Chương 1: Tổng quan nghiên cứu vấn đề nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển Chương 2: Cơ sở lý luận về nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển Chương 3: Thực trạng năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển của Chi nhánh Công ty TNHH Best Care Shipping tại Hà Nội 16 Chương 4: Giải pháp nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển của Chi nhánh Công ty TNHH Best Care Shipping tại Hà Nội 17 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CUNG ỨNG DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU BẰNG ĐƢỜNG BIỂN 2. Khái quát về dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đƣờng biển 2. Khái niệm dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đƣờng biển Thương mại quốc tế có đặc điểm là người bán và người mua ở các nước khác nhau và vận chuyển hàng hoá quốc tế là một bộ phận cấu thành quan trọng của buôn bán quốc tế, một khâu không thể thiếu được trong quá trình lưu thông nhằm đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Vì thế, lĩnh vực giao nhận hàng hóa đã xuất hiện trên thế giới từ rất lâu, xuất phát từ chính nhu cầu giao thương, thương mại hàng hóa giữa các quốc gia và mở rộng thị trường đến nhiều nơi.
Ngày nay, dịch vụ giao nhận hàng hóa có thể coi là ngành công nghiệp hiện đại và có tiềm năng phát triển nhất, với quy mô khổng lồ và nguồn lợi nhuận to lớn đem đến cho các quốc gia, góp phần đáng kể vào việc gia tăng GDP. Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa. Như vậy, dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường biển là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải đường biển (sử dụng tàu thuyền, bến bãi, cảng biển, hạ tầng máy móc, thiết bị để sắp xếp, kiểm kê, bốc dỡ…) nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác.
Đặc điểm, vai trò của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đƣờng biển 2. Đặc điểm Dịch vụ giao nhận vận tải đường biển là loại hình giao nhận hàng hóa được sử dụng phổ biến nhất thế giới hiện nay, mang những đặc điểm chung của dịch vụ giao nhận vận tải như Tính vô hình, tính không lưu trữ, tính không sở hữu, tính không thể chia cắt - sản xuất đi đôi với tiêu thụ, tính thay đổi và tính thích ứng. ● Tính vô hình: Dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển mang tính vô hình vì chỉ tác động làm hàng hóa dịch chuyển từ nơi này tới nơi khác. Người tiêu dùng dịch vụ chỉ có thể cảm nhận được chất lượng dịch vụ qua các tiêu thức như: thời gian giao nhận hàng hóa XNK nhanh hay chậm, lịch trình có chính xác hay không, hàng hóa có được đảm bảo nguyên vẹn hay không,.
mà không cân đo đong đếm được như đối với sản phẩm hữu hình. ● Tính không lưu trữ: Dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển là 1 loại hình dịch vụ nên nó chỉ tồn tại vào thời gian nó được cung cấp, không thể tiến hành sản xuất hàng loạt và dự trữ như các sản phẩm hàng hóa hữu hình khác. ● Tính không sở hữu: Khi tiêu dùng dịch vụ giao nhận, khách hàng chỉ được quyền sử dụng dịch vụ, được hưởng lợi ích mà dịch vụ mang lại trong một thời gian nhất định, chứ không có quyền sở hữu các sản phẩm mà dịch vụ cung cấp. Ví dụ đối với dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển, khách hàng chỉ được hưởng lợi ích từ việc vận chuyển hàng hóa của mình đến điểm đích, chứ không có quyền sở hữu cả container hay phương tiện vận chuyển là tàu thuyền.
● Tính không tách rời: quá trình cung cấp và tiêu dùng dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK xảy ra một cách đồng thời, khác với hàng hoá vật chất thường phải sản xuất ra rồi nhập kho, phân phối qua nhiều nấc trung gian, rồi sau đó mới đến tay người tiêu dùng cuối cùng. ● Tính thay đổi và tính thích ứng: Nhu cầu về giao nhận vận chuyển là không ổn định và thường dao động, do nhu cầu sẽ biến động mạnh tại các thời kỳ cao điểm (các dịp mua sắm, tết…). 19 Ngoài ra, dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển cũng có những đặc điểm riêng như sau: ● Dịch vụ giao nhận đường biển thích hợp với hầu hết tất cả các loại hàng hóa trong thương mại quốc tế. Giá cước giao nhận bằng đường biển thường rất thấp, rẻ hơn so với các phương thức vận tải khác và cũng là ưu điểm nổi bật của loại hình giao nhận này.
● Năng lực chuyên chở của vận tải đường biển rất lớn, có thể phục vụ chuyên chở đa dạng các loại hàng hóa với khối lượng gấp nhiều lần so với đường bộ, đường hàng không,. Phương tiện chuyên chở (cụ thể là tàu biển) nhìn chung không bị hạn chế như các công cụ của phương thức vận tải khác. ● Các tuyến đường giao nhận trên biển hầu hết là những tuyến đường giao thông tự nhiên (trừ các kênh đào). Vì vậy trong quá trình khai thác và sử dụng không đòi hỏi phải đầu tư nhiều vốn, nguyên vật liệu, sức lao động,.
