Luận văn thạc sĩ vnu ued những biện pháp nâng cao năng lực quản lý thực hiện dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở sử dụng nguồn vốn vay ngân hàng phát triển châu á

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu vnu ued những biện pháp nâng cao năng lực quản lý thực hiện dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quốc Chí
• Trường học: Đại học quốc gia hà nội - khoa sư phạm
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Những biện pháp nâng cao năng lực quản lý thực hiện dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở sử dụng nguồn vốn vay ngân hàng phát triển châu á
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm cơ bản về quản lý
• 1.2.1. Quản lý
• 1.2.2. Đối tượng quản lý
• 1.2.3. Bản chất và chức năng quản lý
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THỰC HIỆN DỰ ÁN TẠI DỰ ÁN ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 2.1. Vài nét về Dự án Đào tạo giáo viên THCS
• 2.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.3. Bối cảnh và quá trình hình thành Dự án Đào tạo giáo viên THCS
• 2.4. Mô hình quản lý thực hiện dự án Đào tạo giáo viên THCS
• 2.5. Thực trạng công tác quản lý việc thực hiện dự án Đào tạo giáo viên THCS
• 2.6. Thực trạng công tác quản lý việc thực hiện các nội dung hoạt động của Dự án Đào tạo giáo viên THCS
• 2.7. Nguyên nhân hạn chế của công tác quản lý thực hiện của Dự án Đào tạo giáo viên THCS
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI VIỆC THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 3.1. Kế hoạch hoá hoạt động của Dự án Đào tạo giáo viên THCS
• 3.2. Biện pháp 1: Xây dựng quy trình thống nhất cơ chế quản lý thực hiện dự án từ khâu lập kế hoạch đến khâu thực hiện và kiểm tra đánh giá
• 3.3. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch tuyển dụng, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ dự án
• 3.4. Biện pháp 3: Xây dựng qui chế và thực hiện nghiêm qui chế dự án
• 3.5. Biện pháp 4: Xây dựng các chế độ, chính sách cụ thể để khuyến khích năng lực và trí lực của mỗi thành viên của dự án và các cộng tác viên
• 3.6. Tăng cường công tác quản lý của đội ngũ tham gia quản lý dự án
• 3.6.1. Biện pháp 5: Tăng cường vai trò quản lý và phân cấp quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc triển khai dự án
• 3.6.2. Biện pháp 6: Tăng cường và cụ thể hoá vai trò trách nhiệm của Ban Điều hành Dự án
• 3.6.3. Biện pháp 7: Tăng cường tính chuyên nghiệp và tính chịu trách nhiệm trên cơ sở phát huy tính chủ động sáng tạo của các thành viên tham gia dự án
• 3.6.4. Biện pháp 8: Tăng cường bồi dưỡng kiến thức và năng lực thực hiện dự án cho đội ngũ tham gia quản lý dự án
• 3.7. Bước đầu khảo sát tính khả thi, cần thiết của các biện pháp
• 3.7.1. Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp
• 3.7.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp
• 3.7.3. Tổng hợp về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao năng lực quản lý dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở

Nâng cao năng lực quản lý dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở từ nguồn vốn ADB là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện nay. Dự án này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giáo dục mà còn tạo ra một nguồn nhân lực có trình độ cao cho xã hội. Việc quản lý hiệu quả các dự án này sẽ đảm bảo rằng nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao nhất.

1.1. Tầm quan trọng của việc quản lý dự án giáo dục

Quản lý dự án giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo rằng các mục tiêu giáo dục được thực hiện một cách hiệu quả. Điều này bao gồm việc lập kế hoạch, triển khai và đánh giá các hoạt động trong dự án.

1.2. Nguồn vốn ADB và vai trò của nó trong giáo dục

Nguồn vốn ADB đã đóng góp đáng kể vào việc phát triển giáo dục tại Việt Nam. Các dự án được tài trợ từ ADB không chỉ giúp cải thiện cơ sở vật chất mà còn nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên.

II. Những thách thức trong quản lý dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở

Mặc dù có nhiều lợi ích từ việc quản lý dự án đào tạo giáo viên, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần được giải quyết. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của dự án và sự phát triển của giáo dục.

