Năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú tỉnh An Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm tại huyện An Phú, tỉnh An Giang, góp phần nâng cao giáo dục.

• Tác giả: Phan Thái Bích Thủy
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Văn Khang
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Học
• Đề tài: Năng Lực Tiếng Việt Của Học Sinh Dân Tộc Chăm Tại An Phú, An Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các từ ngữ viết tắt
• Danh mục bảng biểu
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG
• 1.1. “Năng lực ngôn ngữ” và “Năng lực giao tiếp”
• 1.2. Tiêu chí đánh giá năng lực tiếng Việt
• 1.3. Một số vấn đề về chính sách đối với tiếng Việt và chính sách giáo dục tiếng Việt cho đồng bào dân tộc Chăm
• 1.4. Bức tranh tổng quát về người Chăm huyện An Phú
• 1.4.1. Khái quát về sự hình thành và phân bố dân cư của người Chăm huyện An Phú
• 1.4.2. Khái quát về đời sống người Chăm ở huyện An Phú
• 1.5. Cảnh huống ngôn ngữ vùng đồng bào dân tộc Chăm huyện An Phú
• 1.5.1. Khái niệm “Cảnh huống ngôn ngữ”
• 1.5.2. Giới thiệu một vài nét về cảnh huống ngôn ngữ vùng đồng bào dân tộc Chăm huyện An Phú tỉnh An Giang
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC NGHE, NÓI, ĐỌC, VIẾT TIẾNG VIỆT CỦA HỌC SINH DÂN TỘC CHĂM HUYỆN AN PHÚ TỈNH AN GIANG
• 2.1. Tình hình giáo dục tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú tỉnh An Giang
• 2.2. Nhận xét chung về năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú tỉnh An Giang
• 2.2.1. Năng lực tiếng Việt qua tự cảm nhận của học sinh dân tộc Chăm
• 2.2.2. Mức độ thành thạo các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết
• 2.2.3. Tình hình sử dụng tiếng Việt trong giao tiếp của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú
• 2.3.1. Đường lối và phương pháp dạy học ở nhà trường
• 2.3.2. Vốn ngôn ngữ của trẻ em dân tộc Chăm
• 2.3.3. Thái độ của gia đình và bản thân trẻ
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ VỀ ĐỊNH HƯỚNG, BIỆN PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH DÂN TỘC CHĂM HUYỆN AN PHÚ TỈNH AN GIANG
• 3.1. Định hướng phát triển năng lực tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm
• 3.2. Biện pháp nâng cao năng lực tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú
• 3.2.1. Biện pháp nâng cao năng lực tiếng Việt trong nhà trường
• 3.2.2. Biện pháp rèn - chữa lỗi sử dụng tiếng Việt ở các kỹ năng cụ thể
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm

Năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm tại An Phú, An Giang là một vấn đề quan trọng trong giáo dục hiện nay. Việc hiểu rõ về năng lực ngôn ngữ này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giáo dục mà còn góp phần bảo tồn và phát triển văn hóa dân tộc. Học sinh dân tộc Chăm thường gặp khó khăn trong việc tiếp thu tiếng Việt do tiếng mẹ đẻ khác biệt. Điều này dẫn đến những thách thức trong việc học tập và giao tiếp hàng ngày.

1.1. Đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa của người Chăm

Người Chăm có một nền văn hóa phong phú và ngôn ngữ riêng biệt. Tiếng Chăm thuộc nhóm ngôn ngữ Malayo-Polynesian, khác biệt hoàn toàn với tiếng Việt. Điều này tạo ra rào cản trong việc học tiếng Việt, đặc biệt là đối với học sinh. Sự khác biệt này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp mà còn đến việc tiếp thu kiến thức trong trường học.

1.2. Tình hình giáo dục tiếng Việt cho học sinh Chăm

Giáo dục tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm đã được chú trọng trong những năm qua. Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa đạt yêu cầu. Nhiều học sinh vẫn gặp khó khăn trong việc sử dụng tiếng Việt trong học tập và giao tiếp. Các chương trình giáo dục cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với đặc điểm ngôn ngữ của học sinh.

II. Thách thức trong việc học tiếng Việt của học sinh Chăm

Học sinh dân tộc Chăm tại An Phú đối mặt với nhiều thách thức trong việc học tiếng Việt. Những khó khăn này không chỉ đến từ ngôn ngữ mà còn từ các yếu tố xã hội và văn hóa. Việc thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng cũng góp phần làm giảm khả năng tiếp thu tiếng Việt của học sinh.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp thu ngôn ngữ

Nhiều học sinh Chăm gặp khó khăn trong việc nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt. Điều này dẫn đến tình trạng học kém và chán nản trong học tập. Theo báo cáo, tỷ lệ học sinh bỏ học cao do không thể theo kịp chương trình học bằng tiếng Việt.

