CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của Tam Kỳ 1. Vị trí địa lý Tam Kỳ là thành phố trung tâm tỉnh lị và nằm phía Nam của tỉnh Quảng Nam.
Tọa độ địa lí: 15034’30’’ vĩ độ Bắc, 108028’30’’ kinh độ Đông. Phía Nam giáp huyện Núi Thành, phía Bắc giáp huyện Phú Ninh và Thăng Bình, phía Tây giáp huyện Phú Ninh, phía Đông giáp với biển Đông. Tam Kỳ là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học của tỉnh Quảng Nam. Tam Kỳ nằm trong chuỗi đô thị ven biển miền Trung Việt Nam, có quốc lộ 1A và đường sắt Bắc – Nam chạy qua; phía tây có đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, phía đông có đường ven biển Việt Nam; đường Nam Quảng Nam đi cửa khẩu Bờ Y (các tỉnh Tây Nguyên).
Nằm trong vùng kinh tế động lực miền Trung – Việt Nam, Tam Kỳ cách thành phố Đà Nẵng 70 km về phía Nam; cách Sân bay Chu Lai, Cảng biển Kỳ Hà, Khu kinh tế mở Chu Lai 25-30 km về phía Bắc; cách Khu công nghiệp hóa lọc dầu Dung Quất 45 km về phía Bắc. Thành phố Tam Kỳ có 100.26 km² diện tích tự nhiên, gồm có 9 phường: An Mỹ, An Phú, An Sơn, An Xuân, Hòa Hương, Hòa Thuận, Phước Hòa, Tân Thạnh, Trường Xuân và 4 xã: Tam Ngọc, Tam Phú, Tam Thăng, Tam Thanh. Đặc điểm địa hình Thành phố Tam kỳ có dạng địa hình vùng đồng bằng duyên hải Nam Trung Bộ, là vùng chuyển tiếp từ dạng đồi núi cao phía Tây, thấp dần xuống vùng đồng bằng, thềm bồi của các con sông trước khi đổ ra biển Đông. Địa hình có dạng đồi thấp và đồng bằng được hình thành do bồi tích sông, biển và quá trình rửa trôi.
Hướng dốc chung của địa hình từ Tây sang Đông, địa hình toàn khu vực bị chia cắt nhiều bởi các con sông, suối thuộc lưu vực của sông Trường Giang. Trường Đại học Quảng Nam nằm ở số 102 Hùng Vương, phường An Mỹ, thành phố Tam Kỳ. Trường có diện tích là 7 ha, gồm các khu A1, A2, giảng đường G1, trung tâm hội thảo, trung tâm học liệu và công nghệ,…. 3 Địa điểm được chọn trồng thực nghiệm là tại vườn thực nghiệm Sinh-Bảo vệ thực vật nằm phía sau của dãy khu A2, trường Đại học Quảng Nam với diện tích là trên 300m2.
Đất tại vườn thực nghiệm là loại đất cằn cỗi, không được phì nhiêu, khó trồng trọt. Vì vậy muốn đạt được kết quả tốt, đất cần phải cải tạo và bón phân nhiều.Tuy nhiên đề tài tôi thực hiện là trồng ở trong chậu nên cũng không phụ thuộc vào đất ở vườn thực nghiệm. Thời tiết vụ Đông Xuân 2016 –2017 tại thành phố Tam Kỳ. Vụ đông Xuân 2016-2017, trải dài trong khoảng thời gian từ tháng 10, 11, 12 của năm 2016 và nằm ở tháng 01, 02 và tháng 03 của năm 2017.
Vụ Đông Xuân 2016 – 2017 tại thành phố Tam Kỳ (Trích dẫn số liệu từ trạm khí tượng thủy văn thành phố Tam Kỳ), có diễn biến như sau: Nhiệt độ Nhiệt độ trung bình 6 tháng (10/2016 đến 03/2017) của vụ Đông Xuân 2016-2017 là: 25,20C. Trong đó tháng có nhiệt độ cao nhất là tháng 03 với nhiệt độ là 28,30C, tháng 12 có nhiệt độ thấp nhất là 22,60C. Độ ẩm Độ ẩm trung bình từ tháng 10/2016 đến 03/2017 là 85%. Trong đó tháng 12 có độ ẩm cao nhất 96%, đến tháng 03 chỉ còn có 75%.
