Luận văn thạc sĩ về chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An, đề xuất giải pháp phát triển bền vững và hiệu quả.

• Tác giả: Trần Nhân Nghĩa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH CHÍNH SÁCH
• 1.1. Bối cảnh chính sách
• 1.2. Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Khung phân tích
• 1.5.1. Các yếu tố sẵn có của địa phương
• 1.5.2. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương
• 1.5.3. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp
• 1.6. Cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: BỐI CẢNH KINH TẾ LONG AN GIAI ĐOẠN 2001 – 2012
• 2.1. Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế
• 2.1.1. Tổng sản phẩm quốc nội và thu nhập bình quân đầu người
• 2.1.1.1. Tổng sản phẩm quốc nội
• 2.1.1.2. GDP bình quân đầu người
• 2.1.2. Cơ cấu kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TỈNH LONG AN
• 3.1. Các yếu tố lợi thế sẵn có của địa phương
• 3.1.1. Tài nguyên tự nhiên
• 3.1.2. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 3.1.3. Quy mô địa phương
• 3.2. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương
• 3.2.1. Hạ tầng xã hội
• 3.2.2. Hạ tầng kỹ thuật
• 3.2.3. Chính sách kinh tế địa phương
• 3.3. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp
• 3.3.1. Môi trường kinh doanh
• 3.3.2. Trình độ phát triển cụm ngành
• 3.3.3. Hoạt động và chiến lược của doanh nghiệp
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 4.1. Đánh giá năng lực cạnh tranh tỉnh Long An
• 4.1.1. Định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 4.1.2. Hạ tầng kỹ thuật
• 4.1.3. Hệ thống giáo dục và đào tạo
• 4.1.4. Cụm ngành gạo
• 4.2. Gợi ý chính sách để nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An
• 4.2.1. Cải thiện hệ thống giao thông
• 4.2.2. Đầu tư vào hệ thống điện và nước
• 4.2.3. Cải thiện hệ thống giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực
• 4.2.4. Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 4.2.5. Phát triển cụm ngành
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Tỉnh Long An, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của tỉnh vẫn còn hạn chế so với các tỉnh lân cận. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh là một nhiệm vụ cấp bách để thúc đẩy sự phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm kinh tế và vị trí địa lý của Long An

Long An có vị trí địa lý chiến lược, tiếp giáp với TP.HCM, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế. Tuy nhiên, tỉnh vẫn chưa tận dụng tốt lợi thế này.

1.2. Tình hình phát triển kinh tế giai đoạn 2000 2012

Giai đoạn 2000-2012, Long An có tốc độ tăng trưởng GDP thấp hơn so với các tỉnh lân cận, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện năng lực cạnh tranh.

II. Thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Long An đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Các vấn đề như hạ tầng giao thông yếu kém, chất lượng nguồn nhân lực thấp và chính sách phát triển chưa đồng bộ là những rào cản lớn.

2.1. Hệ thống hạ tầng giao thông chưa phát triển

Hệ thống giao thông của Long An còn yếu kém, không đồng bộ, gây khó khăn cho việc vận chuyển hàng hóa và thu hút đầu tư.

2.2. Chất lượng nguồn nhân lực thấp

Chất lượng lao động tại Long An chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

III. Phương pháp cải thiện năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, Long An cần áp dụng các phương pháp cải thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển các ngành công nghiệp chủ lực.

3.1. Đầu tư vào hạ tầng giao thông

Cần tập trung đầu tư nâng cấp và xây mới các tuyến đường giao thông để phục vụ cho phát triển nông nghiệp và công nghiệp.

3.2. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề để cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện năng lực cạnh tranh có thể mang lại nhiều lợi ích cho tỉnh Long An, từ việc thu hút đầu tư đến tăng trưởng kinh tế bền vững.

4.1. Kết quả từ các chính sách phát triển

Các chính sách phát triển đã được triển khai và cho thấy hiệu quả tích cực trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.

