Nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành du lịch tỉnh Lào Cai

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành du lịch tỉnh lào cai, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Hương
• Người hướng dẫn: Gs.Dapice
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh cụm ngành du lịch tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: NĂNG LỰC CẠNH TRANH NỀN TẢNG CỦA LÀO CAI
• 2.1. Khung phân tích các nhân tố quyết định NLCT
• 2.2. Nhóm nhân tố lợi thế tự nhiên
• 2.2.1. Vị trí địa lý
• 2.2.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 2.3. NLCT ở cấp độ địa phương
• 2.3.1. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật
• 2.3.2. Cơ sở hạ tầng xã hội
• 2.3.3. Chính sách tài khóa, tín dụng và cơ cấu thu chi ngân sách
• 2.4. NLCT ở cấp độ doanh nghiệp
• 2.4.1. Môi trường kinh doanh
• 2.4.2. Trình độ phát triển cụm ngành
• 2.4.3. Độ tinh vi của doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ HÌNH THÀNH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CỤM NGÀNH DU LỊCH TỈNH LÀO CAI
• 3.1. Lý thuyết về cụm ngành
• 3.2. Sự hình thành cụm ngành du lịch tại Lào Cai
• 3.3. Các điều kiện về nhân tố đầu vào
• 3.3.1. Nguồn tài nguyên du lịch
• 3.3.2. Nguồn nhân lực
• 3.3.3. Cơ sở hạ tầng du lịch
• 3.3.4. Hạ tầng về giáo dục
• 3.4. Bối cảnh cho chiến lược và cạnh tranh trong ngành du lịch
• 3.5. Các điều kiện cầu
• 3.5.1. Nhu cầu của du khách
• 3.5.2. Đánh giá chất lượng dịch vụ du lịch
• 3.6. Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan
• 3.6.1. Các thể chế hỗ trợ
• 3.6.2. Dịch vụ hỗ trợ liên quan
• 3.7. Cụm ngành du lịch tỉnh Lào Cai
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 4.1. Kết luận
• 4.2. Khuyến nghị chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Lào Cai

Lào Cai, một tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, nổi bật với tài nguyên thiên nhiên phong phú và nền văn hóa đa dạng, đang hướng tới việc phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Lào Cai. Việc phân tích năng lực cạnh tranh hiện tại sẽ giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu, từ đó đề xuất các chiến lược phát triển hiệu quả.

1.1. Tình hình du lịch Lào Cai hiện nay

Du lịch Lào Cai đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua, với lượng khách du lịch tăng đều hàng năm. Tuy nhiên, lượng khách quốc tế đang có xu hướng giảm, điều này đặt ra thách thức lớn cho ngành du lịch địa phương.

1.2. Tầm quan trọng của năng lực cạnh tranh du lịch

Năng lực cạnh tranh du lịch không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn quyết định sự phát triển bền vững của ngành. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ giúp Lào Cai thu hút nhiều khách du lịch hơn, đặc biệt là khách quốc tế có khả năng chi trả cao.

II. Những thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Lào Cai

Mặc dù Lào Cai có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng yếu kém, chất lượng dịch vụ không đồng đều và ô nhiễm môi trường đang cản trở sự phát triển của ngành du lịch.

2.1. Cơ sở hạ tầng du lịch chưa phát triển

Hệ thống giao thông, khách sạn và các dịch vụ hỗ trợ du lịch còn hạn chế, ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách. Cần có đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch.

2.2. Chất lượng dịch vụ không đồng đều

Nhiều cơ sở dịch vụ du lịch chưa đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế, dẫn đến sự không hài lòng của du khách. Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là cần thiết để cải thiện tình hình này.

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Lào Cai

Để nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch, Lào Cai cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Các giải pháp này bao gồm phát triển nguồn nhân lực, cải thiện cơ sở hạ tầng và tăng cường quảng bá du lịch.

3.1. Phát triển nguồn nhân lực du lịch

Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho đội ngũ nhân viên trong ngành du lịch là rất quan trọng. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu để nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng du lịch

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông, khách sạn và các dịch vụ hỗ trợ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho du khách. Cần có kế hoạch phát triển hạ tầng đồng bộ và hiện đại.

3.3. Tăng cường quảng bá du lịch Lào Cai

Sử dụng các kênh truyền thông hiện đại để quảng bá hình ảnh du lịch Lào Cai. Các chiến dịch marketing cần nhấn mạnh vào các điểm mạnh và tiềm năng của tỉnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về du lịch Lào Cai

Nghiên cứu về năng lực cạnh tranh du lịch Lào Cai đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút nhiều khách du lịch hơn.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện chất lượng dịch vụ và cơ sở hạ tầng đã có tác động tích cực đến sự hài lòng của du khách. Điều này cho thấy rằng các giải pháp cần thiết đang đi đúng hướng.

4.2. Các mô hình thành công trong phát triển du lịch

Một số mô hình phát triển du lịch bền vững đã được áp dụng thành công tại các địa phương khác. Lào Cai có thể học hỏi và áp dụng những mô hình này để nâng cao năng lực cạnh tranh.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho du lịch Lào Cai

Nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Lào Cai là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các giải pháp đã được đề xuất sẽ giúp tỉnh phát triển bền vững và thu hút nhiều khách du lịch hơn trong tương lai.

5.1. Tầm nhìn tương lai cho du lịch Lào Cai

Lào Cai cần xác định rõ tầm nhìn và chiến lược phát triển du lịch bền vững, nhằm thu hút khách du lịch quốc tế và nâng cao giá trị kinh tế từ ngành du lịch.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để thúc đẩy phát triển du lịch, bao gồm các chính sách về đầu tư, đào tạo và quảng bá du lịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ---------------------------- NGUYỄN THANH HƯƠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỤM NGÀNH DU LỊCH TỈNH LÀO CAI LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG TP. HỒ CHÍ MINH - Năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ---------------------------- NGUYỄN THANH HƯƠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỤM NGÀNH DU LỊCH TỈNH LÀO CAI LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS.DAPICE NGUYỄN XUÂN THÀNH TP. HỒ CHÍ MINH - Năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -i- LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan Luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trƣờng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh hay Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Tác giả luận văn Nguyễn Thanh Hƣơng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -ii- LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn đến quý Thầy Cô ở Chƣơng trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đã tận tình truyền đạt kiến thức, tạo môi trƣờng, điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập cũng nhƣ thực hiện luận văn này. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn GS. Dapice và Thầy Nguyễn Xuân Thành đã tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến bộ phận thƣ viện cũng nhƣ các anh chị nhân viên của Chƣơng trình đã nhiệt tình giúp đỡ để tôi hoàn thành tốt bài luận văn của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đã hợp tác chia sẻ thông tin, cung cấp cho tôi nguồn tài liệu hữu ích và giúp tôi có thể hoàn thành đƣợc đề tài nghiên cứu. Tôi cũng xin gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình và những ngƣời bạn đã động viên, hỗ trợ tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập, làm việc và hoàn thành luận văn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -iii- TÓM TẮT Lào Cai là một tỉnh vùng cao tây bắc, có tài nguyên thiên nhiên phong phú và nền văn hóa đa dạng thuận lợi cho phát triển du lịch. Du lịch Lào Cai có tốc độ tăng trƣởng tốt, đã và đang đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, trong khi tổng lƣợng khách và khách nội địa đến Lào Cai tăng trƣởng đều qua các năm thì lƣợng khách quốc tế (khách có khả năng chi trả cao)1 đang chững lại, thậm chí tỉ trọng khách quốc tế trên tổng lƣợng khách có xu hƣớng giảm đi. Vấn đề du lịch Lào Cai gặp phải là du lịch đại chúng phát triển mạnh mang lại nguồn thu tức thời cho tỉnh nhƣng môi trƣờng, bản sắc văn hóa bị ảnh hƣởng, chất lƣợng dịch vụ không đảm bảo khi năng lực địa phƣơng chƣa đáp ứng đƣợc sẽ tác động tiêu cực đến nguồn khách doanh thu cao. Điều này chắc chắn sẽ ảnh hƣởng đến sự phát triển bền vững của ngành du lịch. Lào Cai cần đánh giá lại tiềm năng du lịch của tỉnh, lựa chọn chiến lƣợc phát triển cho ngành “mũi nhọn” kinh tế. Câu hỏi nghiên cứu đƣợc đặt ra là (i) Năng lực cạnh tranh (NLCT) của cụm ngành du lịch Lào Cai hiện nay nhƣ thế nào? (ii) Nhà nƣớc cần có chính sách gì để nâng cao NLCT cụm ngành du lịch tỉnh? Đề tài tập trung phân tích NLCT của cụm ngành du lịch Lào Cai, sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định tính dựa trên mô hình đánh giá NLCT của Michael Porter để xác định những bất cập và đề xuất giải pháp phát triển đồng bộ, nâng cao NLCT của cụm ngành du lịch. Qua nghiên cứu, những vấn đề Lào Cai gặp phải trong phát triển cụm ngành du lịch là (i) nguồn nhân lực du lịch yếu và thiếu; (ii) cơ sở hạ tầng, các ngành hỗ trợ phát triển chƣa tƣơng xứng và sự quá tải dịch vụ khi lƣợng khách tăng nhanh; (iii) ô nhiễm môi trƣờng và khó bảo tồn tính độc đáo, bản sắc văn hóa và cảnh quan thiên nhiên (điểm thu hút khách quốc tế) của các điểm du lịch. Để nâng cao NLCT của cụm ngành du lịch tỉnh, Lào Cai cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp theo các nhóm gợi ý chính sách về (i) chiến lƣợc và quy hoạch phát triển du lịch; (ii) phát triển nguồn nhân lực; (iii) phát triển cơ sở hạ tầng và (iv) các chính sách liên quan đến thị trƣờng. Từ khóa: NLCT, cụm ngành du lịch, Lào Cai 1 Theo Kết quả điều tra chi tiêu của khách du lịch năm 2013 (Tổng cục thống kê): Chi tiêu bình quân 1 ngày khách du lịch nƣớc ngoài tại Lào Cai là 110 USD trong khi đó khách nội địa là 974. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -iv- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . iii MỤC LỤC . iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT . vi MỘT SỐ THUẬT NGỮ VÀ KHÁI NIỆM . vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ . viii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU . ix DANH MỤC CÁC HỘP. x DANH MỤC PHỤ LỤC . xi CHƢƠNG 1 . 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI .1 Bối cảnh nghiên cứu .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .5 Phƣơng pháp nghiên cứu .6 Cấu trúc của nghiên cứu . 5 NĂNG LỰC CẠNH TRANH NỀN TẢNG CỦA LÀO CAI .1 Khung phân tích các nhân tố quyết định NLCT .2 Nhóm nhân tố lợi thế tự nhiên .1 Vị trí địa lý.2 Tài nguyên thiên nhiên .3 Quy mô địa phƣơng .3 NLCT ở cấp độ địa phƣơng .1 Cơ sở hạ tầng kỹ thuật .2 Cơ sở hạ tầng xã hội . 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Chính sách tài khóa, tín dụng và cơ cấu thu chi ngân sách .4 NLCT ở cấp độ doanh nghiệp .1 Môi trƣờng kinh doanh .2 Trình độ phát triển cụm ngành .3 Độ tinh vi của doanh nghiệp . 18 SỰ HÌNH THÀNH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CỤM NGÀNH DU LỊCH TỈNH LÀO CAI .1 Lý thuyết về cụm ngành .2 Sự hình thành cụm ngành du lịch tại Lào Cai .3 Các điều kiện về nhân tố đầu vào.1 Nguồn tài nguyên du lịch .2 Nguồn nhân lực .3 Cơ sở hạ tầng du lịch .4 Hạ tầng về giáo dục .4 Bối cảnh cho chiến lƣợc và cạnh tranh trong ngành du lịch .5 Các điều kiện cầu .1 Nhu cầu của du khách.2 Đánh giá chất lƣợng dịch vụ du lịch .6 Các ngành công nghiệp hỗ trợ và liên quan .1 Các thể chế hỗ trợ .2 Dịch vụ hỗ trợ liên quan .7 Cụm ngành du lịch tỉnh Lào Cai . 42 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH .2 Khuyến nghị chính sách . 43 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -vi- DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt DLSTCĐ : Du lịch sinh thái cộng đồng GDP : Gross Domestic Product Tổng sản phẩm nội địa LQ : Location Quotient Thƣơng số vị trí NLCT : Năng lực cạnh tranh ODA : Official Development Assistance Hỗ trợ phát triển chính thức PCI : The Provincial Competitiveness Chỉ số NLCT cấp tỉnh Index VHTTDL : Văn hóa thể thao du lịch LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -vii- MỘT SỐ THUẬT NGỮ VÀ KHÁI NIỆM Du lịch bền vững (Substainable Tourism) là du lịch đáp ứng đƣợc các nhu cầu hiện tại của khách du lịch và ngƣời dân bản địa trong khi vẫn bảo vệ và tăng cƣờng cơ hội cho tƣơng lai (Tổ chức du lịch thế giới WTO) Du lịch đại chúng (Mass Tourism) là hiện tƣợng xẩy ra khi một điểm đến phát triển quá nóng, số lƣợng khách đông thậm chí vƣợt quá sức chứa của điểm đến. Du lịch đại chúng không đƣợc lập kế hoạch cẩn thận cho việc nâng cao công tác bảo tồn hoặc giáo dục, không mang lại những lợi ích cho cộng đồng địa phƣơng và có thể phá hủy nhanh chóng các môi trƣờng nhạy cảm, làm thay đổi văn hóa và các nguồn lợi mà chúng phụ thuộc vào. Du lịch sinh thái cộng đồng (Ecotourism) là loại hình du lịch do cộng đồng tổ chức, dựa vào thiên nhiên và văn hoá địa phƣơng với mục tiêu bảo vệ môi trƣờng. Du lịch sinh thái cộng đồng (DLSTCĐ) đề cao quyền làm chủ, chú ý phân bổ lợi ích rộng rãi và nâng cao chất lƣợng cuộc sống cho cộng đồng. Với khách du lịch, DLSTCĐ tạo cơ hội tìm hiểu, nâng cao nhận thức về môi trƣờng và giao lƣu văn hoá, trải nghiệm cuộc sống hàng ngày của cộng đồng. DLSTCĐ chính là nét tinh túy của du lịch sinh thái và du lịch bền vững, nhấn mạnh vào cả ba yếu tố là môi trƣờng, du lịch và cộng đồng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -viii- DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1: Doanh thu, lƣợt khách du lịch tỉnh Lào Cai từ năm 2006 - 2014 .2: Số lƣợng và tỉ trọng khách quốc tế đến Lào Cai trong giai đoạn 2006 - 2014 .1: Khung phân tích NLCT địa phƣơng .2: Bản đồ tỉnh Lào Cai .3: Cơ cấu chi ngân sách Lào Cai từ 2010-2013 .4: Thu chi ngân sách địa phƣơng tại Lào Cai từ 2010-2013.5: Chỉ số PCI của Lào Cai .6: Chỉ số thành phần PCI của Lào Cai .7: Hiện trạng và xu hƣớng phát triển các cụm ngành Lào Cai .8: Thƣơng số vị trí các ngành của Lào Cai .1: Mô hình kim cƣơng .2: Số lao động trong ngành du lịch tỉnh Lào Cai từ năm 2006 - 2013.3: Mục đích chuyến đi của khách đến Sapa .4: Dịch vụ du lịch khách đã sử dụng ở Sapa.5: Sở thích của du khách .6: Nguồn thông tin của du khách .7: Mô hình kim cƣơng cụm ngành du lịch tỉnh Lào Cai .8: Sơ đồ cụm ngành du lịch tỉnh Lào Cai . 40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -ix- DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Cơ cấu chi thƣờng xuyên ngân sách tỉnh Lào Cai 2010-1013 .2: Đánh giá các nhân tố quyết định NLCT tỉnh Lào Cai .1: Tình hình thu hút đầu tƣ du lịch tại Lào Cai .2: Số lƣợng cơ sở lƣu trú ở Lào Cai từ năm 2006 -2013. 34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -x- DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 1: Trình độ thuyết minh viên . 24 Hộp 2: Dự án quần thể công trình du lịch văn hoá dịch vụ cáp treo, vui chơi giải trí, khách sạn Fansipan, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai .