ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÕ THỊ HỒNG LAN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN GIA NHẬP WTO LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI HÀ NỘI - 2009 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÕ THỊ HỒNG LAN NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN GIA NHẬP WTO Chuyên ngành: Kinh tế Thế giới và Quan hệ Kinh tế Quốc tế Mã số: LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. VŨ ĐỨC THANH HÀ NỘI - 2009 MỤC LỤC Số TT Nội dung Trang 1 MỤC LỤC 2 DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN 1 3 DANH MỤC BẢNG BIỂU TRONG LUẬN VĂN 3 4 PHẦN MỞ ĐẦU 4 5 Chƣơng 1: NĂNG LỰC CẠNH TRANH XUẤT KHẨU THUỶ 10 SẢN VIỆT NAM: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6 1. Các khái niệm và nhân tố ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh 10 7 1. Khái niệm về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh 10 8 1. Các cấp độ cạnh tranh 13 9 1. Các phương thức cạnh tranh chủ yếu 23 10 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh 25 11 1. Một số tiêu chí và phƣơng pháp đánh giá năng lực cạnh 30 tranh của sản phẩm 12 1. Các phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh của sản phẩm 30 13 1. Các chỉ tiêu đo lường năng lực cạnh tranh của sản phẩm 31 14 1. Kinh nghiệm quốc tế trong phát triển ngành xuất khẩu thuỷ 33 sản và nâng cao năng lực cạnh tranh cho thuỷ sản xuất khẩu 20 1 1. 22 Tìn 1 h 6 hình 1 7 phát triển 1 ngà 8 nh 1 xuất 9 khẩ u thuỷ sản và 2. Những điều kiện cơ bản cho sự phát triển của ngành thuỷ sản 33 nâng cao xuất khẩu năng lực 2. Tình hình phát triển ngành thuỷ sản Việt Nam 37 cạnh tranh 2. Tình hình xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam trong những năm qua 40 cho thuỷ 2. Phân tích năng lực cạnh tranh của hàng thuỷ sản xuất khẩu sản xuất Việt Nam trong thời gian qua 40 khẩu ở một 40 số quốc gia 1. Bài 43 học kinh nghiệm cho 46 Việt Nam 49 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT NAM 2. Tổng quan về ngành thuỷ sản 38 2 2. Do 2 anh 4 40 thu 2 của 5 41 hàn 42 g 2 thu 6 43 ỷ 2 44 sản 7 xuấ 45 t khẩ 2 u 8 qua các 2 nă 9 m 2. 0 Thị phầ 3 n 1 của 3 hàn 2 g thu 3 ỷ 3 sản xuấ t 3 khẩ 4 u Việ t Na m 3 5 2. Nă 3 ng 6 lực cạn 3 h 7 tra nh về giá bán 2. Những điểm mạnh về năng lực cạnh tranh hàng thuỷ sản Việt Nam sản phẩm 2. Những hạn chế của năng lực cạnh tranh hàng thuỷ sản Việt Nam 49 2. Nguyên nhân của những hạn chế của năng lực cạnh tranh hàng 51 lực cạnh thuỷ sản xuất khẩu Việt Nam 59 tranh về Chƣơng 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO 64 chất lượng NĂNG LỰC CẠNH TRANH XUẤT KHẨU THUỶ SẢN VIỆT 67 sản phẩm NAM TRONG ĐIỀU KIỆN GIA NHẬP WTO và an toàn 3. Các nhân tố tác động và định hƣớng nâng cao năng lực cạnh 69 vệ sinh tranh của thuỷ sản xuất khẩu Việt Nam 70 thuỷ sản 3. Các nhân tố quốc tế 2. Các nhân tố trong nước 70 lực cạnh 3. Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của thuỷ sản xuất 73 tranh về khẩu Việt Nam trong những năm tới 75 kiểu dáng 3. Các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh 79 mẫu mã và của thuỷ sản xuất khẩu Việt Nam trong điều kiện gia nhập WTO sự khác biệt 3. Các giải pháp từ phía nhà nước 84 của sản phẩm 3. Các giải pháp từ phía doanh nghiệp 2. Giải pháp từ phía Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản lực cạnh KẾT LUẬN tranh về 84 thương hiệu DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 2. Đánh PHỤ LỤC 84 giá chung về năng 89 lực cạnh 92 tranh của thuỷ sản xuất 94 khẩu Việt Nam 94 2. Đánh giá tác động 98 của WTO đối với xuất khẩu 104 thủy sản của Việt Nam 108 110 106 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ASEAN Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á CFA Hiệp hội những người nuôi cá nheo Hoa Kỳ CNH-HĐH Công nghiệp hoá –Hiện đại hoá COC Quy tắc thực hành nuôi có trách nhiệm DOC Bộ Thương mại Mỹ EU Liên minh Châu Âu FDA Cơ quan kiểm soát Y tế và Thực phẩm Hoa Kỳ FAO Tổ chức Lương – Nông thế giới GNP Tổng sản phẩm quốc dân GAP Thực hành nuôi tốt GATT Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại GMP Hệ thống thực hành sản xuất tốt GCI Chỉ số năng lực cạnh tranh tăng trưởng GSP Chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập HACCP Phân tích nguy cơ và kiểm soát các khâu trọng yếu IMF Quỹ Tiền tệ Quốc tế ISO Tổ chức Quốc tế về tiêu chuẩn hóa MFN Quy chế tối huệ quốc (Nguyên tắc tối huệ quốc) Nafiqaved Cục Quản lý chất lượng an toàn vệ sinh và thú y thuỷ sản VN OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế RCA Chỉ số phản ánh lợi thế cạnh tranh SPS Hàng rào an toàn vệ sinh thực phẩm SSA Liên minh các nhà nuôi tôm ở miền nam nước Mỹ TBT Hàng rào kỹ thuật đối với thương mại WTO Tổ chức thương mại thế giới 1 USITC Uỷ ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ USD Đồng đô la Mỹ VASEP Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam WB Ngân hàng Thế giới 2 DANH MỤC BẢNG, BIỂU TRONG LUẬN VĂN Trang Bảng 1 Các chỉ tiêu của ngành thuỷ sản Việt Nam từ năm 2001 - 45 2007 Bảng 2 Kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản qua các năm 47 Bảng 3 Các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam năm 2007 52 Bảng 4 Sản lượng tôm nhập khẩu vào nước Mỹ từ năm 2003-2008 58 Bảng 5 Sản lượng tôm nhập khẩu vào nước Đức từ năm 2003-2008 59 Bảng 6 Giá tôm sú (nguyên con đông lạnh) tại thị trường Nhật, 60 ngày 17/9/2008 Bảng 7 Giá tôm sú (nguyên con đông lạnh) tại thị trường New 61 York, ngày 12/9 và ngày 19/9/2008 Bảng 8 Tình hình cảnh báo tại thị trường EU 67 Bảng 9 Tình hình cảnh báo tại thị trường Mỹ 67 Bảng 10 Dự kiến nhu cầu thuỷ sản thực phẩm thế giới năm 2010 88 của FAO DANH MỤC ĐỒ THỊ TRONG LUẬN VĂN Trang Đồ thị 1 Biểu đồ kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản qua các năm 49 Đồ thị 2 Cơ cấu thị trường xuất khẩu thuỷ sản chính của Việt Nam 56 năm 2007 Đồ thị 3 Các nước xuất khẩu tôm chủ yếu vào thị trường Anh năm 57 2008 3 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, thuỷ sản luôn là một trong những ngành có kim ngạch xuất khẩu cao nhất trong cả nước với tốc độ tăng trưởng trung bình gần 20% mỗi năm. Năm 2005, kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản đạt 2,74 tỷ USD, năm 2006 kim ngạch thuỷ sản đạt 3,2 tỷ USD, vượt 400 triệu USD so với kế hoạch năm. Từ sau khi gia nhập tổ chức WTO năm 2006, ngành Thuỷ sản Việt Nam lại tiếp tục có những cơ hội to lớn để phát triển. Đến năm 2007, thị trường xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam đã mở rộng ra trên 105 nước và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản, EU, Hàn Quốc, Trung Quốc, kim ngạch xuất khẩu năm 2007 đạt khoảng 3,8 tỷ USD. Năm 2008 kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 4,5 tỷ USD, vượt 