BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH _____________ ÑAËNG NGOÏC THAÙI THỰC TRẠNG QUAÛN LYÙ CUÛA HIEÄU TRÖÔÛNG NHAÈM NAÂNG CAO NAÊNG LÖÏC TÖÏ HOÏC CHO HOÏC SINH TRUNG HOÏC CÔ SÔÛ Ở HUYEÄN LONG ÑIEÀN, TÆNH BAØ RÒA – VUÕNG TAØU. LUAÄN VAÊN THAÏC SĨ QUAÛN LYÙ GIAÙO DUÏC MAÕ SOÁ: 60. NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: TS. ÑOÃ HAÏNH NGA Thaønh phoá Hoà Chí Minh – Naêm 2008.
LÔØI CAÛM ÔN Vôùi tình caûm chaân thaønh, toâi baøy toû loøng bieát ôn ñoái vôùi: - Ban Giaùm hieäu, Phoøng Khoa hoïc coâng ngheä - Sau Ñaïi hoïc tröôøng Ñaïi hoïc Sö phaïm thaønh phoá Hoà Chí Minh, Khoa Taâm lyù - Giaùo duïc tröôøng Ñaïi hoïc Sö phaïm thaønh phoá Hoà Chí Minh. - Caùc thaày giaùo, coâ giaùo ñaõ tröïc tieáp giaûng daïy vaø giuùp ñôõ toâi trong suoát quaù trình hoïc taäp vaø vieát luaän vaên. - Ñaëc bieät, toâi xin baøy toû loøng bieát ôn saâu saéc tôùi tieán só Ñoã Haïnh Nga, ngöôøi ñaõ heát söùc taän tình, chu ñaùo tröïc tieáp höôùng daãn khoa hoïc vaø giuùp ñôõ toâi hoaøn thaønh luaän vaên naøy. Ñoàng thôøi toâi xin chaân thaønh caûm ôn: - Laõnh ñaïo vaø chuyeân vieân phoøng GD&ÑT huyeän Long Ñieàn.
-Caùc thaày coâ Hieäu tröôûng, Phoù Hieäu tröôûng caùc tröôøng Trung hoïc cô sôû taïi huyeän Long Ñieàn. -Gia ñình, beø baïn vaø caùc ñoàng nghieäp ñaõ ñoäng vieân, khích leä toâi hoïc taäp vaø hoaøn thaønh luaän vaên naøy. Maëc duø ñaõ heát söùc coá gaéng, nhöng chaéc chaén luaän vaên khoâng theå traùnh khoûi nhöõng khieám khuyeát. Toâi kính mong söï chæ daãn, goùp yù cuûa caùc thaày giaùo, coâ giaùo, baïn beø vaø ñoàng nghieäp.
Thaønh phoá Hoà Chí Minh, thaùng 12 naêm 2008 Ñaëng Ngoïc Thaùi DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT Vieát ñaày ñuû Vieát taét Caùn boä quaûn lyù CBQL Cao ñaúng sö phaïm CÑSP Coâng ngheä thoâng tin CNTT Coâng nghieäp hoùa - Hieän ñaïi hoùa CNH - HÑH Ñieåm trung bình ÑTB Giaùo vieân GV Giaùo vieân chuû nhieäm GVCN Hoaït ñoäng giaùo duïc ngoaøi giôø leân lôùp HÑGDNGLL Hoïc sinh HS Phöông phaùp daïy hoïc PPDH Quaûn lyù giaùo duïc QLGD Quaûn lyù nhaø tröôøng QLNT Saùch giaùo khoa SGK Nghò quyeát Trung öông NQTW Taàn soá TS Trung hoïc cô sôû THCS PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI: Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ta ñaõ xaùc ñònh muïc tieâu xaây döïng moät nöôùc Vieät Nam ñoäc laäp, giaøu maïnh, daân chuû vaø tieán leân chuû nghóa xaõ hoäi. Muoán hoaøn thaønh nhieäm vuï ñoù, giaùo duïc phaûi ñoùng vai troø chuû ñaïo trong vieäc ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc chaát löôïng cao – nhöõng con ngöôøi coù ñuû kieán thöùc, söùc khoûe, tay ngheà, kyõ naêng soáng, naêng löïc töï thích nghi, töï saùng taïo ñeå giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà maø cuoäc soáng ñaët ra. NQTW 4 khoùa VII (thaùng 2 naêm 1993) ñaõ xaùc ñònh phaûi “khuyeán khích töï hoïc”.