4.2. Các mô hình thành công trong phát triển kinh tế

Một số mô hình phát triển kinh tế thành công tại Long An có thể được nhân rộng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho Long An

Nâng cao năng lực cạnh tranh là một quá trình liên tục và cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Long An cần có những chiến lược rõ ràng để phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc cải thiện hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tỉnh lân cận

Hợp tác với các tỉnh lân cận để chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh chung của vùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2012, tổng sản phẩm nội địa theo giá thực tế của tỉnh Long An ước đạt 53,272 tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa bình quân giai đoạn 2000 – 2012 đạt 10.62%/năm. Mặc dù sở hữu vị trí chiến lược tiếp giáp Thành phố Hồ Chí Minh và thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, bức tranh tăng trưởng kinh tế của Long An trong giai đoạn 2006 – 2010 chỉ đạt bình quân 11.9%/năm, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 13.0%/năm của các tỉnh lân cận như Bình Dương hay Đồng Nai. Năng suất lao động năm 2010 của tỉnh chỉ đạt 15.35 triệu đồng/lao động/năm, xếp vị trí thấp thứ hai trong khu vực phụ cận.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện các nhân tố cốt lõi quyết định lợi thế cạnh tranh địa phương, đồng thời phân tích những rào cản cản trở sự bứt phá kinh tế của tỉnh. Mục tiêu cụ thể nhằm trả lời hai câu hỏi lớn: đâu là các yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh của Long An và những giải pháp chính sách công nào cần được ban hành để nâng cao vị thế kinh tế của địa phương.

Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn tỉnh Long An trong mối tương quan so sánh với 5 tỉnh lân cận Thành phố Hồ Chí Minh gồm Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Tiền Giang và Bà Rịa – Vũng Tàu trong khung thời gian từ năm 2000 đến năm 2012. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để tái định hình chính sách đầu tư công, giải quyết tình trạng 90.3% lực lượng lao động chưa qua đào tạo kỹ thuật và hỗ trợ thực hiện mục tiêu chuyển dịch cơ cấu với tỷ trọng khu vực công nghiệp – xây dựng đạt 41% vào năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung phân tích năng lực cạnh tranh địa phương của Giáo sư Michael E. Porter, được Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh kinh tế cấp tỉnh tại Việt Nam. Khung phân tích đặt năng suất lao động vào vị trí trung tâm nhằm đo lường năng lực cạnh tranh thực chất, được chi phối bởi ba nhóm nhân tố: các yếu tố lợi thế sẵn có của địa phương, năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương và năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp Mô hình Kim cương để phân tích chuyên sâu mức độ phát triển của các cụm ngành kinh tế trọng điểm. Mô hình này đánh giá sự tương tác giữa bốn nhóm yếu tố: điều kiện các nhân tố đầu vào, điều kiện cầu nội địa, sự hiện diện của các ngành công nghiệp hỗ trợ và cấu trúc cạnh tranh doanh nghiệp. Hệ thống khái niệm chính được làm rõ bao gồm năng suất lao động tổng hợp, hiệu ứng nội ngành, hiệu ứng chuyển dịch lao động tĩnh và động, cụm ngành công nghiệp và chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích số liệu thống kê kinh tế vi mô và vĩ mô. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ Niên giám Thống kê tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2012, báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước, quy hoạch tổng thể phát triển giao thông vận tải và báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của VCCI.

Đối với dữ liệu chuyên sâu cấp vi mô, nghiên cứu khai thác cơ sở dữ liệu Tổng điều tra cơ sở kinh tế, hành chính, sự nghiệp năm 2012 của Cục Thống kê tỉnh Long An với cỡ mẫu toàn bộ gồm 3,279 doanh nghiệp trên địa bàn, kết hợp khảo sát tập trung 92 doanh nghiệp chế biến lúa gạo và 93 doanh nghiệp may gia công. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với khối doanh nghiệp chính thức giúp phản ánh chính xác thực trạng sức khỏe tài chính, đòn bẩy nợ và năng suất lao động. Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật phân rễ nguồn gốc tăng trưởng năng suất lao động để bóc tách rõ ràng giữa hiệu ứng nội ngành và hiệu ứng chuyển dịch liên ngành. Timeline xử lý dữ liệu kéo dài từ năm 2000 đến 2012, kết hợp phỏng vấn sâu lãnh đạo Sở Công Thương, Sở Giao thông Vận tải và Cục Thống kê tỉnh Long An vào năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu làm sáng tỏ bốn phát hiện cốt lõi về thực trạng năng lực cạnh tranh của tỉnh Long An:

Thứ nhất, năng suất lao động phân hóa sâu sắc và quá trình chuyển dịch cơ cấu nội tại diễn ra thiếu đồng đều. Năm 2012, năng suất lao động khu vực công nghiệp – xây dựng đạt 28.5 triệu đồng/lao động/năm, cao gấp 2.85 lần so với khu vực nông – lâm – thủy sản (10.0 triệu đồng/lao động/năm). Tốc độ tăng năng suất khu vực công nghiệp đạt bình quân 17.69%/năm trong giai đoạn 2007 – 2012, trong khi khu vực nông nghiệp chỉ tăng khiêm tốn 4.15%/năm.

Thứ hai, chất lượng nguồn nhân lực yếu kém tạo thành rào cản ngăn chặn sự dịch chuyển lao động. Năm 2012, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật của tỉnh chiếm tới 90.3%, trong đó lao động nông nghiệp chiếm tới 51.0% tổng số lao động chưa qua đào tạo toàn tỉnh. Khối doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài đóng góp tới 68.6% giá trị sản xuất công nghiệp giai đoạn 2006 – 2010 nhưng chỉ chiếm 18.9% trong cơ cấu tổng sản phẩm nội địa do chủ yếu gia công thâm dụng lao động phổ thông.

Thứ ba, cơ sở hạ tầng kỹ thuật là điểm nghẽn nghiêm trọng nhất kìm hãm lợi thế vị trí địa lý. Đến năm 2011, tỷ lệ đường bộ được rải nhựa của Long An chỉ đạt 22.11%, thua xa mức 83.86% của Bình Dương và 64.00% của Đồng Nai. Số giờ cắt điện trung bình lên tới 10.96 giờ/tháng, cao hơn nhiều so với mức 4.00 giờ/tháng của Bình Dương. Trong số 23 khu công nghiệp được cấp chứng nhận đầu tư với 6,806 ha, tỷ lệ lấp đầy thực tế chỉ đạt 24.3%.

Thứ tư, cụm ngành lúa gạo sở hữu quy mô lớn nhưng thiếu chiều sâu công nghệ và liên kết chuỗi. Dù đạt kim ngạch xuất khẩu 267.52 triệu USD năm 2011 (chiếm 7.3% thị phần xuất khẩu cả nước), nhưng trong số 92 doanh nghiệp chế biến lúa gạo, tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên tổng tài sản chỉ đạt 2.4%, phản ánh sự thiếu hụt các ngành công nghiệp hỗ trợ tạo giống, bảo quản sau thu hoạch và logistics hiện đại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến năng lực cạnh tranh của Long An chưa tương xứng với tiềm năng xuất phát từ việc gia tăng năng suất chủ yếu dựa vào hiệu ứng nội ngành, tức sự tự nâng cấp kỹ thuật của từng khu vực riêng lẻ. Đóng góp từ hiệu ứng chuyển dịch lao động tĩnh và động giữa khu vực nông nghiệp sang công nghiệp gần như bằng không do khoảng trống kỹ năng của người lao động.

Khi so sánh với các nghiên cứu kinh tế vùng tại Đông Nam Bộ, Long An có diện tích tự nhiên rộng lớn đạt 4,492 km2 (chiếm 18.95% diện tích vùng phụ cận Thành phố Hồ Chí Minh) nhưng chỉ đóng góp 4.33% tổng sản phẩm toàn vùng. Những phát hiện này có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ phân rễ nguồn gốc năng suất lao động (Shift-Share Analysis) nhằm thể hiện sự tương phản giữa hiệu ứng nội ngành và chuyển dịch lao động, kết hợp cùng bảng ma trận đối chiếu chỉ số hạ tầng kỹ thuật giữa 6 tỉnh vùng kinh tế phụ cận.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao toàn diện năng lực cạnh tranh của tỉnh Long An, bốn nhóm giải pháp chính sách trọng tâm cần được triển khai:

Thứ nhất, tái cơ cấu và tập trung nguồn vốn đầu tư hạ tầng giao thông kết nối liên vùng. Ủy ban nhân dân tỉnh Long An cùng Sở Giao thông Vận tải cần tập trung nguồn lực thực hiện nâng cấp, mở rộng các tuyến đường huyết mạch gồm Quốc lộ 62, Quốc lộ 50, Tỉnh lộ ĐT822, ĐT823 và ĐT825 thay vì phân bổ dàn trải. Mục tiêu nâng tỷ lệ đường rải nhựa từ 22.11% lên trên 50% vào năm 2018, bảo đảm kết nối thông suốt từ vùng nguyên liệu nông sản Đồng Tháp Mười đến các khu công nghiệp tại Bến Lức, Đức Hòa.

Thứ hai, hiện đại hóa hệ thống lưới điện truyền tải và cấp nước sạch công nghiệp. Công ty Điện lực Long An phối hợp với các cơ quan chuyên môn điều chỉnh quy hoạch, đầu tư bổ sung các trạm 110kV tại khu vực Đồng Tháp Mười để phục vụ cơ giới hóa sản xuất và chế biến nông sản. Phấn đấu giảm số giờ cắt điện từ 10.96 giờ/tháng xuống dưới 4.00 giờ/tháng và nâng công suất hệ thống cấp nước vượt mức 37,200 m3/ngày đêm hiện tại trong giai đoạn 2014 – 2020.

Thứ ba, đột phá nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp theo nhu cầu thị trường. Sở Lao động – Thương binh và Xã hội chủ trì đẩy mạnh xã hội hóa dạy nghề, khuyến khích các doanh nghiệp trong 16 khu công nghiệp tham gia biên soạn giáo trình và bao tiêu nhân lực. Target metric hướng đến giảm tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo từ 90.3% xuống dưới 65% vào năm 2020, nâng điểm số chỉ tiêu đào tạo lao động trong PCI vượt mức 6.0 điểm.

Thứ tư, nâng cấp chuỗi giá trị và hoàn thiện cụm ngành lúa gạo xuất khẩu. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Sở Công Thương triển khai hiệu quả Nghị định 109/2010/NĐ-CP và Nghị định 42/2012/NĐ-CP, mở rộng vùng nguyên liệu cánh đồng mẫu lớn đạt quy mô 40,000 ha tại 4 huyện trọng điểm. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dây chuyền đánh bóng, sấy lúa tự động nhằm nâng tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của ngành chế biến gạo từ 8.4% lên trên 15% trong giai đoạn 2013 – 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các cơ quan hoạch định chính sách công và quản lý nhà nước cấp tỉnh bao gồm Ủy ban nhân dân, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương. Nghiên cứu cung cấp khung đánh giá thực chứng để điều chỉnh quy hoạch kinh tế – xã hội, tối ưu hóa ngân sách chi đầu tư phát triển (vốn chỉ chiếm 32.3% tổng chi) và tái cấu trúc mạng lưới khu công nghiệp hiệu quả.

Thứ hai, các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và phát triển đô thị. Báo cáo phân tích chi tiết dữ liệu về thực trạng lấp đầy 43.1% tại 16 khu công nghiệp hoạt động và tình hình phụ tải lưới điện, giúp nhà đầu tư định vị chính xác địa bàn rót vốn chiến lược tại các huyện trọng điểm như Cần Giuộc, Bến Lức, Đức Hòa.

Thứ ba, lãnh đạo các doanh nghiệp chế biến nông sản và xuất nhập khẩu. Nghiên cứu mang lại bức tranh toàn cảnh về chuỗi giá trị lúa gạo, cung cấp thông tin về 40,000 ha cánh đồng mẫu lớn và 92 đơn vị chế biến để doanh nghiệp tối ưu hóa mạng lưới cung ứng và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Thứ tư, các chuyên gia nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học ngành Chính sách công và Kinh tế phát triển. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về việc ứng dụng khung phân tích Porter và phương pháp phân rễ năng suất lao động trong đánh giá kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Long An có vị trí địa lý thuận lợi nhưng năng suất lao động lại thấp hơn các tỉnh lân cận?

