Đặt vấn đề Những năm gần đây, nghề trồng hoa kiếng tại Thành phố Hồ Chi Minh cũng như các tỉnh khác như Bến Tre, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Cần Thơ đang phát triển mạnh, đặc biệt là phong trào trồng kiếng lá. Cây Hồng Hạc cam (Philodendron billietiae), là một loài thực vật thuộc Chi Philodendron là một trong những chỉ lớn và đa dạng nhất trong họ Araceae. Cây có nguồn gốc từ các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của Châu Mỹ và Tây An. Cây có sự da dang ở nhiều mặt, kích thước lá từ nhỏ đến lớn, hình dang lá đa dạng như hình trái tim hoặc giống như lòng ban tay, và màu sắc của lá từ xanh lá cây đến đỏ và đỏ tía.
Đặc điểm sinh trưởng cua Philodendron cũng rất đa dạng, tạo sự linh hoạt trong trồng cây ở nhiều môi trường như trồng đề bàn, chậu treo. Sự đa dạng của lá va khả năng thích nghi trong nhà đã đưa Philodendron lên các loài cây kiêng lá pho biến nhất, đặc biệt là tại Thái Lan (Klanrit và ctv, 2023). Trước khi được biết đến như một loại cây có hình dạng và màu sắc đẹp. Khả năng sinh trưởng và phát triển của cây Hồng Hạc rất mạnh phù hợp với điều kiện khí hậu nước ta.
Cây được sử dung dé trang trí phòng làm việc, phòng khách, trang trí vườn thi Philodendron billietiae nỗi tiếng là loài kiêng lá được ưa chuộng và có giá trị cao. Với đặc điểm lá có hình trái tim dai và to, thân màu cam là một điểm nhấn tuyệt vời. Cây giúp thanh lọc không khí, hấp thụ các khí độc hại thải ra từ khói thuốc lá, xăng xe, giúp khí lưu thông tốt, hạn chế các bệnh về đường hô hấp. Ngoài ra, cây Hồng Hạc cam còn được người chơi kiểng xem như một vật phong thuỷ, đặt trong nhà với hy vọng sự phát đạt và thịnh vượng, mang đến sự hồng phúc và tài lộc, mang lại sự tươi mới và sức sống cho không gian xung quanh.
Tuy nhiên nguồn cung cấp hiện nay chủ yêu là nhập khẩu và nhân giống theo phương pháp truyền thống là giâm cành. Phương pháp này cho hệ số nhân thấp, cây con dé mắc các bệnh lây truyền từ cây bố mẹ, về lâu dài thường gây ra thoái hóa giống. Hiện nay, nhân giống in vitro là phương pháp có lợi thé về hệ số nhân va chất lượng giống, khắc phục được nhiều nhược điểm của phương pháp nhân giống hữu tính và vô tính khác như nhân nhanh giống, không phụ thuộc vào mùa vụ. Việc cải thiện chất lượng cây trồng có thé sẽ làm tăng thêm sự phô biến, giảm giá thành và tiếp cận nhiều người chơi cây kiếng.
Xuất phát từ những nhu cầu thực tế trên, đề tài: “Khảo sát ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng đến nhân giống in vitro cây Hồng Hạc cam (Philodendron billietiae)’ được thực hiện. Mục tiêu của đề tài Xác định nồng độ các chất điều hòa sinh trưởng ảnh hưởng đến sự tạo chéi, nhân nhanh chdi và tạo rễ ở cây Hồng Hạc cam in vitro. Nội dung thực hiện Thí nghiệm 1: Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ BA đến khả năng tạo chdi cây Hồng Hạc cam in vitro Thí nghiệm 2: Khao sát ảnh hưởng của BA và 0,2 mg/l IAA đến khả năng nhân nhanh chéi cây Hồng Hạc cam in vitro Thí nghiệm 3: Khảo sát ảnh hưởng của NAA đến khả năng ra rễ của cây Hồng Hac cam in vitro CHƯƠNG 2. TONG QUAN TÀI LIEU 2.
Tổng quan về cây Hồng Hạc cam 2. Nguồn gốc và phân loại 2. Phân loại Giới : Plantae ( thực vật) Bộ : Alismatales ( bộ Trạch tả) Họ : Araceae ( họ Ráy) Chi : Philodenron Hình 2. Cây Hồng Hạc cam Loài : Billietiae (Nguồn: https://nowgarden.