10,7% so với kế hoạch năm. Xuất khẩu thuỷ sản đã tạo điều kiện quan trọng thúc đẩy các ngành khai thác, nuôi trồng và chế biến thuỷ sản phát triển, tạo điều kiện giải quyết việc làm cho nhiều lao động dôi dư, cải thiện đời sống người dân, góp phần chuyển dịch cơ cấu ngành thuỷ sản, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Tuy nhiên quá trình đó cũng kéo theo những thách thức không nhỏ cho ngành. Những thách thức đó là các cam kết, những chính sách bảo hộ mới của các nước nhập khẩu và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các nước xuất khẩu thuỷ sản, đòi hỏi những nước đang phát triển như Việt Nam nói chung và ngành thuỷ sản Việt Nam nói riêng phải có những giải pháp để vượt qua, tiếp tục đóng góp hiệu quả vào quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế, mà một trong những giải pháp quan trọng đó là nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá xuất khẩu. 4 Đó chính là lý do tôi chọn đề tài: “Nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam trong điều kiện gia nhập WTO”. Tình hình nghiên cứu Cho đến nay, đã có rất nhiều bài viết, những công trình, bài nghiên cứu, những cuốn sách của các tác giả về nâng cao năng lực cạnh tranh. Có thể nêu ở đây một số công trình/đề tài tiêu biểu: * Những nghiên cứu chung: - Bộ Kế hoạch và Đầu tư: “Khả năng cạnh tranh của nền kinh tế - một số sản phẩm và dịch vụ có khả năng cạnh tranh” – Báo cáo tháng 4-2002. - Bộ Tài chính: “Những điều cần biết về năng lực cạnh tranh của một số hàng hoá dịch vụ khi Hiệp định Thương mại Việt Mỹ có hiệu lực” – NXB Tài chính, tháng 7 năm 2002. Võ Văn Đức: “Phát huy lợi thế so sánh để đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam trong điều kiện hiện nay” – NXBCTQG – 2004. - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Khoa Kinh tế Chính trị): “Nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế nước ta trong quá trình hội nhập của khu vực và quốc tế”. Đề tài KH cấp Bộ - QĐ số 11/QĐ-QLKH tháng 6/2000- tháng 6/2001. Chủ nhiệm GS. - Micheal – Porter: “Chiến lược cạnh tranh” – NXB KHKT Hà Nội 1996 - Trần Sửu: “Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện toàn cầu hoá” – NXB Lao động Xã hội, Hà Nội. Đây là những công trình, đề tài nghiên cứu chung về Năng lực cạnh tranh, giúp người đọc hiểu rõ hơn về cơ sở lý luận và thực tiễn của nâng cao năng lực cạnh tranh, những vấn đề có liên quan đến năng lực cạnh tranh, từ đó có thể vận dụng vào phân tích năng lực cạnh tranh của một ngành cụ thể trong những điều kiện nhất định.
Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Trong Điều Kiện Gia Nhập WTO
Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu thủy sản việt nam trong điều kiện gia nhập wto, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải
Trường đại học
Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà NộiChuyên ngành
Kinh Tế Đối NgoạiNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Thạc SỹPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Võ Thị Hồng Lan
Người hướng dẫn: TS. Vũ Đức Thanh
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành: Kinh Tế Đối Ngoại
Đề tài: Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Xuất Khẩu Thuỷ Sản Việt Nam Trong Điều Kiện Gia Nhập WTO
Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
Năm xuất bản: 2009
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