Nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập

Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, tìm hiểu chiến lược và giải pháp hiệu quả.

• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Nguyễn Hoàng Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp Hồ Chí Minh
• Đề tài: Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Doanh Nghiệp Việt Nam Trong Bối Cảnh Hội Nhập
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Tp Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Thế nào là Doanh nghiệp?
• 1.2. Phân loại DN
• 1.2.1. Phân loại DN theo hình thức sở hữu
• 1.2.2. Phân loại DN theo hình thức quản lý và trách nhiệm về các khoản nợ
• 1.3. Cạnh tranh và năng lực cạnh tranh
• 1.3.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của DN
• 1.3.1.1. Nhóm các nhân tố bên trong
• 1.3.1.2. Nhóm các nhân tố bên ngoài
• 1.3.2. Các tỷ số tài chính chủ yếu được sử dụng trong việc phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của DN
• 1.3.2.1. Hiệu suất sử dụng tài sản
• 1.3.2.2. Tỷ số đòn bẩy tài trợ
• 1.3.2.3. Tỷ suất lợi nhuận
• 1.4. Những điểm nổi bật trong kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh DN ở một số quốc gia
• 1.4.1. Kinh nghiệm từ Trung Quốc
• 1.4.2. Kinh nghiệm từ Thái Lan
• 1.4.3. Kinh nghiệm từ Nhật Bản
• 1.5. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DN VIỆT NAM TỪ 2000 ĐẾN 2005 – NHỮNG THÁCH THỨC KHI HỘI NHẬP
• 2.1. Khái quát về DN Việt Nam thông qua sự biến động về số lượng của DN
• 2.2. Những thách thức nội tại của DN Việt Nam
• 2.2.1. DN có quy mô vốn nhỏ và cơ cấu vốn chưa hợp lý vẫn còn phổ biến
• 2.2.2. Hiệu quả kinh doanh nhìn chung không ổn định, có sự khác biệt quá lớn giữa các DN trong nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài
• 2.2.2.1. Phân tích qua các chỉ tiêu về doanh thu
• 2.2.2.2. Phân tích qua các chỉ tiêu về lợi nhuận
• 2.2.3. Những thách thức mới đối với DN khi Việt Nam gia nhập WTO
• 2.2.3.1. DN thiếu sự chuẩn bị đầy đủ trong cả nhận thức lẫn hành động trước bối cảnh mới
• 2.2.3.2. DN Việt Nam có nguy cơ bỏ áp thuế cao đối với hàng hóa xuất khẩu từ các vụ kiện trong thời gian chuyển đổi sang cơ chế thị trường hoàn toàn
• 2.2.3.3. Giá cả hàng hóa có thể giảm mạnh do hàng rào thuế 4 quan (thuế nhập khẩu) gần như được dỡ bỏ hoàn toàn
• 2.2.3.4. DN trong nước sẽ có thêm nhiều đối thủ cạnh tranh thuộc nhóm DN FDI do gia giảm phân biệt đối xử giữa các loại hình DN
• 2.2.3.5. DN Việt Nam đã bỏ tụt hậu nhanh hoặc phải trả chi phí rất cao cho việc chuyển giao công nghệ từ nước ngoài
• 2.3. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DN VIỆT NAM
• 3.1. Lợi thế so sánh của Việt Nam và những cơ hội mới khi Việt Nam hội nhập vào nền kinh tế thế giới
• 3.2. Định hướng hình thành DN cần chú trọng hơn về chất
• 3.3. Thúc đẩy tiến trình sắp xếp lại DN Nhà nước
• 3.4. Triệt để xóa bỏ phân biệt đối xử giữa DNNN và DN khác
• 3.5. Hoàn thiện và tăng cường phổ cập pháp luật đối với người dân, nâng cao nhận thức về tính minh bạch của DN và cơ chế kiểm soát hiệu quả
• 3.6. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh đối với DN Việt Nam
• 3.6.1. Các giải pháp từ phía Nhà Nước
• 3.6.2. Xây dựng và thực hiện chiến lược đổi mới công nghệ quốc gia
• 3.6.3. Khuyến khích các DN đầu tư vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao
• 3.6.4. Quy hoạch nguồn cung cấp nguyên liệu ổn định
• 3.6.5. Chú trọng đến phương thức quản lý theo tiêu chuẩn
• 3.6.6. Nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại
• 3.6.7. Tăng cường mối liên kết, hợp tác giữa các DN trong nước
• 3.6.8. Các giải pháp đối với DN
• 3.6.9. Xây dựng và thực hiện chiến lược đổi mới công nghệ phù hợp với yêu cầu phát triển từng ngành, từng loại hình doanh nghiệp
• 3.6.10. Chú trọng đến cạnh tranh bằng giá trị gia tăng song song với việc tận dụng những thuận lợi về điều kiện tự nhiên và lao động giá rẻ
• 3.6.11. Tăng cường kiểm soát chi phí đầu vào và quy hoạch nguồn cung cấp nguyên liệu ổn định
• 3.6.12. Cải tiến phương thức quản lý chú trọng đến phương thức quản lý theo tiêu chuẩn
• 3.6.13. Nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại
• 3.6.14. Tăng cường mối liên kết, hợp tác giữa các DN trong nước
• 3.7. Kết luận Chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Doanh Nghiệp VN

