Luận Văn Thạc Sĩ Về Kiểm Soát Nội Bộ Ngân Sách Tại Phòng Tài Chính - Kế Hoạch Thành Phố Thủ Dầu Một

Luận văn thạc sĩ phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ thu chi ngân sách tại phòng tài chính kế hoạch Thủ Dầu Một.

• Tác giả: Hà Hữu Phước
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Phước
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nâng Cao Kiểm Soát Nội Bộ Ngân Sách Tại Phòng Tài Chính Thủ Dầu Một
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Sự cần thiết của đề tài
• Các công trình nghiên cứu liên quan trước đây
• Mục tiêu của đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn nghiên cứu
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ KHU VỰC CÔNG VÀ THU CHI NGÂN SÁCH
• 1.1. Lý luận chung về hệ thống kiểm soát nội bộ trong khu vực công
• 1.1.1. Khái quát quá trình hình thành và phát triển khái niệm kiểm soát nội bộ
• 1.1.2. Cơ sở lý luận về hệ thống KSNB
• 1.1.2.1. Định nghĩa về hệ thống KSNB
• 1.1.2.2. Phân loại kiểm soát nội bộ
• 1.1.2.3. Các bộ phận cấu thành hệ thống KSNB theo INTOSAI
• 1.1.2.4. Mục tiêu, chức năng của kiểm soát nội bộ và ý nghĩa của KSNB trong một tổ chức hành chính công
• 1.1.3. Những hạn chế của hệ thống KSNB
• 1.2. Tổng quan về kiểm soát thu – chi ngân sách của cơ quan tài chính cấp huyện
• 1.2.1. Tổng quan về kiểm soát thu ngân sách
• 1.2.1.1. Khái niệm, đặc điểm, nội dung thu ngân sách
• 1.2.1.2. Quy trình kiểm soát thu ngân sách cấp huyện
• 1.2.2. Tổng quan về kiểm soát chi ngân sách
• 1.2.2.1. Khái niệm, đặc điểm, nội dung chi NSNN
• 1.2.2.2. Kiểm soát chi NSNN
• 1.2.2.3. Quy trình kiểm soát chi NS cấp huyện
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT NỘI BỘ THU-CHI NGÂN SÁCH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH THÀNH PHỐ THỦ DẦU MỘT TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. Giới thiệu tổng quan Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 2.1.1. Quá trình hình thành
• 2.1.2. Vị trí, chức năng
• 2.1.3. Nhiệm vụ và quyền hạn
• 2.1.4. Tổ chức quản lý
• 2.1.5. Tổng hợp và phân tích tình hình thu-chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
• 2.1.5.1. Tổng hợp tình hình thu ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 2.1.5.2. Tổng hợp và phân tích về tình hình chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 2.2. Thực trạng hệ thống KSNB thu chi ngân sách tại phòng TCKH TP.Thủ Dầu Một
• 2.2.1. Phương pháp khảo sát
• 2.2.1.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.1.2. Đối tượng và phạm vi khảo sát
• 2.2.1.3. Phương pháp khảo sát và thu thập dữ liệu
• 2.2.2. Thực trạng công tác kiểm soát nội bộ tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 2.2.2.1. Thống kê mô tả về hệ thống kiểm soát nội bộ tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 2.2.2.2. Về môi trường kiểm soát
• 2.2.2.3. Về đánh giá rủi ro
• 2.2.2.4. Về hoạt động kiểm soát
• 2.2.2.5. Về thông tin và truyền thông
• 2.2.2.6. Về hoạt động giám sát
• 2.3. Đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ thu-chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
• 2.3.1. Ưu điểm về thực trạng kiểm soát nội bộ tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
• 2.3.2. Hạn chế về thực trạng kiểm soát nội bộ tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT NỘI BỘ ĐỐI VỚI THU CHI NGÂN SÁCH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH THÀNH PHỐ THỦ DẦU MỘT TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3.1. Quan điểm xây dựng giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ thu chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
• 3.2. Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện kiểm soát nội bộ
• 3.2.1. Phương hướng
• 3.3. Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một
• 3.3.1. Giải pháp hoàn thiện về môi trường kiểm soát
• 3.3.2. Giải pháp hoàn thiện về đánh giá rủi ro
• 3.3.3. Giải pháp hoàn thiện về hoạt động kiểm soát
• 3.3.4. Giải pháp hoàn thiện về thông tin và truyền thông
• 3.3.5. Giải pháp hoàn thiện về hoạt động giám sát
• 3.4. Một số giải pháp cụ thể hoàn thiện kiểm soát thu-chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 3.4.1. Giải pháp hoàn thiện kiểm soát thu ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 3.4.1.1. Giải pháp hoàn thiện kiểm soát các nguồn thu
• 3.4.1.2. Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm soát thu ngân sách
• 3.4.2. Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
• 3.4.2.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định quyết toán chi đầu tư
• 3.4.2.2. Hoàn thiện các quy trình kiểm soát chi thường xuyên
• 3.4.2.3. Giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm soát chi ngân sách cấp dưới
• 3.5. Một số kiến nghị tổ chức thực hiện để hoàn thiện kiểm soát thu-chi ngân sách nhà nước
• 3.5.1. Kiến nghị để hoàn thiện kiểm soát thu ngân sách
• 3.5.1.1. Kiến nghị đối với UBND thành phố
• 3.5.1.2. Kiến nghị đối với Chi cục thuế thành phố
• 3.5.1.3. Kiến nghị đối với 14 phường tại địa phường
• 3.5.2. Kiến nghị để hoàn thiện đối với kiểm soát chi ngân sách
• 3.5.2.1. Kiến nghị để hoàn thiện đối với kiểm soát chi đầu tư phát triển
• 3.5.2.2. Kiến nghị để hoàn thiện đối với kiểm soát chi thường xuyên
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kiểm soát nội bộ ngân sách tại phòng tài chính Thủ Dầu Một

