Chương 1. CÁC VẤN ĐỀ VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANHTRONG KINH DOANH KHÁCH SẠN 1. Khái quát về kinh doanh khách sạn 1.1 Khái niệm khách sạn và kinh doanh khách sạn 1. Khái niệm khách sạn Thuật ngữ khách sạn đƣợc nhìn nhận ở nhiều góc độ khác nhau nhƣ: Khách sạn là nơi cung cấp các dịch vụ ngủ, ăn uống, phƣơng tiện giao thông, thông tin, các chƣơng trình giải trí.
cho khách đến với điều kiện khách phải trả các khoản tiền trên. Có loại khách sạn không cung cấp dịch vụ: ăn uống cho khách. Trong ngành du lịch, khách sạn đóng vai trò không thể thiếu đƣợc vì nói chung không có khách sạn thì không thể hoạt động du lịch. Hay khách sạn là cơ sở phục vụ lƣu trú phổ biến đối với mọi khách du lịch.
Chúng sản xuất, bán và trao cho khách những dịch vụ, hàng hoá nhằm đáp ứng nhu cầu của họ về chỗ ngủ, nghỉ ngơi, ăn uống, chữa bệnh, vui chơi giải trí… phù hợp với mục đích và động cơ của chuyến đi.Chất lƣợng và sự đa dạng của dịch vụ hàng hoá trong khách sạn qui định thứ hạng của nó. Mục đích hoạt động là thu đƣợc lợi nhuận”. Theo TCVN về xếp hạng khách sạn, khách sạn đƣợc định nghĩa là:Cơ sở lưu trú du lịch có quy mô từ 10 buồng ngủ trở lên, đảm bảo chất lượng về cơ sở vật chất, trang thiết bị và dịch vụ cần thiết phục vụ khách 1. Khái niệm kinh doanh khách sạn Ngày nay, ngành kinh doanh khách sạn là một trong những ngành phát triển nhanh chóng về cả số lƣợng và chất lƣợng, thu về nhiều ngoại t.
Để có đƣợc cái nhìn khái quát về ngành này, cần tìm hiểu một số khái niệm về kinh doanh khách sạn. Khởi đầu, kinh doanh khách sạn chỉ là những buồng thô sơ, cho khách bộ hành thuê chỗ ngủ qua đêm có trả tiền, nhƣng sau này cùng với sự đòi hỏi cao hơn của khách lƣu trú các chủ kinh doanh đã tổ chức thêm các hoạt động kinh doanh ăn uống nhằm đáp ứng nhu cầu của khách. Từ đó, các chuyên gia trong ngành này đã sử dụng những khái niệm để chia việc kinh doanh khách sạn theo 2 nghĩa: 14 z Theo nghĩa rộng, kinh doanh khách sạn là hoạt động cung cấp các dịch vụ phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi và ăn uống cho khách.10] Còn theo nghĩa hẹp, kinh doanh khách sạn chỉ đảm bảo việc phục vụ nhu cầu ngủ, nghỉ cho khách.10] Nền kinh tế hiện nay càng phát triển, đời sống vật chất của con ngƣời ngày càng đƣợc nâng cao, con ngƣời có điều kiện chăm lo cho đời sống tinh thần hơn, số ngƣời đi du lịch ngày càng tăng nhanh. Cùng với sự phát triển của hoạt động du lịch, sự cạnh tranh giữa các khách sạn nhằm thu hút ngày càng nhiều khách và nhất là những khách có khả năng tài chính cao đã làm tăng tính đa dạng trong hoạt động của ngành.
Ngoài hai hoạt động chính đã nêu, điều kiện cho các cuộc họp, cho các mối quan hệ, cho việc chữa bệnh, vui chơi giải trí… cũng ngày càng tăng nhanh. Các điều kiện đó đã làm cho nội dung của khái niệm kinh doanh khách sạn có them hoạt động tổ chức các dịch vụ bổ sung (các dịch vụ giải trí, thể thao, y tế, dịch vụ chăm sóc sắc đẹp, dịch vụ giặt ủi…) Nhƣ vậy, nội dung của hoạt động kinh doanh khách sạn ngày càng đƣợc mở rộng và phong phú, đa dạng về thể loại. Do sự phát triển đó mà ngày nay ngƣời ta vẫn thừa nhận cả nghĩa rộng và nghĩ hẹp của khái niệm “kinh doanh khách sạn”. Tuy nhiên, ngày nay các khái niệm kinh doanh khách sạn theo nghĩa rộng hay nghĩa hẹp đều bao gồm các hoạt động kinh doanh dịch vụ bổ sung.