Doanh nghiệp (DN) đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO, năng lực cạnh tranh trở thành yếu tố sống còn. Hội nhập mang đến cả thách thức và cơ hội. Việc đánh giá đúng thực trạng, điểm mạnh, điểm yếu, cũng như tận dụng lợi thế so sánh là vô cùng quan trọng. Mục tiêu của bài viết này là phân tích và đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam (VN) trong bối cảnh mới. Đối tượng nghiên cứu bao gồm tất cả các DN đã đăng ký và hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, được chia thành DN trong nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

1.1. Định Nghĩa Doanh Nghiệp và Vai Trò Trong Nền Kinh Tế

Theo Luật Doanh nghiệp năm 2005, DN là tổ chức kinh tế có tên riêng, tài sản, trụ sở giao dịch ổn định và được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, định nghĩa này chưa hoàn toàn chính xác với DN tư nhân vì tài sản vẫn thuộc sở hữu cá nhân. DN có vai trò quan trọng trong việc tạo ra sản phẩm, dịch vụ, việc làm, đóng góp vào GDP và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Năng lực cạnh tranh của DN quyết định khả năng tồn tại và phát triển của DN đó.

1.2. Phân Loại Doanh Nghiệp Theo Hình Thức Sở Hữu và Quản Lý

Doanh nghiệp (DN) có thể được phân loại theo hình thức sở hữu thành DN Nhà nước, DN ngoài quốc doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). DN cũng có thể được phân loại theo hình thức quản lý và trách nhiệm về nợ, bao gồm công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH), công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Mỗi loại hình DN có đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của chúng.

II. Phân Tích Năng Lực Cạnh Tranh và Các Yếu Tố Ảnh Hưởng

Cạnh tranh là động lực phát triển của nền kinh tế thị trường. Các doanh nghiệp phải liên tục cải tiến để giành lợi thế. Năng lực cạnh tranh (NLCT) của doanh nghiệp là thực lực của DN trong hoạt động kinh doanh so với đối thủ trên thị trường. Nó phản ánh vị thế, khả năng tồn tại và phát triển. NLCT cao đồng nghĩa với việc chiếm được nhiều lợi thế, tiêu thụ được nhiều sản phẩm. Các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT bao gồm yếu tố bên trong (quản trị, công nghệ, nhân lực) và yếu tố bên ngoài (môi trường kinh doanh, chính sách nhà nước, đối thủ cạnh tranh).

2.1. Khái Niệm Cạnh Tranh và Tầm Quan Trọng Trong Kinh Tế Thị Trường

Cạnh tranh là hoạt động ganh đua giữa các chủ thể kinh doanh nhằm giành khách hàng và thị trường, tối đa hóa lợi nhuận. Nó vừa mang tính khách quan, vừa là động lực phát triển. Cạnh tranh loại bỏ yếu kém, thúc đẩy năng động và khai thác nguồn lực. Các doanh nghiệp cần phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt.

2.2. Các Yếu Tố Bên Trong Ảnh Hưởng Đến Năng Lực Cạnh Tranh Doanh Nghiệp

Các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của DN bao gồm: nguồn nhân lực (kỹ năng và kinh nghiệm của người lao động), tài chính (khả năng tiếp cận nguồn vốn), công nghệ (khả năng đổi mới và áp dụng công nghệ mới), quản trị (hiệu quả quản lý và điều hành) và marketing (khả năng xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường). DN cần tập trung vào việc cải thiện các yếu tố này để nâng cao NLCT.

2.3. Ảnh Hưởng của Yếu Tố Bên Ngoài Đến Năng Lực Cạnh Tranh

Các yếu tố bên ngoài bao gồm môi trường kinh tế vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát, lãi suất), chính sách của Nhà nước (thuế, ưu đãi đầu tư, cải cách thủ tục hành chính), môi trường pháp lý, cơ sở hạ tầng, đối thủ cạnh tranh và xu hướng thị trường. DN cần phải theo dõi và thích ứng với những thay đổi của môi trường bên ngoài để duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh.

III. Thách Thức Thực Trạng Năng Lực Cạnh Tranh DN Việt Nam

Từ năm 2000 đến 2005, các DN Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức nội tại, như quy mô vốn nhỏ, cơ cấu vốn chưa hợp lý, hiệu quả kinh doanh không ổn định. Khi Việt Nam gia nhập WTO, thách thức càng gia tăng. Các DN thiếu sự chuẩn bị, đối diện nguy cơ bị áp thuế cao, giá cả hàng hóa giảm mạnh do dỡ bỏ hàng rào thuế quan. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các DN FDI ngày càng khốc liệt, nguy cơ tụt hậu về công nghệ hiện hữu. Cần có những giải pháp hiệu quả để khắc phục những hạn chế này.

3.1. Vấn Đề Về Quy Mô Vốn và Cơ Cấu Vốn Chưa Hợp Lý tại DN Việt

Doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các DN nhỏ và vừa (SME), thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Quy mô vốn nhỏ hạn chế khả năng đầu tư vào công nghệ, mở rộng sản xuất và phát triển thị trường. Cơ cấu vốn chưa hợp lý, phụ thuộc nhiều vào vốn vay, gây áp lực tài chính và giảm năng lực cạnh tranh.

3.2. Hiệu Quả Kinh Doanh Không Ổn Định và Sự Khác Biệt Giữa Các Loại Hình DN

Hiệu quả kinh doanh của DN Việt Nam còn nhiều bất ổn, có sự khác biệt lớn giữa các DN trong nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Các chỉ tiêu như doanh thu, lợi nhuận, ROA, ROE của DN FDI thường cao hơn so với DN trong nước, cho thấy năng lực cạnh tranh vượt trội của họ.

3.3. Thách Thức Mới Khi Gia Nhập WTO Chuẩn Bị và Rào Cản Thương Mại

Khi gia nhập WTO, các DN Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức mới, bao gồm: thiếu sự chuẩn bị đầy đủ về nhận thức và hành động, nguy cơ bị áp thuế chống bán phá giá, giảm giá hàng hóa do dỡ bỏ hàng rào thuế quan, cạnh tranh gay gắt từ các DN FDI và nguy cơ tụt hậu về công nghệ. DN cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh để vượt qua những thách thức này.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Doanh Nghiệp Việt

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, cần có sự phối hợp đồng bộ từ Nhà nước và DN. Nhà nước cần xây dựng chiến lược đổi mới công nghệ quốc gia, khuyến khích đầu tư vào sản phẩm giá trị gia tăng cao, quy hoạch nguồn cung nguyên liệu ổn định và chú trọng quản lý theo tiêu chuẩn. DN cần xây dựng chiến lược đổi mới công nghệ phù hợp, cạnh tranh bằng giá trị gia tăng, kiểm soát chi phí đầu vào, cải tiến quản lý theo tiêu chuẩn, nâng cao chất lượng xúc tiến thương mại và tăng cường liên kết hợp tác.

4.1. Giải Pháp Từ Phía Nhà Nước Chính Sách và Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DN. Các giải pháp bao gồm: cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn, xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khuyến khích đổi mới công nghệ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ đặc biệt cho các SME.

4.2. Giải Pháp Từ Phía Doanh Nghiệp Tự Chủ và Đổi Mới

DN cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua: đầu tư vào R&D, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường, quản lý chi phí hiệu quả, cải tiến quy trình sản xuất và quản lý, xây dựng văn hóa doanh nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực. DN cần chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

4.3. Tăng Cường Liên Kết và Hợp Tác Giữa Các Doanh Nghiệp Trong Nước

Liên kết và hợp tác giữa các DN trong nước giúp tăng cường sức mạnh tổng hợp, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. Các hình thức liên kết bao gồm: hợp tác sản xuất, liên doanh, liên kết chuỗi cung ứng, hợp tác trong R&D và marketing. Cần có cơ chế khuyến khích và hỗ trợ các DN liên kết với nhau.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kinh Nghiệm Nâng Cao NLCT Quốc Tế

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản cho thấy vai trò quan trọng của chính sách hỗ trợ từ chính phủ, đầu tư vào công nghệ, và xây dựng thương hiệu quốc gia. Trung Quốc tập trung vào thu hút FDI và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Thái Lan chú trọng phát triển du lịch và nông nghiệp công nghệ cao. Nhật Bản nổi tiếng với văn hóa Kaizen và đổi mới liên tục. Việt Nam có thể học hỏi những kinh nghiệm này và áp dụng phù hợp với điều kiện cụ thể.

5.1. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Trung Quốc Thu Hút Đầu Tư và Phát Triển Công Nghiệp

Trung Quốc đã thành công trong việc thu hút FDI và phát triển công nghiệp hỗ trợ, tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Chính phủ Trung Quốc có vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển và hỗ trợ các doanh nghiệp. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm này để phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

5.2. Kinh Nghiệm Từ Thái Lan Tập Trung Phát Triển Du Lịch và Nông Nghiệp

Thái Lan đã thành công trong việc phát triển du lịch và nông nghiệp công nghệ cao, tạo ra nguồn thu lớn cho nền kinh tế. Chính phủ Thái Lan có chính sách hỗ trợ phát triển du lịch và nông nghiệp bền vững. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm này để phát triển các ngành du lịch và nông nghiệp có lợi thế cạnh tranh.

VI. Kết Luận Định Hướng Phát Triển Năng Lực Cạnh Tranh Bền Vững

Nâng cao năng lực cạnh tranh là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực từ cả Nhà nước và DN. Việt Nam cần xây dựng một nền kinh tế năng động, sáng tạo và hội nhập, trong đó các DN đóng vai trò trung tâm. Việc tập trung vào đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện môi trường kinh doanh là chìa khóa để đạt được mục tiêu này. Phát triển bền vững và bao trùm cần được ưu tiên hàng đầu.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Sáng Tạo và Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của DN. DN cần đầu tư vào R&D, khuyến khích sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng và kiến thức chuyên môn. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ và giáo dục đào tạo.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững và Bao Trùm Cho Doanh Nghiệp Việt

Phát triển bền vững và bao trùm là xu hướng tất yếu của thế giới. DN cần chú trọng đến các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị (ESG) trong hoạt động kinh doanh. Nhà nước cần có chính sách khuyến khích DN phát triển bền vững và bao trùm, đảm bảo sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp (DN) Việt Nam trở thành vấn đề trọng tâm được Chính phủ và các nhà quản lý quan tâm. Tính đến cuối năm 2005, cả nước có khoảng 113.352 doanh nghiệp, tăng 169% so với cuối năm 2000, trong đó doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm tỷ trọng lớn, lần lượt là 3,26% và 93,8% tổng số doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) lại có xu hướng giảm về số lượng do quá trình sắp xếp lại còn nhiều khó khăn. Năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam nhìn chung còn hạn chế, đặc biệt là DN trong nước với quy mô vốn nhỏ, cơ cấu vốn chưa hợp lý và hiệu quả kinh doanh chưa ổn định. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam giai đoạn 2000-2005, xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập WTO. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các loại hình DN trong nước, DN có vốn đầu tư nước ngoài và DN ngoài quốc doanh trên toàn quốc, tập trung phân tích số liệu tài chính và khảo sát nhận thức lãnh đạo DN tại các địa phương trọng điểm như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách và chiến lược phát triển DN, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên học thuyết Mác về chủ nghĩa duy vật biện chứng, kết hợp với mô hình năng lực cạnh tranh của Michael E. Porter, tập trung vào các khái niệm chính: năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, các nhân tố nội tại và ngoại tại ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh, cũng như các chỉ tiêu tài chính đánh giá hiệu quả hoạt động. Cụ thể, năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng của DN trong việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực để tạo ra lợi thế trên thị trường, bao gồm các yếu tố nội bộ như chiến lược kinh doanh, chất lượng nguồn nhân lực, trình độ công nghệ, tiềm lực tài chính và văn hóa doanh nghiệp; cùng các yếu tố bên ngoài như môi trường pháp lý, kinh tế, chính trị và quan hệ đối tác. Mô hình phân tích tài chính sử dụng các tỷ số như hiệu suất sử dụng tài sản (ROA), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ số đòn bẩy tài trợ nhằm đánh giá năng lực tài chính và hiệu quả kinh doanh của DN.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ Tổng cục Thống kê và Cục Tài chính doanh nghiệp giai đoạn 2000-2005, bao gồm báo cáo tài chính và các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô. Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích định lượng và định tính. Phân tích định lượng sử dụng các chỉ tiêu tài chính để so sánh hiệu quả hoạt động giữa các nhóm DN trong nước, DN có vốn đầu tư nước ngoài và DN ngoài quốc doanh. Phân tích định tính dựa trên khảo sát thực địa với 62 DN tại các địa phương trọng điểm, thu thập nhận thức của lãnh đạo DN về năng lực cạnh tranh, thuận lợi và khó khăn trong bối cảnh hội nhập. Mẫu khảo sát được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện, đảm bảo đại diện cho các loại hình DN và lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến 2007, với các bước thu thập dữ liệu, phân tích và tổng hợp kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng doanh nghiệp: Từ năm 2000 đến 2005, số lượng DN tăng 169%, đạt 113.352 DN, trong đó DN ngoài quốc doanh chiếm 93,8%, DN có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 3,26%, DN nhà nước giảm còn 3,6%. Tỷ lệ DN nhà nước có vốn dưới 5 tỷ đồng chiếm gần 40%, trong khi DN FDI và DN ngoài quốc doanh có quy mô vốn lớn hơn nhiều.

2. Hiệu quả kinh doanh chưa ổn định: Doanh thu bình quân một DN tăng qua các năm, đặc biệt DN trong nước tăng mạnh, tuy nhiên lợi nhuận và hiệu suất sử dụng tài sản (ROA) của DN nhà nước thấp hơn nhiều so với DN có vốn đầu tư nước ngoài. ROA của DN nhà nước chỉ đạt khoảng 2%, trong khi DN FDI đạt trên 12% năm 2005. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) của DN FDI đạt 25,7% năm 2005, cao hơn nhiều so với DN nhà nước (22%).

3. Cơ cấu vốn và quản trị yếu kém: DN trong nước, đặc biệt là DN nhà nước, có cơ cấu vốn chưa hợp lý, tỷ lệ nợ trên tài sản cao (xấp xỉ 80%), dẫn đến rủi ro tài chính lớn. Quản trị DN còn mang tính gia đình, thiếu minh bạch và chuyên nghiệp, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh.

4. Khó khăn trong hội nhập WTO: DN Việt Nam thiếu sự chuẩn bị đầy đủ về nhận thức và hành động trước bối cảnh hội nhập, đặc biệt là về công nghệ, trình độ quản lý và năng lực tài chính. Các DN FDI hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, ít tham gia sản xuất quy mô lớn, dẫn đến hiệu quả kinh doanh không cao tương xứng với doanh thu.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự phân hóa rõ rệt về năng lực cạnh tranh giữa các nhóm DN, trong đó DN có vốn đầu tư nước ngoài có lợi thế về vốn, công nghệ và quản trị, dẫn đến hiệu quả kinh doanh cao hơn DN trong nước. Tuy nhiên, DN trong nước lại chiếm số lượng lớn và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, do đó việc nâng cao năng lực cạnh tranh của nhóm này là cấp thiết. Nguyên nhân chính của tình trạng này là do cơ cấu vốn chưa hợp lý, quản trị kém hiệu quả, thiếu đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao. So sánh với kinh nghiệm các nước như Trung Quốc, Thái Lan và Nhật Bản, Việt Nam cần tập trung cải cách thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy đổi mới công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ ROA, ROE giữa các nhóm DN và bảng phân tích cơ cấu vốn để minh họa rõ nét sự khác biệt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải cách thể chế và hoàn thiện pháp luật: Động từ hành động: Hoàn thiện; Target metric: Tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định; Timeline: 1-2 năm; Chủ thể thực hiện: Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước. Cần xây dựng hệ thống pháp luật rõ ràng, công bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho DN hoạt động và cạnh tranh lành mạnh.

2. Tăng cường năng lực quản trị DN: Động từ hành động: Đào tạo và áp dụng; Target metric: Nâng cao trình độ quản lý và minh bạch tài chính; Timeline: 2-3 năm; Chủ thể thực hiện: DN và các tổ chức đào tạo. Khuyến khích DN áp dụng các mô hình quản trị hiện đại, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực quản lý chuyên nghiệp.

3. Đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D): Động từ hành động: Đầu tư; Target metric: Tăng tỷ lệ chi cho R&D trên doanh thu; Timeline: 3-5 năm; Chủ thể thực hiện: DN và Nhà nước. Hỗ trợ DN trong việc nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và năng suất lao động.

4. Cơ cấu lại vốn và tài chính DN: Động từ hành động: Tái cấu trúc; Target metric: Giảm tỷ lệ nợ trên tài sản xuống dưới 60%; Timeline: 2-4 năm; Chủ thể thực hiện: DN và các tổ chức tín dụng. Khuyến khích DN tái cơ cấu vốn, tăng vốn chủ sở hữu, giảm phụ thuộc vào nợ vay để giảm rủi ro tài chính.

5. Thúc đẩy liên kết và hợp tác giữa DN: Động từ hành động: Xây dựng; Target metric: Tăng số lượng liên kết DN trong nước và quốc tế; Timeline: 1-3 năm; Chủ thể thực hiện: DN và các hiệp hội ngành nghề. Tăng cường hợp tác để tận dụng lợi thế quy mô, chia sẻ nguồn lực và mở rộng thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo doanh nghiệp: Giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và các thách thức nội tại, từ đó xây dựng chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh phù hợp với bối cảnh hội nhập.

2. Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách hỗ trợ DN, cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

3. Các nhà nghiên cứu và học thuật: Là tài liệu tham khảo quan trọng trong lĩnh vực quản trị kinh doanh, kinh tế phát triển và chính sách công, góp phần mở rộng nghiên cứu về năng lực cạnh tranh DN.

4. Tổ chức tài chính và đầu tư: Hỗ trợ đánh giá tiềm năng và rủi ro của các DN Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư và tín dụng chính xác hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được đánh giá dựa trên những yếu tố nào?
   Năng lực cạnh tranh được đánh giá dựa trên các yếu tố nội tại như chiến lược kinh doanh, chất lượng nguồn nhân lực, trình độ công nghệ, tiềm lực tài chính và văn hóa doanh nghiệp; cùng các yếu tố bên ngoài như môi trường pháp lý, kinh tế, chính trị và quan hệ đối tác.

2. Tại sao doanh nghiệp nhà nước có hiệu quả kinh doanh thấp hơn doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài?
   Doanh nghiệp nhà nước thường có cơ cấu vốn chưa hợp lý, tỷ lệ nợ cao, quản trị kém chuyên nghiệp và thiếu đầu tư cho đổi mới công nghệ, trong khi DN FDI có lợi thế về vốn, công nghệ và quản trị hiện đại hơn.

3. Các doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì khi hội nhập WTO?
   DN cần nâng cao nhận thức về cạnh tranh, cải thiện công nghệ, trình độ quản lý, năng lực tài chính và xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức từ hội nhập.

4. Giải pháp nào giúp doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Các giải pháp bao gồm cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị, đầu tư cho R&D, tái cấu trúc vốn và thúc đẩy liên kết hợp tác giữa các DN.

5. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp?
   Hiệu quả sử dụng tài sản được đánh giá qua tỷ số ROA (Return on Assets), tính bằng lợi nhuận trước thuế chia cho tổng tài sản bình quân, phản ánh khả năng sinh lời trên mỗi đồng tài sản đầu tư.

Kết luận

• Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2000-2005 còn nhiều hạn chế, đặc biệt là doanh nghiệp trong nước với quy mô vốn nhỏ và quản trị yếu kém.
• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có hiệu quả kinh doanh cao hơn nhờ lợi thế về vốn, công nghệ và quản trị hiện đại.
• Các thách thức nội tại như cơ cấu vốn chưa hợp lý, quản trị kém, thiếu đầu tư cho R&D và nguồn nhân lực chất lượng cao là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.
• Hội nhập WTO tạo ra cơ hội và thách thức mới, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ lưỡng về nhận thức, công nghệ và chiến lược kinh doanh.
• Đề xuất các giải pháp cải cách thể chế, nâng cao quản trị, đầu tư R&D, tái cấu trúc vốn và thúc đẩy liên kết DN nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-5 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng và mô hình quản trị phù hợp với DN Việt Nam.

Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần phát triển kinh tế quốc gia trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP HCM -------------------- TRÖÔNG LONG NAÂNG CAO NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH ÑOÁI VÔÙI DOANH NGHIEÄP VIEÄT NAM TRONG BOÁI CAÛNH HOÄI NHAÄP LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Tp Hoà Chí Minh – Naêm 2007 2 MUÏC LUÏC Danh muïc caùc töø vieát taét Danh muïc caùc hình veõ vaø baûng bieåu Trang PHAÀN MÔÛ ÑAÀU …………………………………………………………………………………………………………… 1 Chöông I – Lyù thuyeát veà naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp ………………. Theá naøo laø Doanh nghieäp? ………………………………………………………………………………… 6 1. Phaân loïai DN ………………………………………………………………………………………………………………. Phaân loïai DN theo hình thöùc sôû höõu ………………………………………………………….

Phaân loïai DN theo hình thöùc quaûn lyù vaø traùch nhieäm veà caùc khoûan nôï ………………………………………………………………………………………. Caïnh tranh vaø naêng löïc caïnh tranh ………………………………………………………… 9 1. Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán naêng löïc caïnh tranh cuûa DN …………………………… 10 1. Nhoùm caùc nhaân toá beân trong ……………………………………………………………………… 10 1.

Nhoùm caùc nhaân toá beân ngoøai …………………………………………………………………. Caùc tyû soá taøi chính chuû yeáu ñöôïc söû duïng trong vieäc phaân tích, ñaùnh gía hieäu quaû hoïat ñoäng vaø naêng löïc caïnh tranh cuûa DN ……………. Hieäu suaát söû duïng taøi saûn ………………………………………………………………………………. Tyû soá ñoøn baåy taøi trôï …………………………………………………………………………………….

Tyû suaát lôïi nhuaän …………………………………………………………………………………………………… 18 3 1. Nhöõng ñieåm noåi baät trong kinh nghieäm naâng cao naêng löïc caïnh tranh DN ôû moät soá quoác gia …………………………………………………………. Kinh nghieäm töø Trung Quoác ……………………………………………………………………………. Kinh nghieäm töø Thaùi Lan ………………………………………………………………………………….

Kinh nghieäm töø Nhaät Baûn …………………………………………………………………………. 26 Kết luận Chöông I ………………………………………………………………………………………………………… 29 Chöông II – Thöïc traïng naêng löïc caïnh tranh cuûa DN Vieät Nam töø 2000 ñeán 2005 – Nhöõng thaùch thöùc khi hoäi nhaäp …………………. Khaùi quaùt veà DN Vieät Nam thoâng qua söï bieán ñoäng veà soá löôïng cuûa DN ………………………………………………………………………………………. Nhöõng thaùch thöùc noäi taïi cuûa DN Vieät Nam ………………………………………….

DN coù quy moâ voán nhoû vaø cô caáu voán chöa hôïp lyù vaãn coøn phoå bieán … 36 2. Hieäu quaû kinh doanh nhìn chung khoâng oån ñònh, coù söï khaùc bieät quaù lôùn giöõa caùc DN trong nöôùc vaø DN coù voán ñaàu tö nöôùc ngoøai …………. Phaân tích qua caùc chæ tieâu veà doanh thu ………………………………………………. Phaân tích qua caùc chæ tieâu veà lôïi nhuaän …………………………………………………… 40 2.

Nhöõng thaùch thöùc môùi ñoái vôùi DN khi Vieät Nam gia nhaäp WTO ………. DN thieáu söï chuaån bò ñaày ñuû trong caû nhaän thöùc laãn haønh ñoäng tröôùc boái caûnh môùi ……………………………………………………………………………………. DN Vieät Nam coù nguy cô bò aùp thueá cao ñoái vôùi haøng hoùa xuaát khaåu töø caùc vuï kieän trong thôøi gian chuyeån ñoåi sang cô cheá thò tröôøng hoøan toøan ………………………………………… 51 2. Giaù caû haøng hoùa coù theå giaûm maïnh do haøng raøo thueá 4 quan (thueá nhaäp khaåu) gaàn nhö ñöôïc dôõ boû hoøan toøan …………………………… 53 2.

DN trong nöôùc seõ coù theâm nhieàu ñoái thuû caïnh tranh thuoäc nhoùm DN FDI do gia giaûm phaân bieät ñoái xöû giöõa caùc loïai hình DN…………………………. DN Vieät Nam deã bò tuït haäu nhanh hoaëc phaûi traû chi phí raát cao cho vieäc chuyeån giao coâng ngheä töø nöôùc ngoøai …………………………. 54 Kết luận Chöông II ………………………………………………………………………………………………………. 56 Chöông III – Giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa DN Vieät Nam…….

Lôïi theá so saùnh cuûa Vieät Nam vaø nhöõng cô hoäi môùi khi Vieät Nam hoäi nhaäp vaøo neàn kinh teá theá giôùi …………………………………. Ñònh höôùng hình thaønh DN caàn chuù troïng hôn veà chaát ………………………. Thuùc ñaåy tieán trình saép xeáp laïi DN Nhaø nöôùc ………………………………………………… 59 3. Trieät ñeå xoùa boû phaân bieät ñoái xöû giöõa DNNN vaø DN khaùc …………….

Hoøan thieän vaø taêng cöôøng phoå caäp phaùp luaät ñoái vôùi ngöôøi daân, naâng cao nhaän thöùc veà tính minh baïch cuûa DN vaø coù cô cheá kieåm soùat hieäu quaû ………………………………………………… 61 3. Giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh ñoái vôùi DN Vieät Nam …………. Caùc giaûi phaùp töø phía Nhaø Nöôùc …………………………………………………………………………. Xaây döïng vaø thöïc hieän chieán löôïc ñoåi môùi coâng ngheä quoác gia………….

Khuyeán khích caùc DN ñaàu tö vaøo caùc saûn phaåm coù giaù trò gia taêng cao ……………………………………………………. Quy hoïach nguoàn cung caáp nguyeân lieäu oån ñònh ………………………………….4 Chuù troïng ñeán phöông thöùc quaûn lyù theo tieâu chuaån ……………………………… 70 3.5 Naâng cao chaát löôïng hoaït ñoäng xuùc tieán thöông maïi ………………………. Taêng cöôøng moái lieân keát, hôïp taùc giöõa caùc DN trong nöôùc …………. Caùc giaûi phaùp ñoái vôùi DN ……………………………………………………………………………… 73 3.

Xaây döïng vaø thöïc hieän chieán löôïc ñoåi môùi coâng ngheä phuø hôïp vôùi yeâu caàu phaùt trieån töøng ngaønh, töøng loïai hình doanh nghieäp ………………………………………………………………………………. Chuù troïng ñeán caïnh tranh baèng giaù trò gia taêng song song vôùi vieäc taän duïng nhöõng thuaän lôïi veà ñieàu kieän töï nhieân vaø lao ñoäng giaù reû ………………………………………………… 75 3. Taêng cöôøng kieåm soaùt chi phí ñaàu vaøo vaø quy hoïach nguoàn cung caáp nguyeân lieäu oån ñònh ………………………………………………………… 76 3. Caûi tieán phöông thöùc quaûn lyù chuù troïng ñeán phöông thöùc quaûn lyù theo tieâu chuaån ………………………………………………….

Naâng cao chaát löôïng hoaït ñoäng xuùc tieán thöông maïi ………………………. Taêng cöôøng moái lieân keát, hôïp taùc giöõa caùc DN trong nöôùc …………. 79 Kết luận Chöông III …………………………………………………………………………………………………… 80 PHAÀN KEÁT LUAÄN ………………………………………………………………………………………………………. 82 Baøi vieát ñaõ ñaêng treân Taïp chí Taøi chính soá thaùng 10/2006 Taøi lieäu tham khaûo Caùc phuï luïc (Phuï luïc I,II,III,IV,V) 6 DANH MUÏC CAÙC HÌNH VAØ BAÛNG BIEÅU 1.

– Tyû troïng caùc loïai hình DN trong toång soá caùc DN naêm 2000 vaø naêm 2005 …………………………………… tr. – Doanh thu bình quaân moät DN (töøng loïai hình) töø naêm 2000 – 2005 ………………………………………… tr. – Tyû suaát lôïi nhuaän treân toång giaù trò taøi saûn cuûa DNNN vaø DN FDI……………………………………………………….4 – Bieán ñoäng ROA vaø ROE cuûa khoái DN ngoøai quoác doanh …………………………………………………….5 – Cô caáu loïai hình DN tham gia khaûo saùt…………………………… tr. Phuï luïc I – Toång hôïp caùc chæ tieâu cô baûn töø baùo caùo taøi chính naêm cuûa caùc DN giai ñoïan 2000 – 2005 7.

Phuï luïc II – Maãu phieáu khaûo saùt ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa DN 8. Phuï luïc III – Danh saùch caùc DN tham gia khaûo saùt 9. Phuï luïc IV – Toång hôïp keát quaû khaûo saùt DN 7 DANH MUÏC CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT CP : Coå phaàn TNHH : Traùch nhieäm höõu haïn DN : Doanh nghieäp DNNN : Doanh nghieäp Nhaø nöôùc FDI : Ñaàu tö tröïc tieáp töø nöôùc ngoøai GDP : Toång saûn phaåm quoác noäi R&D : Nghieân cöùu vaø trieån khai SXKD : Saûn xuaát kinh doanh WTO : Toå chöùc thöông maïi theá giôùi ISO : Toå chöùc tieâu chuaån quoác teá (ban haønh Tieâu chuaån heä thoáng quaûn lyù chaát löôïng) 8 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU Doanh nghieäp laø saûn phaåm cuûa neàn kinh teá haøng hoùa. Ra ñôøi nhö moät söï taát yeáu khaùch quan, doanh nghieäp ñoùng vai troø noøng coát trong söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá noùi rieâng vaø söï thònh vöôïng cuûa moät quoác gia noùi chung.

Trong neàn kinh teá thò tröôøng, söï toàn taïi cuûa DN luoân gaén lieàn vôùi caïnh tranh, chính söï caïnh tranh taïo neân ñoäng löïc phaùt trieån cuûa neàn kinh teá. Vôùi xu theá hoäi nhaäp ngaøy caøng maïnh meõ, söï caïnh tranh trôû neân gay gaét hôn. Noù taùc ñoäng ñeán moïi quoác gia vaø Vieät Nam khoâng phaûi laø moät ngoïai leä, ñaëc bieät khi maø Vieät Nam ñaõ chính thöùc trôû thaønh thaønh vieân cuûa Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi (WTO). Ñieàu naøy taïo ra cho Chính phuû vaø caùc DN nhöõng thaùch thöùc lôùn caàn phaûi vöôït qua, nhaát laø trong boái caûnh xuaát phaùt ñieåm neàn kinh teá chuùng ta coøn ôû möùc thaáp.

Tuy nhieân, hoäi nhaäp khoâng chæ mang laïi nhöõng thaùch thöùc, hoäi nhaäp coøn cho ta nhöõng vaän hoäi maø neáu bieát taän duïng, chuùng ta seõ khai thaùc ñöôïc caùc nguoàn löïc moät caùch ñaày ñuû hôn nhaèm höôùng ñeán muïc tieâu phaùt trieån moät caùch beàn vöõng. Chính vì vaäy, hôn luùc naøo heát, khoâng chæ Chính phuû maø moãi moät DN caàn phaûi nhaän thöùc tình hình moät caùch saùng suoát, ñaùnh giaù toøan dieän thöïc traïng cuûa mình, nhöõng ñieåm maïnh, ñieåm yeáu, nhöõng thaùch thöùc noäi taïi, nhöõng thaùch thöùc môùi cuõng nhö nhöõng lôïi theá so saùnh vaø nhöõng vaän hoäi; Töø ñoù coù chieán löôïc ñuùng ñaén cho söï phaùt trieån beàn vöõng ñoái vôùi DN noùi rieâng vaø cho neàn kinh teá Vieät Nam noùi chung. Ñaây cuõng chính laø muïc tieâu nghieân cöùu cuûa luaän vaên naøy – Ñeà taøi “Naâng cao naêng löïc caïnh tranh ñoái vôùi doanh nghieäp Vieät Nam trong boái caûnh hoäi nhaäp”. 9 Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ñeà taøi bao goàm taát caû caùc DN ñöôïc ñaêng kyù thaønh laäp vaø hieän ñang hoïat ñoäng treân laõnh thoå Vieät Nam.

Caùc DN ñöôïc chia thaønh hai nhoùm lôùn : Nhoùm DN trong nöôùc bao goàm DN Nhaø nöôùc, DN ngoøai quoác doanh vaø nhoùm DN coù voán ñaàu tö nöôùc ngoøai. Phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi : Treân cô sôû phaân tích ñaùnh giaù moái töông quan so saùnh giöõa caùc DN trong nöôùc vaø caùc DN coù voán ñaàu tö nöôùc ngoøai taïi Vieät Nam, ñoàng thôøi chæ ra caùc nguyeân nhaân taùc ñoäng, luaän vaên ñöa ra caùc nhoùm giaûi phaùp nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh ñoái vôùi caùc DN trong nöôùc, töø ñoù goùp phaàn naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa toøan khoái DN Vieät Nam. Phöông phaùp nghieân cöùu cuûa ñeà taøi : Cô sôû cuûa phöông phaùp luaän laø Hoïc thuyeát cuûa Maùc veà Chuû nghóa duy vaät bieän chöùng; Phöông phaùp nghieân cöùu cuï theå laø taäp hôïp soá lieäu thöù caáp töø Toång cuïc Thoáng keâ vaø Cuïc Taøi chính doanh nghieäp (Boä Taøi chính) giai ñoïan 2000 – 2005, thöïc hieän so saùnh, phaân tích nhaèm ñaùnh giaù söï khaùc bieät giöõa caùc DN trong nöôùc vaø caùc DN coù voán ñaàu tö nöôùc ngoøai; Ngoøai ra, chuùng toâi ñaõ tieán haønh ñieàu tra thöïc ñòa nhaèm khaûo saùt ñònh tính nhaän thöùc cuûa laõnh ñaïo DN veà thöïc traïng cuûa DN mình cuõng nhö nhöõng thuaän lôïi, khoù khaên cuûa DN trong boái caûnh hoäi nhaäp hieän nay. Ñieåm noåi baät cuûa ñeà taøi laø toång keát ñaùnh giaù moät caùch heä thoáng, coù so saùnh giöõa caùc DN trong nöôùc (bao goàm DN Nhaø nöôùc, DN ngoøai quoác doanh) vaø DN coù voán ñaàu tö nöôùc ngoøai.

Boá cuïc cuûa Luaän vaên bao goàm ba chöông cô baûn: Chöông I – Lyù thuyeát veà naêng löïc caïnh tranh cuûa DN. Chöông naøy trình baøy nhöõng cô sôû lyù luaän veà DN, caùc khaùi nieäm chung cuõng nhö nhöõng quy ñònh mang tính phaùp lyù veà DN vaø naêng löïc caïnh tranh. Beân caïnh ñoù, Chöông I cuõng ñi saâu 10 phaân tích caùc nhoùm nhaân toá aûnh höôûng ñeán naêng löïc caïnh tranh cuûa DN cuøng caùc tyû soá taøi chính chuû yeáu ñöôïc söû duïng trong quaù trình phaân tích vaø ñaùnh gía. Cuoái cuøng, Chöông naøy toùm taét moät soá ñieåm noåi baät veà kinh nghieäm cuûa Trung Quoác, Thaùi Lan vaø Nhaät Baûn trong loä trình ñònh höôùng vaø naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa DN.

Chöông II – Thöïc traïng naêng löïc caïnh tranh cuûa DN Vieät Nam töø naêm 2000 ñeán 2005 – Nhöõng thaùch thöùc khi hoäi nhaäp. Noäi dung chuû yeáu cuûa chöông naøy laø nhaän daïng nhöõng toàn taïi, khoù khaên cuûa DN Vieät Nam thoâng qua vieäc phaân tích caùc döõ lieäu thoáng keâ töø naêm 2000 ñeán naêm 2005. Töø ñoù, ruùt ra nhöõng nguyeân nhaân daãn ñeán caùc keát quaû naøy.