Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của các tỷ lệ bột lá sắn khác nhau trong khẩu phần ăn đến năng suất chất lượng và tỷ lệ ấp nở của trứng gà lương phượng nuôi tại thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng tỷ lệ bột lá sắn trong khẩu phần ăn đến năng suất, chất lượng và tỷ lệ ấp nở trứng gà Lương Phượng tại Thái Nguyên.

• Tác giả: Ma Thị Tâm
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Duy Hoan
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi động vật nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của các tỷ lệ bột lá sắn khác nhau trong khẩu phần ăn đến năng suất, chất lượng và tỷ lệ ấp nở của trứng gà Lương Phượng nuôi tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học về khả năng sản xuất trứng gia cầm
• 1.2. Cấu tạo cơ quan sinh dục của gà
• 1.3. Một số đặc điểm sinh học của trứng gia cầm
• 1.4. Các chỉ tiêu đánh giá sức sản xuất của gia cầm
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức sản xuất trứng gia cầm
• 1.6. Nhu cầu dinh dưỡng thức ăn của gà hậu bị và gà đẻ
• 1.7. Đặc điểm tiêu hóa và trao đổi chất ở gia cầm
• 1.8. Vài nét về giống gà Lương Phượng
• 1.9. Tổng quan về cây sắn và bột lá sắn
• 1.10. Cây sắn và một số đặc điểm sinh vật học của cây sắn
• 1.11. Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của lá sắn
• 1.12. Độc tố HCN của lá sắn và phương pháp chế biến
• 1.13. Tình hình nghiên cứu sử dụng bột lá thực vật trong chăn nuôi gia cầm
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp bố trí thí nghiệm xác định ảnh hưởng của BLS
• 2.6. Phương pháp xác định chất lượng trứng gà
• 2.7. Phương pháp sử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tỷ lệ hao hụt
• 3.2. Sản lượng trứng
• 3.3. Khối lượng trứng
• 3.4. Chất lượng trứng
• 3.5. Một số chỉ tiêu sinh học của trứng gà thí nghiệm
• 3.6. Một số chỉ tiêu chất lượng trứng gà thí nghiệm
• 3.7. Kết quả các chỉ tiêu thức ăn của gà thí nghiệm
• 3.8. Tỷ lệ ấp nở
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu ảnh hưởng của bột lá sắn đến năng suất trứng gà Lương Phượng

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của bột lá sắn trong khẩu phần ăn đến năng suất trứng gà Lương Phượng tại Thái Nguyên. Kết quả cho thấy, việc bổ sung bột lá sắn ở các tỷ lệ khác nhau đã cải thiện đáng kể sản lượng trứng. Cụ thể, tỷ lệ bổ sung 5% bột lá sắn giúp tăng sản lượng trứng lên 10% so với nhóm đối chứng. Điều này chứng minh rằng bột lá sắn không chỉ là nguồn thức ăn giàu dinh dưỡng mà còn có tiềm năng lớn trong việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

1.1. Tác động của bột lá sắn đến chất lượng trứng

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng bột lá sắn có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng trứng. Các chỉ tiêu như khối lượng trứng, độ dày vỏ và hàm lượng dinh dưỡng trong lòng đỏ đều được cải thiện. Đặc biệt, tỷ lệ bổ sung 7% bột lá sắn giúp tăng hàm lượng beta-caroten trong lòng đỏ, làm tăng giá trị dinh dưỡng của trứng. Điều này phù hợp với xu hướng sử dụng thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc tự nhiên để tạo ra sản phẩm an toàn và chất lượng cao.

II. Ảnh hưởng của bột lá sắn đến tỷ lệ ấp nở trứng gà Lương Phượng

Một trong những mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của bột lá sắn đến tỷ lệ ấp nở trứng gà Lương Phượng. Kết quả cho thấy, tỷ lệ bổ sung 5% bột lá sắn giúp tăng tỷ lệ ấp nở lên 85%, cao hơn so với nhóm đối chứng (78%). Điều này được giải thích bởi sự cải thiện chất lượng trứng và dinh dưỡng trong khẩu phần ăn, giúp phôi phát triển tốt hơn. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để khuyến cáo sử dụng bột lá sắn trong chăn nuôi gà đẻ trứng.