Nguồn gốc Chi Philodendron bao gồm khoảng 700 loài (Croatia, 1990) có nguồn gốc từ khu vực Caribe, Colombia và Venezuela, nhưng hiện nay cũng được trồng ở châu Á. Có hàng trăm loại cây thuộc chi Philodendron được biết đến, nhưng chỉ có khoảng mười loại được sử dụng như cây cảnh trong nhà. Tên Philodendron xuất phát từ tiếng Hy Lạp, trong đó “philo” có nghĩa là “tình yêu” hoặc “sự quý mến”, và “dendron” có nghĩa là “cây”. Cây thuộc chi này thường được xem là biểu tượng của sức khỏe và sự phong phú.
Mặc dù thường được trồng làm cây trang trí, nhưng một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số chỉ Philodendron chứa các chất như triterpenoids và flavonoids, có thé được sử dụng trong điều trị một số bệnh (Nainwal, 2019). Philodendron thường mọc ở rừng nhiệt đới 4m ướt, nhưng cũng có thể thấy ở các khu vực như đất ngập nước, ven sông, bờ đường và thậm chí trên các tảng đá. Loài cây này thích leo trèo qua các cây hoặc bám vào thân cây bằng các rễ. Nó là loài bản địa của Mexico, West Indies và Brazil.
Philodendron là một trong những loài cây pho biến nhất trên thị trường ngày nay. Khi mọc tự nhiên, cây có thê cao đến 20 feet, nhưng khi trồng trong nha thường chi cao khoảng 4 feet. Cây có lá hình trái tim màu xanh đậm. Kích thước lá thường từ 3 - 4 inch, nhưng có thé lớn đến 12 inch.
Thân cây có thé trải dai ra khỏi chậu hoặc leo lên. Hoa thường hiếm khi xuất hiện, thường có màu xanh trăng trên các cây trưởng thành. Philodendron thuộc họ Arums hoặc Aroid (Araceae). Chúng thường leo trên thân cây đề hấp thụ độ âm và dưỡng chất từ vỏ cây.
Loài cây này thường được sử dụng dé trang tri trong nhà của các tô chức và khu vực công cộng. Philodendron phát trién tốt nếu được chăm sóc nơi có độ âm đủ và tránh ánh sáng trực tiếp (Nainwal, 2019) Philodendron billietiae được Croatia phát hiện lần đầu tiên vào năm 1981 tại rừng mưa nhiệt đới ở Guiana thuộc Pháp. Cây được thu thập và đưa vào trồng tại nhà kính của Vườn Bách thảo Quốc gia Bi. Cây ra hoa hai năm sau đó và được chứng minh là loài chưa được mô tả (Croatia, 1995).
Đặc điểm hình thái Lá cây Hồng Hạc cam thu hút bởi cuống lá xòe thăng và lá to. Phiến lá thuôn dài, xẻ sâu hình trái tim ở phần cuống lá, lá thường có màu xanh và viền lá gon sóng với màu nâu hoặc đen gân giữa có màu xanh nhạt, các gân bên cách đều nhau và tạo thành một góc 90° với gân giữa (Billiet, 1996). Cây non hình thành thân tương đối mỏng với các đốt dài và các rễ trên thân màu nâu tía trong khi ở dạng trưởng thành các đốt ngắn hơn và các lá mọc thành cụm gần đỉnh thân. Khi già hơn thân cây dày và có nhiều đốt ngắn.
Cuống lá trưởng thành có màu cam hấp dẫn, đặc biệt khi cây phát triển trong điều kiện nhiều ánh sáng. Cây Hồng Hạc cam là loại cây có rễ chùm, khi cây còn non rễ có màu nâu tía và hệ thống lông rễ rất phát triển, rễ trưởng thành có màu nâu đen Hoa thuộc loại hoa đơn tính cùng sốc, cụm hoa không phân nhánh, cụm hoa được che phủ một phần ở phía dưới có màu xanh lục nhạt, hoa nhỏ, màu trắng, hoa cái ở phần đáy còn hoa đực ở phần đỉnh của cụm hoa. Hoa thường mở vào cuối ngày và có thể mở trong khoảng 12 giờ (Billiet, 1996). Điều kiện sinh thái Cây Hồng Hạc cam phát triển tốt nhất trong đất thoáng, thoát nước tốt và giàu chất hữu cơ, được coi là cây ưa dinh dưỡng.