Kiểm soát nội bộ ngân sách là một phần quan trọng trong quản lý tài chính công. Tại phòng tài chính Thủ Dầu Một, việc nâng cao kiểm soát nội bộ không chỉ giúp đảm bảo tính minh bạch mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Hệ thống kiểm soát nội bộ cần được thiết lập một cách chặt chẽ để giảm thiểu rủi ro và thất thoát tài sản công.

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm soát nội bộ ngân sách

Kiểm soát nội bộ ngân sách là quy trình nhằm đảm bảo rằng các hoạt động tài chính diễn ra theo đúng quy định và chính sách. Nó giúp phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận, đồng thời đảm bảo rằng ngân sách được sử dụng hiệu quả.

1.2. Lịch sử phát triển của kiểm soát nội bộ tại Thủ Dầu Một

Hệ thống kiểm soát nội bộ tại Thủ Dầu Một đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ những năm đầu thành lập, phòng tài chính đã chú trọng đến việc xây dựng một hệ thống kiểm soát chặt chẽ để quản lý ngân sách hiệu quả.

II. Những thách thức trong kiểm soát nội bộ ngân sách tại phòng tài chính

Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc nâng cao kiểm soát nội bộ, nhưng phòng tài chính Thủ Dầu Một vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nhân lực, quy trình kiểm soát chưa hoàn thiện và sự thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính là những yếu tố cần được khắc phục.

2.1. Thiếu hụt nhân lực và chuyên môn

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nhân lực có chuyên môn cao trong lĩnh vực kiểm soát nội bộ. Điều này dẫn đến việc thực hiện các quy trình kiểm soát không hiệu quả.

2.2. Quy trình kiểm soát chưa hoàn thiện

Quy trình kiểm soát hiện tại còn nhiều điểm yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Cần có sự cải tiến để đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch trong quản lý ngân sách.

III. Phương pháp nâng cao kiểm soát nội bộ ngân sách tại phòng tài chính

Để nâng cao kiểm soát nội bộ ngân sách, phòng tài chính cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc cải tiến quy trình, đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin là những giải pháp cần thiết.