Long An gặp điểm nghẽn nghiêm trọng về hạ tầng khi tỷ lệ đường nhựa hóa chỉ đạt 22.11% và chất lượng nguồn nhân lực thấp với 90.3% lao động chưa qua đào tạo. Điều này cản trở dòng dịch chuyển lao động từ nông nghiệp có năng suất 10.0 triệu đồng sang khu vực công nghiệp có năng suất 28.5 triệu đồng.

Đâu là nguồn gốc chính thúc đẩy tăng trưởng năng suất của tỉnh giai đoạn 2007 – 2012?

Phân tích kinh tế lượng chỉ ra tăng trưởng năng suất chủ yếu đến từ hiệu ứng nội ngành nhờ cải tiến kỹ thuật nội bộ của từng lĩnh vực. Hiệu ứng chuyển dịch lao động liên ngành hầu như không phát huy tác dụng do sự thiếu hụt kỹ năng chuyên môn của lực lượng lao động nông thôn.

Cụm ngành lúa gạo của tỉnh Long An đang đối mặt với những hạn chế căn bản nào?

Dù đạt doanh thu 1,497 tỷ đồng từ 92 doanh nghiệp chế biến, cụm ngành lúa gạo chủ yếu gồm các cơ sở nhỏ lẻ, sử dụng tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu cao ở mức 2.45 lần. Các hoạt động nghiên cứu tạo giống, hệ thống kho chứa đạt chuẩn và thương hiệu quốc tế còn rất yếu.

Hiệu quả thu hút đầu tư và phát triển các khu công nghiệp tại Long An đạt mức nào?

Tính đến năm 2013, tỉnh quy hoạch 28 khu công nghiệp nhưng 23 khu được cấp phép chỉ đạt tỷ lệ lấp đầy 24.3%. Tình trạng mất điện bình quân 10.96 giờ/tháng và giao thông kết nối kém khiến quỹ đất công nghiệp chưa phát huy tối đa hiệu quả khai thác.

Các cơ sở pháp lý nào hỗ trợ mạnh mẽ cho việc nâng cấp cụm ngành nông nghiệp địa phương?

Nghị định 109/2010/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo, Nghị định 42/2012/NĐ-CP về quản lý đất lúa kết hợp cùng Quyết định 80/2002/QĐ-TTg và Nghị quyết 63/NQ-CP tạo hành lang pháp lý quan trọng thúc đẩy cơ giới hóa và liên kết bao tiêu nông sản bền vững.

Kết luận

• Năng lực cạnh tranh của Long An phụ thuộc trực tiếp vào năng suất lao động công nghiệp đạt 28.5 triệu đồng/người/năm, vượt trội so với khu vực nông nghiệp.
• Hệ thống hạ tầng kỹ thuật với tỷ lệ nhựa hóa đường bộ 22.11% và lưới điện thiếu ổn định là hai rào cản vật chất lớn nhất kìm hãm tăng trưởng.
• Tỷ lệ 90.3% lao động chưa qua đào tạo kỹ thuật tạo thành nút thắt cản trở quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại hóa.
• Cụm ngành lúa gạo sở hữu tiềm năng lớn từ 40,000 ha cánh đồng mẫu lớn nhưng cần hoàn thiện khâu liên kết chuỗi và chế biến sâu.
• Chính sách đầu tư công cần chuyển hướng từ phát triển công nghiệp dàn trải sang ưu tiên nâng cấp các trục giao thông huyết mạch và hạ tầng kỹ thuật chuyên ngành.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn là bản địa hóa thành công khung phân tích năng lực cạnh tranh Porter kết hợp phân tích vi mô 3,279 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Long An. Trong giai đoạn 2013 – 2015, tỉnh cần ưu tiên tháo gỡ nút thắt giao thông và điện lực; giai đoạn 2016 – 2020 đẩy mạnh đào tạo nghề kỹ thuật và hoàn thiện cụm ngành. Các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và nhà nghiên cứu kinh tế hãy khai thác ngay các phát hiện thực chứng từ công trình này để thiết lập các giải pháp phát triển kinh tế địa phương bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 giới thiệu vấn đề nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và khung phân tích. Chương 2 trình bày khái quát tình hình kinh tế tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2012. Chương 3 phân tích NLCT tỉnh Long An theo khung phân tích của M. Chương 4 đưa ra kết luận và khuyến nghị chính sách dựa trên những phân tích ở Chương 3.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƯƠNG 2. BỐI CẢNH KINH TẾ LONG AN GIAI ĐOẠN 2001 – 2012 2.1 Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế 2.1 Tổng sản phẩm quốc nội và thu nhập bình quân đầu người 2.1 Tổng sản phẩm quốc nội Theo Hình 2.1, năm 2012, GDP theo giá so sánh của Long An ước đạt 15,809 tỷ đồng, giá thực tế là 53,272 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2000 – 2012 đạt 10.62%/năm, giai đoạn sau cao hơn giai đoạn trước, tuy nhiên sự tăng trưởng này không đều và kém ổn định.1: GDP Long An giai đoạn 2000 – 2012 18,000 16 15,809 16,000 14 14,322 14,000 12,774 12 12,000 11,343 10,543 10 10,000 9,246 8,149 8 8,000 7,334 6,623 5,525 6,045 6 6,000 4,709 5,020 4,000 4 2,000 2 0 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 GDP giá so sánh (tỷ đồng) Tốc độ tăng GDP (%) (ước) Nguồn: CTK Long An, Niên giám thống kê (NGTK) tỉnh Long An năm 2011, 2012 So với các tỉnh lân cận TP.HCM (trừ Bà Rịa – Vũng Tàu), Long An có tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2006 – 2010 thấp nhất, chỉ đạt 11.9%/năm trong khi tốc độ tăng trưởng bình quân của các tỉnh còn lại là 13. Không những thế, GDP của Long An cũng thua xa các tỉnh này (Xem Phụ lục 1 và 2).