NQTW 2 khoùa VIII (thaùng 7 naêm 1996) tieáp tuïc khaúng ñònh: “Töøng böôùc aùp duïng caùc phöông phaùp tieân tieán vaø phöông tieän hieän ñaïi vaøo quaù trình daïy hoïc, baûo ñaûm ñieàu kieän vaø thôøi gian töï hoïc…” Ñònh höôùng treân ñaõ ñöôïc theå cheá hoùa trong Luaät Giaùo duïc 2005, ñieàu 28.2: “ Phöông phaùp giaùo duïc phoå thoâng phaûi phaùt huy tính tích cöïc, töï giaùc, chuû ñoäng, saùng taïo cuûa hoïc sinh; phuø hôïp vôùi töøng ñaëc ñieåm cuûa töøng lôùp hoïc, moân hoïc; boài döôõng phöông phaùp töï hoïc, khaû naêng laøm vieäc theo nhoùm….” Trong phöông phaùp hoïc thì coát loõi laø phöông phaùp töï hoïc. Ñaây laø hoaït ñoäng taát yeáu gaén lieàn vôùi quaù trình hoïc taäp, laø caàu noái giöõa hoïc taäp vaø nghieân cöùu khoa hoïc. Moät yeáu toá quan troïng trong daïy hoïc laø neáu reøn luyeän cho ngöôøi hoïc coù ñöôïc phöông phaùp, kyõ naêng, thoùi quen töï hoïc, bieát vaän duïng moät caùch linh hoaït nhöõng ñieàu ñaõ bieát vaøo trong caùc tình huoáng môùi; bieát töï löïc phaùt hieän, ñaët ra vaø giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà gaëp phaûi trong thöïc tieãn thì seõ taïo cho hoï loøng ham hoïc, khôi daäy tieàm naêng voán coù trong moãi con ngöôøi ñeå hoï thích öùng vôùi cuoäc soáng, coâng taùc, lao ñoäng vaø hoïc taäp. Töø naêm hoïc 2002 – 2003, Boä Giaùo duïc – Ñaøo taïo ñaõ thay ñoåi ñoàng boä giaùo duïc baäc trung hoïc cô sôû (THCS) baèng vieäc thay ñoåi saùch giaùo khoa, noäi dung chöông trình, phöông phaùp vaø phöông tieän daïy hoïc, phöông thöùc kieåm tra vaø ñaùnh giaù theo höôùng tích cöïc hoùa hoaït ñoäng hoïc taäp cuûa hoïc sinh.
Noäi dung chöông trình THCS môùi ñöôïc thieát keá theo höôùng giaûm tính lyù thuyeát kinh vieän, taêng tính thöïc tieãn, thöïc haønh; baûo ñaûm vöøa söùc, khaû thi; giaûm soá tieát hoïc treân lôùp, taêng thôøi gian töï hoïc vaø hoaït ñoäng ngoaïi khoùa. Nhìn chung, chöông trình môùi coù nhieàu tieán boä so vôùi chöông trình cuõ trong vieäc phaùt huy khaû naêng hoïc taäp tích cöïc, chuû ñoäng cuûa hoïc sinh (HS). Nhieàu HS chaêm chæ, ñöôïc thaày coâ giaùo höôùng daãn ñaõ phaùt trieån toát naêng löïc töï hoïc, khaû naêng töï chieám lónh kieán thöùc vaø vaän duïng kieán thöùc khaù nhuaàn nhuyeãn. Tuy nhieân, vaãn coøn nhieàu em tuy raát coá gaéng nhöng keát quaû hoïc taäp laïi chöa töông xöùng vôùi coâng söùc boû ra.
Ngoaøi ra, vaãn coøn khoâng ít HS yeáu keùm caû veà nhaän thöùc, thaùi ñoä cuõng nhö phöông phaùp, kyõ naêng hoïc taäp. Roõ raøng caùc em chöa bieát caùch töï hoïc. Ñoái vôùi giaùo vieân (GV), chöông trình môùi mang ñeán caû thích thuù laãn thaùch thöùc. Söï hoã trôï cuûa coâng ngheä thoâng tin (CNTT) taêng theâm hieäu quaû cho giôø daïy.
Tuy nhieân, GV coøn gaëp khoù khaên trong vieäc daønh thôøi gian höôùng daãn HS töï hoïc vì löôïng kieán thöùc khaù nhieàu. Nhieàu GV coøn chuyeån bieán chaäm trong vieäc thay ñoåi phöông phaùp giaûng daïy phuø hôïp vôùi yeâu caàu cuûa chöông trình cuõng nhö thieáu ñaàu tö trong vieäc vaän duïng phöông phaùp vaø phöông tieän môùi neân keát quaû daïy vaø hoïc chöa cao. Do phöông phaùp giaûng daïy cuûa GV coù aûnh höôûng lôùn ñeán phöông phaùp töï hoïc cuûa HS neân caàn thieát phaûi phaân tích ñöôïc caùc aûnh höôûng chuû quan vaø khaùch quan veà nhaän thöùc, tay ngheà cuûa GV nhaèm xaây döïng caùc chuû tröông, giaûi phaùp thích hôïp cho vieäc ñaåy maïnh phöông phaùp daïy hoïc theo höôùng phaùt huy tính tích cöïc chuû ñoäng, töï hoïc cuûa HS. Trong coâng taùc quaûn lyù nhaø tröôøng, caùc bieän phaùp quaûn lyù cuûa Hieäu tröôûng (HT) nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho HS vaãn coøn mang tính töï phaùt, ñoái phoù vaø thieáu ñoàng boä bôûi chöa xuaát phaùt töø lyù luaän khoa hoïc phuø hôïp.
Troïng taâm coâng taùc quaûn lyù nhaø tröôøng cuûa HT – quaûn lyù quaù trình daïy vaø hoïc, trong ñoù coù phaùt trieån naêng löïc töï hoïc cuûa HS – chöa ñöôïc ñaàu tö ñuùng möùc neân chöa ñaùp öùng toát yeâu caàu vaø nhieäm vuï giaùo duïc. Vì nhöõng nguyeân nhaân treân, ngöôøi nghieân cöùu xin choïn ñeà taøi “Thöïc traïng veà coâng taùc quaûn lyù cuûa Hieäu tröôûng nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho hoïc sinh trung hoïc cô sôû ôû huyeän Long Ñieàn, tænh Baø Ròa – Vuõng Taøu.” vôùi mong muoán ñaùnh giaù ñuùng thöïc traïng quaûn lyù cuûa HT caùc tröôøng THCS treân ñòa baøn vaø böôùc ñaàu ñöa ra moät soá bieän phaùp quaûn lyù khaû thi treân cô sôû lyù luaän khoa hoïc vaø toång keát kinh nghieäm thöïc tieãn veà hoïc taäp cuûa HS, giaûng daïy cuûa GV, quaûn lyù chæ ñaïo cuûa caùn boä quaûn lyù (CBQL) ôû caùc tröôøng THCS nhaèm goùp phaàn vaøo söï phaùt trieån giaùo duïc – ñaøo taïo trong thôøi kyø môùi. MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU: Treân cô sôû nghieân cöùu lyù luaän veà töï hoïc vaø thöïc traïng chaát löôïng töï hoïc cuûa HS THCS, ngöôøi nghieân cöùu böôùc ñaàu ñeà xuaát moät soá bieän phaùp quaûn lyù cuûa HT nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho HS THCS. NHIEÄM VUÏ NGHIEÂN CÖÙU: 3.
Xaùc ñònh cô sôû lyù luaän cuûa vieäc xaây döïng bieän phaùp quaûn lyù cuûa HT nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho hoïc sinh THCS 3. Phaân tích thöïc traïng töï hoïc cuûa hoïc sinh THCS vaø thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù cuûa HT nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho hoïc sinh THCS huyeän Long Ñieàn. Xaây döïng caùc bieän phaùp quaûn lyù cuûa HT nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho hoïc sinh THCS huyeän Long Ñieàn. GIAÛ THUYEÁT NGHIEÂN CÖÙU: Neáu xaây döïng ñöôïc moät heä bieän phaùp quaûn lyù cuûa HT mang tính khoa hoïc, khaû thi nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho HS thì seõ taêng hieäu quaû vieäc caûi tieán, ñoåi môùi coâng taùc quaûn lyù tröôøng THCS, goùp phaàn naâng cao chaát löôïng giaùo duïc – ñaøo taïo.
ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU VAØ KHAÙCH THEÅ NGHIEÂN CÖÙU: 4. Ñoái töôïng nghieân cöùu: Caùc bieän phaùp quaûn lyù cuûa Hieäu tröôûng nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho hoïc sinh THCS. Khaùch theå nghieân cöùu: Naêng löïc töï hoïc cuûa hoïc sinh THCS. GIÔÙI HAÏN NGHIEÂN CÖÙU: 6.
Veà noäi dung: Ñeà taøi chæ giôùi haïn ôû coâng taùc quaûn lyù quaù trình daïy - hoïc cuûa HT nhaèm naâng cao naêng löïc töï hoïc cho HS THCS maø khoâng ñi saâu nghieân cöùu heä thoáng kieán thöùc, kyõ naêng töï hoïc cuûa HS hay noäi dung, phöông phaùp vaø phöông tieän daïy hoïc cuûa GV. Caùc soá lieäu veà thöïc traïng tình hình giaùo duïc huyeän Long Ñieàn ñöôïc tính töø thôøi ñieåm huyeän Long Ñieàn ñöôïc hình thaønh (töø naêm 2003 ñeán nay). Veà ñòa baøn nghieân cöùu: Ñeà taøi chæ khaûo saùt hoïc sinh cuûa 5 tröôøng vaø caùn boä quaûn lyù, giaùo vieân cuûa 7/7 tröôøng THCS thuoäc huyeän Long Ñieàn, tænh Baø Ròa – Vuõng Taøu. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU: 7.
Nghieân cöùu lyù luaän: Phaân tích, toång hôïp vaø heä thoáng nhöõng vaán ñeà lyù luaän coù lieân quan ñeán nhieäm vuï nghieân cöùu cuûa ñeà taøi. Phöông phaùp chuyeân gia: Söû duïng phöông phaùp naøy trong vieäc xin yù kieán chuyeân gia (CBQL vaø chuyeân vieân Phoøng Giaùo duïc - Ñaøo taïo) veà caùc vaán ñeà coù lieân quan ñeán noäi dung ñeà taøi. Phöông phaùp phoûng vaán: Phöông phaùp naøy ñöôïc söû duïng ñeå phoûng vaán tröïc tieáp moät soá CBQL, GV vaø HS khi tìm hieåu nhaän thöùc, thaùi ñoä, söï quan taâm cuûa hoï veà nhöõng vaán ñeà maø ñeà taøi nghieân cöùu. Phöông phaùp ñieàu tra baèng baûng hoûi: Ngöôøi nghieân cöùu söû duïng phieáu naøy ñeå tìm hieåu thöïc traïng: - Vaán ñeà veà nhaän thöùc, thaùi ñoä, möùc ñoä quan taâm, phöông phaùp vaø kyõ naêng töï hoïc cuûa HS.
- Vaán ñeà veà thöïc traïng giaûng daïy vaø ñoåi môùi phöông phaùp giaûng daïy cuûa GV - Vaán ñeà veà phöông phaùp quaûn lyù cuûa HT trong vieäc naâng cao naêng löïc töï hoïc cho HS. Soá löôïng caâu hoûi cho töøng loaïi phieáu nhö sau: + Phieáu thaêm doø yù kieán HS coù 14 caâu hoûi, maãu thaêm doø laø 506 phieáu + Phieáu thaêm doø yù kieán GV coù 15 caâu hoûi, maãu thaêm doø laø 312 phieáu. + Phieáu thaêm doø yù kieán CBQL coù 16 caâu hoûi, soá löôïng 16 phieáu.