Các dịch vụ bổ sung ngày càng nhiều về số lƣợng, đa dạng về hình thức và phù hợp với vị trí, thứ hạng, quy mô thị trƣờng và khách hàng mục tiêu của từng cơ sở kinh doanh lƣu trú. Trong nghĩa hẹp của khái niệm kinh doanh khách sạn, lẽ ra phải loại trừ nhóm dịch vụ phục vụ nhu cầu ăn uống của khách, nhƣng ngày nay ta thật khó tìm đƣợc cơ sở lƣu trú mà không đáp ứng dịch vụ ăn uống cho khách, dù có thể chỉ là bữa ăn sáng. Trên phƣơng diện chung nhất, có thể đƣa ra khái niệm kinh doanh khách sạn nhƣ sau: Kinh doanh khách sạn là hoạt động kinh doanh trên cơ sở cung cấp các dịch vụ lưu trú, ăn uống và các dịch vụ bổ sung cho khách nhằm đáp ứng nhu cầu ăn, nghỉ và giải trí của họ tại các điểm du lịch nhằm mục đích có lãi. Đặc điểm kinh doanh khách sạn Kinh doanh du lịch là ngành kinh doanh tổng hợp trong đó không thể thiếu hoạt động kinh doanh lƣu trú (kinh doanh khách sạn).
Kinh doanh lƣu trú là lĩnh vực kinh doanh ngoài lĩnh vực sản xuất vật chất, cung cấp các dịch vụ cho thuê phòng ngủ và các dịch vụ bổ sung khác cho khách trong thời gian lƣu lại tạm thời tại các điểm du lịch. Các loại hình lƣu trú rất đa dạng và đƣợc phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau nhƣ: theo vị trí địa lý, theo mức độ cung cấp dịch vụ, theo quy mô của khách sạn, theo hình thức sở hữu và quản lý. Thông thƣờng các loại hình kinh doanh lƣu trú bao gồm kinh doanh khách sạn, kinh doanh làng du lịch, kinh doanh biệt thự du lịch, kinh doanh căn hộ du lịch, kinh doanh bãi cắm trại, kinh doanh bungalow trong các khu du lịch… Tùy vào quan điểm và trình độ phát triển du lịch, mỗi quốc gia có hệ thống các tiêu chí riêng để xác định mộ ạn. Trên phƣơng diện chung nhất, kinh doanh khách sạn đƣợc hiểu là hoạt đông kinh doanh trên cơ sở cung cấp các cơ sở lƣu trú, ăn uống và các dịch vụ bổ sung cho khách nhằm đáp ứng các nhu câu ăn, nghỉ và giải trí của họ tại các điểm du lịch nhằm mục đích có lãi.
Ở Việt Nam theo tiêu chuẩn định mức kinh tế - kỹ thuật biểu điểm trong quy định tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn thì khách sạn là cơ sở lƣu trú du lịch có quy mô từ 15 buồng ngủ trở lên, đảm bảo chất lƣợng về cơ sở vật chất, trang thiết bị và dịch vụ cần thiết phục vụ khách. Trong phạm vi của đề tài nghiên cứu này các phân tích đƣợc giới hạn trong việc phân tích năng lực cạnh tranh của các khách sạn 4 sao thuộc tổng công ty du lịch Sài Gòn tại thành phố Hồ Chí Minh. Do đó, kinh doanh của các khách sạn 4 sao thuộc tổng công ty du lịch Sài Gòn tại thành phố Hồ Chí Minh cũng mang nhƣng đặc điểm chung của hoạt động kinh doanh du lịch tại Việt Nam. Kinh doanh khách sạn phụ thuộc vào tài nguyên du lịch và vị trí xây dụng khách sạn Đặc điểm chung của kinh doanh khách sạn là phụ thuộc tài nguyên du lịch và vị trí xây dựng của khách sạn.
Không chỉ dừng lại ở phụ thuộc mà tài nguyên du 16 z lịch có tác động mạnh mẽ tới việc kinh doanh khách sạn. Ở góc độ nhất định, tài nguyên du lịch, đặc điểm kiến trúc và cơ sở vật chất có tác động qua lại với nhau. Một khách sạn đẹp, sang trọng, đầy đủ tiện nghi cũng làm tăng tính hấp dẫn của tài nguyên du lịch. Thêm vào đó, hệ thống khách sạn tại các điểm du lịch đóng vai trò cần thiết để du khách có thể khai thác các giá trị của tài nguyên du lịch.
Ngoài ra, đặc điểm của tài nguyên và sức chứa của tài nguyên ảnh hƣởng tới quy mô, loại hình và thị trƣờng tiêu thụ của khách sạn. Chẳng hạn, Bình Thuận là tỉnh đƣợc thiên nhiên ban tặng bờ biên dài với các bãi biển đẹp là điều kiện để các nhà đầu tƣ có thể xây dựng các khu nghỉ dƣỡng dành cho đối tƣợng khách muốn thƣ giãn sau khoảng gian vất vả để có thể gần gũi với thiên nhiên. Do đặc điểm kinh doanh khách sạn phụ thuộc vào tài nguyên du lịch cho nên kinh doanh khách sạn phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên và tời tiết tại điểm du lịch đó. Điều này tạo ra tính mùa vụ cũng nhƣ làm cho lƣợng khách tới khách sạn có thể co giãn theo yếu tố thời tiết đó.
Đặc biệt là các khu nghỉ dƣỡng tại các vùng biển và vùng núi chịu ảnh hƣởng theo mùa rất rõ rệt. Địa điểm xây dựng khách sạn là một trong những yếu tố đầu tiên để giúp xếp loại khách sạn, là yếu tố nhiều khách du lịch dựa vào đó để tìm địa điểm để lƣu trú. Hay nói cách khách địa điểm xây dựng khách sạn là một trong những lợi thế so sánh, điều kiện tạo nên lợi thế cạnh tranh cho một doanh nghiệp kinh doanh khách sạn. Sản phẩm chủ yếu của kinh doanh khách sạn là dịch vụ Sản phẩm chính của khách sạn là cung cấp dịch vụ đêm ngủ cho khách và dịc vụ ăn uống trong thời gian khách lƣu lại khách sạn.
Tuy nhiên, sản phẩm của khách sạn mang tính tổng hợp cao xuất phát từ nhu cầu của khách cho nên trong cơ cấu sản phẩm đƣợc cung cấp gồm nhiều sản phẩm khác nhau đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách. Các khách sạn bên cạnh việc lựa chon các trang thiết bị nội thất phù hợp với tiêu chuẩn khách sạn mà họ đã đăng ký với cơ quan quản lý của mình thì họ luôn bổ sung thêm các phòng tập thể dục thể hình, các trung tâm chăm sóc sắc đẹp cho quý bà, các sân goft (các khu nghỉ dƣỡng), các phòng họp, các trung 17 z tâm phục vụ doanh nhân, các trung tâm thông tin du lịch và các dịch vụ khách phục vụ khách du lịch. Sản phẩm của khách sạn chất lƣợng đƣợc đánh giá không chỉ là phản ánh mức độ đầu tƣ các trang thiết bị sang trong và tiên tiến mà còn phụ thuộc vào cung cách phục vụ của đội ngũ nhân viên. Từ đó có thể rút ra rằng, các khách sạn có thể giống nhau về các trang thiết bị nhƣng khả năng cạnh tranh và giá cả lại khác nhau nhiều vì chất lƣợng dịch vụ cung cấp cho khách khác nhau.
Các sản phẩm của khách sạn chủ yếu là dịch vụ do đó có nhiều nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng khiến các nhà đầu tƣ khách sạn khó khăn trong việc kiểm soát. Do đó, phải chấp nhận những lãng phí có thể và sự không hiệu quả của một số hoạt động.