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 GDP bình quân đầu người Theo Hình 2.2, giai đoạn 2000 – 2012, GDP bình quân đầu người Long An đã tăng hơn 8 lần. Tuy nhiên, tăng trưởng GDP/người trong giai đoạn này luôn thấp hơn tăng trưởng GDP cùng kỳ. Cụ thể, tốc độ tăng trưởng GDP/người trung bình chỉ đạt 9.8%/năm nhưng tốc độ tăng trưởng GDP đạt tới 10.2: GDP bình quân đầu người tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2012 40.0 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 (ước) GDP/người theo giá thực tế (triệu đồng) Tốc độ tăng GDP/người (%) Tốc độ tăng GDP (%) Nguồn: CTK Long An, NGTK tỉnh Long An năm 2011, 2012 Với xuất phát điểm thấp, năm 2009 GDP/người của Long An mới đuổi kịp bình quân cả nước và bắt đầu vươn lên từ năm 2010. GDP/người của Tỉnh luôn ở vị trí thấp nhất so với các tỉnh lân cận TP.HCM (trừ Tiền Giang), với xu hướng nới rộng khoảng chênh lệch về giá trị tuyệt đối, đặc biệt là với Bình Dương (chênh lệch tăng từ 5.0 triệu đồng/người/năm giai đoạn 2006 – 2010).

Tuy nhiên, về giá trị tương đối thì khoảng cách này đang được thu hẹp (Xem Phụ lục 3). Nhìn chung giai đoạn 2000 – 2012, GDP và GDP/người của Long An dần vượt qua số liệu bình quân cả nước. Tuy nhiên, so với các tỉnh lân cận TP.HCM có điều kiện tương tự thì Long An vẫn còn nhiều thua kém và chưa phát huy hết những lợi thế sẵn có của mình. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Cơ cấu kiinh tế 2.1 Cơ cấu kinh tế theoo ngành kinh tế Cơ cấu theo ng gành kinh tế của Long An A đã và đanng chuyển dịịch theo hướ ớng công nghhiệp hóa tuyy nhiên quá trrình này diễn ra khá chậậm.