để xây dựng và bảo trì. Điều này cũng giúp cho vấn đề chi phí giao nhận vận tải đường biển trở nên cạnh tranh hơn so với các phương thức giao nhận khác. ● Phạm vi giao nhận hàng hóa rộng lớn do không hạn chế về đường đi (khoảng 70% bề mặt Trái Đất là đại dương). Tuy nhiên cũng vì thế mà loại hình giao nhận vận tải đường biển có rủi ro cao, khó khắc phục khi gặp sự cố và thiệt hại là khá nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, hình thức giao nhận vận tải biển cũng chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố thời tiết, khí hậu, không thể di chuyển khi gặp bão lũ, sóng thần,. ● Tốc độ chuyên chở hàng hóa của hình thức giao nhận vận tải đường biển thường chậm và và việc tăng tốc độ khai thác của tàu còn hạn chế. Do đó, loại hình này không phù hợp với những mặt hàng mang tính cấp bách, đòi hỏi thời gian giao hàng nhanh chóng. ● Chịu ảnh hưởng bởi tính mùa vụ, từ khối lượng hàng hóa XNK đến giá cước dịch vụ đều có sự thay đổi phụ thuộc vào từng thời điểm trong năm và tình hình biến động trên thị trường quốc tế.
Vai trò ● Đối với doanh nghiệp XNK: Dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường biển tạo điều kiện lưu thông hàng hóa với khối lượng lớn, ổn định, an toàn và tiết kiệm mà không cần có sự tham gia của người gửi và người nhận hàng. Ngoài ra, dịch vụ giao nhận vận tải biển còn giúp nhà XNK tập trung nguồn lực tối đa vào hoạt động kinh doanh của mình mà không cần lo đến vấn đề chuyển chở hàng hóa, góp phần giảm giá thành hàng hóa, tăng sức cạnh tranh. Thêm vào đó, dịch vụ giao nhận đường biển cũng giúp các nhà XNK giảm thiểu những chi phí không cần thiết như: chi phí xây dựng kho cảng, bến bãi, đào tạo nghiệp vụ cho nhân sự,. Dịch vụ giao nhận vận tải hàng hóa cũng giúp DN XNK mở rộng thị trường kinh doanh, tiếp cận dễ dàng hơn với môi trường quốc tế để ngày càng phát triển lớn mạnh hơn.
● Đối với doanh nghiệp giao nhận: Cùng với sự gia tăng của thương mại quốc tế, các DN kinh doanh dịch vụ giao nhận ngày càng đóng vai trò quan trọng, là cầu nối để hàng hóa quốc tế được lưu thông thuận lợi và nhanh chóng nhất. Chính vì thế, DN giao nhận nào càng phát triển, nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ của mình như thời gian giao hàng, hỗ trợ làm thủ tục hải quan, bốc xếp hàng hóa, cước phí cạnh tranh,. sẽ có cho mình lợi thế và chỗ đứng trên thị trường, từ đó thu về được nhiều lợi nhuận. ● Đối với nền kinh tế: Dịch vụ giao nhận vận tải nói chung và giao nhận vận tải biển nói riêng là loại hình dịch vụ thương mại không yêu cầu đầu tư nhiều về vốn nhưng vẫn mang lại nguồn lợi nhuận tương đối lớn và ổn định.
Trong bối cảnh quốc tế hóa và sự gia tăng thương mại toàn cầu, dịch vụ giao nhận vận tải phát triển cũng sẽ góp phần đẩy mạnh hơn nữa lượng hàng hóa XNK của Việt Nam, đem lại nguồn ngoại tệ cho quốc gia; đồng thời tạo nên vòng tuần hoàn trong thương mại hàng hóa, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đƣờng biển 2. Khái niệm năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu Theo khoản 9 Điều 3 Luật Thương mại 2005: "Cung ứng dịch vụ là hoạt động thương mại, theo đó một bên có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho một bên khác và nhận thanh toán; bên sử dụng dịch vụ có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứng dịch vụ và sử dụng dịch vụ theo thỏa thuận. Về bản chất, dịch vụ cũng là sản phẩm được tạo ra để thỏa mãn nhu cầu của con người.
Chỉ có điều, dịch vụ là sản phẩm hàng hóa vô hình, người sử dụng không sở hữu dịch vụ mà chỉ được hưởng những tiện ích từ dịch vụ mang lại." Năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận là khả năng cung cấp các dịch vụ giao nhận như giao nhận đường biển, giao nhận đường hàng không, dịch vụ logistics, giao nhận nội địa, đại lý tàu biển, tổng đại lý bán cước, đại lý bán vé máy bay,. để đáp ứng các nhu cầu của khách hàng; là sự tích hợp khả năng và nguồn lực có sẵn của DN về dịch vụ giao nhận nhằm mang lại cho khách hàng sự cần thiết, đồng thời đạt được các mục tiêu của DN.