BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ hồ chí minh ------ x0x------- ' si NGUYỄN DUY TRUNG KHẢO SÁT SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC ' NGUYÊN LIỆU TỰ NHIÊN TỪ THỰC VẬT ĐỐI VỚI QUY TRÌNH NUÔI TRỒNG NẤM Cordyceps militaris CHAY ^ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP a NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC ỉ I ỉ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2021 1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ^0^ 4Í7 NGUYỄN DUY TRUNG KHẢO SÁT SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NGUYÊN LIỆU TỰ NHIÊN TỪ THỰC VẬT ĐỐI VỚI QUY TRÌNH NUÔI TRỒNG nấm Cordyceps militaris CHAY Mã số sinh viên: 1753010281 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC Giảng viên hướng dẫn: ThS. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG KHANH I TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2021 TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨAVIỆT NAM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC GIẤY XÁC NHẬN Tôi tên là : Ngày sinh: Nơi sinh: Chuyên ngành: Mã học viên : Tôi đồng ý cung cấp toàn văn thông tin khóa luận tốt nghiệp hợp lệ về bản quyền cho Thư viện trường đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh.
Thư viện trường đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh sẽ kết nối toàn văn thông tin khóa luận tốt nghiệp vào hệ thống thông tin khoa học của Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh. Ký tên (Ghi rõ họ và tên) iii Ý KIẾN CHO PHÉP BẢO VỆ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN Giảng viên hướng dẫn: Học viên thực hiện: Lớp: Ngày sinh: Nơi sinh: Tên đề tài: Ý kiến của giáo viên hướng dẫn về việc cho phép học viên được bảo vệ khóa luận trước Hội đồng:. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày. Người nhận xét.
iv LỜI CẢM ƠN Em xin gửi lời cảm ơn và lòng biết ơn sâu sắc đến quý thầy cô Khoa Công nghệ sinh học. Trong suốt bốn năm học qua, bản thân em thực sự cảm kích quý thầy cô đã cho em kiến thức, bản lĩnh, tinh thần làm việc đầy khoa học và trách nhiệm. Xin cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Mở Tp. Hồ Chí Minh, Giám đốc cơ sở 3 Bình Dương và Ban chủ nhiệm khoa Công Nghệ Sinh Học đã tạo môi trường học tập và thực tập thuận lợi cho em trong suốt thời gian vừa qua.
Đặc biệt xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Thạc sĩ Nguyễn Thị Phương Khanh là người cho bản thân em rất nhiều kiến thức quý báu. Trong suốt thời gian thực tập, em đã được cô chỉ dẫn tận tình, giúp em nỗ lực hơn trong việc học tập và hoàn thành thật tốt thực tập tốt nghiệp. Một lần nữa em xin cảm ơn cô rất nhiều. Xin cảm ơn anh Nguyễn Hoàng Minh đã cho em mượn phòng và các thiết bị để em có thể hoàn thành thật tốt thực tập tốt nghiệp của mình.
Xin cảm ơn anh chị trong phòng nấm và tất cả những người bạn k17 đã cùng học tập, chia sẻ kiến thức, giúp đỡ khó khăn trong suốt quá trình học tập và thực tập tốt nghiệp. Xin cảm ơn bố mẹ đã chăm sóc, luôn bên cạnh và động viên con rất nhiều. v MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 PHẦN I TỔNG QUAN.1 Giới thiệu về nấm Cordyceps militaris .2 Đặc điểm sinh trưởng .3 Ẩm độ và độ thoáng khí .3 Dinh dưỡng nuôi trồng .4 Thành phần dinh dưỡng .3 Tảo xoắn Spirulina platensis .5 Một số hợp chất có hoạt tính sinh học thu nhận từ Cordyceps militaris .2 Adenosine và cordycepin .6 Giá trị dược liệu của nấm Cordyceps militaris .7 Đặc điểm hình thái của quả thể nấm Cordyceps militaris .8 Chu trình sống của nấm Cordyceps .9 Các nghiên cứu trong nước.10 Các nghiên cứu ngoài nước.
16 PHẦN II VẬT LIỆU .1 Địa điểm và thời gian thí nghiệm .3 Dụng cụ, hóa chất và thiết bị. 18 PHẦN III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Nôi dung thực hiện .2 Các phương thực hiện .1 Quy trình thực hiện thí nghiệm .2 Phương pháp chuẩn bị môi trường nuôi cấy .3 Phương pháp thu chỉ tiêu trọng lượng quả thể nấm Cordyceps militaris .4 Phương pháp xác định hàm lượng Protein Lowry .5 Phương pháp xác định % Nitơ Kjeldahl .6 Phương pháp đo năng suất sinh học BE% .7 Phương pháp xử lý số liệu .3 Nôi dung khảo sát .1 Thí nghiệm 1: Khảo sát ảnh hưởng của rong biển đến năng suất quả thể nấm Cordyceps militaris nuôi trên môi trường gạo lứt.2 Thí nghiệm 2: Tối ưu hàm lượng rong biển Wakame bổ sung vào môi trường nuôi quả thể nấm Cordyceps militaris trên giá thể gạo lứt.3 Thí nghiệm 3: Tối ưu hàm lượng tảo xoắn Spirulina platensis bổ sung vào môi trường nuôi quả thể nấm Cordyceps militaris trên giá thể gạo lứt.4 Thí nghiệm 4: Kết hợp rong biển Wakame và tảo xoắn Spirulia platensis bổ sung vào môi trường nuôi nấm Cordyceps militaris trên giá thể gạo lứt. 29 PHẦN IV KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN .1 Kết quả thí nghiệm 1: Ảnh hưởng của rong biển đến năng suất quả thể nấm Cordyceps militaris nuôi trên môi trường gạo lứt.2 Kết quả thí nghiệm 2: Tối ưu hàm lượng rong biển Wakame bổ sung vào môi trường nuôi quả thể nấm Cordyceps militaris trên giá thể gạo lứt.3 Kết quả thí nghiệm 3: Tối ưu hàm lượng tảo xoắn Spirulina platensis bổ sung vào môi trường nuôi quả thể nấm Cordyceps militaris trên giá thể gạo lứt………….4 Kết quả thí nghiệm 4: Kết hợp rong biển Wakame và tảo soắn Spirulia platensis bổ sung vào môi trường nuôi nấm Cordyceps militaris. 43 PHẦN V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
48 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 54 viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Thành phần dinh dưỡng có trong 100g gạo lứt theo Bộ Y Tế viện dinh dưỡng (Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam). Thành phần dinh dưỡng của rong biển.
Thành phần dinh dưỡng có trong 100g tảo xoắn Spirulina theo Công ty JAPAN ALGAE – Nhật Bản. Thành phần acid béo của Cordyceps militaris (Hur, 2008). Bố trí thí nghiệm 1. Bố trí thí nghiệm 2.
Bố trí thí nghiệm 3. Bố trí thí nghiệm 4. Kết trọng lượng tươi, khô và năng suất sinh học của nấm Cordyceps militaris trên các môi trương khác nhau ở thí nghiệm 1. Kết quả trọng lượng tươi và khô của quả thể nấm Cordyceps militaris trên các môi trương khác nhau ở thí nghiệm 2.
Kết quả trọng lượng tươi và khô của quả thể nấm Cordyceps militaris trên các môi trương khác nhau ở thí nghiệm 3. Kết quả trọng lượng tươi và khô của quả thể nấm Cordyceps militaris trên các môi trương khác nhau ở thí nghiệm 4.5 So sánh kết quả giữa các nghiệm thức trong thí nghiệm ảnh hưởng của nguyên liệu tự nhiên đến trọng lượng tươi và trọng lượng khô. 47 ix DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Nấm Cordyceps militaris.
Tảo Spirulina platensis nhập khẩu từ Nhật được mua tại địa chỉ số 63 Yên Đỗ, phường 1, quận Bình Thạnh, Tp.Hồ Chí Minh. Nấm Cordyceps militaris và mặt cắt dọc quả thể chứa các bào tử (Christian et al. Sự hình thành nấm Cordyceps sp. trong tự nhiên.
Sơ đồ quy trình thực hiện thí nghiệm. Sơ đồ tiến hành thí nghiệm 1. Sơ đồ tiến hành thí nghiệm 2. Sơ đồ tiến hành thí nghiệm 3.
Sơ đồ tiến hành thí nghiệm 4. Nghiệm thức A0 bổ sung 12% bột đậu nành (ĐC) vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức A1 bổ sung 3,7% rong Wakame vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức A2 bổ sung 12% rong Mơ vào môi trường nuôi Cordyceps militaris.
Nghiệm thưc A3 bổ sung 6% rong Sụn vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức T0 bổ sung 3,7% rong biển Wakame vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức T1 bổ sung 5,2% rong biển Wakame vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức T2 bổ sung 4,5% rong biển Wakame vào môi trường nuôi Cordyceps militaris.
Nghiệm thức T3 bổ sung 3% rong biển Wakame vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức T4 bổ sung 2,2% rong biển Wakame vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức L1 bổ sung 3% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức L2 bổ sung 4,2% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris.
Nghiệm thức L3 bổ sung 3,6% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức L4 bổ sung 2,4% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức L5 bổ sung 1,8% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức H1 bổ sung 3,7% rong biển Wakame vào môi trường nuôi Cordyceps militaris.
Nghiệm thức H2 bổ sung 3% rong biển Wakame và 0,6% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. Nghiệm thức H3 bổ sung 2,2% rong biển Wakame và 1,2% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. 44 xi Hình 4. Nghiệm thức H4 bổ sung 1,5% rong biển Wakame và 1,8% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris.
Nghiệm thức H5 bổ sung 0,7% rong biển Wakame và 2,4% tảo xoắn Spirulina platensis vào môi trường nuôi Cordyceps militaris. 45 xii KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.S Nguyễn Thị Phương Khanh ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay, trong chi Cordyceps có hai loài là Cordyceps militaris và Cordyceps sinensis đang được nghiên cứu và sản xuất do có nhiều giá trị dược liệu và giá trị kinh tế cao [21]. Theo Li vs cs (2006), Stone (2008), Zhang vs cs (2012) cho thấy nấm Cordyceps sinensis là một loài nấm dược liệu quý hiếm, chủ yếu được thu hái trong tự nhiên và có vùng phân bố rất hạn chế, chưa được nuôi trồng tạo quả thể thành công trên môi trường nhân tạo, do đó sản lượng nấm không đủ đáp ứng được nhu cầu thị trường [19] [29] [34]. Theo Li vs cs (1995), Dong vs cs (2012) cho thấy, loài Cordyceps militaris là một loài nấm ký sinh trên côn trùng có giá trị dược liệu, chứa các hợp chất tương tự như của nấm Cordyceps sinensis, có thể nuôi trồng dễ dàng trên môi trường nhân tạo [10] [18].
Do đó, để đáp ứng nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước, việc nghiên cứu và ứng dụng quy trình nuôi trồng sản xuất nấm Cordyceps militaris tại Việt Nam là một vấn đề cần thiết. Theo Nguyễn Thị Liên Thương (2016), Li (2006) cho thấy, chi Cordyceps thuộc ngành nấm túi Ascomycota, lớp Sordariomycetes, bộ Hypocreales, họ Clavicipitaceae và gồm có hơn 400 loài đã được tìm thấy và mô tả, trong số đó có khoảng 36 loài đã được nuôi trồng quả thể trong điều kiện nhân tạo [4]. Trong số những loài này, chỉ có loài Cordyceps militaris đã được nuôi trồng ở quy mô công nghiệp, do có thời gian sản xuất ngắn và chứa nhiều hợp chất dược liệu có dược tính [19]. Adenosine và cordycepin là hai hợp chất có dươc tính cao của nấm Cordyceps militaris.