BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGUYỄN QUANG ANH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2005 MUÏC LUÏC PHAÀN MÔÛ ÑAÀU. Trang PHAÀN NOÄI DUNG. Chöông 1 : Cô sôûû lyù luaän cuûa ñeà taøi 1.1 Khaùi nieäm veà caïnh tranh…………………………………………………………………………………………….1 Khaùi nieäm veà caïnh tranh………………………………………………………………………………………….2 Caùc ñieàu kieän quyeát ñònh ñeán lôïi theá caïnh tranh cuûa doanh nghieäp…………1 1.3 Lôïi theá caïnh tranh trong chieán löôïc kinh doanh cuûa doanh nghieäp…….2 Moâi tröôøng caïnh tranh……………………………………………………………………………………………….1 Moâi tröôøng beân ngoaøi………………………………………………………………….1 Moâi tröôøng vó moâ…………………………………………………………………………………….2 Moâi tröôøng ngaønh………………………………………………………………………….3 Moâi tröôøng kinh doanh quoác teá………………………………………………………….2 Moâi tröôøng beân trong……………………………………………………………………………………….……………9 Chöông 2 : Phaân tích vaø ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty Xaây döïng soá 1 2.1 Toång quan veà Toång Coâng ty Xaây döïng soá 1…………………………………………………….1 Quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa Toång Coâng ty……………………………………12 2.2 Chöùc naêng vaø phaïm vi kinh doanh………….3 Tình hình SXKD cuûa Toång Coâng t…………………………………………………………………………17 2.2 Phaân tích vaø ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty….1 Moâi tröôøng caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty trong lónh vöïc xaây döïng……………….1 Moâi tröôøng vó moâ…………………………………………………………………………….2 Moâi tröôøng ngaønh……….3 Moâi tröôøng beân trong……………………………………………………………………….2 Phaân tích vaø ñaùnh giaù veà naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty Xaây döïng soá 1….1 Phaân tích naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty…………………………….2 Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty…………………………….……36 Chöông 3 : Nhöõng giaûi phaùp nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty Xaây döïng soá 1 giai ñoaïn 2006 -2010 1.1 Ñònh höôùng phaùt trieån cuûa Toång Coâng ty giai ñoaïn 2006 – 2010……………39 1.1 Quan ñieåm phaùt trieån…………………………………………………………………………………………………39 1 1.2 Muïc tieâu phaùt trieån cuûa Toång Coâng ty giai ñoaïn 2006-2010……………………39 1.2 Nhöõng giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty………40 1.3 Caùc kieán nghò……………………………………………………….1 Veàø phía Nhaø nöôùc……………………………………………………………………………………………………….2 Veà phía Doanh nghieäp…………………………………………………………………………………………….48 PHAÀN KEÁT LUAÄN.
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 2 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi Ñaát nöôùc ta ñaõ traûi qua 18 naêm thöïc hieän ñöôøng loái ñoåi môùi, môû cöûa thò tröôøng vaø hoäi nhaäp vôùi neàn kinh teá khu vöïc vaø toaøn caàu. Chuùng ta ñang thöïc hieän chính saùch ña phöông hoaù, ña daïng hoaù trong quan heä kinh teá quoác teá; thieát laäp caùc quan heä thöông maïi, ñaàu tö, dòch vuï vaø khoa hoïc – kyõ thuaät vôùi taát caû caùc nöôùc; tích cöïc tham gia caùc toå chöùc, dieãn ñaøn kinh teá theá giôùi vaø khu vöïc.
Vì vaäy, vaán ñeà naâng cao söùc caïnh tranh cuûa neàn kinh teá nöôùc ta, cuõng nhö cuûa caùc doanh nghieäp hieän nay ñang laø moät vaán ñeà noùng boûng vaø soâi ñoäng. Cô cheá kinh teá thò tröôøng ñaõ laøm cho neàn kinh teá Vieät Nam coù nhöõng chuyeån bieán maïnh meõ, thu huùt ñöôïc nhieàu nguoàn voán ñaàu tö töø nöôùc ngoaøi cuøng vôùi phöông thöùc quaûn lyù tieân tieán cuûa hoï, töø ñoù taïo ñieàu kieän cho ngaønh xaây döïng phaùt trieån. Trong lónh vöïc xaây döïng, Toång coâng ty Xaây döïng soá 1 laø moät ñôn vò coù kinh nghieäm vaø naêng löïc caïnh tranh cao, tuy nhieân coù nhieàu coâng ty xaây döïng môùi tham gia thò tröôøng, cung caáp caùc dòch vuï veà xaây döïng caïnh tranh quyeát lieät laøm cho thò phaàn cuûa Toång coâng ty Xaây döïng soá 1 giaûm ñi moät caùch ñaùng keå nhaát laø caùc dòch vuï veà tö vaán thieát keá. Xeùt moät caùch toång theå thì qui moâ vaø söùc caïnh tranh cuûa Toång coâng ty Xaây döïng soá 1 vaãn coøn lôùn, song lónh vöïc tö vaán thieát keá laø moät theá maïnh tröôùc ñaây cuûa Toång coâng ty nay gaëp phaûi söï caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp vöøa vaø nhoû.
Xuaát phaùt töø yeâu caàu thöïc teá neâu treân, ñeå hoaøn thaønh luaän vaên toát nghieäp thaïc syõ, taùc giaû maïnh daïn choïn ñeà taøi “ Moät soá giaûi phaùp nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång coâng ty Xaây döïng soá 1” 3 2. YÙ nghóa cuûa ñeà taøi YÙ nghóa thöïc tieãn vaø taàm quan troïng cuûa vieäc hoaïch ñònh chieán löôïc kinh doanh nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång coâng ty Xaây döïng soá 1 trong xu theá khu vöïc hoaù, toaøn caàu hoaù; ñoù chính laø muïc ñích nghieân cöùu cuûa luaän vaên. Keát caáu cuûa luaän vaên Ngoaøi phaàn môû ñaàu vaø keát luaän, luaän vaên ñöôïc chia laøm ba chöông Chöông 1 : Cô sôûû lyù luaän cuûa ñeà taøi Chöông 2 : Phaân tích vaø ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty Xaây döïng soá 1 Chöông 3 : Nhöõng giaûi phaùp nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa Toång Coâng ty Xaây döïng soá 1 giai ñoaïn 2006 -2010 4. Phöông phaùp & Phaïm vi nghieân cöùu Phöông phaùp nghieân cöùu cuûa luaän vaên vaän duïng phöông phaùp nghieân cöùu lòch söû, keát hôïp vôùi vieäc vaän duïng caùc phöông phaùp thoáng keâ, nghieân cöùu töông quan, heä thoáng hoaù vaø phaân tích toång hôïp ñeå ruùt ra baûn chaát töøng vaán ñeà dieãn ra trong thöïc teá cuûa ngaønh, Toång coâng ty.
Soá lieäu thu thaäp chuû yeáu phaûn aùnh thò tröôøng trong nöôùc – nôi maø Toång coâng ty xaây döïng soá 1caïnh tranh tröïc tieáp vôùi caùc coâng ty lieân doanh vaø coâng ty noäi ñòa. Ngoaøi ra, coù tham khaûo naêng löïc caïnh tranh cuûa moät soá doanh nghieäp trong khu vöïc Chaâu AÙ hieän ñang ñaët vaên phoøng ñaïi dieän taïi Vieät Nam. Qua ñoù giuùp cho doanh nghieäp nhaän daïng ñöôïc xu theá phaùt trieån vaø hoaïch ñònh caùc böôùc ñi thích hôïp nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaønh xaây döïng noùi chung trong xu theá hoäi nhaäp vaøo neàn kinh teá khu vöïc vaø theá giôùi. 4 CHÖÔNG 1 CÔ SÔÛÛ LYÙ LUAÄN CUÛA ÑEÀ TAØI 1.1 Khaùi nieäm veà caïnh tranh 1.1 Khaùi nieäm veà caïnh tranh Thuaät ngöõ “caïnh tranh” ñöôïc duøng ôû ñaây laø caùch goïi taét cuûa cuïm töø caïnh tranh kinh teá (Economics Competition) – moät daïng cuï theå cuûa caïnh tranh.
Caïnh tranh xuaát hieän trong quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa saûn xuaát vaø trao ñoåi haøng hoùa. Do ñoù, hoaït ñoäng caïnh tranh gaén lieàn vôùi söï taùc ñoäng cuûa caùc quy luaät thò tröôøng, quy luaät giaù trò, quy luaät cung caàu. Do caùch tieáp caän khaùc nhau, muïc ñích nghieân cöùu khaùc nhau, neân trong thöïc teá coù nhieàu quan nieäm khaùc nhau veà caïnh tranh. Keá thöøa caùc quan ñieåm cuûa caùc nhaø nghieân cöùu chuùng ta coù theå thaáy raèng: caïnh tranh laø quan heä kinh teá phaûn aùnh moái quan heä giöõa caùc chuû theå cuûa neàn kinh teá thò tröôøng cuøng theo ñuoåi muïc ñích lôïi nhuaän toái öu.
Ñoù laø söï ganh ñua giöõa caùc chuû theå nhaèm giaønh ñöôïc nhöõng ñieàu kieän thuaän lôïi nhaát ñeå thu ñöôïc lôïi nhuaän sieâu ngaïch veà phía mình. Caïnh tranh coøn laø phöông thöùc giaûi quyeát maâu thuaãn lôïi ích kinh teá giöõa caùc chuû theå cuûa neàn kinh teá thò tröôøng. Caïnh tranh khoâng quyeát ñònh baûn chaát kinh teá – xaõ hoäi cuûa nhöõng cheá ñoä xaõ hoäi ñoù. Vôùi nhöõng quan nieäm nhö treân, phaïm truø caïnh tranh ñöôïc hieåu: Caïnh tranh laø quan heä kinh teá maø ôû ñoù caùc chuû theå kinh teá ganh ñua nhau tìm moïi bieän phaùp, caû ngheä thuaät laãn thuû ñoaïn ñeå ñaït ñöôïc muïc tieâu kinh teá cuûa mình, thoâng thöôøng laø chieám laáy thò tröôøng, giaønh laáy khaùch haøng cuõng nhö caùc ñieàu kieän saûn xuaát, thò tröôøng coù lôïi nhaát.
Muïc ñích cuoái cuøng cuûa caùc chuû theå kinh teá trong quaù trình caïnh tranh laø toái ña hoùa lôïi ích. Ñoái vôùi ngöôøi saûn xuaát kinh doanh laø lôïi nhuaän, ñoái vôùi ngöôøi tieâu duøng laø lôïi ích tieâu duøng vaø söï tieän lôïi.2 Caùc ñieàu kieän quyeát ñònh ñeán lôïi theá caïnh tranh cuûa doanh nghieäp Theo Michael Porter, naêng löïc caïnh tranh cuûa moät ngaønh, moät doanh nghieäp ñöôïc theå hieän ôû söï lieân keát cuûa 4 nhoùm yeáu toá. Moái lieân keát cuûa 4 nhoùm taïo thaønh (moâ hình 1) goïi laø moâ hình vieân kim cöông Porter. Moâ hình 1 : Caùc ñieàu kieän quyeát ñònh lôïi theá caïnh tranh cuûa ngaønh Chieán löôïc, cô caáu vaø caïnh tranh noäi boä ngaønh Ñieàu kieän veà caùc yeáu toá saûn xuaát Ñieàu kieän veà caàu Caùc ngaønh coâng nghieäp hoã trôï Nguoàn: Giaùo trình Quaûn trò kinh doanh quoác teá Thöù nhaát, ñieàu kieän veà caùc yeáu toá saûn xuaát ñöôïc quan nieäm laø taát caû nhöõng gì khoâng phaûi laø “ñaàu ra” caàn thieát ñeå caïnh tranh trong moät ngaønh coâng nghieäp nhö lao ñoäng, nguoàn ñaát coù theå söû duïng, nguoàn taøi nguyeân töï nhieân, nguoàn voán vaø cô sôû haï taàng.
Caùc yeáu toá saûn xuaát ñöôïc phaân loaïi thaønh hai nhoùm laø nhoùm caùc yeáu toá cô baûn vaø nhoùm caùc yeáu toá tieân tieán. Nhoùm caùc yeáu toá cô baûn (caùc yeáu toá chung) bao goàm nguoàn taøi nguyeân thieân nhieân, khí haäu, vò trí ñòa lyù, nguoàn lao ñoäng chöa qua ñaøo taïo vaø hoaëc ñaøo taïo giaûn ñôn vaø nguoàn voán. Nhoùm caùc yeáu toá tieân tieán (caùc yeáu toá chuyeân saâu) bao goàm cô sôû haï taàng, thoâng tin lieân laïc vieãn thoâng, kyõ thuaät soá hieän ñaïi, nguoàn nhaân löïc chaát löôïng cao nhö caùc kyõ thuaät vieân ñöôïc ñaøo taïo ñaày ñuû, nhöõng laäp trình vieân maùy tính hoaëc nhöõng nhaø nghieân cöùu trong nhöõng lónh vöïc chuyeân moân tinh xaûo. Trong soá hai nhoùm yeáu toá treân, nhoùm 6 caùc yeáu toá tieân tieán thöôøng ñöôïc hình thaønh treân cô sôû nhoùm caùc yeáu toá cô baûn.
Vieäc hình thaønh nhoùm yeáu toá tieân tieán chuû yeáu thoâng qua caùc hoaït ñoäng ñaøo taïo vaø cô cheá khuyeán khích söï saùng taïo, ñoåi môùi vaø phaùt trieån. Thöù hai, ñieàu kieän veà caàu ñöôïc theå hieän tröïc tieáp ôû tieàm naêng cuûa thò tröôøng. Thò tröôøng laø nôi quyeát ñònh cao nhaát khaû naêng caïnh tranh cuûa moät ngaønh, moät doanh nghieäp. Thò tröôøng trong nöôùc coù nhöõng ñoøi hoûi cao veà saûn phaåm seõ laø ñoäng löïc thuùc ñaåy caùc coâng ty thöôøng xuyeân caûi tieán vaø ñoåi môùi saûn phaåm neáu caùc coâng ty naøy muoán toàn taïi.
Cuõng töông töï nhö vaäy, thò tröôøng nöôùc ngoaøi ñaët ra nhöõng tieâu chuaån cao ñoái vôùi caùc saûn phaåm vaø dòch vuï ñoøi hoûi caùc Coâng ty muoán thaønh coâng treân thò tröôøng nöôùc ngoaøi phaûi coù caùch öùng xöû thoaû ñaùng. Ñoàng thôøi, thò tröôøng trong nöôùc ñang tieán ñeán xu höôùng quoác teá hoaù nghóa laø khoâng coøn söï phaân bieät giöõa thò tröôøng nöôùc ngoaøi, thò tröôøng noäi ñòa vaø nhu caàu noäi ñòa. Caùc saûn phaåm saûn xuaát ra ñöôïc tieâu chuaån hoaù ngaøy caøng cao vaø coù tính chaát quoác teá. Vì vaäy, caùc yeâu caàu ñaët ra ñoái vôùi thò tröôøng noäi ñòa seõ caøng ngaøy caøng cao gaén vôùi nhu caàu cuûa thò tröôøng quoác teá.
Thöù ba, caùc ngaønh coâng nghieäp hoã trôï vaø caùc ngaønh coâng nghieäp lieân quan. Khaû naêng caïnh tranh cuûa moät ngaønh noùi chung phuï thuoäc raát lôùn vaøo caùc ngaønh coâng nghieäp hoã trôï vaø caùc ngaønh coâng nghieäp lieân quan bôûi vì caùc coâng ty naèm trong ngaønh khoâng theå toàn taïi moät caùch taùch bieät. Caùc ngaønh coâng nghieäp hoã trôï thöôøng laø caùc ngaønh cung caáp caùc ñaàu vaøo cho ngaønh coù khaû naêng caïnh tranh.