2.2. Ảnh hưởng của văn hóa đến việc học tiếng Việt

Văn hóa Chăm có những đặc điểm riêng biệt, ảnh hưởng đến cách thức giao tiếp và học tập của học sinh. Sự khác biệt này có thể tạo ra rào cản trong việc tiếp thu tiếng Việt, khiến học sinh khó khăn trong việc hòa nhập với môi trường học tập.

III. Phương pháp nâng cao năng lực tiếng Việt cho học sinh Chăm

Để nâng cao năng lực tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm, cần áp dụng các phương pháp giáo dục phù hợp. Việc kết hợp giữa dạy học tiếng Việt và dạy học bằng tiếng Việt là rất quan trọng. Các chương trình giáo dục cần được thiết kế để phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa của học sinh.

3.1. Đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Việt

Cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, giúp học sinh tiếp cận tiếng Việt một cách tự nhiên và hiệu quả. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng có thể tạo ra sự hứng thú cho học sinh.

3.2. Tăng cường hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng

Gia đình và cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ học sinh học tiếng Việt. Cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục cho phụ huynh về tầm quan trọng của việc học tiếng Việt cho con em họ.

IV. Kết quả nghiên cứu về năng lực tiếng Việt của học sinh Chăm

Nghiên cứu về năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm tại An Phú cho thấy nhiều học sinh vẫn chưa đạt yêu cầu về ngôn ngữ. Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ học sinh có khả năng giao tiếp tốt bằng tiếng Việt còn thấp. Điều này cần được cải thiện thông qua các biện pháp giáo dục hiệu quả.

4.1. Đánh giá năng lực tiếng Việt qua khảo sát

Khảo sát cho thấy nhiều học sinh Chăm chỉ có thể sử dụng tiếng Việt ở mức độ cơ bản. Năng lực nghe, nói, đọc, viết của học sinh còn hạn chế, ảnh hưởng đến kết quả học tập.

4.2. Tác động của môi trường học tập đến năng lực tiếng Việt

Môi trường học tập có ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp thu tiếng Việt của học sinh. Các trường học cần tạo ra môi trường thân thiện, khuyến khích học sinh sử dụng tiếng Việt trong giao tiếp hàng ngày.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho năng lực tiếng Việt của học sinh Chăm

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm tại An Phú cần được cải thiện. Cần có các chính sách giáo dục phù hợp để nâng cao năng lực tiếng Việt cho học sinh. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc phát triển chương trình giáo dục tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục tiếng Việt

Cần xây dựng các chương trình giáo dục tiếng Việt phù hợp với đặc điểm của học sinh dân tộc Chăm. Việc này sẽ giúp học sinh tiếp cận tiếng Việt một cách hiệu quả hơn.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong việc nâng cao năng lực tiếng Việt cho học sinh. Sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội cũng rất cần thiết để tạo ra môi trường học tập tốt nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG. “Năng lực ngôn ngữ” và “Năng lực giao tiếp”. Tiêu chí đánh giá năng lực tiếng Việt.

Một số vấn đề về chính sách đối với tiếng Việt và chính sách giáo dục tiếng Việt cho đồng bào dân tộc Chăm. Bức tranh tổng quát về người Chăm huyện An Phú. Khái quát về sự hình thành và phân bố dân cư của người Chăm huyện An Phú. Khái quát về đời sống người Chăm ở huyện An Phú.

Cảnh huống ngôn ngữ vùng đồng bào dân tộc Chăm huyện An Phú. Khái niệm “Cảnh huống ngôn ngữ”. Giới thiệu một vài nét về cảnh huống ngôn ngữ vùng đồng bào dân tộc Chăm huyện An Phú tỉnh An Giang. ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC NGHE, NÓI, ĐỌC, VIẾT TIẾNG VIỆT CỦA HỌC SINH DÂN TỘC CHĂM HUYỆN AN PHÚ TỈNH AN GIANG.

Tình hình giáo dục tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú tỉnh An Giang. Nhận xét chung về năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú tỉnh An Giang. Năng lực tiếng Việt qua tự cảm nhận của học sinh dân tộc Chăm. Mức độ thành thạo các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.

Tình hình sử dụng tiếng Việt trong giao tiếp của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú. Đường lối và phương pháp dạy học ở nhà trường. Vốn ngôn ngữ của trẻ em dân tộc Chăm.

Thái độ của gia đình và bản thân trẻ. KIẾN NGHỊ VỀ ĐỊNH HƯỚNG, BIỆN PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH DÂN TỘC CHĂM HUYỆN AN PHÚ TỈNH AN GIANG. Định hướng phát triển năng lực tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm. Biện pháp nâng cao năng lực tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú.

Biện pháp nâng cao năng lực tiếng Việt trong nhà trường. Biện pháp rèn - chữa lỗi sử dụng tiếng Việt ở các kỹ năng cụ thể. 108 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 116 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ NGỮ VIẾT TẮT CHXHCN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa CP : chính phủ CT : chỉ thị DTTS : Dân tộc thiểu số HS : Học sinh KHXH&NV : Khoa học xã hội và nhân văn Nxb : Nhà xuất bản SL : Số lượng SV : Sinh viên THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TP : Thành phố TTg : Thủ tướng UBND : Ủy ban nhân dân UNICEF : United Nations Children’s Fund (Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc) VD : Ví dụ DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.

Phân bố dân cư Chăm ở huyện An Phú tỉnh An Giang. Thống kê dân tộc trên địa bàn huyện An Phú. Tình hình đến trường của học sinh dân tộc Chăm trong 5 năm qua. Nguyên nhân bỏ học của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú.

Thống kê số HS, SV đang học các trường Trung cấp, Cao Đẳng, Đại học. Thống kê học sinh dân tộc Chăm theo thành phần dân tộc trong gia đình. Năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm ở các trường. Mối tương quan giữa tình trạng kinh tế gia đình với năng lực tiếng Việt.

Mối tương quan giữa sách báo tiếng Việt với năng lực tiếng Việt. Mức độ thành thạo các kỹ năng của học sinh dân tộc Chăm. Mức độ thành thạo các kỹ năng tiếng Việt của học sinh ở các trường. Thống kê lỗi thanh điệu qua các mẫu ghi âm.

Thống kê lỗi chính âm qua các mẫu ghi âm. Thống kê điểm Đọc hiểu qua khảo sát bài kiểm tra. Thống kê số lượng bài kiểm tra viết của học sinh dân tộc Chăm. Thống kê những lỗi chính tả thường mắc của học sinh dân tộc Chăm.

Thống kê các lỗi từ vựng thường mắc của học sinh dân tộc Chăm. Thống kê cấu trúc cú pháp quen dùng của học sinh dân tộc Chăm. Mức độ giao tiếp ngôn ngữ trong gia đình và cộng đồng. Mức độ giao tiếp ngôn ngữ trong trường học.

90 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. Thống kê học sinh dân tộc Chăm theo địa bàn cư trú. Thống kê học sinh dân tộc Chăm theo tình trạng kinh tế gia đình. Thống kê học sinh dân tộc Chăm theo xếp loại học lực.

Năng lực tiếng Việt qua cảm nhận của học sinh dân tộc Chăm. Các kỹ năng thường gặp khó khăn khi sử dụng. Tác động của phương tiện nghe nhìn đến việc sử dụng tiếng Việt. Mức độ hiểu biết khi nghe thầy cô giảng bài.

Lý do chọn đề tài Hiến pháp Nước CHXHCN Việt Nam năm 1992 (sửa đổi năm 2013) đã xác định rõ vị thế của tiếng Việt là ngôn ngữ quốc gia tại mục 3 Điều 5: “Ngôn ngữ quốc gia là tiếng Việt. Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc và phát huy những phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình”. Có thể nói, việc khẳng định vị thế và chức năng giao tiếp quốc gia của tiếng Việt sẽ giúp cho tiếng Việt có điều kiện được bảo vệ, phát triển và hiện đại hóa, trở thành công cụ giao tiếp chung của toàn dân tộc Việt Nam, giúp cho việc nâng cao dân trí của người dân Việt Nam. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm để xây dựng vị thế quốc gia của tiếng Việt chính là phải giáo dục và truyền bá tiếng Việt, trong đó chú trọng tới giáo dục tiếng Việt cho người DTTS, giúp cho các DTTS ở Việt Nam có thể sử dụng tốt tiếng Việt, phục vụ cho sự phát triển của cộng đồng.

Trong nhà trường, giáo dục tiếng Việt bao gồm 2 nội dung cơ bản: tiếng Việt với tư cách là một môn học và tiếng Việt với tư cách là công cụ để dạy học. Điều này có ý nghĩa là, tất cả học sinh Việt Nam đều được quyền thụ hưởng giáo dục để biết tiếng Việt và sử dụng tiếng Việt trong học tập. Tuy vậy, việc áp dụng mô hình giáo dục cho học sinh DTTS theo cách dạy – học tiếng Việt và dạy – học bằng tiếng Việt theo chương trình giáo dục, sách giáo khoa chung trong cả nước nhìn chung chưa đạt hiệu quả. Bởi vì, tiếng Việt không phải là tiếng mẹ đẻ của học sinh DTTS mà là ngôn ngữ thứ hai.