Điều này thể hiện thời tiết rất bất ổn, dễ phát sinh các loại nấm gây hại cho cây trồng, nên lưu ý điều này khi trồng trọt. Lượng mưa Phải nói rằng cuối năm 2016 đầu năm 2017, đối với nước ta nói chung và cụ thể ở thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam nói riêng thì lượng mưa trong khoảng thời gian này thay đổi rất bất thường. Cuối năm 2016, thành phố Tam Kỳ phải hứng chịu những trận mưa lớn liên tiếp dẫn tới đánh dấu một trận lũ lịch sử mới, phá vỡ trận lũ lịch sử năm 1999. Lượng mưa trung bình trong khoảng thời gian từ tháng 10/2016 đến 03/2017 là 521,2 mm.
Trong đó lượng mưa đo được lớn nhất nằm ở tháng 12 là khoảng 1205,3 mm; cũng là khoảng thời gian Tam Kỳ chịu trận mưa lớn. Tháng có lượng mưa thấp nhât là tháng 03 với lượng mưa đo được là 165,3mm; cần phải lưu ý trong thời gian này về lượng nước cho cây trồng. Tình hình nghiên cứu hoa Mào Gà và bã cà phê. Tình hình nghiên cứu hoa Mào Gà - Theo Khuất Thị Hoan, 2010, “Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể hữu cơ và phân bón qua lá đến sinh trưởng, phát triển và chất lượng của hoa cúc vạn thọ lùn và Mào Gà trồng chậu” nghiên cứu trồng hoa trên 4 công thức với 4 giá thể khác nhau [2] , cụ thể là: - Công thức 1: Đất màu 100% (ĐC) - Công thức 2: Đất màu + Trấu hun + Compot - Công thức 3: Xơ dừa + Bèo hoa dâu + Compot - Công thức 4: Trấu hun + Bèo hoa dâu + Compot Tỉ lệ phối trộn ở các công thức là 1:1:1 Trong 4 công thức trên thì theo tác giả đã nghiên cứu, hoa cúc vạn thọ lùn và hoa Mào Gà sinh trưởng tốt nhất khi trồng trên CT3, còn kém nhất khi giá thể là ở CT1.
- Theo Nguyễn Trần Thùy Anh, 2015, “Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và biện pháp kỹ thuật của một số giống hoa thảm (cúc vạn thọ, Mào Gà) tại Hà Nội” [1] Với đề tài này tác giả đã trồng thử nghiệm hoa Mào Gà tại Hà Nội với mục đích nhằm đánh giá khả năng thích ứng của hoa Mào Gà đối với thời tiết giá lạnh của Hà Nội với tác động của liều lượng phân bón lá lên hoa Mào Gà. Sau quá trình nghiên cứu trồng thử nghiệm thì hoa Mào Gà thích ứng tốt với điều kiện lạnh ở Hà Nội khi có tác động của phân bón lá. Tình hình nghiên cứu sử dụng bã cà phê Khoa công nghệ và quản lý môi trường, Trường đại học dân lập Văn Lang đã nghiên cứu tái sử dụng cà phê với đề tài “Nghiên cứu đánh giá khả năng tái sử dụng bã cà phê để sản xuất các sản phẩm tái chế khác”. + Nội dung chính của đề tài là sử dụng bã cà phê để tạo compot với các thành phần trộn khác nhau.
+ Kết quả nghiên cứu là bã cà phê phù hợp với vật liệu phối trộn có độ rỗng tốt hoặc chứa nhiều loại vi sinh vật hoặc là vật liệu phối trộn có độ rỗng nhỏ, cấu trúc mịn. 5 Theo Vũ Hải Yến, Khoa Công nghệ sinh học – Thực phẩm – Môi trường, Trường Đại học Công nghệ TP HCM (HUTECH) nghiên cứu bã cà phê với đề tài “Nghiên cứu sản xuất phân bón hữu cơ – vi sinh từ bã cà phê”. [7] + Nội dung của đề tài này nghiên cứu sử dụng bã cà phê như một loại phân bón bằng cách ngâm ủ chúng hoai mục rồi tạo vật liệu compot. + Kết quả sau khi trồng thử nghiệm một số loại cây như rau cải, rau muống thì đã cho những kết quả khá khả quan.
Cây trồng trên giá thể có bổ sung compot thì cây phát triển tốt hơn những cây không trồng trên compot. Việc nghiên cứu sử dụng bã cà phê trong việc trồng trọt, đã trồng trên nhiều loài cây khác nhau.Tuy nhiên chưa từng có đề tài nào nghiên cứu ảnh hưởng của cà phê đến cây Mào Gà. Nguồn gốc và phân loại 1. Nguồn gốc Celosia là một chi nhỏ của cây ăn được và cây cảnh trong họ Amaranth, Amaranthaceae.
Tên chung có nguồn gốc từ từ Hy Lạp cổ đại (keleos), có nghĩa là "đốt" và chỉ những ngọn hoa giống như ngọn lửa. Hoa Mào Gà có nguồn gốc từ châu Phi (một tuyên bố không phải là không có tranh chấp), nhưng chúng lại có mặt phổ biến ở Indonesia và Ấn Độ [12]. Phân loại Ngành: Hạt kín (Angiospermatophyta) Lớp: Hai lá mầm (Dicotyledonae) Bộ: Cẩm chướng (Caryophyllales) Họ: Dền (Amaranthaceae) Chi: Mào Gà (Celosia) Loài: Celosia plumosa L.1 Hoa mào gà đuôi phụng 1. Đặc điểm hình thái 1.
Cơ quan sinh dưỡng Rễ: hoa Mào Gà đuôi phụng thuộc lớp cây hai lá mầm, nên có bộ rễ cọc, 6 rễ ít phân nhánh. Thân: là loại cây thân thảo, sống một năm, cao khoảng 25-35cm, thân nhẵn, thẳng đứng và phân nhánh. Lá: mọc lệch, có hình bầu dục dài hoặc hình mác, nhọn ở phần ngọn lá. Cơ quan sinh sản Hoa: hoa mọc thành cụm trên đỉnh hoặc mép thân, có hình dáng Mào Gà có chất nhung hoặc hoa mọc thành chuỗi.
Hoa có màu đỏ đậm, cũng có màu vàng, cam, tím…. Quả: hình trứng hay hình cầu chứa 8 – 10 hạt đen bóng Hạt: hạt của hoa Mào Gà nhỏ, có màu đen bóng hoặc màu tím 1. Đặc điểm sinh học 1. Nhiệt độ Nhiệt độ là yếu tố ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát dục của hoa Mào Gà, đặc biệt là ảnh hưởng đến nảy mầm của hạt, sự phát dục của thân, sự sinh trưởng của lá và sinh trưởng phát triển và chất lượng hạt giống.
Hoa Mào Gà có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới nên chúng ưa nóng, không chịu rét, sinh trưởng trong môi trường không khí khô. Nhiệt độ thích hợp cho hoa Mào Gà sinh trưởng và phát triển là từ 200C-300C. Ánh sáng Mào Gà là loài hoa nhiệt đới cho nên cây cần cung cấp đủ ánh sáng và có thời gian chiếu sáng thích hợp mới có thể sinh trưởng và phát triển tốt. Nước Chi Mào Gà rất thích đất ẩm.
Mặc dù các cây hoa Mào Gà có thể chịu đựng trong thời gian ngắn hạn nhưng nó sẽ phát triển tốt hơn nhiều khi đất ẩm nhẹ. Trong khi tưới nước, nhớ không để nước đọng lại trên mặt lá hay tưới ngập nền đất như vậy sẽ khiến cây dễ bị bệnh đốm lá, thối thân, thối rễ và bệnh nấm khác. Đất Do đặc điểm của bộ rễ hoa Mào Gà phát triển mạnh và ăn ngang nên chân đất thích hợp cho hoa Mào Gà là đất thịt nhẹ, tơi xốp, nhiều mùn, có tầng canh tác dày. Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa Mào Gà 1.
Thời vụ Hoa Mào Gà thích hợp với khí hậu ôn hòa, có thể trồng quanh năm. Tuy nhiên, vụ Đông –Xuân thường cho hoa đẹp nhất (vụ chính). Làm đất Đề tài khóa luận không làm trực tiếp trên nền đất thông thường mà trồng trong chậu, tuy nhiên không phải vì vậy mà không có khâu làm đất. Vì nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng bã cà phê đến sinh trưởng, phát triển của cây trồng nên có trộn cà phê với đất để chuẩn bị cho việc trồng hoa.
Gieo trồng Thời gian gieo hạt nên chọn lúc nhiệt độ 20 - 25°C.Trước khi gieo hạt cần phun một lần nước và bón một ít phân.