Cơ cấu GDP G khu vự ực Nông nghiệp – Công nghiệp n – Dịcch vụ năm 2000 2 lần lượt là 48.3: Cơ cấu kin nh tế theo nggành kinh tếế Long An (%) K 1 KV KV 2 KV 3 29.5 2000 2007 20122 (ước) N Nguồn: CTK Long L An, NGTK K Long An năm m 2010 Theeo Bảng 2.1 1, đến năm 2012 2 tỷ trọnng 3 khu vự ực trong nềnn kinh tế tỉnh Long An khá cân bằnng, tuy nhiên n khu vực Nôông – lâm – ngư nghiệp (KV1) có tốốc độ tăng trrưởng rất thấấp so với khuu vực Công nghiệp – Xây dựng (KV V2) và khu vực Thươngg mại – Dịcch vụ (KV3)).4% KV1 trong khi ngành công nônng nghiệp ch c nghiệp chế biến là ngành có đóng đ góp lớnn nhất trong việc v tăng tỷ trọng và đẩyy nhanh tốc độ đ tăng trưở ởng của KV22. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Cơ cấu kinh tế theo ngành kinh tế tỉnh Long An Tốc độ tăng (giá so sánh, %) Tỷ trọng (giá thực tế, %) Ngành kinh tế 2007 - 2012 2000 - 2012 2012 ước KV1 4.5 Ngành nông nghiệp 9.4 Ngành công nghiệp chế biến 15.1 Nguồn: CTK Long An, tính toán từ NGTK tỉnh Long An năm 2011 và số ước năm 2012 2.2 Cơ cấu theo thành phần kinh tế Cơ cấu GDP theo thành phần kinh tế tỉnh Long An trong giai đoạn 2000 – 2011 đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ trọng của khu vực kinh tế nhà nước và dân doanh đang giảm dần, để lại thị phần cho khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) (Bảng 2. Tuy tỷ trọng giảm nhưng sản phẩm của khu vực kinh tế Nhà nước và dân doanh luôn tăng trong giai đoạn 2000 – 2011 với tốc độ lần lượt là 8.

Khu vực FDI có tốc độ tăng trưởng cao hơn 2 khu vực còn lại rất nhiều (20.9%/năm), tuy nhiên tỷ trọng chưa đủ lớn nên vẫn chưa đóng góp nhiều vào tăng trưởng GDP Tỉnh.2: Cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế tỉnh Long An Tốc độ tăng trưởng Tỷ trọng (giá thực tế) Thành phần kinh tế (giá so sánh) 2000 - 2011 2000 2011 ước Kinh tế nhà nước 8.0% Kinh tế dân doanh 8.0% Khu vực FDI 20.9% Nguồn: CTK Long An, tính toán từ NGTK tỉnh Long An năm 2011 2.3 Năng suất lao động Năng suất lao động trong luận văn được tính bằng cách lấy giá trị GDP của năm khảo sát chia cho số lao động có việc làm của năm đó. Theo đó, năng suất lao động toàn tỉnh Long An đã tăng từ 10.0 triệu đồng/lao động/năm trong giai đoạn 2007 – 2012. Năm 2012, năng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 suất lao động trong KV Nông nghiệp – Công nghiệp – Dịch vụ đã khử lạm phát đạt 10.0 triệu đồng/người/năm. Như vậy, KV2 là nơi có năng suất cao nhất Long An, gấp gần 3 lần so với KV1, khu vực thấp nhất.

Về tốc độ tăng trưởng năng suất, KV1 có mức tăng trưởng thấp nhất, trung bình 4.15%/năm trong giai đoạn 2007 – 2012. KV2 tăng trưởng mạnh nhất, trung bình 17.69%/năm, tăng gấp đôi trong vòng 5 năm. KV3 tăng trưởng trung bình 12.4, tăng trưởng năng suất của cả 3 khu vực chủ yếu đều đến từ sự nâng cấp chính mình của các khu vực (hiệu ứng nội ngành), ít có sự đóng góp từ việc chuyển dịch lao động từ khu vực có năng suất và tốc độ tăng trưởng năng suất thấp sang khu vực có năng suất và tốc độ tăng trưởng năng suất cao (hiệu ứng động và hiệu ứng tĩnh).4: Nguồn gốc tăng năng suất KV1, KV2, KV3 giai đoạn 2007 – 2012 (triệu đồng) 5.00 Hiệu ứng nội ngành Hiệu ứng động 1.00 Hiệu ứng tĩnh 0.46 KV1 KV2 KV3 -0.00 Nguồn: CTK Long An, Báo cáo điều tra lao động, việc làm tỉnh Long An năm 2007, 2012, Niên giám thống kê tỉnh Long An năm 2011, 2012 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Một số kết quả kinh tế trung gian 2.1 Xuất nhập khẩu Hoạt động xuất nhập khẩu của Tỉnh trong giai đoạn 2000 – 2011 tăng trưởng rất nhanh. Tỷ trọng hàng xuất đi từ khu vực FDI tăng nhanh (từ 36.6% giá trị hàng xuất khẩu năm 2000 lên 64.5% năm 2011) và từ khu vực trong nước giảm (Bảng 2.3: Xuất khẩu theo thành phần kinh tế tỉnh Long An Tốc độ tăng trưởng Tỷ trọng Xuất khẩu 2000 - 2011 2000 2011 ước 26.4% 150 triệu USD 1,978 triệu USD Trung ương 12.5% Địa phương 22.0% Đầu tư nước ngoài 33.5% Nguồn: CTK Long An, tính toán từ NGTK tỉnh Long An năm 2011 Năm 2011, tỷ trọng 5 mặt hàng xuất khẩu chính gồm dệt may; giày, dép; gạo; thủy sản; và hạt điều chiếm 63.8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Tỉnh.

Trong đó, gạo là mặt hàng có thế mạnh lớn nhất, chiếm 7.3% thị phần xuất khẩu gạo cả nước, tăng trưởng trung bình 39. Hạt điều có thị phần xuất khẩu chiếm 7.2% cả nước, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng chậm. Mặt hàng giày, dép và dệt may chiếm lần lượt 5.8% cả nước với tốc độ tăng trưởng mạnh (Hình 2. (Xem thêm Phụ lục 6) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.5: Năm mặt hàng xuất khẩu chính của Long An năm 2011 (1,000 USD) Thị phần xuất khẩu so với cả nước 9% 8% Hạt điều Gạo 7% 106,594 267,519 6% Giày, dép 373,409 5% 4% 3% Hàng dệt may 393,575 Thủy sản 2% 120,982 1% 0% -10% 0% 10% 20% 30% 40% 50% Tăng trưởng xuất khấu Nguồn: CTK Long An, Tổng cục thống kê (TCTK), NGTK Việt Nam năm 2011 2.2 Thu hút đầu tư nước ngoài Theo Hình 2.6, giai đoạn 2000 – 2010 Long An có 318 dự án FDI được cấp phép, vốn đăng ký 2,934 triệu USD nhưng vốn thực hiện chỉ đạt 971 triệu USD.

Các dự án FDI của Tỉnh hầu hết tập trung vào KV2, các ngành chiếm tỷ trọng vốn đầu tư cao nhất là gia công hàng may mặc, giày da, túi xách, lều, chế biến thực phẩm và cơ khí2. Thành phố Tân An và huyện Đức Hòa, Bến Lức, Cần Đước, Cần Giuộc là nơi thu hút được nhiều FDI nhất. Các quốc gia có đầu tư lớn vào Tỉnh đa số nằm ở châu Á: Đài Loan, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan và một số ở khu vực khác: Ireland và Úc… 2 CTK Long An (2012) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.6: Vốn FDI tại tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2010 (Triệu USD) 900 795 800 700 667 600 528 500 400 300 243 250 156 180 150 164 200 127 120 82 73 80 7540 100 8 2 45 30 54 36 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Vốn đăng ký Vốn thực hiện Nguồn: Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh Long An So với các tỉnh lân cận TP.HCM, đến hết 2011 Long An chỉ thấp hơn Bình Dương và Đồng Nai về số lượng dự án, đứng thứ tư về lượng vốn đăng ký. Nhưng thực tế thì Long An thua rất xa Bình Dương và Đồng Nai cả về số dự án lẫn vốn đăng ký.

Trong khi Bình Dương có số dự án và vốn đăng ký gấp 5 lần Long An thì Đồng Nai có số dự án chỉ hơn 2 lần nhưng vốn đăng ký lại gấp gần 6 lần. Vốn đầu tư trung bình trên một dự án tại Long An đạt 8.