu dục, khi già có mầu nâu. * Hoa Hoa loa kèn Lilium formolongo thƣờng hơi nghiêng, tạo thành 3 góc so với mặt phẳng nằm ngang khoảng 45 – 600. Hoa có hình loa kèn, cánh hơi cong. Bao hoa 6 mảnh dạng cánh, có 6 nhị, bao phấn dài, bầu hoa hình trụ, bầu nhụy chia 3 thùy, vòi hoa ngắn hơn trục, trục hoa nhỏ đầu phình to.
Hoa có hƣơng thơm đậm đà. * Quả Quả loa kèn là loại quả nẻ, hình tròn dài, mỗi quả có vài trăm hạt. Trong điều kiện khô lạnh có thể bảo quản đƣợc 3 năm. Đặc tính sinh trưởng và phát dục * Quy luật sinh trưởng tự nhiên : Nói chung quá trình sinh dục tự nhiên của hoa loa kèn có 4 giai đoạn: 1.
Từ khi gieo hạt đến nảy mầm, lá bắt đầu sinh trƣởng, giai đoạn này hoàn toàn dựa vào dinh dƣỡng trong củ. Từ lá sinh trƣởng, giai đoạn này lá sinh trƣởng mạnh, sản phẩm quang hợp đƣợc vận chuyển xuống rễ. Giai đoạn từ khi ra hoa đến khi tàn hoa : giai đoạn này trọng lƣợng chất khô trong tất cả các bộ phận của cây đều tăng nhanh đặc biệt là ở củ. Từ khi tắt hoa đến khi thu hoạch: Lúc này cây đã ngừng sinh trƣởng chỉ có củ con tiếp tục hoạt động.
* Đặc điểm phát dục Giai đoạn sinh trƣởng phát dục của cây hoa loa kèn gồm: Pát triển trục thân, ra nụ, ra hoa, kết hạt và chết. Củ giống vùi trong đất khoảng 60 - 70 ngày mới nảy mầm. Nếu của giống đƣợc xử lý lạnh (phá ngủ) thì khi trồng xuống mặt đất đến khi mầm vƣơn lên khỏi mặt đất chỉ cần 2 tuần lễ. Xử lý lạnh không tốt thời gian gieo trồng gặp lạnh thì có thể kéo dài tới 5 tuần.
Từ lúc mọc mầm tới khi ra nụ khoảng 60 - 70 ngày tùy từng thời vụ, từ ra nụ đến ra hoa khoảng 25 - 35 ngày, từ nở hoa đến tạo quả khoảng 8 - 12 ngày. Sụ phân hóa hoa: cây loa kèn là cây ngày dài do vậy khi thời gian chiếu sáng trong ngày tăng dần quá trình phân hóa hoa đƣợc hình thành. Củ loa kèn đƣợc xử lý lạnh ở 50C từ 3-5 tuần lễ, sau khi trồng khoảng 8-13 ngày đỉnh sinh trƣởng mầm rút ngắn lại , đã bắt đầu hình thành mầm hoa nguyên thủy. Mỗi mầm hoa nguyên thủy này lại kèm 1-2 mầm khác.
Khi củ đã qua xử lý lạnh thì trƣớc khi trồng củ có thể mọc mầm hoặc phân hóa hoa. Vì vậy nếu không trồng kịp thời sẽ bất lợi cho phát dục mầm hoa. Số lƣợng mầm hoa nguyên thủy chịu ảnh hƣởng lớn của điều kiện sinh trƣởng của vụ trƣớc và chất lƣợng củ giống. Sự ra hoa: Sự phân hóa hoa và số lƣợng mầm hoa chịu ảnh hƣởng lớn của điều kiện trồng sau khi trồng.
Sau khi thụ phấn 8-12 ngày , tử phòng bắt đầu phình to, ánh sáng mạnh tạo sự dại dục của nụ, đông thời gây cháy lá, việc xử lý che nắng sẽ giảm thối nụ. Ngƣợc lại ánh sáng yếu (đặc biệt vào mùa đông) cũng làm thối nụ ảnh hƣởng đến chất lƣợng hoa (Nguyễn Quang Thạch và cs, 2005) [6]. Yêu cầu ngoại cảnh Nhiệt độ : Lilium formolongo có khả năng chịu nóng ƣa khí hậu ẩm và lạnh. Nhiệt độ thích hợp ban ngày từ 20-280C, ban đêm 13-270C, dƣới 50C và trên 300C cây sinh trƣởng kém hoa dễ bị mù.
Giai đoạn đầu nhiệt độ thấp có lợi cho sự sinh trƣởng của rễ và phân hóa mầm hoa. Ánh sáng: Là cây ƣa cƣờng độ ánh sáng trung bình, khoảng 70-80% ánh sáng tự nhiên là tốt nhất, đặc biệt với cây con. Vì vậy nếu trồng vụ hè thu cần che n 6 bớt ánh sáng, tạo cƣơng độ ánh sáng thích hợp từ 12000-15000lux nhất là thời kì cây cao 20-30cm. Ngƣợc lại mùa đông trồng trong nhà thiếu ánh sáng, nhị đực sẽ sản sinh ra ethylen dẫn đến rụng nụ nhiều.
Do vậy cần bỏ bớt nilong che phủ hoặc lƣới để tăng cƣờng ánh sáng tự nhiên cho cây. Nƣớc : Thiếu nƣớc hoặc quá nhiều nƣớc đều ảnh hƣởng đến sự sinh trƣởng và phát triển của hoa. Thời kì đầu cây rất cần nhiều nƣớc, khi ra hoa giảm bớt lƣợng nƣớc cần. Nhiều nƣớc dễ làm củ bị thối, rụng nụ.
Cây hoa loa kèn ƣa không khí ẩm ƣớt, thích hợp nhất là 70-80% và cần ổn định. Nếu độ ẩm biến đổi lớn dễ dẫn tới hiện tƣợng thối củ hoặc thối lá.