2.1. Thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực giáo dục. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các dự án đào tạo giáo viên một cách hiệu quả.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý tài chính

Quản lý tài chính trong các dự án giáo dục thường gặp khó khăn do sự phức tạp trong việc phân bổ và sử dụng nguồn vốn. Việc này đòi hỏi các nhà quản lý phải có kỹ năng và kinh nghiệm cao.

III. Phương pháp nâng cao năng lực quản lý dự án đào tạo giáo viên

Để nâng cao năng lực quản lý dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện quy trình quản lý và đảm bảo rằng các dự án được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng.

3.1. Xây dựng quy trình quản lý dự án hiệu quả

Việc xây dựng một quy trình quản lý dự án rõ ràng và hiệu quả là rất quan trọng. Điều này bao gồm việc xác định các bước cần thiết từ lập kế hoạch đến thực hiện và đánh giá.

3.2. Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ quản lý

Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ quản lý là một yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực quản lý. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của dự án.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu từ dự án

Các dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua số lượng giáo viên được đào tạo mà còn qua chất lượng giáo dục được cải thiện.

4.1. Kết quả đạt được từ dự án đào tạo giáo viên

Dự án đã giúp nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên, từ đó cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập trong các trường trung học cơ sở.

4.2. Đánh giá hiệu quả của dự án

Việc đánh giá hiệu quả của dự án là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình thực hiện. Điều này sẽ giúp cải thiện các dự án trong tương lai.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý dự án giáo dục

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao năng lực quản lý dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở là rất cần thiết. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải thiện quy trình quản lý và tăng cường đào tạo cho đội ngũ quản lý.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải thiện quản lý

Cần có các biện pháp cụ thể để cải thiện quản lý dự án, bao gồm việc tăng cường sự tham gia của các bên liên quan và cải thiện quy trình đánh giá.

5.2. Tương lai của giáo dục trung học cơ sở tại Việt Nam

Tương lai của giáo dục trung học cơ sở tại Việt Nam phụ thuộc vào việc thực hiện hiệu quả các dự án đào tạo giáo viên. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực cho đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dự án Đào tạo giáo viên Trung học cơ sở (THCS) sử dụng nguồn vốn vay từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) mang mã số 1718-VIE (SF) được phê duyệt theo Quyết định số 494/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, chính thức có hiệu lực từ ngày 21 tháng 9 năm 2000. Với tổng mức đầu tư 35,4 triệu USD (tương đương khoảng 493,3 tỷ đồng), trong đó vốn vay ADB chiếm 25 triệu USD, vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ New Zealand là 0,4 triệu USD và vốn đối ứng trong nước đạt 10 triệu USD, dự án đặt ra sứ mệnh nâng cao toàn diện chất lượng đào tạo giáo viên đáp ứng chương trình đổi mới giáo dục phổ thông.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng năng lực quản lý dự án nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) trong ngành giáo dục còn nhiều hạn chế, dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ và giảm hiệu quả đầu tư. Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát thực trạng công tác quản lý, nhận diện các điểm nghẽn trong quản trị nhân sự và tài chính, từ đó xây dựng hệ thống 8 biện pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa năng lực quản lý thực hiện dự án.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động quản lý tại Ban Điều hành Dự án và hệ thống các cơ sở đào tạo sư phạm, với dữ liệu phân tích chuyên sâu giai đoạn 2004 – 2006 trên phạm vi toàn quốc, ưu tiên 10 tỉnh có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn như Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Sóc Trăng và Trà Vinh. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc chuẩn hóa quy trình điều hành dự án giáo dục, trực tiếp nâng cấp năng lực cho đội ngũ giảng viên tại 89 trường sư phạm và hỗ trợ bồi dưỡng cho hơn 180.000 giáo viên THCS trên toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai lý thuyết quản lý nền tảng: Lý thuyết chức năng quản trị kinh điển của Henri Fayol kết hợp tư tưởng quản lý giáo dục hiện đại của các nhà khoa học Việt Nam như Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Khung lý thuyết này khẳng định quản lý là một quá trình liên tục có định hướng, bao gồm 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra, được vận hành đồng bộ thông qua hệ thống thông tin quản lý hai chiều.