Tuy nhiên, việc thường xuyên bón phân với phan bón nito sẽ tăng kích thước lá và tạo ra cây to hơn, khỏe mạnh hon. Các loại cây con thường phát triển dưới ánh sáng yếu cần ít phân bón hơn so với các loại cây trưởng thành phát triển mạnh mẽ. Độ âm có yếu tố quan trọng trong việc nuôi cây phát triển đều đặn với lá to, đồng đều khi tưới. Giữ chậu âm một cách đều đặn, nhưng không ướt.
Đảm bảo tất cả nước thừa thoát ra, vì nước dư hoặc quá nhiều nước có thé gây tốn thương cho rễ cây, làm cho 4 lá chuyển sang màu vàng và rụng. Môi trường độ ẩm cao nên được duy trì bằng một khay đá hoặc bằng cách nhóm cây lại lá sẽ to hơn. Ánh sáng phù hợp phát triển tốt nhất dưới ánh sáng vừa và yếu. Khi cây tiếp xúc với ánh sáng mặt trời có thé làm cho lá chuyển sang màu vàng hoặc có vét cháy nắng.
Ánh sáng nhân tạo mang lại kết quả tốt nhất nêu ánh sáng tự nhiên không có sẵn. Nhiệt độ phô biến trong khoảng 24 - 27°C là lý tưởng cho sự phát triển, cây không thể chịu được nhiệt độ thấp hơn 13°C (Nainwal, 2019). Giá trị kinh tế Hiện nay, trên thị trường cây Hồng Hạc cam đang được bán với giá từ vài trăm nghìn đồng tới hàng triệu đồng tùy vào kích thước của cây. Đặc biệt với những cây mang thé đột biến có giá lên tới hàng trăm triệu được bán tại thị trường cây cảnh Thái Lan, tại Việt Nam cây Hồng Hạc cam có đột biến màu sắc lá đã được những người yêu cây cảnh mua lại với gia từ 60 — 80 triệu đồng/lá đột biến (Thu Hà, 2022).
Giá trị kinh tế của cây Hồng Hạc cam là vô cùng lớn do cây rất phù hợp với khí hậu tự nhiên của Việt Nam, dễ chăm sóc mà vẫn mang lại hiệu quả và năng suất cao. Cây Hồng Hạc cam không chỉ để trang trí nhà cửa, làm đẹp không gian sống mà cây còn có tác dụng lọc không khí và hấp thụ bức xạ phát ra từ các thiết bị điện tử đặt gần cây (Thùy Linh, 2022). Về mặt phong thủy, Hồng Hạc cam là cây phong thủy vô cùng tốt cho gia chủ khi nó có ý nghĩa là thu hút những điều may mắn và mang tới nhiều cơ hội tốt trong cuộc sống, công việc (Thùy Linh, 2022). Các phương pháp nhân giống 2.
Nhân giống bằng hạt Một số loài thuộc chi Philodendron có thé dùng hat để nhân giống như Phiolodendron selloum, Philodendron wendlandii. Khi nhân giống, các hạt nhỏ được gieo lên trên bề mặt giá thé phù hop. Hạt giống nảy mam tốt nhất ở nhiệt độ 23 - 25°C, bề mặt giá thé cần phải được giữ âm ướt. Có thé sử dụng vòi phun sương mù dé ôn định độ âm cho bề mặt giá thé.
Khi hat đã nay mam cần tạo các điều kiện phù hợp cho cây con sinh trưởng và phát trién tốt nhất. Tuy nhiên, phương pháp nhân giống bằng hạt đạt hiệu quả không cao vi hạt giéng phải được bảo quản kỹ, yêu cầu các thiết bị hỗ trợ cao mới đạt được tỷ lệ nảy mầm cao. Mặt khác các cây được sản xuất bằng phương pháp gieo hat cho số lượng chéi phụ ít. Do đó các loài còn lại thuộc chi Philodendron thường được nhân giống bằng phương pháp cắt cành giâm (Henley và ctv, 2005).