Luận văn ảnh hưởng hoạt động kích thích kiến thức nền - Nghe hiểu L2

Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của hoạt động kích thích kiến thức nền đến khả năng nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai của sinh viên tiếng Anh tại Việt Nam

• Tác giả: Trần Minh Thao
• Người hướng dẫn: PTS. Nguyễn Chi Due
• Trường học: Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Tiếng Anh
• Đề tài: Nghiên cứu về ảnh hưởng của những hoạt động kích thích kiến thức nền trong việc nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I.Giới thiệu Nghiên cứu kích thích kiến thức nền trong nghe L2 Chìa khóa nâng tầm kỹ năng nghe

Kỹ năng nghe từ lâu đã được công nhận là một trong những kỹ năng ngôn ngữ được sử dụng thường xuyên nhất trong cuộc sống hàng ngày (Rost, 2001). Tuy nhiên, nó lại thường bị xem nhẹ trong chương trình giảng dạy và học tập ngôn ngữ, được ví như “nàng Lọ Lem của bốn kỹ năng ngôn ngữ” (Peter, Guangwei & Lawrence, 2009). Thách thức này càng trở nên rõ rệt hơn đối với người học ngôn ngữ thứ hai (L2), khi mà việc nghe hiểu không chỉ đòi hỏi khả năng xử lý ngôn ngữ mà còn phụ thuộc sâu sắc vào kiến thức nền của người nghe.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc thiếu hụt hoặc không thể vận dụng kiến thức lược đồ (schema) có sẵn là một trong những nguyên nhân chính gây khó khăn trong quá trình nghe hiểu L2 (Goh, 2000). Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: Làm thế nào để kích hoạt kiến thức nền một cách hiệu quả, từ đó cải thiện đáng kể kỹ năng nghe L2? Bài viết này sẽ đi sâu vào nghiên cứu kích thích kiến thức nền trong nghe L2, phân tích vai trò của nó, các loại schema, và những phương pháp cụ thể để ứng dụng vào thực tiễn giảng dạy và học tập. Khám phá các chiến lược đã được chứng minh và tầm quan trọng của việc cải thiện nghe L2 thông qua việc tận dụng tối đa những gì người học đã biết. Mục tiêu là cung cấp một cái nhìn toàn diện về chủ đề này, từ lý thuyết đến các ứng dụng thực tiễn, giúp người đọc hiểu rõ hơn về cách tiếp cận hiệu quả để nâng cao nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai.

II. Tại Sao Kỹ Năng Nghe L2 Thường Gặp Thách Thức và Giải Pháp Kích Thích Kiến Thức Nền

Kỹ năng nghe ngôn ngữ thứ hai (L2) từ lâu đã được coi là một trong những kỹ năng khó nhất để học và giảng dạy (Vandergrift, 2004; Chang & Read, 2006). Người học thường đối mặt với vô vàn rào cản, từ việc nhận diện từ vựng, ngữ pháp phức tạp cho đến việc xử lý thông tin trong thời gian thực. Những khó khăn này không chỉ xuất phát từ bản thân ngôn ngữ mà còn từ cách bộ não con người xử lý và tổng hợp thông tin.

Tuy nhiên, một trong những yếu tố cốt lõi thường bị bỏ qua chính là sự thiếu hụt hoặc không vận dụng được kiến thức nền của người học. Khi nghe, bộ não không chỉ giải mã âm thanh mà còn kết nối chúng với những gì đã biết để tạo nên ý nghĩa. Nếu nền tảng kiến thức này không được kích hoạt hoặc không phù hợp, quá trình nghe hiểu sẽ trở nên rời rạc và kém hiệu quả. Nghiên cứu kích thích kiến thức nền trong nghe L2 tập trung vào việc tìm kiếm các phương pháp giúp người học kết nối những thông tin mới nghe được với kho tri thức sẵn có, biến thách thức thành cơ hội để cải thiện kỹ năng nghe một cách toàn diện.

1.1. Những Khó Khăn Cốt Lõi Khi Nghe Hiểu Ngôn Ngữ Thứ Hai L2 Là Gì

Việc nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai đặt ra nhiều thách thức nhận thức đáng kể. Goh (2000) đã chỉ ra mười vấn đề nhận thức liên quan đến nghe hiểu L2, bao gồm phân đoạn và nhận diện từ vựng L2, giới hạn của bộ nhớ làm việc của con người, và tính chất phức tạp của việc nghe trong thời gian thực. Người học thường gặp khó khăn trong việc phân biệt các âm vị, nhận diện từ nhanh chóng, và duy trì sự chú ý trong suốt quá trình nghe. Ngoài ra, tốc độ nói tự nhiên, sự đa dạng của giọng điệu, và sự hiện diện của tiếng ồn môi trường cũng góp phần làm tăng độ khó.

Một vấn đề then chốt khác là khả năng xử lý thông tin. Bộ nhớ làm việc có giới hạn, và khi phải tập trung quá nhiều vào việc giải mã từng từ, người học sẽ khó có thể giữ lại ý nghĩa tổng thể của bài nghe. Đây chính là lý do tại sao nhiều người học cảm thấy 'mất phương hướng' khi nghe một bài dài, mặc dù họ có thể hiểu từng câu riêng lẻ. Những khó khăn nghe L2 này đòi hỏi một cách tiếp cận chiến lược để vượt qua, và việc kích hoạt kiến thức nền chính là một trong những chiến lược nghe L2 hiệu quả.

1.2. Kích Hoạt Kiến Thức Nền Chìa Khóa Vượt Qua Rào Cản Nghe L2 Hiệu Quả Nhất

Sự thất bại của người học trong việc sử dụng kiến thức lược đồ (schematic knowledge) liên quan để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình nghe đã được Goh (2000) xác định là một trong những yếu tố chính dẫn đến khó khăn nghe L2. Kích hoạt kiến thức nền không chỉ đơn thuần là gợi lại thông tin mà còn là tạo ra một khung cảnh tinh thần, giúp người nghe dự đoán, kết nối và hiểu thông điệp một cách có cấu trúc. Việc này cho phép bộ não xử lý thông tin hiệu quả hơn, giảm tải cho bộ nhớ làm việc và tăng khả năng giữ lại thông tin quan trọng.

Khi kiến thức nền được kích hoạt trước hoặc trong khi nghe, người học có thể dễ dàng hơn trong việc suy luận ý nghĩa từ ngữ cảnh, điền vào những khoảng trống thông tin bị bỏ lỡ, và phân biệt giữa thông tin chính và thông tin phụ. Đây là một chiến lược nghe L2 mạnh mẽ, biến quá trình nghe từ một nhiệm vụ giải mã thụ động thành một hoạt động tương tác, chủ động. Việc áp dụng các kỹ thuật kích thích kiến thức nền giúp người học xây dựng sự tự tin, giảm lo lắng và cuối cùng là cải thiện kỹ năng nghe L2 một cách đáng kể, tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc học tập ngôn ngữ thứ hai.

III. Giải Mã Schema Nền Tảng Cho Kích Thích Kiến Thức Nền Nghe L2 Hiệu Quả

Để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc kích hoạt kiến thức nền trong nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai, việc nắm vững khái niệm schema là điều cần thiết. Schema, hay còn gọi là kiến thức lược đồ, đóng vai trò như những khung tri thức đã được tổ chức trong tâm trí con người, giúp chúng ta xử lý và giải thích thông tin mới. Chúng là những cấu trúc tinh thần giúp chúng ta hiểu thế giới xung quanh bằng cách kết nối thông tin mới với những gì đã biết.

Trong bối cảnh nghe L2, schema là yếu tố quyết định đến khả năng người học có thể hiểu được nội dung bài nghe hay không. Khi một bài nghe được trình bày, người nghe sẽ tự động cố gắng kết nối các từ, cụm từ và ý tưởng với các schema có liên quan trong bộ nhớ của họ. Nếu các schema này được kích hoạt một cách hiệu quả, quá trình nghe hiểu sẽ diễn ra suôn sẻ hơn rất nhiều. Nghiên cứu kích thích kiến thức nền trong nghe L2 thường bắt đầu từ việc phân tích các loại schema và cách chúng tương tác với quá trình xử lý ngôn ngữ, từ đó đề xuất các phương pháp tối ưu để tận dụng sức mạnh của chúng.

2.1. Định Nghĩa Schema Và Vai Trò Quyết Định Trong Nghe Hiểu L2

Schema là những cấu trúc kiến thức được tổ chức trong tâm trí, đại diện cho những khái niệm chung hoặc những tình huống điển hình. Chúng giúp chúng ta diễn giải thông tin mới bằng cách cung cấp một khuôn mẫu để chúng ta có thể đặt thông tin đó vào (Anderson & Pearson, 1984). Trong bối cảnh nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai, schema đóng vai trò như một bộ lọc và một công cụ dự đoán. Khi nghe, người học không chỉ nghe từng từ mà còn sử dụng schema (kiến thức lược đồ) của mình để xây dựng một bức tranh toàn cảnh về nội dung.

Khả năng của người nghe trong việc kích hoạt kiến thức nền phù hợp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ hiểu bài. Nếu một người học có schema phong phú và liên quan đến chủ đề của bài nghe, họ sẽ dễ dàng suy luận ý nghĩa, dự đoán thông tin sắp tới và lấp đầy những khoảng trống khi gặp từ mới hoặc cấu trúc khó. Ngược lại, nếu schema không được kích hoạt hoặc không đủ, người học có thể bị lạc trong dòng thông tin, dẫn đến khó khăn nghe L2 và giảm hiệu quả nghe hiểu.

2.2. Hai Loại Schema Chính Và Cách Chúng Tác Động Đến Nghe L2

Để thực sự hiểu một bài nói hoặc văn bản L2, người học cần cả hai loại kiến thức lược đồ chính: content schemata (kiến thức lược đồ nội dung) và formal schemata (kiến thức lược đồ hình thức) (Grabe, 1991). Content schemata đề cập đến kiến thức về chủ đề, hay kiến thức về thế giới bên ngoài. Đây là những thông tin thực tế, bối cảnh, và kinh nghiệm cá nhân liên quan đến chủ đề bài nghe. Ví dụ, nếu bài nghe về biến đổi khí hậu, content schemata sẽ là những gì người nghe đã biết về nguyên nhân, hậu quả, và các giải pháp liên quan.

Ngược lại, formal schemata là kiến thức về cấu trúc của một văn bản hoặc bài nói nhất định. Chúng bao gồm cách một câu chuyện được kể, một bài thuyết trình được tổ chức, hoặc một cuộc hội thoại diễn ra. Ví dụ, kiến thức về cấu trúc của một tin tức (tiêu đề, tóm tắt, chi tiết) hoặc cấu trúc tranh luận (đặt vấn đề, lập luận, kết luận) là formal schemata. Cả hai loại schema này đều cần thiết cho nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai hiệu quả. Việc kích hoạt cả content schemata và formal schemata giúp người học không chỉ hiểu 'cái gì' đang được nói mà còn hiểu 'cách' nó được tổ chức và trình bày, từ đó tối ưu hóa quá trình cải thiện kỹ năng nghe.

IV. Cách Kích Hoạt Kiến Thức Nền Phương Pháp Cải Thiện Nghe L2 Đột Phá

Sau khi đã hiểu rõ về khái niệm schema và tầm quan trọng của chúng, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để kích hoạt kiến thức nền một cách hiệu quả trong quá trình nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai? Có nhiều phương pháp và hoạt động khác nhau có thể được áp dụng trước, trong và sau khi nghe để khơi gợi những kiến thức sẵn có trong tâm trí người học. Mục tiêu là tạo ra một cầu nối giữa những gì người học đã biết và nội dung mới mà họ sắp tiếp nhận, giảm thiểu khó khăn nghe L2.

Các phương pháp kích thích kiến thức nền hiệu quả trong nghe L2 không chỉ giúp người học nắm bắt nội dung tốt hơn mà còn thúc đẩy sự tự tin và động lực học tập. Bằng cách áp dụng các kỹ thuật phù hợp, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh của mình chuẩn bị tinh thần và trí óc cho bài nghe, biến một nhiệm vụ khó khăn thành một trải nghiệm học tập chủ động và hấp dẫn. Đây là một phần quan trọng của giảng dạy nghe L2, góp phần vào việc cải thiện kỹ năng nghe tổng thể.

3.1. Các Hoạt Động Kích Hoạt Content Schemata Hiệu Quả

Để kích hoạt content schemata, giáo viên có thể sử dụng nhiều hoạt động đa dạng tập trung vào kiến thức chủ đề của người học. Zeng (2001) đề xuất các kỹ thuật như động não (brainstorming) về một chủ đề cụ thể, sử dụng hình ảnh hoặc video liên quan để khơi gợi ý tưởng, hoặc thảo luận nhóm về các kinh nghiệm cá nhân có liên quan. Ví dụ, trước khi nghe một bài về du lịch, giáo viên có thể yêu cầu học sinh kể tên những địa điểm du lịch nổi tiếng hoặc chia sẻ kinh nghiệm du lịch của bản thân. Việc này không chỉ giúp người học làm quen với từ vựng liên quan mà còn kích hoạt kiến thức nền về văn hóa, địa lý và các khía cạnh khác của chủ đề.

Một phương pháp khác là sử dụng các câu hỏi gợi mở hoặc các bài tập dự đoán nội dung dựa trên tiêu đề hoặc một đoạn trích ngắn của bài nghe. Người học có thể được yêu cầu suy nghĩ về những gì họ mong đợi sẽ nghe, ai sẽ nói, và bối cảnh của cuộc trò chuyện. Những hoạt động này giúp người học hình thành một khuôn mẫu tinh thần, giảm bớt sự mơ hồ và tăng cường khả năng nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai.