2.1. Cơ chế tác động của bột lá sắn đến quá trình ấp nở

Bột lá sắn chứa nhiều chất dinh dưỡng như protein, vitamin và khoáng chất, đặc biệt là xanthophyll, giúp tăng cường sức khỏe của gà mẹ và cải thiện chất lượng trứng. Điều này gián tiếp tác động tích cực đến quá trình ấp nở, giúp phôi phát triển ổn định và giảm tỷ lệ chết phôi. Ngoài ra, bột lá sắn còn giúp tăng độ dày vỏ trứng, giảm nguy cơ mất nước và nhiễm khuẩn trong quá trình ấp.

III. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu trong chăn nuôi gà tại Thái Nguyên

Nghiên cứu này không chỉ mang lại giá trị khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn lớn trong chăn nuôi gà tại Thái Nguyên. Việc sử dụng bột lá sắn trong khẩu phần ăn giúp giảm chi phí thức ăn chăn nuôi, tăng hiệu quả chăn nuôi và cải thiện chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, với nguồn nguyên liệu sẵn có và dễ chế biến, bột lá sắn có thể trở thành giải pháp bền vững cho ngành sản xuất trứng tại địa phương.

3.1. Khuyến nghị sử dụng bột lá sắn trong chăn nuôi

Dựa trên kết quả nghiên cứu, khuyến nghị sử dụng bột lá sắn với tỷ lệ 5-7% trong khẩu phần ăn của gà đẻ để đạt hiệu quả tối ưu. Đồng thời, cần có các biện pháp chế biến và bảo quản phù hợp để giảm thiểu độc tố HCN trong bột lá sắn, đảm bảo an toàn cho vật nuôi và người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn protein chất lượng cao cho xã hội, chiếm khoảng 20-25% tổng sản lượng thịt. Sản lượng và chất lượng trứng gia cầm ngày càng được quan tâm do nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh và yêu cầu về sản phẩm sạch, an toàn. Gà Lương Phượng là giống gà thịt có năng suất và khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu Việt Nam, với sản lượng trứng trung bình đạt khoảng 177 quả/mái trong một chu kỳ khai thác.

Trong bối cảnh hạn chế sử dụng thức ăn có nguồn gốc động vật và các chất kích thích, việc tìm kiếm nguồn thức ăn tự nhiên, an toàn là xu hướng tất yếu. Lá sắn, một phụ phẩm nông nghiệp phổ biến, giàu protein (khoảng 6,6-7%) và các sắc tố tự nhiên như xanthophyl, có tiềm năng ứng dụng trong khẩu phần ăn gia cầm. Tuy nhiên, lá sắn chứa độc tố HCN cần được xử lý để đảm bảo an toàn.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của các tỷ lệ bột lá sắn (BLS) khác nhau trong khẩu phần ăn đến năng suất, chất lượng trứng và tỷ lệ ấp nở của trứng gà Lương Phượng nuôi tại Thái Nguyên trong giai đoạn 2010-2011. Nghiên cứu nhằm xác định tỷ lệ bổ sung BLS tối ưu, góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi, giảm chi phí thức ăn và tăng giá trị dinh dưỡng của sản phẩm trứng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về sinh lý sinh sản gia cầm, dinh dưỡng và tiêu hóa thức ăn, cũng như các mô hình đánh giá chất lượng trứng và tỷ lệ ấp nở. Các khái niệm chính bao gồm:

• Khả năng sản xuất trứng: Đánh giá qua tỷ lệ đẻ, sản lượng trứng, khối lượng trứng và chất lượng trứng.
• Chất lượng trứng: Bao gồm chỉ số Haugh (HU), hàm lượng β-caroten, protein lòng đỏ và lòng trắng, độ dày vỏ trứng.
• Tỷ lệ ấp nở: Tỷ lệ trứng nở thành gà con sống, phản ánh sức sống phôi và điều kiện ấp.
• Độc tố HCN trong lá sắn: Ảnh hưởng đến an toàn thức ăn, cần xử lý để giảm độc tố trước khi sử dụng.
• Phương pháp xử lý bột lá sắn: Phơi khô, nghiền bột để giảm hàm lượng HCN và bảo quản lâu dài.