Mô hình nghiên cứu phân tích năng lực quản trị dự án thông qua chu trình 3 giai đoạn khép kín: Lập kế hoạch tổng thể, điều phối thực hiện nguồn lực và giám sát - đánh giá định kỳ. Trong đó, 3 khái niệm then chốt được làm rõ gồm:

• Năng lực quản lý dự án: Khả năng tích hợp kiến thức, kỹ năng và phẩm chất của chủ thể quản lý để điều phối nguồn lực đạt đúng mục tiêu trong thời gian và ngân sách giới hạn.
• Quản lý dự án ODA giáo dục: Quá trình vận hành một tổ chức mang tính tạm thời nhằm tạo ra các sản phẩm phi vật thể như chương trình đào tạo, giáo trình chuẩn và năng lực sư phạm.
• Hiệu quả quản lý: Mối tương quan tối ưu giữa kết quả đầu ra (chất lượng đào tạo, tiến độ giải ngân) và chi phí đầu vào theo các chỉ số định mức quy định tại Nghị định 131/2006/NĐ-CP và Quyết định 112/2001/QĐ-BTC của Bộ Tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp phương pháp nghiên cứu thực tiễn và thống kê toán học. Nguồn dữ liệu bao gồm các văn kiện quản lý ODA, báo cáo giải ngân định kỳ của ADB, thống kê nhân sự của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cùng các phiếu khảo sát thực chứng trong khung thời gian 2004 – 2006.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 85 cán bộ quản lý, chuyên viên Ban Điều hành Dự án, chuyên gia tư vấn kỹ thuật và cán bộ nòng cốt tại các trường Cao đẳng Sư phạm (CĐSP). Phương pháp chọn mẫu áp dụng là chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào các đối tượng trực tiếp tham gia điều phối hoặc thụ hưởng nguồn vốn ODA. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê định lượng kết hợp phỏng vấn sâu định tính nhằm đảm bảo tính khách quan khi đo lường mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất, loại trừ các sai lệch do đánh giá chủ quan trong môi trường dự án công.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tồn tại sự chênh lệch sâu sắc về trình độ của đội ngũ cán bộ giảng dạy (CBGD) giữa các vùng miền. Số liệu thống kê cho thấy vào năm học 1997 – 1998, tỷ lệ CBGD có trình độ thạc sĩ ở khối CĐSP chỉ đạt 15,8% (824 trên tổng số 5.213 người), khối Trung học Sư phạm (THSP) chỉ đạt 4,0% (63 trên 1.580 người). Trong khi một số trường lớn đạt tỷ lệ cao như CĐSP Tây Bắc đạt 44,3%, CĐSP Hà Nội đạt 42,1%, thì tại các tỉnh miền núi và đồng bằng sông Cửu Long như Trà Vinh (32 CBGD cho gần 2.000 sinh viên) và Bình Phước (23 CBGD cho 1.862 sinh viên), tỷ lệ giảng viên có trình độ thạc sĩ gần như bằng 0%.

Thứ hai, cơ sở vật chất và học liệu phục vụ đào tạo sư phạm ở mức thiếu thốn nghiêm trọng. Trước khi dự án can thiệp, nhu cầu thực tế cần khoảng 300 đầu sách giáo trình chuyên ngành nhưng chỉ có vài chục đầu sách được lưu hành. Hầu hết các trường chỉ sử dụng bộ dụng cụ thí nghiệm do UNICEF và các tổ chức quốc tế tài trợ từ cuối thập niên 1970, đầu thập niên 1980 đã xuống cấp và hoàn toàn thiếu trang thiết bị cho các môn đặc thù như Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật, Ngoại ngữ.

Thứ ba, cơ cấu chương trình đào tạo CĐSP năm 1996 bộc lộ nhiều bất cập về thời lượng. Khối kiến thức giáo dục đại cương chiếm tới 41,39% (70 trên 170 đơn vị học trình), trong khi khối giáo dục chuyên nghiệp chỉ chiếm 58,8% (100 trên 170 đơn vị học trình). Đáng chú ý, thời lượng dành cho môn phụ (môn 2) chỉ có 17 đơn vị học trình (tương đương 255 tiết), quá ngắn để trang bị đầy đủ kỹ năng giảng dạy chuyên sâu cho giáo sinh.

Thứ tư, năng lực quản trị dự án ODA của đội ngũ cán bộ còn mang nặng tư duy hành chính công truyền thống, thiếu các kỹ năng quản lý rủi ro và điều phối tài chính theo chuẩn quốc tế, khiến tiến độ giải ngân các năm đầu đạt dưới 65% so với kế hoạch đề ra.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế bắt nguồn từ tính chất đặc thù của tổ chức dự án: Ban Điều hành Dự án là tổ chức tạm thời, đa số cán bộ làm việc kiêm nhiệm từ các cơ quan thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo nên thiếu tính chuyên nghiệp trong quản lý dự án quốc tế. Bên cạnh đó, sự chồng chéo giữa quy trình tài chính của nhà tài trợ ADB với các quy định phân bổ vốn đối ứng của Nhà nước gây ra nhiều điểm nghẽn trong phê duyệt hồ sơ thầu và chi tiêu.

So sánh với các nghiên cứu cùng thời kỳ về quản trị ODA, phát hiện này tương đồng với nhận định rằng quản lý dự án giáo dục phức tạp hơn dự án xây dựng hạ tầng do sản phẩm đầu ra gắn liền với con người và sự thay đổi nhận thức sư phạm. Để minh họa trực quan, dữ liệu khảo sát 8 biện pháp quản lý được biểu diễn qua biểu đồ cột kép và bảng thống kê độ lệch chuẩn, thể hiện mối tương quan chặt chẽ giữa tính cấp thiết và tính khả thi với chỉ số đồng thuận đạt trên 85% từ các nhà quản lý. Điều này khẳng định nâng cao năng lực quản lý là đòn bẩy quyết định hiệu quả dự án ODA giáo dục.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm chuẩn hóa và nâng cao năng lực quản lý dự án:

1. Chuẩn hóa quy trình và cơ chế điều hành dự án: Ban Điều hành Dự án phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy chế phối hợp liên ngành, xác định rõ trách nhiệm từ khâu lập kế hoạch đến kiểm tra đánh giá. Mục tiêu rút ngắn 20% thời gian xử lý thủ tục thẩm định hồ sơ, hoàn thành áp dụng đồng bộ trong 6 tháng đầu năm triển khai.

2. Nâng cao năng lực chuyên môn và tính chuyên nghiệp của đội ngũ quản lý: Tổ chức 100% các khóa tập huấn chuyên sâu về quản lý dự án ODA, quản trị tài chính quốc tế và nghiệp vụ đấu thầu cho toàn bộ cán bộ dự án và ban giám hiệu các trường CĐSP hưởng lợi. Timeline thực hiện định kỳ 2 lần mỗi năm, đảm bảo 90% học viên đạt chuẩn đánh giá sau đào tạo.

3. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ và tạo động lực làm việc: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Bộ Tài chính xây dựng cơ chế phụ cấp trách nhiệm, chế độ khen thưởng dựa trên hiệu suất công việc thực tế, duy trì tỷ lệ gắn bó của đội ngũ cán bộ nòng cốt trên 95%, giảm tỷ lệ biến động nhân sự xuống dưới 5% mỗi năm.

4. Đẩy mạnh phân cấp quản lý và tăng cường hệ thống giám sát: Trao quyền chủ động tài chính có kiểm soát cho 10 trường CĐSP trọng điểm tại các địa phương khó khăn, thiết lập hệ thống báo cáo số liệu trực tuyến hàng quý. Mục tiêu nâng tỷ lệ giải ngân vốn ODA và vốn đối ứng đạt trên 90% kế hoạch hàng năm do Ban Điều hành Dự án chủ trì giám sát.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Tài liệu này cung cấp giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý và Ban điều hành các dự án ODA: Nắm vững bộ công cụ quản lý dự án, phương pháp lập kế hoạch điều phối vốn vay và kiểm soát rủi ro trong quản lý nguồn vốn hợp tác quốc tế.
• Lãnh đạo các trường Đại học và Cao đẳng Sư phạm: Ứng dụng mô hình đánh giá nhu cầu bồi dưỡng giảng viên, cải tiến cấu trúc chương trình đào tạo và tối ưu hóa cơ sở vật chất phòng thí nghiệm, thư viện.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý nhà nước: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính có thêm cơ sở thực tiễn để hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý vốn ODA trong lĩnh vực công.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về khung lý thuyết, công cụ khảo sát định lượng và case study thực chứng về quản trị dự án giáo dục tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu cốt lõi của Dự án Đào tạo giáo viên THCS vốn vay ADB là gì?
Dự án nhằm nâng cao chất lượng toàn diện của hệ thống đào tạo giáo viên THCS thông qua việc chỉnh lý chương trình CĐSP, biên soạn mới giáo trình, bồi dưỡng giảng viên và tăng cường cơ sở vật chất cho 10 tỉnh khó khăn, tạo sự đồng bộ với chương trình cải cách giáo dục phổ thông.

