Luận văn thạc sĩ nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành yến sào khánh hòa

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành yến sào khánh hòa, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Như Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Malcolm McPherson
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh ngành yến sào Khánh Hòa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.5.2. Phương pháp chọn mẫu
• 1.5.3. Phương pháp phân tích
• 1.6. Bố cục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Cơ sở lý thuyết
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỤM NGÀNH YẾN SÀO KHÁNH HÒA
• 3.1. Sản phẩm tổ chim yến Hàng ở Khánh Hòa
• 3.2. Vai trò của ngành yến sào đối với sự phát triển kinh tế và xã hội của Khánh Hòa
• 3.3. Phân tích bốn yếu tố cạnh tranh của cụm ngành yến sào Khánh Hòa theo mô hình kim cương
• 3.3.1. Các điều kiện nhân tố sản xuất
• 3.3.1.1. Tài nguyên thiên nhiên
• 3.3.1.2. Tài nguyên con người
• 3.3.1.3. Cơ sở hạ tầng vật chất
• 3.3.1.4. Cơ sở hạ tầng thông tin
• 3.3.1.5. Cơ sở hạ tầng khoa học và công nghệ
• 3.3.2. Điều kiện nhu cầu
• 3.3.2.1. Nhu cầu trong nước
• 3.3.2.2. Nhu cầu quốc tế
• 3.3.3. Bối cảnh chiến lược và sự cạnh tranh của doanh nghiệp
• 3.3.3.1. Bối cảnh chiến lược
• 3.3.3.2. Sức cạnh tranh của doanh nghiệp
• 3.3.4. Các ngành liên quan và hỗ trợ
• 3.3.5. Vai trò của chính phủ
• 3.4. Đánh giá năng lực cạnh tranh cụm ngành yến sào tỉnh Khánh Hòa
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. Khuyến nghị chính sách
• 4.2. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh ngành yến sào Khánh Hòa

Ngành yến sào Khánh Hòa đã trở thành một trong những ngành kinh tế chủ lực của tỉnh, với nhiều tiềm năng phát triển. Khánh Hòa nổi tiếng với số lượng hang yến lớn và chất lượng tổ yến cao. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành này, cần có cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nó.

1.1. Đặc điểm nổi bật của ngành yến sào Khánh Hòa

Khánh Hòa có 169 hang yến, chiếm 71,3% tổng số hang yến cả nước. Chất lượng tổ yến ở đây được đánh giá cao, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế lớn. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành yến sào còn gặp nhiều thách thức từ thị trường.

1.2. Vai trò của ngành yến sào trong phát triển kinh tế địa phương

Ngành yến sào không chỉ đóng góp vào ngân sách địa phương mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người dân. Sự phát triển của ngành này còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.

II. Thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh ngành yến sào

Mặc dù có nhiều lợi thế, ngành yến sào Khánh Hòa đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Cạnh tranh từ các sản phẩm yến ngoại và hàng giả, hàng kém chất lượng đang làm giảm uy tín của sản phẩm yến sào Khánh Hòa.

2.1. Cạnh tranh từ sản phẩm yến ngoại

Sự xuất hiện của các sản phẩm yến ngoại với giá cả cạnh tranh và chất lượng tương đương đã tạo ra áp lực lớn cho ngành yến sào Khánh Hòa. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp trong ngành phải nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

2.2. Vấn đề hàng giả và hàng kém chất lượng

Hàng giả và hàng kém chất lượng đang làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến thương hiệu yến sào Khánh Hòa. Cần có các biện pháp mạnh mẽ để bảo vệ thương hiệu và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh ngành yến sào Khánh Hòa

Để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành yến sào, cần áp dụng các phương pháp và chiến lược hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng sản phẩm mà còn tăng cường quản lý và phát triển bền vững.

3.1. Cải thiện chất lượng sản phẩm yến sào

Đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng tổ yến. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong sản xuất cũng là một yếu tố quan trọng.

3.2. Tăng cường quản lý và kiểm soát chất lượng

Cần có các cơ quan chức năng vào cuộc để kiểm soát chất lượng sản phẩm yến sào. Việc cấp giấy chứng nhận chất lượng và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm sẽ giúp bảo vệ thương hiệu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong ngành yến sào

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong ngành yến sào Khánh Hòa đã cho thấy những kết quả tích cực. Việc áp dụng các chính sách và giải pháp đã giúp ngành này phát triển mạnh mẽ hơn.

4.1. Kết quả từ các chính sách phát triển

Các chính sách phát triển ngành yến sào đã giúp tăng cường năng lực cạnh tranh và nâng cao chất lượng sản phẩm. Sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc này.

4.2. Những mô hình thành công trong ngành yến sào

Nhiều mô hình sản xuất yến sào hiệu quả đã được triển khai, từ đó tạo ra những sản phẩm chất lượng cao và đáp ứng nhu cầu thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngành yến sào Khánh Hòa

Ngành yến sào Khánh Hòa có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự đồng lòng từ các doanh nghiệp, chính quyền và người tiêu dùng.

5.1. Tương lai của ngành yến sào Khánh Hòa

Với những chính sách và giải pháp đúng đắn, ngành yến sào Khánh Hòa có thể phát triển bền vững và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

5.2. Khuyến nghị cho các bên liên quan

Các bên liên quan cần hợp tác chặt chẽ để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành yến sào. Việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm sẽ giúp ngành này phát triển mạnh mẽ hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành yến sào tại Khánh Hòa là một trong những cụm ngành đặc thù có tiềm năng phát triển mạnh mẽ nhờ điều kiện tự nhiên ưu đãi với 169 hang yến, chiếm 71,3% tổng số hang yến toàn quốc tính đến năm 2014. Sản lượng yến sào của công ty TNHH MTV Yến sào Khánh Hòa năm 2016 đạt gần 4 tấn, xuất khẩu đến 21 thị trường quốc tế, góp phần quan trọng vào kinh tế địa phương với doanh thu tăng trưởng liên tục, đạt 5.280 tỷ đồng năm 2016. Tuy nhiên, ngành yến sào Khánh Hòa đang đối mặt với nhiều thách thức như sự phát triển nóng của yến nhà, cạnh tranh gay gắt với hàng ngoại nhập, tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng tràn lan, và các rào cản về pháp lý, kỹ thuật cũng như liên kết ngành còn yếu kém.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của cụm ngành yến sào Khánh Hòa theo mô hình kim cương của Michael Porter, từ đó đề xuất các chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững ngành nghề đặc trưng này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hoạt động khai thác yến đảo, nuôi yến nhà, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm yến sào tại Khánh Hòa, tập trung tại các địa bàn trọng điểm như Nha Trang và Vạn Ninh, đồng thời xem xét ảnh hưởng đến thị trường TP. Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ thương hiệu yến sào Khánh Hòa, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời góp phần phát triển kinh tế địa phương, bảo vệ môi trường sinh thái và thúc đẩy du lịch kết hợp với ngành yến sào. Các chỉ số như doanh thu, sản lượng, số lượng nhà yến và lực lượng lao động được sử dụng làm thước đo hiệu quả và tiềm năng phát triển của cụm ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên mô hình kim cương của Michael E. Porter (2008) để đánh giá năng lực cạnh tranh của cụm ngành yến sào Khánh Hòa. Mô hình gồm bốn yếu tố chính: (i) Điều kiện nhân tố sản xuất (tài nguyên thiên nhiên, nguồn nhân lực, vốn, cơ sở hạ tầng vật chất, khoa học và công nghệ); (ii) Điều kiện cầu (nhu cầu trong nước và quốc tế); (iii) Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan (cung ứng thiết bị kỹ thuật, liên kết với ngành du lịch); (iv) Môi trường chính sách (quy định pháp luật, chính sách quản lý, hỗ trợ phát triển).

Ngoài ra, vai trò của chính quyền địa phương được bổ sung nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường chính sách trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của cụm ngành. Các khái niệm chuyên ngành như GMP, HACCP, ISO 22000 được sử dụng để đánh giá chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp với phân tích định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phỏng vấn sâu 10 chủ nhà yến sở hữu 32 nhà yến, chiếm 31% tổng số nhà yến tại Khánh Hòa, cùng các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp trong ngành. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện và lan tỏa được áp dụng do đặc thù ngành nghề và khó khăn trong việc tiếp cận thông tin.

Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo, số liệu thống kê của chính quyền tỉnh, công ty Yến sào Khánh Hòa, các nghiên cứu trước và tài liệu chuyên ngành. Phân tích so sánh được thực hiện giữa cụm ngành yến sào Khánh Hòa với các địa phương khác trong nước và khu vực để đánh giá năng lực cạnh tranh và thực thi chính sách.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2014 đến 2017, tập trung vào phân tích hiện trạng, khảo sát thực địa, phỏng vấn và đề xuất chính sách. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích định tính và so sánh, nhằm đưa ra các kết luận và khuyến nghị phù hợp với thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Điều kiện nhân tố sản xuất: Khánh Hòa sở hữu quần thể chim yến lớn nhất cả nước với 169 hang yến, chiếm 71,3% tổng số hang yến toàn quốc. Năm 2015, dân số tỉnh đạt 1,2 triệu người với lực lượng lao động 690,4 nghìn người, trong đó nguồn nhân lực có kinh nghiệm trong ngành yến là lợi thế lớn. Tuy nhiên, số lượng nhà yến chỉ đạt 68 nhà với sản lượng yến nhà 610 kg, thấp hơn nhiều so với TP. Hồ Chí Minh (595 nhà, 8.570 kg sản lượng). Chi phí đầu tư xây dựng nhà yến trung bình khoảng 4,4 triệu đồng/m2, gây khó khăn cho việc mở rộng quy mô.

2. Điều kiện cầu: Nhu cầu tiêu dùng yến sào trong nước tăng trưởng mạnh, đặc biệt từ tầng lớp trung lưu với mức thu nhập bình quân đầu người Khánh Hòa đạt hơn 40 triệu đồng/người/năm năm 2015. Khách du lịch đến Khánh Hòa năm 2015 đạt trên 3 triệu lượt trong nước và gần 1 triệu lượt quốc tế, tạo thị trường tiềm năng cho yến sào. Nhu cầu quốc tế chủ yếu tập trung ở Trung Quốc và các thị trường châu Á khác, với tốc độ tăng trưởng nhu cầu dự báo trên 10% mỗi năm.

3. Bối cảnh chiến lược và cạnh tranh: Công ty Yến sào Khánh Hòa là đơn vị dẫn đầu với sản lượng xuất khẩu chiếm phần lớn kim ngạch quốc gia, đóng góp ngân sách tỉnh 456 tỷ đồng năm 2016. Tuy nhiên, ngành yến sào Khánh Hòa còn nhiều hạn chế về quy hoạch, pháp lý và quản lý chất lượng sản phẩm. Tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng tràn lan, cạnh tranh không lành mạnh làm giảm uy tín thương hiệu. Sản lượng yến nhà của Khánh Hòa chỉ bằng một nửa mức trung bình cả nước, xếp hạng thấp trong khu vực.

4. Các ngành liên quan và hỗ trợ: Thiết bị kỹ thuật xây dựng nhà yến chủ yếu nhập khẩu từ Malaysia và châu Âu, chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa các nhà cung ứng và chủ nhà yến. Ngành du lịch được tận dụng hiệu quả để quảng bá sản phẩm yến sào thông qua các tour tham quan hang yến, kết hợp du lịch biển đảo, góp phần tăng giá trị xuất khẩu tại chỗ. Hiệp hội yến sào Việt Nam mới thành lập năm 2017, còn non trẻ trong việc hỗ trợ ngành.

5. Vai trò chính phủ: Các quy định pháp lý hiện còn thiếu đồng bộ và chưa chặt chẽ, như Thông tư 35/2013/TT-BNNPTNT về quản lý nuôi chim yến và Quyết định 164/QĐ-UBND Khánh Hòa về quy hoạch hang đảo yến. Thủ tục hành chính còn phức tạp, thời gian cấp giấy phép kéo dài, thiếu chính sách hỗ trợ tín dụng và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Chỉ số gia nhập thị trường Khánh Hòa năm 2016 đạt 8,27, thấp hơn mức trung bình cả nước.

Thảo luận kết quả

Ngành yến sào Khánh Hòa có lợi thế tự nhiên vượt trội với quần thể chim yến lớn và chất lượng tổ yến cao, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững. Tuy nhiên, sự phát triển nóng của yến nhà và sự gia tăng cạnh tranh từ hàng nhập khẩu đã làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương. Việc thiếu quy hoạch, chính sách hỗ trợ và quản lý chất lượng chưa hiệu quả dẫn đến tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng tràn lan, làm giảm niềm tin người tiêu dùng.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực, Khánh Hòa cần học hỏi kinh nghiệm từ Malaysia và Indonesia trong việc quy hoạch vùng nuôi, áp dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu. Việc liên kết ngành còn yếu kém, đặc biệt trong khâu cung ứng thiết bị và quản lý thị trường, làm giảm hiệu quả chuỗi giá trị. Sự kết hợp với ngành du lịch là điểm sáng, giúp quảng bá sản phẩm và tăng giá trị kinh tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh thu, sản lượng, số lượng nhà yến, cũng như bản đồ phân bố chim yến và biểu đồ đánh giá nhu cầu khách hàng để minh họa rõ nét các phát hiện. Bảng so sánh chỉ số PCI và các chỉ số gia nhập thị trường cũng giúp làm rõ các rào cản về môi trường chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bảo vệ và nâng cao thương hiệu yến sào Khánh Hòa: Xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như GMP, HACCP, ISO 22000 để đảm bảo uy tín sản phẩm. Thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm qua cơ sở dữ liệu toàn diện trên mạng thông tin diện rộng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Sở Công Thương, công ty Yến sào Khánh Hòa, Hiệp hội yến sào Việt Nam.

2. Hoàn thiện cơ sở pháp lý và chính sách quản lý: Ban hành các quy định chặt chẽ về cấp phép xây dựng nhà yến, kiểm dịch, vệ sinh an toàn thực phẩm, chống hàng giả và hàng kém chất lượng. Tăng cường công tác quản lý thị trường, xử lý nghiêm vi phạm. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: UBND tỉnh Khánh Hòa, Bộ NN&PTNT, các cơ quan chức năng.

3. Thành lập hợp tác xã nhà yến và liên kết ngành: Tổ chức hợp tác xã để quản lý quy trình sản xuất, hạn chế xây dựng nhà yến tự phát, nâng cao hiệu quả sản xuất và thương mại. Tăng cường liên kết giữa các nhà cung ứng thiết bị, doanh nghiệp và người nuôi yến. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: Sở Nông nghiệp, Hiệp hội yến sào, các hộ nuôi yến.

4. Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ: Hỗ trợ đầu tư nghiên cứu kỹ thuật xây dựng nhà yến chuẩn, công nghệ bảo quản, chế biến và phát triển sản phẩm mới. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn cao. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Công ty Yến sào Khánh Hòa, các viện nghiên cứu, trường đại học.

5. Phát triển du lịch kết hợp quảng bá sản phẩm yến sào: Thiết kế các tour du lịch tham quan hang yến, nhà yến kết hợp trải nghiệm ẩm thực yến sào, tăng cường xúc tiến quảng bá thương hiệu địa phương. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: Sở Du lịch, công ty Yến sào Khánh Hòa, doanh nghiệp du lịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nhận diện các rào cản và cơ hội phát triển ngành yến sào, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cụm ngành.

2. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong ngành yến sào: Hiểu rõ về điều kiện thị trường, các yếu tố cạnh tranh và thách thức để có chiến lược đầu tư, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực chính sách công và phát triển kinh tế địa phương: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về cụm ngành và ngành nghề đặc thù.

4. Người nuôi yến và các tổ chức hợp tác xã: Nắm bắt thông tin về kỹ thuật, quản lý, liên kết ngành và chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ quyền lợi và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Ngành yến sào Khánh Hòa có lợi thế gì so với các địa phương khác?
   Khánh Hòa có quần thể chim yến lớn nhất cả nước với 169 hang yến, chiếm 71,3% tổng số hang yến toàn quốc, cùng với chất lượng tổ yến được đánh giá cao hơn hẳn các nước trong khu vực. Đây là lợi thế tự nhiên và truyền thống lâu đời giúp Khánh Hòa dẫn đầu ngành yến sào Việt Nam.

2. Tại sao yến nhà Khánh Hòa phát triển chậm hơn so với các tỉnh khác?
   Số lượng nhà yến và sản lượng yến nhà tại Khánh Hòa còn thấp, chỉ đạt 68 nhà với 610 kg sản lượng năm 2016, thấp hơn nhiều so với TP. Hồ Chí Minh. Nguyên nhân do chi phí đầu tư cao, kỹ thuật xây dựng chưa đồng bộ, thiếu chính sách hỗ trợ và liên kết ngành còn yếu.

3. Ngành yến sào Khánh Hòa đang gặp những thách thức gì?
   Ngành đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ hàng nhập khẩu, tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng tràn lan, thiếu quy hoạch và chính sách quản lý chặt chẽ, thủ tục hành chính phức tạp, cũng như hạn chế về công nghệ và liên kết chuỗi giá trị.

4. Chính sách nào cần được ưu tiên để nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Cần hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, thành lập hợp tác xã nhà yến, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, đồng thời phát triển du lịch kết hợp quảng bá sản phẩm.

5. Người tiêu dùng có thể phân biệt yến thật và giả như thế nào?
   Hiện nay, việc phân biệt chủ yếu dựa trên cảm quan, chưa có phương pháp vật lý, hóa học phổ biến và chính xác do tốn kém. Do đó, việc xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc là cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng và uy tín ngành.

Kết luận

• Khánh Hòa sở hữu lợi thế tự nhiên và truyền thống phát triển ngành yến sào với quần thể chim yến lớn nhất cả nước và chất lượng tổ yến vượt trội.
• Ngành yến sào đóng góp quan trọng vào kinh tế địa phương với doanh thu tăng trưởng liên tục và giải quyết việc làm cho gần 6.000 lao động.
• Tuy nhiên, ngành còn nhiều hạn chế về quy hoạch, quản lý chất lượng, cạnh tranh không lành mạnh và thiếu liên kết chuỗi giá trị.
• Các chính sách bảo vệ thương hiệu, hoàn thiện pháp lý, liên kết ngành và ứng dụng công nghệ là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể với timeline từ 1-2 năm nhằm tạo nền tảng phát triển ngành yến sào Khánh Hòa, đồng thời kêu gọi sự phối hợp của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng người nuôi yến.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ và phát triển ngành yến sào Khánh Hòa, góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia và thúc đẩy kinh tế địa phương bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu trình bày phần bối cảnh nghiên cứu, các câu hỏi và đối tượng nghiên cứu để người đọc nắm rõ hoàn cảnh và mục tiêu của bài viết. Chương thứ hai đưa ra khung lý thuyết về năng lực cạnh tranh cụm ngành và một số nghiên cứu trước đây về ngành yến sào. Chương thứ ba phân tích kết quả nghiên cứu, khảo sát thực địa và phỏng vấn nhằm xác định các yếu tố quan trọng có tác động tạo động lực và cản trở năng lực cạnh tranh cụm ngành YSKH. Chương Kết thúc đề xuất một số kiến nghị khả thi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành, tạo bước phát triển trong việc hình thành sản phẩm đặc trưng của địa phương, đóng góp cho tiến trình đưa thương hiệu quốc gia yến sào Việt Nam chất lượng cao.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƯƠNG 2 - TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Cơ sở lý thuyết Có nhiều định nghĩa về cụm ngành, trong nghiên cứu này sử dụng khái niệm cụm ngành của Porter 2008: Cụm ngành là sự tập trung về mặt địa lý của các doanh nghiệp, các nhà cung ứng và các doanh nghiệp có tính liên kết cũng như của các công ty trong các ngành có liên quan và các thể chế hỗ trợ (ví dụ như các trường đại học, cục tiêu chuẩn, hiệp hội thương mại…) trong một số lĩnh vực đặc thù, vừa cạnh tranh vừa hợp tác với nhau. Có thể định nghĩa một cụm ngành như là một hệ thống những doanh nghiệp và tổ chức mà giá trị toàn vẹn sẽ lớn hơn giá trị tổng cộng của các bộ phận khác nhau. Năng lực cạnh tranh của mỗi công ty/ngành công nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào “hệ sinh thái” - hay cụm ngành - trong đó công ty và ngành công nghiệp tồn tại. Cụm ngành được gắn kết bởi sự tương hỗ và được cộng hưởng bởi tác động lan tỏa tích cực.1 Theo Michael Porter (2008), chất lượng của môi trường kinh doanh thường được đánh giá qua bốn đặc tính tổng quát, đó là: (i) Những điều kiện nhân tố sản xuất đầu vào; (ii) Những điều kiện cầu; (iii) Các ngành công nghiệp hỗ trợ và có liên quan; (iv) Môi trường chính sách giúp phát huy chiến lược kinh doanh và cạnh tranh.

Những nhân tố này tạo nên bốn góc của một hình thoi và được gọi là Mô hình Kim cương Michael Porter. Những điều kiện nhân tố sản xuất đầu vào thường bao hàm cả những tài sản hữu hình, thông tin, hệ thống pháp lý, và các viện nghiên cứu của trường đại học mà các doanh nghiệp dựa vào để cạnh tranh. Để tăng năng suất, các yếu tố sản xuất đầu vào phải cải thiện được hiệu quả, chất lượng và trên hết là chuyên môn hóa vào một số lĩnh vực cụm ngành cụ thể. Môi trường chính sách liên quan đến luật định, biện pháp khuyến khích.

Môi trường chính sách bao gồm môi trường đầu tư thể hiện qua các chính sách kinh tế như: cơ cấu hệ thống thuế, hệ thống quản trị doanh nghiệp, các chính sách thị trường lao động, các quy định sở hữu trí tuệ… Bên cạnh đó là các chính sách địa phương như mở cửa với ngoại thương và 1 Trích Bài giảng Giới thiệu lý thuyết cụm ngành, Vũ Thành Tự Anh, 2016, Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 đầu tư nước ngoài, sở hữu nhà nước, quy định cấp phép, chính sách chống độc quyền, và ảnh hưởng của tham nhũng… Hình 2.1 – Mô hình đánh giá lợi thế cạnh tranh của cụm ngành Chính sách kinh tế, thị trường (hàng hoá, tài Các quy định và động lực khuyến chính), trợ cấp, giáo dục, khích đầu tư và năng suất; độ mở và định hình nhu cầu, thiết lập mức độ của cạnh tranh trong nước các tiêu chuẩn Vai trò chính Bối cảnh phủ cho chiến lược và cạnh tranh Mức độ đòi hỏi và khắt Các yếu tố Ngành Sự có mặt của các nhà khe của khách hàng và điều kiện công cung cấp và các nhu cầu nội địa cầu nghiệp phụ ngành công nghiệp hỗ trợ trợ Điều kiện yếu tố đầu vào Tiếp cận các yếu tố đầu vào chất lượng cao Nguồn: Michael Porter (2008), Vũ Thành Tự Anh (2010) Những điều kiện cầu phản ánh nhu cầu tiêu dùng của khách hàng tại địa phương nói riêng và toàn quốc cũng như thế giới. Những yêu cầu tinh tế và đòi hỏi cao của khách hàng hiện tại hay sẽ xuất hiện trong tương lai buộc doanh nghiệp tiến hành cải thiện. Trong nền kinh tế toàn cầu như hiện nay, chất lượng nhu cầu địa phương quan trọng hơn so với quy mô.

Cụm ngành của các ngành liên kết đóng vai trò then chốt trong việc định ra những điều kiện về sức cầu. Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan gồm có các nhà cung ứng và phân phối hỗ trợ ngành. Chính mối quan hệ giữa các nhà cung cấp và nhà sản xuất giúp các công ty áp dụng công nghệ các phương thức mới từ họ. Theo chiều ngược lại, các công ty này trở thành đơn vị kiểm tra sản phẩm đầu ra.

Các ngành công nghiệp phụ trợ và liên quan đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành năng lực cạnh tranh địa phương cũng như cho cả quốc gia. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Ngoài ra để nhấn mạnh vai trò trong việc hoạch định các chính sách nhằm tạo môi trường bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp và người tiêu dùng, một nhóm yếu tố về vai trò của chính quyền địa phương được điểu chỉnh đưa vào mô hình kim cương.2 Tổng quan một số nghiên cứu trước (1) Nghiên cứu của Qi Hao & Abdul Rahman, trường Đại học Putra Malaysia trên Tạp chí Pertanika Journal of Scholarly Research Reviews (2016) về Chim yến và ngành công nghiệp yến sào ở châu Á. Nghiên cứu đưa ra là nuôi yến có nhiều tiềm năng để mở rộng hơn nữa để hình thành nên một ngành công nghiệp hàng tỷ đô trên toàn châu Á hay thậm chí toàn cầu. Tuy nhiên, trong vài thập kỷ qua, ngành công nghiệp này đã không ổn định do một số thách thức chưa được giải quyết.

Nuôi yến cũng như ngành công nghiệp thu hoạch và sản xuất yến sào mà ở đó vấn đề xử lý tổ thô và sản xuất sản phẩm là vấn đề phức tạp, liên quan đến sự tương tác của nhiều yếu tố khác nhau. Lý tưởng nhất là sự vận hành của toàn bộ một chuỗi hệ thống, có sự kết hợp của cả khu vực công và tư nhân. Tuy nhiên, những khuyến nghị để quản lý không thể được thực hiện một cách đồng bộ do tùy vào đặc điểm của từng khu vực vùng nuôi khác nhau về địa lý, số lượng, nguồn thức ăn, môi trường sống đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng và phù hợp. Vì vậy, nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học và hành vi sinh thái của loài chim yến bao gồm các đặc điểm di truyền, chu kỳ sống, tốc độ tăng trưởng, hành vi làm tổ, thành phần trong yến sào, các hợp chất hoạt tính sinh học và ứng dụng mới của yến sào có thể cung cấp thông tin có giá trị cho ngành công nghiệp để phát triển một cách bền vững.2 (2) Nghiên cứu của Hoàng Thu Thủy (2016), Khoa Kinh tế Đại học Nha Trang về Nhận thức của người tiêu dùng về trách nhiệm xã hội của công ty yến sào quyết định đến hành vi mua hàng đăng trên Tạp chí Khoa học – Công nghệ Thủy sản Số 2/2016.

Với kết quả nghiên cứu được tìm thấy, một số hàm ý chính sách được gợi ý cho công ty YSKH đã được đưa ra, gồm: Nhóm giải pháp nâng cao trách nhiệm xã hội như duy trì và phát triển sản phẩm chủ lực, nâng cao chất lượng sản phẩm, chú ý đến mối quan hệ với nhà phân phối, giúp khách hàng nhận biết về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Nhóm giải pháp về nâng cao thương hiệu YSKH bao gồm: Công ty cần xây dựng hệ thống nhận 2 Tác giả dịch từ bản gốc tiếng Anh. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 diện thương hiệu nhằm mang đến cho khách hàng những giá trị cảm nhận sâu sắc, từ đó sẽ tác động đến hành vi mua hàng. Bên cạnh đó, công ty cần chú trọng xây dựng văn hóa doanh nghiệp, tạo bản sắc riêng làm nền tảng bền vững cho sự phát triển thương hiệu.

Cần tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu ra thị trường các nước, tiến tới xây dựng thương hiệu mạnh quốc tế. Cuối cùng, công ty cần gắn phát triển kinh tế với bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia. (3) Nghiên cứu của Th.S Lê Hữu Hoàng (2014) Quy hoạch và phát triển bền vững nghề nuôi chim yến tại Việt Nam. Nghiên cứu chỉ ra các đặc điểm và điều kiện tự nhiên thuận lợi ở các vùng địa phương thuộc ven biển và khu vực Tây Nguyên phục vụ cho hoạt động nuôi và khai thác yến sào và tình hình thực tế hiện đang khai thác yến ở phạm vi cả nước.

Đề xuất quy hoạch vùng nuôi yến cho phù hợp với điều kiện tự nhiên để tạo không gian và khung pháp lý cho hoạt động khai thác, sản xuất yến. Hệ thống giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi chim yến ở Việt Nam là (i) vấn đề quy hoạch; (ii) ban hành hệ thống chính sách một cách đồng bộ từ quản lý nhà nước đến thu hút đầu tư và vấn đề môi trường; (iii) đầu tư nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ; (iv) bảo vệ môi trường sinh thái và đời sống chim yến; (v) việc tuyên truyền giáo dục trong nhân dân; (vi) phát triển nguồn nhân lực thuộc lĩnh vực ngành nghề nuôi yến và khai thác, sản xuất yến sào; (vii) nghiên cứu xây dựng nhà yến tối ưu; (viii) quản trị nhà yến tối ưu; (ix) liên kết và thành lập hiệp hội nuôi chim yến; (x) hợp tác quốc tế; (xi) đa dạng hóa sản phẩm; (xii) xây dựng thương hiệu; (xiii) xúc tiến thương mại; (xiv) ưu đãi tín dụng vốn; (xv) vấn đề quản lý nghề tại địa phương. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 CHƯƠNG 3 – PHÂN TÍCH NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỤM NGÀNH YẾN SÀO KHÁNH HÒA 3.1 Sản phẩm tổ chim yến Hàng ở Khánh Hòa Chim yến Hàng, theo Nguyễn Quang Phách (1999), là loài chim chiếm nhiều kỷ lục. Đó là loài khó phân loại nhất do chưa có tên gọi rõ ràng.

Yến sào là loại thực phẩm – thuốc bí ẩn nhất, cho đến nay, người ta vẫn không thể xác định được cái chất quý trong tổ yến là gì và còn nhiều tranh cãi. Khai thác yến là nghề gian nan nhất, có thể dẫn đến thiệt mạng. Và ngành yến đem lại lợi nhuận kinh tế lớn nhất với lãi ròng đến 900%.