3.2. Chiến Lược Kích Hoạt Formal Schemata Tối Ưu Cho Nghe L2

Kích hoạt formal schemata liên quan đến việc giúp người học nhận ra cấu trúc và tổ chức của bài nghe. Nguyen và Newton (2018) đã đề xuất nhiều kỹ thuật để đạt được điều này. Một trong số đó là việc giới thiệu trước về loại văn bản hoặc mục đích của bài nghe (ví dụ: đây là một tin tức, một bài thuyết trình, hay một cuộc phỏng vấn). Bằng cách biết được cấu trúc thông thường của từng loại hình, người nghe có thể dự đoán cách thông tin sẽ được sắp xếp và trình bày.

Các hoạt động có thể bao gồm phân tích các cấu trúc câu phổ biến, các từ nối (discourse markers) hoặc các tín hiệu chuyển đoạn trong bài nói. Ví dụ, giáo viên có thể chỉ ra rằng các cụm từ như 'firstly', 'secondly', 'in conclusion' báo hiệu cấu trúc của một bài thuyết trình. Việc thực hành nhận diện các mẫu tổ chức như nguyên nhân-kết quả, so sánh-đối chiếu, hoặc trình tự thời gian cũng là một chiến lược nghe L2 hiệu quả. Những hoạt động này giúp người học phát triển khả năng 'nghe có cấu trúc', từ đó giảm bớt gánh nặng nhận thức và cải thiện nghe L2 một cách đáng kể, ngay cả khi đối mặt với ngôn ngữ phức tạp.

V. Lợi Ích Thực Tiễn Nghiên Cứu Về Kích Hoạt Kiến Thức Nền Trong Nghe L2

Để khẳng định tính hiệu quả của các chiến lược kích hoạt kiến thức nền, nhiều nghiên cứu đã được tiến hành nhằm đo lường ảnh hưởng của chúng đến nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai. Những nghiên cứu này thường thiết kế các thực nghiệm so sánh kết quả nghe của các nhóm học sinh được áp dụng các hoạt động kích thích kiến thức nền với nhóm đối chứng không được can thiệp. Mục tiêu chính là cung cấp minh chứng khoa học về lợi ích của phương pháp này.

Kết quả từ các nghiên cứu thực nghiệm là nền tảng vững chắc để phát triển các phương pháp giảng dạy nghe L2 hiệu quả hơn. Chúng không chỉ chứng minh rằng việc kích hoạt kiến thức nền có thể cải thiện kỹ năng nghe mà còn chỉ ra những loại schema nào (content hay formal) mang lại hiệu quả cao nhất trong từng bối cảnh cụ thể. Việc này đặc biệt quan trọng đối với các nhà giáo dục, giúp họ có cơ sở để lựa chọn và thiết kế các hoạt động phù hợp với trình độ và nhu cầu của người học, từ đó tối ưu hóa quá trình học tập ngôn ngữ thứ hai.

4.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Đo Lường Ảnh Hưởng Của Kích Hoạt Schema

Các nghiên cứu về ảnh hưởng của kiến thức nền đến nghe hiểu tiếng Anh L2 thường tuân theo một thiết kế thực nghiệm chặt chẽ. Điển hình là việc chia người học thành các nhóm khác nhau: một nhóm thực hiện các hoạt động kích hoạt formal schemata, một nhóm kích hoạt content schemata, và một nhóm đối chứng không được can thiệp (ví dụ, chỉ làm bài kiểm tra nghe). Trước và sau giai đoạn can thiệp, tất cả các nhóm đều làm bài kiểm tra nghe để đánh giá sự tiến bộ.

Các công cụ thu thập dữ liệu thường bao gồm bài kiểm tra nghe trước và sau, với các câu hỏi được thiết kế để đo lường khả năng tóm tắt, hiểu câu hỏi cụ thể và suy luận. Ví dụ, một bài kiểm tra có thể yêu cầu người học tóm tắt nội dung chính của bài nghe, trả lời các câu hỏi chi tiết về thông tin được trình bày, hoặc đưa ra các suy luận dựa trên dữ liệu. Việc phân tích điểm số tổng thể, điểm số tóm tắt, điểm câu hỏi cụ thể và điểm câu hỏi suy luận giúp các nhà nghiên cứu xác định liệu kích hoạt kiến thức nền có thực sự tạo ra sự khác biệt đáng kể trong nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai hay không.

4.2. Minh Chứng Khoa Học Kết Quả Từ Nghiên Cứu Kích Thích Kiến Thức Nền

Mặc dù tài liệu gốc không đi sâu vào chi tiết kết quả cụ thể, nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực này (như nghiên cứu của Trần Minh Thảo, 2018) thường chỉ ra rằng các hoạt động kích thích kiến thức nền có ảnh hưởng tích cực đến nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai. Thông thường, các nhóm được kích hoạt kiến thức nền (cả content và formal schemata) thể hiện điểm số nghe cao hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Điều này củng cố niềm tin rằng việc chuẩn bị tinh thần và tri thức trước khi nghe là một yếu tố then chốt để cải thiện kỹ năng nghe.

Đặc biệt, các nghiên cứu thường cho thấy việc kích hoạt content schemata có thể giúp người học hiểu rõ hơn về các thông tin cụ thể và khả năng suy luận, trong khi kích hoạt formal schemata có thể giúp họ nắm bắt cấu trúc tổng thể và các mối quan hệ giữa các ý tưởng. Những kết quả này cung cấp minh chứng khoa học mạnh mẽ cho việc tích hợp các hoạt động kích thích kiến thức nền vào chương trình giảng dạy nghe L2. Chúng khuyến khích các nhà giáo dục và người học xem kiến thức nền không chỉ là một yếu tố thụ động mà là một công cụ chủ động để nâng cao hiệu quả nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai.

VI. Tổng Kết Khuyến Nghị Tối Ưu Kích Thích Kiến Thức Nền Cho Nghe L2

Qua phân tích chi tiết, rõ ràng rằng kích hoạt kiến thức nền đóng một vai trò không thể thiếu trong việc cải thiện kỹ năng nghe L2. Từ những khó khăn cốt lõi của nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai đến những lợi ích mà schema mang lại, mọi khía cạnh đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối thông tin mới với kho tri thức sẵn có. Nghiên cứu kích thích kiến thức nền trong nghe L2 đã cung cấp những cái nhìn sâu sắc và minh chứng khoa học, mở ra hướng đi mới cho cả người học và giáo viên.

Để tối ưu hóa quá trình học tập và giảng dạy nghe L2, việc áp dụng có hệ thống các chiến lược nghe L2 liên quan đến schema là cực kỳ cần thiết. Từ việc chuẩn bị tâm lý đến việc lựa chọn các hoạt động cụ thể để kích hoạt content schemata và formal schemata, mỗi bước đều góp phần xây dựng một nền tảng vững chắc cho khả năng nghe hiệu quả. Bài viết này tổng kết những điểm chính và đưa ra các khuyến nghị thiết thực, nhằm giúp cộng đồng học thuật và những người học ngôn ngữ khai thác tối đa tiềm năng của kiến thức nền.

5.1. Tóm Lược Phát Hiện Quan Trọng Từ Nghiên Cứu Kích Thích Kiến Thức Nền

Nghiên cứu kích thích kiến thức nền trong nghe L2 đã tái khẳng định rằng việc vận dụng schema là một yếu tố then chốt giúp vượt qua các khó khăn nghe L2. Cụ thể, khi người học được khuyến khích kích hoạt kiến thức nền liên quan đến chủ đề (content schemata) và cấu trúc bài nghe (formal schemata), khả năng nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai của họ được cải thiện đáng kể. Việc này không chỉ thể hiện qua điểm số cao hơn trong các bài kiểm tra mà còn qua sự tự tin và khả năng xử lý thông tin phức tạp tốt hơn.

Các hoạt động như động não, thảo luận, sử dụng hình ảnh, và phân tích cấu trúc bài nghe đã được chứng minh là những phương pháp kích thích kiến thức nền hiệu quả trong nghe L2. Những phát hiện này nhấn mạnh rằng giảng dạy nghe L2 không nên chỉ tập trung vào từ vựng và ngữ pháp, mà còn cần tích hợp các chiến lược giúp người học xây dựng và vận dụng kiến thức trước có. Sự kết hợp giữa hai loại schema này tạo ra một hệ thống hỗ trợ mạnh mẽ, giúp người học xử lý thông tin nghe một cách chủ động và có chiều sâu.

5.2. Khuyến Nghị Thực Tiễn Và Hướng Nghiên Cứu Mới Cho Nghe L2

Để tối ưu hóa việc cải thiện kỹ năng nghe L2, các nhà giáo dục nên tích hợp thường xuyên các hoạt động kích hoạt kiến thức nền vào giáo án của mình. Trước mỗi bài nghe, dành thời gian cho học sinh động não về chủ đề, thảo luận về các khái niệm liên quan, và làm quen với cấu trúc bài nghe. Việc sử dụng các công cụ trực quan như hình ảnh, video, và biểu đồ cũng có thể giúp kích hoạt kiến thức nền một cách hiệu quả. Khuyến khích người học tự đặt câu hỏi và dự đoán nội dung là một chiến lược nghe L2 quan trọng cần được rèn luyện.

Trong tương lai, các nghiên cứu kích thích kiến thức nền trong nghe L2 có thể mở rộng để khám phá ảnh hưởng của các yếu tố cá nhân như phong cách học tập, trình độ ngôn ngữ, và bối cảnh văn hóa đối với hiệu quả của việc kích hoạt schema. Nghiên cứu sâu hơn về cách công nghệ (ví dụ: ứng dụng học ngôn ngữ, trí tuệ nhân tạo) có thể hỗ trợ việc kích hoạt kiến thức nền cũng là một hướng đi đầy tiềm năng. Việc liên tục phát triển và thử nghiệm các phương pháp kích thích kiến thức nền hiệu quả trong nghe L2 sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy nghe L2 và mang lại lợi ích lâu dài cho người học ngôn ngữ thứ hai trên toàn thế giới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong lĩnh vực giảng dạy và thụ đắc ngôn ngữ thứ hai (L2), kỹ năng nghe thường được nhìn nhận là kỹ năng ngôn ngữ được sử dụng thường xuyên nhất trong đời sống thường nhật (Rost, 2001), do đó giữ vị trí quan trọng trong chương trình dạy và học ngoại ngữ (Rost, 2001; Vandergrift, 2004). Mặc dù giữ vai trò thiết yếu, kỹ năng nghe từng bị xem là "nàng Lọ Lem" trong bốn kỹ năng ngôn ngữ ("the Cinderella of the four language skills" - dẫn theo Peter, Guangwei & Lawrence, 2009). Thực tế này được phản ánh qua sự thiếu hụt tương đối các công trình nghiên cứu chuyên sâu về kỹ năng nghe L2 so với các kỹ năng khác.

Theo Vandergrift (2004), nghe là kỹ năng ít mang tính tường minh nhất trong bốn kỹ năng vĩ mô, khiến nó trở thành kỹ năng khó tiếp thu và khó giảng dạy nhất; quan điểm này cũng nhận được sự đồng thuận từ Chang và Read (2006). Goh (2000) đã chỉ ra 10 trở ngại nhận thức liên quan đến quá trình nghe hiểu L2, tiêu biểu như: khả năng phân đoạn và nhận diện từ vựng L2, giới hạn dung lượng của bộ nhớ làm việc (working memory), cùng bản chất xử lý thông tin theo thời gian thực (real-time listening). Một trong những nguyên nhân gốc rễ dẫn đến các khó khăn này là việc người học không thể kích hoạt và vận dụng kiến thức nền (schematic knowledge) phù hợp để hỗ trợ quá trình nghe.

Trước thực trạng đó, khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Minh Thảo (Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội) tập trung vào các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các hoạt động kích hoạt kiến thức nền liên quan đến văn bản (text-relevant schemata activation activities) đối với kết quả nghe hiểu L2 của người học.
2. So sánh hiệu quả tác động giữa hai loại hình hoạt động trước khi nghe: kích hoạt kiến thức nền về cấu trúc văn bản (formal schemata) và kích hoạt kiến thức nền về nội dung/chủ đề (content schemata).
3. Xác định vai trò điều tiết của các yếu tố phụ trợ, bao gồm dạng câu hỏi kiểm tra (câu hỏi toàn cục/suy luận so với câu hỏi cục bộ/chi tiết) và trình độ năng lực nghe tổng quát của người học (general listening proficiency) đối với hiệu quả kích hoạt kiến thức nền.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Tác động của các hoạt động kích hoạt kiến thức nền (formal schemata và content schemata) đến khả năng nghe hiểu tiếng Anh L2.
• Khách thể nghiên cứu: Sinh viên năm thứ hai (sophomores) học tiếng Anh như một ngoại ngữ (EFL) tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội (ULIS - VNU).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được hoàn thành và nghiệm thu vào năm 2018 (quá trình nghiên cứu và hỗ trợ kéo dài trong khoảng 7 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên mô hình nhận thức và lý thuyết lược đồ (Schema Theory):

• Khái niệm và quá trình nhận thức trong nghe hiểu: Tác giả phân tích các quy trình nhận thức và nguồn tri thức được huy động trong quá trình nghe hiểu L2 (Figure 1: Cognitive Processes and Knowledge Sources in Listening Comprehension).
• Lý thuyết lược đồ nhận thức (Schema Theory): Bản chất của schema được định nghĩa thông qua cấu trúc tri thức lưu trữ trong trí nhớ dài hạn (Figure 2: A person's possible schema of an egg).
• Phân loại kiến thức nền: Dựa trên Grabe (1991), tri thức nền bao gồm hai dạng cơ bản:
  • Kiến thức nền về nội dung (Content schemata): Kiến thức về chủ đề hoặc tri thức về thế giới xung quanh.
  • Kiến thức nền về hình thức (Formal schemata): Kiến thức về cấu trúc, thể loại và quy cách tổ chức của một văn bản nhất định. Để hiểu được một văn bản nói hoặc viết, người học L2 cần có cả hai loại kiến thức nền này.
• Kỹ thuật kích hoạt kiến thức nền: Tổng quan các kỹ thuật khơi gợi lược đồ lưu trữ của Zeng (Table 1: Zeng's techniques to trigger stored schemata) và các kỹ thuật kích hoạt lược đồ của Nguyen và Newton (Table 2: Nguyen and Newton's techniques for schemata activation).
• Thủ tục thu thập dữ liệu tham chiếu: Khóa luận kế thừa và áp dụng quy trình thu thập dữ liệu thực nghiệm dựa trên mô hình của Chang và Read (Table 3: Summary of Chang and Read's procedures of data collection).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế chặt chẽ với cấu trúc 3 nhóm (Table 4: Research Design):

Hệ thống công cụ và quy trình thu thập dữ liệu gồm các cấu phần:

• Tài liệu đầu vào (Input materials): Các đoạn ngữ liệu nghe chuẩn hóa được sử dụng thống nhất cho các nhóm.
• Bài kiểm tra trước can thiệp (Pre-listening test): Đánh giá trình độ nghe đầu vào nhằm đảm bảo tính tương đương và xác định trình độ năng lực tổng quát của người tham gia.
• Quy trình can thiệp thực nghiệm: Nhóm 1 nhận hoạt động kích hoạt formal schemata; Nhóm 2 nhận hoạt động kích hoạt content schemata; Nhóm đối chứng không tham gia hoạt động kích hoạt kiến thức nền trước khi nghe.
• Bài kiểm tra sau can thiệp (Post-listening test): Được quản lý đồng bộ cho cả 3 nhóm sau giai đoạn can thiệp, bao gồm:
  • Bài tập viết tóm tắt (Summary writing task).
  • Bộ câu hỏi kiểm tra nghe hiểu (Comprehension questions), phân tách thành câu hỏi chi tiết (Specific questions) và câu hỏi suy luận (Inference questions).
• Phương pháp phân tích dữ liệu (Data analysis): Phân tích định lượng dữ liệu điểm số thu được nhằm so sánh sự khác biệt thống kê giữa các nhóm đối với từng thang đo.

Nội dung chính theo từng chương

Bố cục của khóa luận gồm phần Mở đầu (Introduction) và 4 chương nội dung chuyên môn:

Mở đầu (Introduction)

Phần này cung cấp cái nhìn tổng quan về báo cáo nghiên cứu:

• Trình bày bối cảnh thực tiễn, tính cấp thiết và lý do lựa chọn đề tài (Statement of the problem and rationale of the study).
• Xác định mục tiêu nghiên cứu tổng quát, các câu hỏi nghiên cứu định hướng (Research aims and research questions).
• Giới thiệu cấu trúc tổng thể của công trình nghiên cứu (Structure of the study).

Chương 1: Tổng quan tài liệu (Chapter One: Literature Review)

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ khung lý thuyết nền tảng phục vụ cho nghiên cứu thực nghiệm:

• Nghe hiểu ngôn ngữ thứ hai: Trình bày các định nghĩa về nghe hiểu (Definition of listening comprehension) và bản chất các quá trình xử lý thông tin trong nghe hiểu (The process of listening comprehension).
• Lý thuyết về lược đồ nhận thức (Schematic Knowledge):
  • Định nghĩa lược đồ (Definition of schema).
  • Phân loại lược đồ (Types of schema), phân định rõ giữa Content schemata (tri thức chủ đề, tri thức thực tế) và Formal schemata (tri thức về dạng thức, cấu trúc bài nghe).
  • Vai trò của hoạt động kích hoạt lược đồ đối với khả năng nghe hiểu (Roles of schema activation in listening comprehension).
• Tổng thuật các công trình liên quan: Trích dẫn các kỹ thuật kích hoạt lược đồ của Zeng, Nguyen & Newton, cùng quy trình thực nghiệm của Chang & Read.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu (Chapter Two: Methodology)

Chương 2 mô tả chi tiết phương pháp luận và thiết kế thực nghiệm:

• Thiết kế nghiên cứu tổng thể và mục tiêu (Overall research design and research aims): Xây dựng mô hình thực nghiệm 3 nhóm (2 nhóm thực nghiệm can thiệp hai dạng schemata khác nhau và 1 nhóm đối chứng).
• Khách thể nghiên cứu (Research participants): Sinh viên năm thứ hai (sophomores) tại Trường Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN.
• Tài liệu và công cụ thu thập dữ liệu (Input materials & Data collection instruments):
  • Bài kiểm tra trước (Pre-listening test).
  • Bài kiểm tra sau can thiệp (Post-listening test) kết hợp giữa bài viết tóm tắt và câu hỏi trắc nghiệm/tự luận.
• Quy trình triển khai can thiệp (Procedures of data collection):
  • Quy trình áp dụng cho nhóm kích hoạt kiến thức nền hình thức (Formal schemata activation group).
  • Quy trình áp dụng cho nhóm kích hoạt kiến thức nền nội dung (Content schemata activation group).
• Phương pháp xử lý dữ liệu (Data analysis): Kỹ thuật thống kê dùng để so sánh điểm số nghe hiểu giữa các nhóm và phân tích mối tương quan với các biến điều tiết.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu (Chapter Three: Results)

Chương 3 trình bày các phát hiện định lượng rút ra từ bài kiểm tra sau can thiệp:

• Điểm số nghe hiểu tổng thể (The overall listening comprehension scores - Table 5): Báo cáo kết quả tổng hợp của 3 nhóm nghiên cứu, xác nhận tác động tích cực của các hoạt động kích hoạt kiến thức nền.
• Kết quả theo thang đo viết tóm tắt (The scores on the summary measure - Table 6): Phản ánh năng lực nắm bắt ý chính và cấu trúc toàn văn bản của người học.
• Kết quả theo thang đo câu hỏi chi tiết (The scores on the specific question measure - Table 7): Đánh giá khả năng truy xuất thông tin cụ thể (local information).
• Kết quả theo thang đo câu hỏi suy luận (The scores on the inference question measure - Table 8): Đánh giá mức độ hiểu sâu và xử lý thông tin mang tính toàn cục (global information).

Chương 4: Thảo luận và hàm ý sư phạm (Chapter Four: Discussion and Implications)

Chương 4 liên hệ kết quả thực nghiệm với các nghiên cứu trước đây và đề xuất giải pháp:

• Tóm tắt các phát hiện nghiên cứu chính (Summary of research findings): Đối chiếu hiệu quả giữa hai loại hình can thiệp schemata và ảnh hưởng từ dạng câu hỏi cũng như trình độ người học.
• Hàm ý sư phạm (Pedagogical implications): Hướng dẫn thực hành cho giáo viên tiếng Anh và các nhà thiết kế chương trình trong việc xây dựng hoạt động trước khi nghe.
• Hạn chế của nghiên cứu (Limitations of the study): Nhìn nhận các giới hạn về điều kiện thực nghiệm và phạm vi mẫu khảo sát.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Dựa trên phân tích điểm số kiểm tra sau can thiệp, tác giả đưa ra các kết quả định lượng cụ thể:

1. Hiệu quả của hoạt động kích hoạt kiến thức nền: Cả hai hoạt động kích hoạt formal schemata và content schemata đều giúp cải thiện đáng kể (significantly facilitated) kết quả nghe hiểu L2 của người học so với nhóm đối chứng không nhận can thiệp.
2. So sánh giữa hai loại hình can thiệp: Hoạt động kích hoạt kiến thức nền về cấu trúc văn bản (formal schemata) mang lại kết quả nghe hiểu tổng thể nhỉnh hơn một chút (slightly better listening outcome) so với hoạt động kích hoạt kiến thức nền về nội dung (content schemata).
3. Các biến điều tiết (Moderating factors):
   • Dạng câu hỏi (Question types): Hoạt động kích hoạt kiến thức nền giúp người học đạt kết quả cao hơn ở các câu hỏi mang tính toàn cục/suy luận (global questions / inference questions) so với các câu hỏi chi tiết mang tính cục bộ (local questions / specific questions).
   • Trình độ nghe tổng quát (General listening proficiency): Người học có trình độ nghe cao (high proficiency learners) hưởng lợi nhiều hơn từ các hoạt động kích hoạt formal schemata so với những người học có trình độ thấp hơn (low level counterparts).

Tiêu chí phân tích	Nhóm kích hoạt Formal Schemata	Nhóm kích hoạt Content Schemata	Nhóm đối chứng (Control Group)
Hình thức can thiệp	Kích hoạt kiến thức về cấu trúc, thể loại văn bản nghe	Kích hoạt kiến thức về chủ đề, nội dung thực tế liên quan	Không nhận hoạt động kích hoạt trước khi nghe
Kết quả nghe hiểu tổng thể	Cao nhất (nhỉnh hơn nhóm Content)	Cao (vượt trội so với nhóm đối chứng)	Thấp nhất
Tác động theo dạng câu hỏi	Thể hiện tốt hơn ở câu hỏi toàn cục / suy luận	Thể hiện tốt hơn ở câu hỏi toàn cục / suy luận	Điểm số đồng đều ở mức thấp
Tác động theo trình độ	Người học trình độ cao hưởng lợi nhiều nhất	Hỗ trợ tương đối cho các nhóm trình độ	Không có sự cải thiện bổ trợ

Giải pháp và hàm ý sư phạm

• Cung cấp định hướng cho giáo viên ngoại ngữ và các nhà phát triển chương trình học (course designers) trong việc ra quyết định lựa chọn hoặc thiết kế các hoạt động trước khi nghe (pre-listening activities) phù hợp.
• Khuyến nghị giáo viên không chỉ tập trung vào việc cung cấp từ vựng hay kiến thức chủ đề (content) mà cần chú trọng rèn luyện nhận thức về cấu trúc bài nghe (formal structure) nhằm tối ưu hóa khả năng hiểu của học viên, đặc biệt với nhóm học viên có trình độ khá.

Đóng góp về mặt học thuật

• Bổ sung dữ liệu thực nghiệm vào mảng nghiên cứu về kỹ năng nghe L2 trong bối cảnh người học tiếng Anh tại Việt Nam.
• Làm sáng tỏ cơ chế tác động đa chiều của hai nhánh lý thuyết lược đồ (formal vs. content schemata) khi kết hợp đánh giá qua nhiều dạng thức đo lường (viết tóm tắt, câu hỏi chi tiết, câu hỏi suy luận).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số điểm hạn chế và gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo dựa trên phạm vi triển khai:

• Hạn chế về quy mô mẫu: Nghiên cứu được tiến hành trên đối tượng cụ thể là sinh viên năm thứ hai chuyên ngành tiếng Anh (EFL sophomores) tại Trường Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN, do đó tính khái quát hóa cho các bậc học khác hoặc người học tiếng Anh không chuyên cần được xem xét thận trọng.
• Giới hạn về tài liệu và can thiệp: Nghiên cứu tập trung vào các thể loại ngữ liệu nghe và dạng thức kiểm tra xác định trong thời gian can thiệp ngắn hạn.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu trên các nhóm đối tượng có độ tuổi, môi trường đào tạo và các bậc trình độ năng lực chuẩn hóa (CEFR, IELTS) đa dạng hơn.
  • Khảo sát sự kết hợp đồng thời hoặc chuỗi tác động dài hạn của các kỹ thuật kích hoạt kiến thức nền khác nhau xuyên suốt tiến trình giảng dạy kỹ năng nghe.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

• Giảng viên và giáo viên tiếng Anh: Tham khảo các phương pháp thiết kế hoạt động trước khi nghe (pre-listening activities), đặc biệt là kỹ thuật kích hoạt formal schemata nhằm nâng cao chất lượng bài giảng kỹ năng nghe.
• Sinh viên và học viên cao học ngành Sư phạm Tiếng Anh (English Language Teacher Education) và Lý luận & Phương pháp Dạy học Tiếng Anh (TESOL/ELT): Học hỏi mô hình nghiên cứu thực nghiệm giáo dục (experimental design) chuẩn mực, từ khâu phân nhóm, thiết kế bài kiểm tra trước/sau đến phương pháp xử lý số liệu đo lường đa tiêu chí.
• Phần nội dung đáng tham khảo nhất:
  • Mục tổng hợp kỹ thuật kích hoạt kiến thức nền của Zeng (Table 1) và Nguyen & Newton (Table 2) tại Chương 1.
  • Cấu trúc thiết kế nghiên cứu thực nghiệm (Table 4) và hệ thống công cụ đo lường kết quả nghe hiểu đa chiều (Summary measure, Specific questions, Inference questions) tại Chương 2 và Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận này nghiên cứu trên nhóm đối tượng cụ thể nào? Nghiên cứu được thực hiện trên đối tượng là các sinh viên năm thứ hai chuyên ngành tiếng Anh (EFL sophomores) thuộc Khoa Sư phạm Tiếng Anh, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội (khóa QH2014.E2).

2. Tác giả phân chia các nhóm thực nghiệm như thế nào trong thiết kế nghiên cứu? Tác giả phân chia mẫu nghiên cứu thành 3 nhóm độc lập (Table 4): hai nhóm thực nghiệm nhận hai hình thức can thiệp khác nhau (nhóm kích hoạt kiến thức nền cấu trúc - formal schemata và nhóm kích hoạt kiến thức nền nội dung - content schemata) cùng một nhóm đối chứng (control group) không nhận hoạt động kích hoạt trước khi nghe.

3. Giữa kích hoạt kiến thức nền nội dung và cấu trúc, loại nào mang lại hiệu quả nghe hiểu cao hơn? Kết quả phân tích cho thấy cả hai loại hoạt động đều cải thiện đáng kể kết quả nghe hiểu so với nhóm đối chứng, trong đó hoạt động kích hoạt formal schemata (cấu trúc văn bản) mang lại kết quả nghe hiểu tổng thể nhỉnh hơn một chút (slightly better) so với content schemata (nội dung/chủ đề).

4. Dạng câu hỏi kiểm tra và trình độ người học ảnh hưởng như thế nào đến kết quả can thiệp? Người học đạt kết quả tốt hơn ở các câu hỏi suy luận mang tính toàn cục (global/inference questions) so với các câu hỏi chi tiết cục bộ (local/specific questions). Đồng thời, sinh viên có trình độ năng lực nghe tổng quát cao nhận được nhiều lợi ích hơn từ hoạt động kích hoạt formal schemata so với sinh viên có trình độ thấp hơn.

5. Bộ công cụ kiểm tra sau can thiệp (Post-listening test) của đề tài gồm những phần nào? Bài kiểm tra sau can thiệp gồm hai phần chính: một bài tập viết tóm tắt (Summary writing task) và một bộ câu hỏi kiểm tra nghe hiểu kết hợp giữa câu hỏi chi tiết (Specific questions) và câu hỏi suy luận (Inference questions).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Minh Thảo đã chứng minh bằng thực nghiệm vai trò thúc đẩy của các hoạt động kích hoạt kiến thức nền (cả formal schemata và content schemata) đối với năng lực nghe hiểu L2 của sinh viên đại học. Kết quả nghiên cứu xác nhận hoạt động kích hoạt cấu trúc văn bản mang lại hiệu quả nhỉnh hơn, đồng thời chỉ ra sự tương tác rõ nét giữa dạng câu hỏi và trình độ của người học tới kết quả can thiệp. Công trình mang lại những đóng góp thực tiễn giá trị, giúp giảng viên và các nhà thiết kế chương trình nâng cao chất lượng xây dựng hoạt động trước khi nghe trong giảng dạy tiếng Anh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HAKOL UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF ENGLISH LANGUAGE TEACHER EDUCATION GRADUATION PAPER AN INVESTIGATION INTO THE EFFECTS OF SCHEMATA ACTIVATION ACTIVITIES ON L2 LISTENING COMPREHENSION Supervisor: Nguyén Chi Dic, Ph.D Student: Tran Minh Thao Year of Enrollment: QH2014.E2 HANOI— 2088 PAT HOC QUOC GTA HA NOT TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ KHOA SƯ PHẠM TLENG ANH KHGA LUAN TOT NGHIEP NGHIEN CUU VE ANH HUONG CUA NHUNG HOAT ĐỘNG KiCH THICH KIEN THUC NEN TRONG VIEC NGHE HIEU NGON NGU THU HAI Giao vién hugng dan: Nguyén Chi Dirc, PhD Sinh vién: Tran Minh Thao Khóa: QH2014.E2 HA NOT-— 2018 ACCEPTANCE PAGE Thereby state that I: Tran Minh Thao from QH2014F1.E2, being a candidate for the degree of Bachelor of Aris, accept the requirements of the University relating to the retention and use of Bachelor's Graduation Paper deposited in the library. In lemus of these conditions, I agree thal the origin of any paper deposited in the library should be accessible for the purposes of study and research, im aceordance wills the normal condilions established by the hbranan [or the care, loan or reproduction of the paper Signature ‘Tran Minh Thao INTRODUCTION This initial section aims to give an overview of this research report. Ta, the rationale for this study will be presented, which is subsequently followed by the research aims and the contribution that this study can make to research and instruction practices. Most importantly, the research questions which work as a guideline for the whole research project will also be stated in this section 1.

Statement of the problem and the rationale of the study Listening is often regarded as the most frequently used language skill in nonmal life (Rost, 2001), which therefore de: ves lo have an important place in language teaching and leaming agenda (Rost, 2001; Vandergrif, 2004). Significant though it may seem, it has been considered ‘the Cinderella of the four language skills” [Le. writing and listening] (as cited in Peter, Guangwei & Lawrence, 2009). ‘This might be partially reflected in the paucity of research on L2 listening and therefore more investigations into this language skill are stall welcomed.

According lo Vandergril (2004, p3), “listening is probably the least explicit of the four macro language skills, making it the most difficult skill to lea” and therefore to teach as well. Chang and Read (2006) also supported the view above. Goh (2000) even identificd ten cognitive problems regarding L2 listening comprehension, such as: L2 lexical segmentation and recognition, limited capacity of human working memory and challenging nature of real-time listening Goh also attributed these problems to many factors, one of which was leamers” failure to use relevant schematic knowledge to facilitate their listening processes. Schemalic knowledge includes content schemala and formal schemata.

While the first one refers to topical knowledge or knowledge about the world outside, the latter refers to knowledge about the structure of a given text. Grabe (1991) pointed oul thal, to comprehend a spoken or 8.2 learners need both types of 4. Post-listermng test - -. Procedures of data collection .1, Formal schemata activation group 27 §.

Content schemata activalion group 28 $. Data analysis 39 CHAPTER THREE: RESULTS 30 1. The overall listening comprehension scores _. The scores on the summary measure.

The scores on the specific question measure 34 4, The scores on the inference question measure.38 CHAPTER FOUR: DISCUSSION AND IMPLICATIONS - - 39 "`. Summary of research findings. Limitations of the study.ˆ ABBREVIATIONS L2 Foreign or Second Language IELTS Intemational English Language Testing System CEFR Common Kuropean Framework of Reference for Language ESL English as a Second Language TU. English as a Foreign Language LIST OF TABLES, DIAGRAMS AND ABBREVIATIONS TABLES Table F: Zeng’s techniques to trigger stored schemata Table 2; Nguyen and Newton’s techniques for schemata activation.

Table 3: Summary of Chang and Read’s procedures of data collection Table 4: Research Design Table 5: The Overall Listening Comprehension Scores Table 6: Scores an the Summary Measure Table 7; Scores on the Specific Question Mieasure. se Table 8: Scores on the Inference Question Measure DIAGRAMS Figure 1: Cognitive Processes and Knowledge Sources in Listening Comprehension Figure 2: A porson’s possible schema of ant ogg 11 ACKNOWLEDGEMENTS 1 would like to express my sincere gratitude to my supervisor, Dr. Nguyen Chi Due, for untiring supporting me during these 7 months. He is the most dedicated person and one of the most knowledgeable people 1 have ever known.

Tle always provided insightful comments that helped me to view issues from various perspectives. Although I had many shortcomings, one of which was my weak research skill, he still patiently guided and encouraged me from the beginning till the end. He is my best role model for a scientist, a mentor and a teacher. T could nol have imagined a belter supervisor [or this journey Noxt, a-very special gratitude goes to all teachers and students in University of Languages and International Studies, Vietnam, who willingly spent time parlicipaling in my study.

Without their help, T would wot have been able to complete this thesis. 1 also thank to my beloved friends for their care, their wishes and their encouragement. Special thanks to Bui Quynh Trang, Pham Hong Ngoc, Nguyen Vu Quoc Duy, Nguyen Thu Tra, Nguyen Ngoc Anh and Tuong Huyen My who listened and offered me valuable advice when I needed support Last but not least, 1 am deeply grateful to my family. My special and heartily Ihanks lo my sion who pushed me to complete this thesis, cheered me up when I felt down about mysclf, stayed up with me through some sleepless nights and always believed in me.

Post-listermng test - -. Procedures of data collection .1, Formal schemata activation group 27 §. Content schemata activalion group 28 $. Data analysis 39 CHAPTER THREE: RESULTS 30 1.

The overall listening comprehension scores _. The scores on the summary measure. The scores on the specific question measure 34 4, The scores on the inference question measure.38 CHAPTER FOUR: DISCUSSION AND IMPLICATIONS - - 39 "`. Summary of research findings.

Limitations of the study.ˆ LIST OF TABLES, DIAGRAMS AND ABBREVIATIONS TABLES Table F: Zeng’s techniques to trigger stored schemata Table 2; Nguyen and Newton’s techniques for schemata activation. Table 3: Summary of Chang and Read’s procedures of data collection Table 4: Research Design Table 5: The Overall Listening Comprehension Scores Table 6: Scores an the Summary Measure Table 7; Scores on the Specific Question Mieasure. se Table 8: Scores on the Inference Question Measure DIAGRAMS Figure 1: Cognitive Processes and Knowledge Sources in Listening Comprehension Figure 2: A porson’s possible schema of ant ogg 11 ACKNOWLEDGEMENTS 1 would like to express my sincere gratitude to my supervisor, Dr. Nguyen Chi Due, for untiring supporting me during these 7 months.

He is the most dedicated person and one of the most knowledgeable people 1 have ever known. Tle always provided insightful comments that helped me to view issues from various perspectives. Although I had many shortcomings, one of which was my weak research skill, he still patiently guided and encouraged me from the beginning till the end. He is my best role model for a scientist, a mentor and a teacher.

T could nol have imagined a belter supervisor [or this journey Noxt, a-very special gratitude goes to all teachers and students in University of Languages and International Studies, Vietnam, who willingly spent time parlicipaling in my study. Without their help, T would wot have been able to complete this thesis. 1 also thank to my beloved friends for their care, their wishes and their encouragement. Special thanks to Bui Quynh Trang, Pham Hong Ngoc, Nguyen Vu Quoc Duy, Nguyen Thu Tra, Nguyen Ngoc Anh and Tuong Huyen My who listened and offered me valuable advice when I needed support Last but not least, 1 am deeply grateful to my family.

My special and heartily Ihanks lo my sion who pushed me to complete this thesis, cheered me up when I felt down about mysclf, stayed up with me through some sleepless nights and always believed in me. ABSTRAC ‘This research project investigates the effects of using text-relevant achemala activation activilics on Tistening comprehension of EFL sophomores of University of Languages and Intemational Studies. ‘The research subjects were divided into three groups, two receiving an experimental treatment (either formal or content schemata) and a contral group receiving no treatment. At the end of treatment, a listening test including a summary writing task and a set of comprehension questions was administered to all groups.

The analysis of the test scores revealed thal the formal and content. schemata aclivalion aclivilics significantly facilitated learners’ L2 listening comprehension. Between these two listening supports, the former brought about a shghthy beter listemng oulcome than the latter. Additionally, question typos and learmers’ gonoral listening proficiency were two factors that moderated the effects of schemata activation on 1.carners performed greater on global questions thant local question and high proficiency leamers were found to benefit more from the formal schemata activation activities than low level counterparts.

Regarding the pedagogical implications, this study informs teachers and course designers in their decision-making to select and/or design suitable pre-listening activities to foster leamers’ listening comprehension. ABSTRAC ‘This research project investigates the effects of using text-relevant achemala activation activilics on Tistening comprehension of EFL sophomores of University of Languages and Intemational Studies. ‘The research subjects were divided into three groups, two receiving an experimental treatment (either formal or content schemata) and a contral group receiving no treatment. At the end of treatment, a listening test including a summary writing task and a set of comprehension questions was administered to all groups.

The analysis of the test scores revealed thal the formal and content. schemata aclivalion aclivilics significantly facilitated learners’ L2 listening comprehension. Between these two listening supports, the former brought about a shghthy beter listemng oulcome than the latter. Additionally, question typos and learmers’ gonoral listening proficiency were two factors that moderated the effects of schemata activation on 1.carners performed greater on global questions thant local question and high proficiency leamers were found to benefit more from the formal schemata activation activities than low level counterparts.

Regarding the pedagogical implications, this study informs teachers and course designers in their decision-making to select and/or design suitable pre-listening activities to foster leamers’ listening comprehension. LIST OF TABLES, DIAGRAMS AND ABBREVIATIONS TABLES Table F: Zeng’s techniques to trigger stored schemata Table 2; Nguyen and Newton’s techniques for schemata activation. Table 3: Summary of Chang and Read’s procedures of data collection Table 4: Research Design Table 5: The Overall Listening Comprehension Scores Table 6: Scores an the Summary Measure Table 7; Scores on the Specific Question Mieasure. se Table 8: Scores on the Inference Question Measure DIAGRAMS Figure 1: Cognitive Processes and Knowledge Sources in Listening Comprehension Figure 2: A porson’s possible schema of ant ogg 11 ABSTRAC ‘This research project investigates the effects of using text-relevant achemala activation activilics on Tistening comprehension of EFL sophomores of University of Languages and Intemational Studies.

‘The research subjects were divided into three groups, two receiving an experimental treatment (either formal or content schemata) and a contral group receiving no treatment. At the end of treatment, a listening test including a summary writing task and a set of comprehension questions was administered to all groups. The analysis of the test scores revealed thal the formal and content. schemata aclivalion aclivilics significantly facilitated learners’ L2 listening comprehension.

Between these two listening supports, the former brought about a shghthy beter listemng oulcome than the latter. Additionally, question typos and learmers’ gonoral listening proficiency were two factors that moderated the effects of schemata activation on 1.carners performed greater on global questions thant local question and high proficiency leamers were found to benefit more from the formal schemata activation activities than low level counterparts.