Vì sao năng lực quản lý dự án ODA giáo dục thường gặp khó khăn trong giai đoạn đầu?
Nguyên nhân chủ yếu do tổ chức quản lý dự án mang tính tạm thời, nhân sự kiêm nhiệm chưa được đào tạo bài bản về quản trị dự án quốc tế, cùng với sự khác biệt giữa quy trình giải ngân của ADB và quy định tài chính trong nước theo Quyết định 112/2001/QĐ-BTC.

Thực trạng trình độ của đội ngũ giảng viên sư phạm trước khi có dự án như thế nào?
Năm học 1997 – 1998, tỷ lệ giảng viên có bằng thạc sĩ chỉ đạt 15,8% ở CĐSP và 4,0% ở THSP. Nhiều trường tại các tỉnh miền núi và vùng sâu vùng xa hoàn toàn không có giảng viên trình độ thạc sĩ, gây khó khăn cho việc triển khai chương trình mới.

Dự án đã ưu tiên nguồn lực cho những địa phương nào?
Dự án tập trung đầu tư cơ sở vật chất, khu hỗ trợ học tập và trang thiết bị cho 10 trường CĐSP thuộc 10 tỉnh khó khăn gồm Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Thanh Hóa, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Bình Phước, Trà Vinh và Sóc Trăng.

Tính khả thi của 8 biện pháp đề xuất trong luận văn được đánh giá ra sao?
Khảo sát thực tiễn 85 chuyên gia và cán bộ quản lý cho thấy toàn bộ 8 biện pháp đều đạt mức độ cần thiết và khả thi rất cao, với trên 85% ý kiến đồng thuận, khẳng định tính phù hợp để áp dụng trực tiếp vào thực tế điều hành dự án.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về quản trị dự án ODA giáo dục và chu trình quản lý 3 giai đoạn.
• Phân tích bức tranh thực trạng dự án 35,4 triệu USD với các cứ liệu thực chứng chi tiết trong giai đoạn 2004 – 2006.
• Làm rõ các điểm nghẽn then chốt về chênh lệch trình độ cán bộ, thiếu hụt giáo trình và hạn chế kỹ năng quản trị dự án.
• Đề xuất hệ thống 8 biện pháp quản lý khả thi, tập trung vào chuẩn hóa quy trình, đào tạo nhân lực và phân cấp quản lý.
• Cung cấp luận cứ thực tiễn giá trị cho việc xây dựng và điều hành các chương trình hợp tác quốc tế tiếp theo trong ngành giáo dục.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các cơ quan chủ quản cần sớm thể chế hóa các biện pháp này vào quy chế điều hành dự án giáo dục trong giai đoạn 2006 – 2010. Hãy tham khảo và ứng dụng ngay các phát hiện của công trình nghiên cứu này để tối ưu hóa hiệu quả quản trị cho tổ chức giáo dục của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Nhằm hỗ trợ cho công cuộc cải cách nền kinh tế và xã hội của Việt Nam phát triển và phát triển bền vững, cộng đồng các nhà tài trợ Quốc tế đã cam kết tài trợ hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho Việt Nam thông qua các chƣơng trình, dự án tín dụng, viện trợ không hoàn lại và hỗ trợ kỹ thuật. Trong số các nhà tài trợ cung cấp ODA cho Việt Nam thì Nhật bản, Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) là 3 nhà tài trợ lớn nhất. Tổng số vốn cam kết của 3 nhà tài trợ này chiếm trên 70% tổng số vốn ODA của các nhà tài trợ cho Việt Nam.