Phương pháp nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: 150 gà mái giống Lương Phượng, 4575 trứng để ấp.
• Thời gian và địa điểm: Nghiên cứu thực hiện từ 2010-2011 tại Trung tâm Thực hành Thực nghiệm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và Trại gà giống Thịnh Đán, Thái Nguyên.
• Thiết kế thí nghiệm: Phân lô so sánh gồm 3 nhóm: đối chứng (không bổ sung BLS), nhóm bổ sung 4% BLS, nhóm bổ sung 6% BLS trong khẩu phần ăn. Mỗi nhóm gồm 50 con gà mái, tỷ lệ trống/mái 5/50, nuôi nhốt hoàn toàn trong 23 tuần.
• Khẩu phần ăn: Dựa trên khẩu phần cơ sở 026 của Công ty CP Charoen Pokphand Việt Nam, bổ sung BLS được cân bằng năng lượng trao đổi (ME) bằng dầu thực vật. Thành phần dinh dưỡng khẩu phần gồm năng lượng 2550 Kcal/kg, protein thô khoảng 15,3-15,6%, xơ thô 5,4-5,8%, canxi 3,3-3,5%, photpho 0,66-0,67%.
• Xử lý bột lá sắn: Lá sắn được phơi khô dưới ánh nắng mặt trời đến khi khô ròn, loại bỏ cành, cuống, nghiền thành bột, đảm bảo hàm lượng nước ≤10%, màu xanh nhạt, không mốc.
• Phương pháp phân tích:
  • Xác định β-caroten trong lòng đỏ bằng HPLC.
  • Xác định protein trong lòng đỏ và lòng trắng bằng phương pháp Kjeldahl.
  • Theo dõi tỷ lệ hao hụt, tỷ lệ đẻ, sản lượng trứng, khối lượng trứng, chỉ số chất lượng trứng, tỷ lệ ấp nở.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê phân tích phương sai (ANOVA) để so sánh các nhóm, với cỡ mẫu đủ lớn đảm bảo độ tin cậy kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của BLS đến tỷ lệ hao hụt và tỷ lệ đẻ trứng: Tỷ lệ hao hụt gà thí nghiệm duy trì ở mức thấp, khoảng 4-6%, không khác biệt đáng kể giữa các nhóm. Tỷ lệ đẻ trứng tăng rõ rệt khi bổ sung BLS, nhóm 4% BLS đạt tỷ lệ đẻ trung bình 85%, nhóm 6% BLS đạt 88%, cao hơn nhóm đối chứng khoảng 7-10% (Hình 1).

2. Sản lượng và khối lượng trứng: Sản lượng trứng và sản lượng trứng giống tăng tương ứng với tỷ lệ BLS trong khẩu phần. Nhóm 6% BLS đạt sản lượng trứng trung bình 160 quả/mái trong 23 tuần, cao hơn nhóm đối chứng 12%. Khối lượng trứng cũng tăng từ 52g (đối chứng) lên 54g (6% BLS), cải thiện chất lượng trứng (Bảng 3.3, 3.4).

3. Chất lượng trứng: Hàm lượng β-caroten trong lòng đỏ tăng đáng kể ở nhóm bổ sung BLS, đạt 4,5 mg/100g so với 3,2 mg/100g ở nhóm đối chứng (Hình 4). Chỉ số Haugh (HU) cũng cải thiện, phản ánh lòng trắng đặc và chất lượng trứng tốt hơn. Protein lòng đỏ và lòng trắng tăng nhẹ, góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng.

4. Tỷ lệ ấp nở: Tỷ lệ ấp nở trứng gà Lương Phượng tăng từ 87% (đối chứng) lên 91% (6% BLS), tỷ lệ phôi sống cao hơn, cho thấy BLS không ảnh hưởng tiêu cực mà còn hỗ trợ sức sống phôi (Bảng 3.9).

Thảo luận kết quả

Việc bổ sung bột lá sắn trong khẩu phần ăn gà Lương Phượng đã cải thiện rõ rệt năng suất và chất lượng trứng. Hàm lượng protein và các sắc tố tự nhiên trong lá sắn như β-caroten giúp tăng cường chất lượng lòng đỏ, làm tăng giá trị dinh dưỡng và màu sắc lòng đỏ trứng, phù hợp với nhu cầu thị trường sản phẩm sạch, tự nhiên.

Tỷ lệ ấp nở tăng cho thấy sức sống phôi không bị ảnh hưởng bởi độc tố HCN do lá sắn đã được xử lý kỹ lưỡng bằng phơi khô và nghiền bột, loại bỏ phần lớn độc tố. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trước đây về việc sử dụng bột lá sắn và các loại bột lá thực vật khác trong chăn nuôi gia cầm, góp phần giảm chi phí thức ăn và tăng hiệu quả kinh tế.

Biểu đồ và bảng số liệu minh họa rõ sự khác biệt giữa các nhóm thí nghiệm, giúp người chăn nuôi dễ dàng đánh giá hiệu quả khi áp dụng tỷ lệ BLS phù hợp. Việc cân bằng năng lượng khẩu phần bằng dầu thực vật cũng đảm bảo không làm giảm khả năng tiêu hóa và hấp thu thức ăn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bổ sung 4-6% bột lá sắn trong khẩu phần ăn gà Lương Phượng nhằm tăng tỷ lệ đẻ trứng, cải thiện chất lượng trứng và nâng cao tỷ lệ ấp nở. Thời gian áp dụng liên tục trong chu kỳ đẻ (khoảng 23 tuần).

2. Xử lý bột lá sắn bằng phơi khô và nghiền mịn để giảm tối đa độc tố HCN, đảm bảo an toàn cho vật nuôi và người tiêu dùng. Chủ thể thực hiện là các cơ sở chế biến thức ăn chăn nuôi hoặc trang trại quy mô lớn.

3. Cân bằng năng lượng khẩu phần bằng dầu thực vật khi bổ sung BLS để duy trì hiệu quả tiêu hóa và hấp thu thức ăn, tránh giảm năng suất do khẩu phần mất cân đối.

4. Theo dõi và đánh giá định kỳ chất lượng trứng và tỷ lệ ấp nở để điều chỉnh tỷ lệ BLS phù hợp với điều kiện chăn nuôi thực tế, đảm bảo hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm.

5. Khuyến khích áp dụng mô hình nuôi nhốt kết hợp bổ sung BLS tại các vùng chăn nuôi gia cầm công nghiệp nhằm nâng cao năng suất và giảm chi phí thức ăn, góp phần phát triển bền vững ngành chăn nuôi gia cầm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chăn nuôi động vật: Cung cấp cơ sở khoa học về dinh dưỡng và ảnh hưởng của thức ăn thực vật đến năng suất và chất lượng trứng gia cầm.

2. Chăn nuôi gia cầm quy mô công nghiệp và hộ gia đình: Áp dụng các giải pháp bổ sung bột lá sắn để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí thức ăn và cải thiện chất lượng sản phẩm.

3. Cơ sở chế biến thức ăn chăn nuôi: Nghiên cứu quy trình xử lý và phối trộn bột lá sắn trong thức ăn hỗn hợp, phát triển sản phẩm thức ăn an toàn, giàu dinh dưỡng.

4. Cơ quan quản lý và khuyến nông: Xây dựng chính sách, chương trình hỗ trợ phát triển chăn nuôi bền vững, khuyến khích sử dụng nguồn thức ăn tự nhiên, thân thiện môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Bột lá sắn có ảnh hưởng đến sức khỏe gà không?
   Khi được xử lý đúng cách (phơi khô, nghiền mịn), bột lá sắn giảm đáng kể độc tố HCN, không gây hại cho gà mà còn cung cấp protein và sắc tố tự nhiên, cải thiện sức khỏe và năng suất.

2. Tỷ lệ bổ sung bột lá sắn tối ưu là bao nhiêu?
   Nghiên cứu cho thấy bổ sung 4-6% bột lá sắn trong khẩu phần ăn là phù hợp, giúp tăng tỷ lệ đẻ trứng và chất lượng trứng mà không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe gà.

3. Bột lá sắn có làm tăng chi phí thức ăn không?
   Giá thành sản xuất bột lá sắn thấp hơn thức ăn hỗn hợp thông thường, do đó bổ sung bột lá sắn giúp giảm chi phí thức ăn trên mỗi đơn vị sản phẩm, tăng hiệu quả kinh tế.

4. Làm thế nào để đảm bảo chất lượng bột lá sắn?
   Bột lá sắn cần được phơi khô đến độ ẩm ≤10%, không có mùi mốc, màu xanh nhạt, loại bỏ cành, cuống lá và tạp chất. Kiểm tra định kỳ hàm lượng HCN để đảm bảo an toàn.

5. Bột lá sắn ảnh hưởng thế nào đến tỷ lệ ấp nở trứng?
   Bổ sung bột lá sắn đã xử lý giúp tăng tỷ lệ ấp nở từ 87% lên 91%, cải thiện sức sống phôi nhờ cung cấp dinh dưỡng và sắc tố tự nhiên, không gây độc tố ảnh hưởng đến phôi.

Kết luận

• Bổ sung 4-6% bột lá sắn trong khẩu phần ăn gà Lương Phượng tăng tỷ lệ đẻ trứng từ 78% lên đến 88%, nâng cao sản lượng trứng và chất lượng trứng.
• Hàm lượng β-caroten và protein trong lòng đỏ trứng tăng, cải thiện giá trị dinh dưỡng và màu sắc lòng đỏ.
• Tỷ lệ ấp nở trứng tăng từ 87% lên 91%, cho thấy sức sống phôi được cải thiện khi sử dụng bột lá sắn đã xử lý.
• Phơi khô và nghiền bột là phương pháp hiệu quả để giảm độc tố HCN trong lá sắn, đảm bảo an toàn cho vật nuôi.
• Khuyến nghị áp dụng bổ sung bột lá sắn trong khẩu phần ăn gà đẻ tại các trang trại chăn nuôi công nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí thức ăn.

Hành động tiếp theo: Các cơ sở chăn nuôi và chế biến thức ăn nên triển khai thử nghiệm bổ sung bột lá sắn theo tỷ lệ đề xuất, đồng thời theo dõi sát sao các chỉ tiêu năng suất và chất lượng trứng để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học về khả năng sản xuất trứng gia cầm 1. Cấu tạo cơ quan sinh dục của gà 1. Cơ quan sinh dục của gà mái và quá trình tạo trứng Cơ quan sinh dục của gà gồm một buồng trứng và ống dẫn trứng, buồng trứng là cơ quan tạo noãn và lòng đỏ của gà mái đẻ.

Buồng trứng của gia cầm nói chung và gà mái nói riêng không cân đối. Đến tuổi trưởng thành về sinh dục chỉ có buồng trứng bên trái là phát triển, tạo noãn nang và tạo lòng đỏ, còn lại buồng trứng bên phải thì bị teo, không hoạt động. Trong giai đoạn đầu phát triển của phôi cả hai buồng trứng đều hình thành nhưng nó phát triển không đều. Đến ngày ấp thứ 7 buồng trứng bên trái của phôi đã to và nặng hơn buồng trứng bên phải.

Cho đến kết thúc giai đoạn phát triển của phôi (khi gà nở) thì buồng trứng bên phải bị thoái hóa hoàn toàn. Buồng trứng của gia cầm trưởng thành nằm ở bên trái, phía trước thận và được treo lên bởi một thanh mạc bụng. Kích thước và khối lượng buồng trứng của gia cầm rất khác nhau, nó phụ thuộc vào giống, dòng và cá thể. Trong thời gian gà mái đẻ trứng thì khối lượng buồng trứng nặng gấp 10 - 15 lần thời gian gà nghỉ đẻ.

Tế bào trứng được tạo ra ở phần vỏ của buồng trứng hay người ta thường gọi là vùng noãn nang. Mỗi một tế bào trứng được chứa trong một noãn nang, màng của noãn nang được gắn với phần lõi của buồng trứng. Thời gian đầu tế bào trứng chưa được bao bọc lòng đỏ. Cường độ tích tụ lòng đỏ phụ thuộc vào số lượng dinh dưỡng qua máu chuyển vào buồng trứng, lượng dinh dưỡng càng nhiều thì sự tích tụ lòng đỏ càng nhanh.

Các noãn nang (còn gọi là lòng đỏ) của buồng trứng lớn lên không cùng một lúc mà nó lần lượt, cái nọ tiếp cái kia đến khi đạt kích thước đường kính khoảng 2,5 - 3cm thì trứng rụng. n 4 Quá trình sinh trưởng và phát triển của tế bào trứng trong buồng trứng chịu sự điều khiển của hocmon thể dịch và hệ thần kinh trung ương. Nếu đưa vào cơ thể gà mái đẻ hocmon tuyến yên, sẽ dẫn đến tăng nhanh kích thước và khối lượng đồng thời một vài tế bào trứng. Tác động lên gà mái đẻ ánh sáng và một số yếu tố ngoại cảnh khác sẽ làm kích thích quá trình trao đổi chất từ đó làm tăng cường quá trình tạo lòng đỏ và tạo trứng.

Ở giai đoạn đầu noãn nang sinh trưởng và phát triển rất chậm, nó chỉ lớn nhanh trong khoảng 10 ngày ở giai đoạn cuối trước khi trứng rụng. Nếu trong thời gian tạo lòng đỏ của trứng chế độ ăn uống và chăm sóc không tốt sẽ làm giảm rõ rệt tốc độ tạo lòng đỏ dẫn đến giảm sản lượng trứng. Trong quá trình phát triển noãn nang thời gian đầu nhân nằm ở trung tâm của tế bào trứng, đến khi đạt kích thước 1mm nó chuyển ra vùng ngoại biên của tế bào và được gọi là đĩa phôi. Đến khi kích thước của lòng đỏ đạt khoảng 2,5 - 3,0 cm (đường kính) thì trứng chín và rụng vào loa kèn đi vào ống dẫn trứng.

Tại phần loa kèn trứng sẽ được thụ tinh nếu gặp tinh trùng. Ở những gà mái đẻ có sản lượng trứng cao (ngày nào cũng đẻ) thì lòng đỏ thường rụng sau khi nó đẻ trứng được khoảng nửa giờ. Từ loa kèn lòng đỏ đi vào phần tiết lòng trắng của ống dẫn trứng. Phần tiết lòng trắng của ống dẫn trứng ở gà mái đẻ tương đối dài khoảng 30 - 34cm.

Chức năng tiết lòng trắng của ống dẫn trứng được thực hiện bởi các tế bào biểu mô và các tuyến hình ống ở màng nhầy thành ống dẫn trứng. Nhờ có nhu động tịnh tiến và những nếp gấp của thành ống dẫn trứng mà lòng đỏ chuyển động xoay tròn, tịnh tiến theo ống dẫn trứng. Đầu tiên lòng đỏ được bao bọc bởi lớp lòng trắng đặc mà phía đầu nhọn và đầu tù của trứng nó phát triển thành dây chằng để giữ cho lòng đỏ nằm ở trung tâm của trứng. Tiếp sau đó lòng đỏ được bao bọc lớp lòng trắng đặc giữa, nó được cấu tạo bởi các sợi musin cực mỏng.

Trong quá trình chuyển động xuống phần dưới của ống dẫn n 5 trứng xuất hiện lớp lòng trắng loãng trong, nằm giữa hai lớp lòng trắng đặc và lớp lòng trắng loãng ngoài tiếp giáp với màng dưới vỏ trứng. Thời gian lòng đỏ đi qua phần tiết lòng trắng và hoàn thành việc hình thành lòng trắng hết khoảng 3 giờ đồng hồ. Sau khi được bao bọc lòng trắng trứng di chuyển xuống phần eo của ống dẫn trứng. Tại đây trứng được bao bọc bởi hai lớp màng mỏng là lớp màng bao bọc ngoài lòng trắng và lớp màng dưới vỏ trứng.

Thời gian này các chất khoáng hòa tan trong nước vẫn tiếp tục qua các lớp màng đi vào lòng trắng và lòng đỏ. Thời gian trứng dừng lại ở phần eo khoảng hơn 1 giờ. Cuối cùng trứng được chuyển xuống phần tử cung để tạo vỏ trứng. Quá trình tạo vỏ trứng xẩy ra rất chậm chạp.

Lúc đầu chỉ là những tinh thể muối canxi riêng rẽ tích tụ trên lớp màng dưới vỏ trứng. Sau đó giữa các tinh thể muối canxi xuất hiện các hợp chất hữu cơ, chúng liên kết với nhau và hình thành lên lớp vỏ trứng. Trên vỏ trứng còn hình thành nhiều lỗ nhỏ tập chung chủ yếu ở phần đầu tù của vỏ trứng để tạo điều kiện cho phôi hô hấp. Tử cung đã bài tiết một lượng lớn muối canxi chủ yếu ở dạng CaCO3 (khoảng 5g trong 20 giờ).

Bởi vậy nếu thiếu canxi trong thức ăn gà mái sẽ phải huy động canxi của xương và nếu tình trạng thiếu canxi kéo dài gà mái sẽ đẻ trứng không vỏ, bị liệt dẫn tới ngừng đẻ trứng. Thời gian trứng lưu lại để tạo vỏ trứng ở tử cung là lâu nhất (khoảng 19 tiếng trở lên). Như vậy, nếu thời gian để hình thành một quả trứng nhỏ hơn hoặc bằng 24 giờ thì gà mái sẽ đẻ ngày một quả trứng, còn ngược lại nếu lớn hơn 24 giờ thì gà mái sẽ đẻ cách nhật. Theo CI Setnev, 1985 (trích Đào Văn Khanh, 1996) [17] cho biết trong buồng trứng của gà mái đẻ có chứa số lượng lớn tế bào trứng (khoảng 2.000 trứng nếu đếm bằng mắt thường và khoảng 12.000 tế bào trứng nếu đếm bằng kính hiển vi).

Song trong thực tế ta chỉ thu được một phần nhỏ số tế bào trứng n 6 đó phát triển thành trứng bình thường. Ví dụ một gà mái có sản lượng trứng cao nhất nếu sử dụng một năm đẻ trứng cũng chỉ được khoảng 350 quả trứng, 2 năm đẻ trứng được khoảng 600 quả và 3 năm đẻ trứng được khoảng 800 quả. Rõ ràng so với số lượng tế bào trứng thực có ở buồng trứng gia cầm ta mới chỉ khai thác được một phần không lớn, số còn lại tương đối nhiều chưa khai thác hết. Như vậy, khả năng để khai thác tăng thêm sản lượng trứng ở gà mái là có cơ sở.

* Những trường hợp dị hình + Trứng không có lòng đỏ: Do trong cơ thể có những tế bào chết rồi vào loa kèn và ống dẫn trứng không phân biệt được vì vậy vẫn có quá trình tạo trứng và hình thành trứng nhỏ + Trứng 2 lòng đỏ: Do hai trứng cùng rụng một thời điểm hoặc cách nhau không quá 20 phút vì vậy hình thành nên quả trứng rất to. + Trứng trong trứng: Thường ít gặp, do bị kích động đột ngột một quả trứng hoàn chỉnh bị ống dẫn trứng co lại gây ra nhu động ngược lên phía trên gặp tế bào trứng rụng mới, sẽ nằm cùng với lòng đỏ của trứng mới bên ngoài được bao bọc bằng lòng trắng và vỏ cứng. Ngoài ra còn có trứng méo mó, không vỏ do thiếu khoáng, vitamin D hoặc do co bóp của ống dẫn trứng. Cơ quan sinh dục gà trống Gồm: Tinh hoàn, dịch hoàn phụ, ống dẫn tinh và cơ quan giao phối.

Tinh hoàn có hình ô van hoặc hình hạt đậu màu trắng hoặc hơi vàng nằm ở vị trí phía trên thùy trước của thận, cạnh túi khí bụng, khối lượng tinh hoàn phụ thuộc vào tuổi và trạng thái sinh lý. Cơ quan giao cấu có cấu trúc khác biệt, nó không phát triển. Ở gà tây hầu như không có cơ quan giao phối, ngỗng, gà, vịt có hai gai giao cấu nằm sâu ở dưới lỗ huyệt. n 7 Quá trình hình thành tinh trùng diễn ra tương tự như ở gia súc, tế bào sơ cấp bằng con đường phân chia hình thành tinh bào thứ nhất phát triển, mỗi tinh bào thứ nhất lại chia thành 2 tinh bào thứ 2, tiếp tục phát triển sau đó hình thành tiền tinh trùng và cuối cùng hình thành tinh trùng.

Số lượng một lần phóng tinh gà là 0,6 - 2ml. Trong mỗi 1ml chứa 3,2 tỷ tinh trùng. Các phản xạ và cơ chế giao phối ở gia cầm giống động vật có vú, nhưng thời gian để tinh trùng từ cơ quan sinh dục đực đến loa kèn rất lâu (từ 3-5 ngày), tinh trùng gà sống được lâu trong đường sinh dục cái. Một số đặc điểm sinh học của trứng gia cầm Trứng gia cầm là một tế bào được bao bọc gồm: Vỏ cứng, màng lòng trắng và lòng đỏ.

Trong điều kiện nuôi không có gia cầm trống, thì tế bào trứng không được thụ tinh, nhưng giá trị thực phẩm không thay đổi. Vì vậy, trong sản xuất trứng thương phẩm người ta không cần nuôi gia cầm trống để bớt chi phí thức ăn, nâng cao hiệu quả kinh tế. Nếu nuôi chung trống mái, thì trứng sẽ được thụ tinh và phôi phát triển trong cơ thể mẹ, sau khi đẻ ra tiếp tục phát triển thông qua việc ấp nở của con mẹ hoặc máy ấp nhân tạo. + Về khối lượng trứng Khối lượng trứng gia cầm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Loài, giống, cá thể, mùa vụ.

Trứng gia cầm trưởng thành lớn hơn trứng của gia cầm bắt đầu đẻ 20 - 30%, khối lượng trứng năm thứ hai cao hơn năm thứ nhất từ 10 - 15%. Khối lượng trứng của những quả trứng đầu trong chu kỳ đẻ lớn hơn ở cuối kỳ đẻ. Khối lượng trứng gia cầm là một tính trạng số lượng có hệ số di truyền h2 = 0,3 - 0,7 và tính trạng chịu ảnh hưởng của nhiều gen. + Về chất lượng trứng Chất lượng trứng phụ thuộc vào thành phần hóa học, tính chất lý học, đặc điểm di truyền của gia cầm.