Vì vậy, có không ít khó khăn trong việc tiếp thu tiếng Việt của học sinh DTTS. Các nghiên cứu về giáo dục tiếng Việt cho học sinh DTTS đều chỉ ra rằng, “rào cản ngôn ngữ” là nguyên nhân chủ yếu đưa đến tình trạng bỏ học ở học sinh DTTS. Về điều này, chuyên gia tư vấn về giáo dục thuộc tổ chức UNICEF là Kimmo Kosonen đã nhận xét sau khi khảo sát GDNN ở các vùng DTTS Việt Nam như sau: “Ở Việt Nam (…) những học sinh có trình độ tiếng Việt ban đầu chỉ được dạy bằng tiếng Việt, đặc biệt là sau cấp tiền học đường. Hơn nữa, hệ thống giáo dục hiện tại buộc những học sinh này phải học được kỹ năng đọc viết cơ bản bằng thứ tiếng mà chúng chưa nói hoặc hiểu được.

Kết quả là nhiều học sinh DTTS bị bỏ xa so với những bạn học người Kinh khác ngay từ ngày học đầu tiên dù không phải lỗi của chúng. Chúng 2 phải mất hai năm mới có thể hiểu đầy đủ lời giảng của giáo viên và trong khoảng thời gian đó chúng nắm được rất ít nội dung kiến thức môn học. Và nhiều học sinh đã phải bỏ học…”[40;30]. Như vậy, sự thiếu hụt các kỹ năng ngôn ngữ đã khiến học sinh DTTS không thể duy trì sự tham gia học tập ở nhà trường phổ thông.

An Giang là một tỉnh đa dân tộc, đa ngôn ngữ. Trong đó, dân tộc Chăm là DTTS chiếm số đông thứ hai với khoảng 14.209 người, chiếm tỷ lệ 0,66% dân số của tỉnh [6]. Riêng huyện An Phú có đến 7.367 người [6], là huyện có số nhân khẩu dân tộc Chăm đông nhất trong tỉnh An Giang. Nhiều năm qua, công tác dạy học tiếng Việt cho đồng bào dân tộc Chăm huyện An Phú đã được quan tâm với nhiều cách làm ở nhiều mức độ khác nhau.

Song kết quả chưa đạt được như mong muốn. Theo báo cáo của Phòng Giáo dục huyện An Phú, mặc dù học sinh dân tộc Chăm được miễn tất cả các loại phí và được hỗ trợ các chi phí trong học tập nhưng tình trạng học sinh bỏ học và học lực yếu kém vẫn còn cao. Chỉ tính riêng năm 2013, số học sinh dân tộc Chăm bậc Tiểu học đã giảm 76 em (41,08%), THCS giảm 41 em (tỷ lệ 22. Nếu tính tổng số học sinh dân tộc vào lớp 1 là 129 em, đến tốt nghiệp THCS chỉ còn lại 12 em (tỷ lệ chỉ đạt 9,03% - giảm 117 em).

Trong số các nguyên nhân bỏ học ở học sinh dân tộc Chăm thì nguyên nhân “học kém nên chán học” chiếm tỷ lệ cao nhất (22,52%) [57]. Điều đó có nghĩa là năng lực tiếng Việt của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu học tập trong nhà trường. Tuy nhiên, xét về mặt khoa học lại chưa có minh chứng nào cụ thể cho thấy năng lực tiếng Việt thực tế của học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú. Học sinh dân tộc Chăm có thể sử dụng tiếng Việt ở mức độ như thế nào? Có đáp ứng được yêu cầu học tập và trong thực tế giao tiếp đời sống hay không? Những kỹ năng nào còn yếu kém cần phải được bồi dưỡng? Đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên? Ở bậc Trung học, học sinh dân tộc Chăm đã thực sự thoát khỏi rào cản ngôn ngữ hay chưa? Những câu hỏi này cần được trả lời một cách thỏa đáng dưới góc độ khoa học để làm cơ sở cho những chính sách, kế hoạch tăng cường giáo dục tiếng Việt cho học sinh dân tộc Chăm huyện An Phú, khắc phục được tình trạng mò mẫm, thiếu định hướng trong xây dựng và triển khai thực hiện chính sách giáo dục dân tộc ở huyện An Phú hiện nay.

Đặc biệt, nghiên cứu này sẽ có tác dụng định hướng cho việc đổi mới dạy học nói chung (trong đó có dạy học 3 Ngữ Văn) theo hướng phát triển năng lực – một nội dung trọng tâm của việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông theo Nghị quyết 29 của Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 (khóa XI).