Trong những năm gần đây, có nhiều văn bản của Nhà nƣớc, của các nhà Khoa học, các nhà quản lý thuộc Bộ ngành đã đầu tƣ nghiên cứu và xây dựng các quy trình quản lý thực hiện dự án. Trong số đó đáng kể là các văn bản nhƣ : - Nghị định số 131/2006/NĐ-CP ngày 09 tháng 11 năm 2006 của Chính Phủ ban hành quy chế Quản lý và sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ; 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Thông tƣ số 06/2001/TT-BKH ngày 20 tháng 9 năm 2001 của Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ hƣớng dẫn thực hiện qui chế quản lý sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ; - Quyết định số 112/2001/QĐ-BTC do Bộ Tài chính ban hành này 09/11/2001 về việc ban hành một số định mức chi tiêu áp dụng cho các Dự án có sử dụng nguồn vốn Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) vay nợ; - Sổ tay hƣớng dẫn các vấn đề tài chính trong dự án hỗ trợ phát triển chính thức tại Việt Nam do Bộ Tài chính và Ngân hàng Phát triển Châu Á xây dựng ; - Sổ tay hỗ trợ thực hiện dự án do ADB tài trợ tại Việt Nam do Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ cùng ADB xây dựng Việt Nam đƣợc công nhận là thành viên chính thức của ADB vào năm 1976. Từ cuối năm 1993, tài trợ của ADB cho Việt Nam mới bắt đầu đƣợc thực hiện với quy mô lớn và trên diện rộng. Tính đến tháng 12/2001, ADB đã phê duyệt 34 khoản vay cho khu vực công cộng với tổng số vốn là 2,2 tỷ USD, 3 dự án đầu tƣ cho khu vực tƣ nhân với tổng số vốn là 72 triệu USD và 117 dự án hỗ trợ kỹ thuật với tổng số vốn viện trợ không hoàn lại là 82 triệu USD.

Với sự nỗ lực của cả ADB và Việt Nam, các chƣơng trình, dự án do ADB tài trợ đang đóng góp có hiệu quả cho nỗ lực của Chính phủ và Nhân dân trong phát triển kinh tế và xã hội nói chung và phát triển giáo dục nói riêng. Các dự án đƣợc đề xuất phải xuất phát từ những mục tiêu phát triển tổng quát và phải đƣợc đặt trong bối cảnh của các mục tiêu đó. Các mục tiêu này có thể đƣợc nêu rõ trong văn kiện kế hoạch của Chính phủ hoặc trong chƣơng trình đầu tƣ của Nhà nƣớc. Các mục tiêu này sẽ tạo nên cơ sở của Nghiên cứu chiến lƣợc hoạt động quốc gia.

Vì dự án đƣợc thực hiện trong điều kiện kinh tế vĩ mô và bối cảnh cụ thể, nên một Dự án đầu tƣ có thể đƣợc 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] coi nhƣ là một sự thay đổi tăng dần về một cơ cấu hiện đang tồn tại. Chẳng hạn nhƣ Dự án Đào tạo giáo viên THCS ra đời đƣợc cũng bắt đầu từ những bất cập về trình độ CBGD, về cơ sở vật chất, trang thiết bị của các trƣờng cao đẳng sƣ phạm, từ chƣơng trình và giáo trình, về công tác quản lý, công tác đào tạo giáo viên THCS. Trong thời gian qua tuy có đƣợc nâng cao nhƣng vẫn chƣa đáp ứng đƣợc những yêu cầu đổi mới của chƣơng trình THCS, nhất là khi chúng ta tiến hành đổi mới chƣơng trình này với những thay đổi lớn về mục tiêu, kế hoạch dạy học, nội dung và phƣơng pháp dạy học. Điều đó đòi hỏi một sự đầu tƣ lớn để nâng cao chất lƣợng và năng lực đào tạo của cả hệ thống sƣ phạm thông qua việc nâng cao trình độ đội ngũ CBGD, trang bị thêm các thiết bị, thí nghiệm, thƣ viện.

Các khái niệm cơ bản về quản lý 1. Quản lý Trong lịch sử phát triển xã hội, từ xa xƣa con ngƣời đã biết hợp sức với nhau để tự vệ và kiếm sống, từ đó đã xuất hiện một dạng lao động mang tính đặc thù có tổ chức, phối hợp, điều khiển các hoạt dộng theo những yêu cầu và mục tiêu chung. Dạng lao động đặc thù đó đƣợc gọi là hoạt động quản lý. Marx, bất cứ lao động xã hội trực tiếp hoặc lao động chung nếu đƣợc thực hiện trên một quy mô lớn thì ít nhiều đều cần đến sự quản lý.

Vậy lao động xã hội gắn liền với quản lý. Quản lý là một hoạt động đặc biệt, nó điều khiển các hoạt động chung khi xã hội có sự phân công lao động, hoạt động quản lý ngày càng có vai trò quan trọng trong sự phát triển không ngừng của xã hội. Tuỳ theo những cách tiếp cận, thuật ngữ “quản lý” đƣợc các nhà khoa học định nghĩa theo nhiều cách khác nhau: - “Quản lý là những hoạt động cần thiết phải được thực hiện khi con người kết hợp với nhau trong các nhóm, tổ chức nhằm đạt được những mục tiêu chung” (33,tr. - ”Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm thực hiện những mục đích dự kiến” (15, tr.

15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế. bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng‟‟ (11, tr. - Hoặc “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất.

Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoa học” (10, tr. Từ các định nghĩa trên ta có thể hiểu khái niệm quản lý như sau: Quản lý luôn có tính hướng đích: Có mục tiêu, có tổ chức và các tác động tƣơng ứng, phù hợp để hƣớng dẫn điều khiển đối tƣợng quản lý nhằm đạt đƣợc những mục tiêu định sẵn. Quản lý luôn tồn tại với tư cách là một hệ thống, hệ thống đó bao gồm: Chủ thể quản lý; Khách thể quản lý; Cơ chế quản lý; Công cụ quản lý; Mục tiêu quản lý. Quản lý vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật: Nó giúp nhà quản lý biết khai thác, sử dụng các nguồn lực để đạt mục tiêu với hiệu quả cao và chi phí thấp nhất.

Khoa học và nghệ thuật có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, thúc đẩy lẫn nhau, khoa học càng tiến bộ thì nghệ thuật càng phát triển hoàn thiện và ngƣợc lại khi nghệ thuật phát triển cao sẽ thúc đẩy khoa học phát triển. Quản lý tạo ra mối quan hệ gắn bó hữu cơ giữa chủ thể quản lý với khách thể quản lý và mục tiêu cần đạt. Nói một cách tổng quát: “Quản lý là một quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung” (19, tr. Quá trình tác động này được thể hiện qua sơ đồ sau: 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CÔNG CỤ CHỦ THỂ KHÁCH THỂ MỤC TIÊU QUẢN LÝ QUẢN LÝ PHƢƠNG PHÁP SƠ ĐỒ 1: Quan hệ chủ thể quản lý, khách thể quản lý và mục tiêu quản lý Tóm lại, quản lý là sự tác động có hƣớng đích, có tổ chức của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý thông qua các phƣơng pháp quản lý, công cụ quản lý, nhằm khai thác sử dụng có hiệu quả cao nhất các nguồn lực (hiện hữu và tiềm năng), để đạt đƣợc những mục tiêu đã xác định trong điều kiện môi trƣờng biến động.

Ngày nay, quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những con ngƣời, đến toàn xã hội nhằm tổ chức và phối hợp các hoạt động, động viên kích thích tập thể lao động, công tác, học tập, bảo vệ tổ quốc, làm cho dân giàu nƣớc mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh. Đối tượng quản lý Yêu cầu của một khoa học là có đối tƣợng nghiên cứu và có hệ thống các phƣơng pháp nghiên cứu riêng biệt. Quản lý đƣợc gọi là một khoa học vì nó có đối tƣợng nghiên cứu, các hệ quản lý đƣợc vận hành trong tiến trình giải quyết các nhiệm vụ quản lý. Quản lý có cả một hệ phƣơng pháp nghiên cứu riêng và phục vụ những yêu cầu cụ thể của thực tiễn.

Tuy nhiên đối tƣợng của hoạt động quản lý chính là các bộ phận cấu thành của một tổ chức và hoạt động của hệ thống. Quản lý tác động lên con ngƣời trong tổ chức, nên mọi hoạt động của tổ chức và cả điều kiện cơ sở vật 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chất để hệ vận động. Có thể nói rằng „các hoạt động, các quan hệ „ quản lý là đối tƣợng trực tiếp của quản lý. Đối tƣợng trực tiếp của quản lý là ngƣời dƣới quyền.

Ngƣời lãnh đạo phải hiểu đƣợc mọi khả năng, nguyện vọng của cấp dƣới để quản lý. Ngƣời quản lý phải “biết nhìn xa, trông rộng, có tính quyết đoán và có sự kiên trì, điềm đạm”, các mệnh lệnh, chỉ thị đề ra phải đảm bảo ngắn gọn, rõ ràng, chính xác phù hợp với nhiệm vụ, tạo bầu không khí tâm lý tích cực của mọi ngƣời trong công tác quản lý. Bản chất và chức năng quản lý Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích đến tập thể quản lý, nhằm thực hiện mục tiêu quản lý, nói cách khác, bản chất của quản lý là sự phối hợp nỗ lực của các cá nhân trong tổ chức thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý.