Chương 1: Lý luận chung và kinh nghiệm thực tiễn về năng lực cạnh tranh của công ty tài chính Chương 2. Thực trạng năng lực cạnh tranh và các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Công ty tài chính TNHH MTV Kỹ Thương Chương 3: Quan điểm và các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Tài chính TNHH MTV Kỹ Thương. 5 Chƣơng 1 LÝ LUẬN CHUNG VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH 1. Những vấn đề cơ bản về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 1.
Cạnh tranh và phân loại cạnh tranh 1. Quan niệm về cạnh tranh Khái niệm về cạnh tranh đã được đề cập đến từ rất lâu, theo các học giả trường phái tư sản cổ điển: “Cạnh tranh là một quá trình bao gồm các hành vi phản ứng. Quá trình này tạo ra cho mỗi thành viên trong thị trường một dư địa hoạt động nhất định và mang lại cho mỗi thành viên một phần xứng đáng so với khả năng của mình”. Trải qua thời gian cùng với sự phát triển của các nền kinh tế quan niệm về cạnh tranh cũng có sự khác nhau.
Theo từ điển kinh doanh Anh xuất bản năm 1992 thì cạnh tranh được xem là “sự ganh đua, sự kình địch giữa các nhà kinh doanh trên thị trường nhằm tranh giành cùng một loại tài nguyên sản xuất hoặc cùng một loại khách hàng về phía mình”.Mác “Cạnh tranh là sự ganh đua gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và trong tiêu thụ để đạt được những lợi nhuận siêu ngạch”, có các quan niệm khác lại cho rằng cạnh tranh là sự phấn đấu về chất lượng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp mình sao cho tốt hơn các Doanh nghiệp khác. Theo quan điểm của kinh tế chính trị học: “Cạnh tranh là sự thôn tính lẫn nhau giữa các đối thử nhằm giành giật thị trường khách hàng cho doanh nghiệp mình”. Theo Michael Porter thì “cạnh tranh là giành lấy thị phần. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đang có.
Kết quả quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi 6 nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi” (1980). Theo nhà kinh tế học P.Samuelson thì "cạnh tranh là sự kình địch giữa các doanh nghiệp với nhau để giành khách hàng, thị trường".Cạnh tranh kinh tế là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế nhằm giành lấy những vị thế tạo nên lợi thế tương đối trong sản xuất, tiêu thụ hay tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ hay các lợi ích về kinh tế, thương mại khác để thu được nhiều lợi ích nhất cho mình.” Cạnh tranh là linh hồn, là nền tảng của kinh tế thị trường.Không có cạnh tranh thì không có sự tồn tại của kinh tế thị trường. Theo đó, mức độ cạnh tranh càng lớn, càng công bằng, thì càng thể hiện cấp độ phát triển cao hơn của kinh tế thị trường.Cạnh tranh cũng là động lực giúp nền kinh tế đạt được hiệu quả cao hơn, thúc đẩy phân bổ nguồn lực một cách hợp lý, tạo ra năng suất lao động cao hơn và mang lại lợi ích cho tất cả các bên tham gia thị trường. Đặc trưng của cạnh tranh Từ các quan điểm trên, cạnh tranh có những đặc trưng sau: Cạnh tranh là hiện tượng xã hội diễn ra giữa các chủ thể kinh doanh.Cạnh tranh mang bản chất của mối quan hệ kinh tế giữa các chủ thể kinh tế với nhau.Cạnh tranh là nói đến một quá trình có sự tham gia của nhiều chủ thể có cùng mục tiêu.
Các doanh nghiệp thì có mục tiêu là bán được hàng hóa, chiếm được thị phần, tối đa hóa lợi nhuận… còn người mua thì có chung mục tiêu là mua được sản phẩm hàng hóa mình mong muốn với giá thấp nhất… Các chủ thể canh tranh có quyền tự do hành xử, tự do kinh doanh nhưng đều phải tuân theo các quy luật chung đó là luật pháp, các thông lệ và các tập quán kinh doanh quốc tế nhằm làm cho hoạt động cạnh tranh hướng tới sự lành mạnh Phương pháp cạnh tranh rất đa dạng, nhưng phải đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật. Phân loại cạnh tranh Căn cứ vào chủ thể tham gia thị trường cạnh tranh được chia thành 3 loại. - Cạnh tranh giữa người mua và người bán: 7 Người bán muốn bán hàng hoá của mình với giá cao nhất nhằm tối đa hóa lợi nhuận, còn người mua luôn muốn mua hàng hoá mình cần với chất lượng mong muốn và giá thấp nhất.Kết quả cuối cùng của cuộc cạnh tranh này là mức giá thỏa thuận giữa người bán và người mua thỏa mãn nhu cầu của cả hai bên. - Cạnh tranh giữa những người mua với nhau: Là cuộc cạnh tranh giữa những người mua với nhau khi cùng nhau muốn mua một sản phẩm.Cạnh tranh này thường xảy ra khi hàng hóa khan hiếm trên thị trường.
Người mua sẵn sàng trả giá cao hơn để có được hàng hóa mà mình muốn. - Cạnh tranh giữa những người bán với nhau: Là cuộc cạnh tranh giữa người bán nhằm tranh dành khách hàng và thị phần.Khi mức cung hàng hóa trên thị trường cao hơn cầu, khách hàng luôn được coi là “thượng đế”.Khi đó tiêu thụ được sản phẩm các doanh nghiệp phải cạnh tranh với nhau.Những doanh nghiệp không đủ sức cạnh tranh sẽ dần bị loại bỏ khỏi thị trường. Căn cứ vào phạm vi kinh tế: - Cạnh tranh nội bộ ngành: Là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, các nhà sản xuất kinh doanh chung một loại hàng hóa, dịch vụ. Trong cuộc cạnh tranh này các doanh nghiệp có sức cạnh tranh cao sẽ chiến thắng các doanh nghiệp không đủ sức cạnh tranh sẽ gặp khó khắn và có thể bị các doanh nghiệp lớn thôn tính.Vì vậy để tồn tại và phát triển các doanh nghiệp phải tìm mọi cách để nâng cao năng lực cạnh tranh của chính mình.
- Cạnh tranh giữa các ngành: Là cuộc cạnh tranh giữa các ngành kinh tế với nhau hoặc giữa các doanh nghiệp và đồng minh của doanh nghiệp ở ngành này với các doanh nghiệp ở ngành khác. Trong nền kinh tế thị trường do điều kiện về địa lý, kỹ thuật và môi trường kinh doanh nên với cùng một lượng vốn đầu tư như nhau nhưng có những ngành mang lại tỷ suất lợi nhuận cao nhưng có những ngành lại mang lại tỷ suất lợi nhuận thấp. Điều đó dẫn tới tình trạng các nhà đầu tư, các doanh nghiệp có xu hướng 8 chuyển dịch sang các ngành có tỷ suất lợi nhuận cao. Kết quả là các ngành có tỷ suất lợi nhuận cao sẽ ngày càng thu hút được các nguồn lực đầu tư không chỉ trong nước mà cả từ đầu tư nước ngoài Căn cứ vào tính chất cạnh tranh cạnh tranh đƣợc phân thành 2 loại: - Cạnh tranh hoàn hảo (Perfect Cometition): Là hình thức cạnh tranh thuần túy đơn giản trong đó cả người mua và người bán đều không có đủ ảnh hưởng tác động đến giá cả thị trường.
Giá cả hàng hóa là do cung cầu và thị trường quyết định. Để chiến thắng trong cuộc cạnh tranh này các doanh nghiệp phải tìm mọi cách để giảm giá bán sản phẩm của mình. - Cạnh tranh không hoàn hảo (Imperfect Competition): Là hình thức cạnh tranh phổ biến.Là hình thức cạnh tranh giữa các sản phẩm không đồng nhất với nhau.Mỗi sản phẩm mang một nhãn hiệu, đặc tính khác nhau mặc dù có thể về hình dáng chất lượng không có sự khác nhau đáng kể.Trong cạnh tranh không hoàn hảo doanh nghiệp nào đủ sức mạnh chi phối giá cả hàng hóa sản phẩm thông qua hình thức khuyến mại, quảng cáo và chăm sóc khách hàng trước, trong và sau khi bán hàng thì sẽ giành phần thắng.Đây là hình thức cạnh tranh rất phổ biến trong nền kinh tế thị trường phát triển như hiện nay.Cạnh tranh không hoàn hảo có cạnh tranh độc quyền (cạnh tranh độc quyền bán và cạnh tranh độc quyền mua). Căn cứ vào thủ đoạn sử dụng trong cạnh tranh chia cạnh tranh thành: - Cạnh tranh lành mạnh: Là cạnh tranh đúng theo các quy định của pháp luật, phù hợp với đạo đức kinh doanh.
Đây là loại hình cạnh tranh có tính chất công bằng minh bạch và mang tính thi đua giữa các nhà sản xuất. - Cạnh tranh không lành mạnh: Là những hành động cạnh tranh trái với đạo đức chuẩn mực xã hội nhằm làm ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động sản xuất kinh doanh của đối thủ cạnh tranh. 9 Căn cứ vào cấp độ cạnh tranh chia thành 3 loại: Cạnh tranh sản phẩm, cạnh tranh doanh nghiệp, cạnh tranh cấp quốc gia. Ba cấp độ của cạnh tranh này có quan hệ trực tiếp với nhau.Năng lực cạnh tranh của sản phẩm là yếu tố cơ bản, cốt lõi tạo nên năng lực cạnh tranh của ngành (doanh nghiệp), và tổng hợp lại góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia.
Ngược lại năng lực cạnh tranh của quốc gia sẽ tạo điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh ngành (doanh nghiệp), và chính năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp khi được nâng cao sẽ tạo nên sức hút, sự hấp dẫn với sản phẩm, dịch vụ của người tiêu dùng từ đó tạo nên năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Vai trò của cạnh tranh Cạnh tranh có vai trò vô cùng quan trọng đối với toàn bộ nền kinh tế nói chung. Cạnh tranh được coi là động lực của sự phát triển và góp phần không nhỏ vào phát triển kinh tế. Đối với doanh nghiệp Cạnh tranh là động lực để doanh nghiệp phát triển.Cạnh tranh làm cho người sản xuất phải đổi mới, nắm bắt yêu cầu của người mua hàng từ đó sản xuất ra những sản phẩm đáp ứng yêu cầu của người mua.
Để cạnh tranh các nhà sản xuất phải liên tục cải tiến đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, tay nghề, trình độ quản lý và chất lượng sản phẩm. Cạnh tranh thúc đẩy doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.Cạnh tranh giúp doanh nghiệp luôn tìm mọi cách để mở rộng sản xuất kinh doanh, giúp cho doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh vươn ra thị trường quốc tế. Cạnh tranh quyết định tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trường thì cần phải tự mình đổi mới chính mình.Để cạnh tranh các doanh nghiệp phải chú trọng đến hoạt động marketing.Doanh nghiệp phải bắt đầu từ việc nghiên cứu thị trường để nắm bắt được nhu cầu của khách hàng, từ đó đưa ra quyết định sản xuất kinh doanh cái gì, cho ai và cách thức sản xuất như thế nào.