3.1. Cải tiến quy trình kiểm soát

Cần rà soát và cải tiến quy trình kiểm soát hiện tại để đảm bảo tính hiệu quả. Việc này bao gồm việc xác định rõ trách nhiệm và quyền hạn của từng cá nhân trong quy trình.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực nhân viên

Đào tạo nhân viên về các quy trình kiểm soát nội bộ là rất quan trọng. Điều này giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng của nhân viên trong việc thực hiện kiểm soát ngân sách.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về kiểm soát nội bộ ngân sách

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc nâng cao kiểm soát nội bộ ngân sách đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các số liệu cho thấy sự giảm thiểu thất thoát ngân sách và nâng cao hiệu quả sử dụng tài chính công.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến kiểm soát

Sau khi áp dụng các biện pháp cải tiến, phòng tài chính đã ghi nhận sự giảm thiểu đáng kể trong các trường hợp thất thoát ngân sách. Điều này cho thấy hiệu quả của việc nâng cao kiểm soát nội bộ.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc duy trì một hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ là rất cần thiết. Cần có sự phối hợp giữa các bộ phận để đảm bảo tính hiệu quả trong quản lý ngân sách.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của kiểm soát nội bộ ngân sách

Kết luận cho thấy rằng việc nâng cao kiểm soát nội bộ ngân sách tại phòng tài chính Thủ Dầu Một là một nhiệm vụ quan trọng. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc cải tiến quy trình và nâng cao năng lực nhân viên.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Phòng tài chính cần xác định rõ các mục tiêu phát triển trong tương lai, bao gồm việc cải tiến quy trình kiểm soát và nâng cao năng lực nhân viên.

5.2. Tầm quan trọng của kiểm soát nội bộ trong quản lý ngân sách

Kiểm soát nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách. Cần tiếp tục đầu tư vào hệ thống kiểm soát để đạt được các mục tiêu tài chính công.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế nhanh chóng tại các đô thị loại I đòi hỏi hệ thống quản trị tài chính công phải không ngừng đổi mới nhằm tối ưu hóa các nguồn lực địa phương. Tại thành phố Thủ Dầu Một thuộc tỉnh Bình Dương – đô thị có diện tích 118,67 km², quy mô dân số đạt 293.349 người với 14 phường trực thuộc – quy mô thu và chi ngân sách nhà nước đã ghi nhận mức tăng trưởng bình quân trên 12%/năm trong giai đoạn 2012 - 2016. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng của các dòng ngân sách cũng tạo ra áp lực rất lớn lên bộ máy quản lý, bộc lộ nhiều nguy cơ thất thoát và giảm hiệu quả phân bổ nguồn vốn công.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết những bất cập trong công tác kiểm soát nội bộ đối với các nghiệp vụ thu, chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một. Mục tiêu cụ thể của đề tài bao gồm: hệ thống hóa các cơ sở lý luận về kiểm soát nội bộ trong khu vực công; khảo sát và phân tích toàn diện thực trạng vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ thu chi; nhận diện rõ các nguyên nhân gây ra hạn chế; từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ và mang tính thực tiễn cao.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2012 - 2016 và dữ liệu khảo sát thực tế tại đơn vị trong giai đoạn 2015 - 2016. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện cơ chế kiểm soát, hướng tới mục tiêu giảm thiểu tối thiểu 15% đến 20% các sai lệch trong phân bổ dự toán và nâng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đúng hạn đạt trên 95%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết kiểm soát nội bộ hiện đại được ban hành bởi Ủy ban các tổ chức bảo trợ của Hội đồng quốc gia Hoa Kỳ năm 1992 và Chuẩn mực kiểm toán tối cao của Tổ chức Quốc tế các Cơ quan Kiểm toán Tối cao ban hành năm 2004, cập nhật năm 2013. Khung lý thuyết chuẩn mực này cấu thành từ 5 bộ phận hữu cơ: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, hoạt động giám sát.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm chuyên ngành then chốt:

• Kiểm soát nội bộ khu vực công: quy trình tích hợp được vận hành bởi tập thể cán bộ công chức nhằm cung cấp sự đảm bảo hợp lý để đạt được các mục tiêu công vụ.
• Thu ngân sách nhà nước: hệ thống các khoản thu bắt buộc và không hoàn trả trực tiếp từ thuế, phí, lệ phí và các hoạt động kinh tế công theo Luật Ngân sách Nhà nước số 83/2015/QH13.
• Kiểm soát chi thường xuyên: quá trình thẩm định và giám sát các khoản chi có chu kỳ tác động ngắn dưới một năm phục vụ bộ máy hành chính và sự nghiệp.
• Kiểm soát chi đầu tư phát triển: quy trình cấp phát, tạm ứng và quyết toán các dòng vốn dài hạn kiến thiết hạ tầng kinh tế - xã hội.

Đề tài cũng kế thừa kết quả từ các nghiên cứu quốc tế tiêu biểu như công trình của Sarens và De Beelde năm 2006 về vai trò của môi trường kiểm soát, Jamal Mohammadi và cộng sự năm 2013 về quản trị hệ thống thông tin kế toán, cùng nghiên cứu của Jan Wynen và Koen Verhoest năm 2016 về kỹ thuật quản lý hiệu suất khu vực công.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp gồm các báo cáo quyết toán thu chi ngân sách định kỳ 5 năm từ 2012 đến 2016 do Phòng Tài chính - Kế hoạch, Kho bạc Nhà nước và Chi cục Thuế thành phố cung cấp. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua bảng hỏi khảo sát thực hiện trong giai đoạn 2015 - 2016.

Cỡ mẫu khảo sát được xác định là 65 cán bộ công chức, chuyên viên tài chính trực tiếp phụ trách ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch và đội ngũ kế toán của toàn bộ 14 phường thuộc thành phố Thủ Dầu Một. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi ngẫu nhiên kết hợp phân tầng chuyên môn, bảo đảm 100% đối tượng tham gia đều có chuyên môn sâu về tài chính công, giúp tỷ lệ phản hồi hợp lệ đạt 65/65 phiếu.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả nhằm tính toán các chỉ số trung bình, tỷ lệ phần trăm, giá trị cực đại và cực tiểu để lượng hóa mức độ hiệu quả của 5 thành phần kiểm soát nội bộ. Đồng thời, phương pháp so sánh phân tích được áp dụng để đối chiếu số thực hiện với dự toán pháp lệnh tỉnh giao. Lý do lựa chọn kết hợp các phương pháp này là vì tính chất đặc thù của khu vực hành chính công đòi hỏi vừa phải có dữ liệu định lượng chính xác để đo lường mức độ tuân thủ, vừa cần phân tích định tính sâu sắc để nhận diện bản chất các rủi ro vận hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về quy mô thu chi ngân sách, giai đoạn 2012 - 2016 chứng kiến mức tăng trưởng thu ngân sách địa phương đạt bình quân 14,5%/năm. Cơ cấu nguồn thu dần chuyển dịch tích cực sang các nguồn thu bền vững từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, công tác kiểm soát các nguồn thu ngoài quốc doanh và lệ phí cấp quyền sử dụng đất tại 14 phường còn phân tán, tỷ lệ thất thu cục bộ ước tính vẫn dao động khoảng 8% đến 10% so với tiềm năng thực tế.

Thứ hai, đối với cơ cấu chi ngân sách, chi thường xuyên chiếm tỷ trọng áp đảo từ 55% đến 60% tổng chi ngân sách địa phương, trong khi chi đầu tư phát triển chiếm khoảng 40% đến 45%. Khâu lập dự toán chi thường xuyên tại nhiều đơn vị trực thuộc còn mang tính dàn đều theo số liệu lịch sử, dẫn đến mức chênh lệch giữa dự toán được giao và quyết toán thực tế cuối năm có sự sai lệch từ 7% đến 12%.

Thứ ba, kết quả khảo sát định lượng 5 bộ phận cấu thành hệ thống kiểm soát nội bộ cho thấy: môi trường kiểm soát đạt điểm trung bình 3,75/5 điểm; hoạt động kiểm soát đạt 3,60/5 điểm; thông tin và truyền thông đạt 3,45/5 điểm; hoạt động giám sát đạt 3,30/5 điểm. Đáng chú ý nhất, thành phần đánh giá rủi ro chỉ đạt mức 3,15/5 điểm – mức thấp nhất trong toàn bộ hệ thống do đơn vị chưa thiết lập quy trình nhận diện rủi ro định kỳ.

Thứ tư, trong kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản, thời gian thẩm tra và phê duyệt quyết toán công trình hoàn thành thường xuyên bị kéo dài từ 3 đến 6 tháng so với quy định chuẩn của Bộ Tài chính, khiến khoảng 15% tổng giá trị vốn đầu tư hàng năm rơi vào tình trạng chậm tất toán dứt điểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc thiếu hụt hạ tầng công nghệ thông tin tích hợp để chia sẻ dữ liệu tức thời giữa Phòng Tài chính - Kế hoạch, Kho bạc Nhà nước và Chi cục Thuế thành phố. Thêm vào đó, năng lực nhận diện rủi ro tài chính của một bộ phận cán bộ cấp phường còn hạn chế do chưa được đào tạo bài bản về chuẩn mực kiểm soát nội bộ hiện đại.

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với các phát hiện của Bùi Thị Hồng năm 2016 tại thị xã Tân Uyên và Lê Thị Minh Thảo năm 2014 tại tỉnh Phú Yên, khi các tác giả đều khẳng định nút thắt lớn nhất của tài chính cấp huyện nằm ở khâu lập dự toán chi và kiểm soát tiến độ quyết toán đầu tư.

Để giúp các nhà quản trị dễ dàng theo dõi, toàn bộ diễn biến dữ liệu thu chi giai đoạn 2012 - 2016 được trình bày hiệu quả qua biểu đồ cột chồng kết hợp đường xu hướng tăng trưởng, trong khi kết quả khảo sát 5 thành phần kiểm soát nội bộ được tổng hợp chi tiết qua bảng ma trận thống kê theo thang đo Likert, làm nổi bật khoảng cách chênh lệch giữa kỳ vọng và thực trạng vận hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả phân tích thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp có tính hành động cao:

Thứ nhất, hoàn thiện môi trường kiểm soát và phát triển năng lực nhân sự. Lãnh đạo Phòng Tài chính - Kế hoạch cần rà soát và ban hành văn bản mô tả vị trí việc làm chuẩn hóa cho 100% cán bộ công chức trước quý II/2018. Đồng thời, phối hợp với Sở Tài chính tổ chức tối thiểu 02 khóa tập huấn chuyên sâu hàng năm về chuẩn mực kiểm soát nội bộ khu vực công cho toàn bộ 65 cán bộ tài chính cấp thành phố và 14 phường trực thuộc.

Thứ hai, thiết lập quy trình nhận diện và đánh giá rủi ro tài chính có hệ thống. Phòng Tài chính - Kế hoạch chủ trì xây dựng ma trận quản trị rủi ro thu - chi ngân sách với 10 nhóm tiêu chí trọng yếu trước quý IV/2018, đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 80% các sai sót phát sinh trong khâu tổng hợp dự toán tài chính hàng năm.

Thứ ba, chuẩn hóa và tái cấu trúc quy trình kiểm soát chi đầu tư và chi thường xuyên. Cơ quan chuyên môn cần áp dụng quy trình thẩm định quyết toán vốn đầu tư 4 bước nghiêm ngặt, số hóa 100% hồ sơ dự án nhằm rút ngắn thời gian thẩm tra quyết toán tối thiểu 30% so với thời gian xử lý trước đây, bảo đảm hoàn thành trước năm 2019.

Thứ tư, tăng cường hệ thống thông tin liên thông và hoạt động giám sát định kỳ. Ủy ban nhân dân thành phố cần đầu tư nâng cấp phần mềm quản lý tài chính dùng chung, kết nối mạng trực tuyến giữa Phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục Thuế và Kho bạc Nhà nước trong năm 2019. Đơn vị cần thực hiện định kỳ 02 đợt giám sát toàn diện mỗi năm và tổ chức tối thiểu 04 cuộc kiểm tra đột xuất tại các đơn vị sử dụng ngân sách có dấu hiệu chênh lệch dự toán cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Lãnh đạo và chuyên viên Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp quận, huyện, thành phố trực thuộc tỉnh: Tài liệu cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết để đánh giá, rà soát và tái cấu trúc toàn diện hệ thống kiểm soát nội bộ theo chuẩn mực quốc tế, giúp nâng cao hiệu lực phân bổ nguồn lực công.
2. Kế toán trưởng và cán bộ phụ trách dự toán tại các cơ quan hành chính sự nghiệp, Ủy ban nhân dân cấp xã, phường: Nắm vững quy trình 4 bước thẩm định quyết toán và phương pháp lập dự toán chi thường xuyên chuẩn xác, bảo đảm tính tuân thủ nghiêm ngặt Luật Ngân sách Nhà nước.
3. Cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh như Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Kho bạc Nhà nước: Có thêm dữ liệu thực tiễn và căn cứ khoa học vững chắc phục vụ công tác ban hành chính sách phân cấp quản lý ngân sách phù hợp với các đô thị đang trong tiến trình công nghiệp hóa.
4. Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Nguồn tài liệu học thuật phong phú về mô hình ứng dụng lý thuyết COSO và INTOSAI trong điều kiện thực tế của hệ thống hành chính công tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Khung lý thuyết kiểm soát nội bộ nào được áp dụng chủ đạo trong luận văn? Luận văn tích hợp khung lý thuyết COSO năm 1992 và chuẩn mực INTOSAI năm 2004, cập nhật năm 2013 với 5 thành phần: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin - truyền thông và giám sát. Khung lý thuyết này được vận dụng linh hoạt vào môi trường hành chính công tại thành phố Thủ Dầu Một dựa trên các quy định của Luật Ngân sách Nhà nước số 83/2015/QH13.

Điểm nghẽn lớn nhất trong hệ thống kiểm soát nội bộ tại đơn vị nghiên cứu là gì? Hạn chế lớn nhất được phát hiện là hoạt động đánh giá rủi ro với mức điểm khảo sát chỉ đạt 3,15/5 điểm do thiếu cơ chế cảnh báo sớm. Kế đến là khâu thẩm tra quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản bị kéo dài từ 3 đến 6 tháng, dẫn tới 15% tổng khối lượng vốn hàng năm chậm được thanh quyết toán dứt điểm.

Quy mô mẫu khảo sát và phương pháp thu thập dữ liệu được thiết kế ra sao? Nghiên cứu sử dụng mẫu khảo sát gồm 65 cán bộ công chức thuộc Phòng Tài chính - Kế hoạch và kế toán 14 phường bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng chuyên môn, đạt tỷ lệ phản hồi 100%. Nguồn số liệu thứ cấp được tổng hợp liên tục trong 5 năm từ 2012 đến 2016 để bảo đảm tính khách quan và nhất quán của các kết luận.

Giải pháp nào giúp tối ưu hóa công tác kiểm soát chi thường xuyên tại địa phương? Giải pháp cốt lõi là xây dựng lại hệ thống định mức phân bổ sát thực tế và thiết lập quy trình kiểm soát chi 4 bước trên nền tảng công nghệ số. Biện pháp này giúp kéo giảm tỷ lệ chênh lệch giữa dự toán và quyết toán chi thường xuyên từ mức 7% - 12% xuống dưới 3%, bảo đảm phân bổ ngân sách đúng mục tiêu và triệt để tiết kiệm.

Mô hình nghiên cứu của luận văn có khả năng ứng dụng cho các địa phương khác không? Mô hình nghiên cứu hoàn toàn có thể nhân rộng tại các cơ quan tài chính cấp quận, huyện, thị xã trên phạm vi cả nước. Bộ tiêu chí khảo sát 5 thành phần và quy trình kiểm soát chi được thiết kế theo chuẩn mực chung, rất thích hợp cho các địa phương đang chịu áp lực phát triển đô thị tương đồng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về kiểm soát nội bộ khu vực công theo chuẩn mực quốc tế INTOSAI và Luật Ngân sách Nhà nước hiện hành.
• Đánh giá trung thực bức tranh thu chi ngân sách thành phố Thủ Dầu Một giai đoạn 2012 - 2016 với tốc độ tăng trưởng nguồn thu bình quân đạt 14,5%/năm.
• Định lượng rõ nét thực trạng 5 thành phần kiểm soát nội bộ thông qua kết quả khảo sát 65 chuyên viên tài chính, chỉ ra lỗ hổng lớn nhất tại khâu quản trị rủi ro.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá, trọng tâm là số hóa quy trình liên thông 3 bên và rút ngắn 30% thời gian thẩm định quyết toán vốn đầu tư công.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn quan trọng phục vụ công tác quy hoạch, điều hành ngân sách địa phương trong lộ trình phát triển đô thị bền vững giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn 2025.

Các nhà quản lý tài chính và cán bộ nghiên cứu nên ứng dụng ngay các phát hiện và khung giải pháp của công trình để nâng cao hiệu lực kiểm soát ngân sách tại đơn vị. Hãy liên hệ với tác giả hoặc cơ quan đào tạo để tiếp cận toàn văn công trình nghiên cứu giá trị này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn có kết cấu 3 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan về kiểm soát nội bộ khu vực công, và kiểm soát thu-chi NSNN. Chƣơng 2: Thực trạng kiểm soát nội bộ đối với thu-chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dƣơng. 6 Chƣơng 3: Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ đối với thu-chi ngân sách tại Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dƣơng. 7 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ KHU VỰC CÔNG VÀ THU CHI NGÂN SÁCH 1.1 Lý luận chung về hệ thống kiểm soát nội bộ trong khu vực công 1.1Khái quát quá trình hình thành và phát triển khái niệm kiểm soát nội bộ Hoạt động của một tổ chức cơ quan , đơn vi ̣hiê ̣u quả phu ̣ thuô ̣c rấ t nhiề u yế u tố đòi hỏi nhà quản lý phải có những công cụ hỗ trợ đắc lực.

Công cu ̣ đó giúp cho đơn vi ̣tránh đƣơ ̣c nguy cơ, rủi ro ảnh hƣởng đế n mu ̣c tiêu đã đề ra, giúp nhà quản lý thực hiện chức năng kiểm soát. Đó chính là KSNB đơn vi.̣ Hình thức sơ khai đ ầu tiên của KSNB là kiểm soát tiền , thuâ ̣t ngƣ̃ này bắ t đầ u xuấ t hiê ̣n tƣ̀ cuô ̣c cách ma ̣ng công nghiê ̣p ( cuố i thế kỉ 19). Năm 1929, công bố của Cu ̣c Dƣ̣ trƣ̃ Liên ban Hoa Kỳ ( Federal Reserve Bulletin) thì KSNB là công cu ̣ để bảo vê ̣ tiề n và các tài sản khác đồ ng thời thúc đẩ y nâng cao hiê ̣u quả hoạt động. Năm 1936, Hiê ̣p hô ̣i kế toán viên công chƣ́ng Hoa Kỳ ( AICPA) KSNB là các biện pháp và cách thức đƣợc chấp nhận và đƣợ c thƣ̣c hiê ̣n trong mô ̣t tổ chƣ́c để bảo vệ tiền và các tài sản khác , cũng nhƣ kiểm tra sự chính xác trong ghi chép các sổ sách.

KSNB ngày càng đƣơ ̣c quan tâm nhiề u hơn. Năm 1949, AICPA đã công bố c ông trình nghiên cƣ́u về KSNB , AICPA đinh ̣ nghiã “ KSNB là cơ cấ u tổ chƣ́c và các biê ̣n pháp , cách thức liên quan đƣợc chấ p nhâ ̣n và thƣ̣c hiê ̣n trong mô ̣t tổ chƣ́c để bảo vê ̣ tài sản , kiể m tra sƣ̣ chính xác và đáng tin cậy của số liệu kế toán , thúc đẩy hoạt động có hiệu quả, khuyế n khić h sƣ̣ tuân thủ các chiń h sách của ngƣời quản lý”. Đế n năm 1958, Ủy ban thủ tục kiểm toán ( CPA- Committee on Auditing Procedure) là đơn vị trực thuộc AICPA đã ban hành báo cáo thủ tục kiểm toán 29 ( SAP- Statement Auditing Procedure): Kiể m soát kế toán bao gồ m kế hoa ̣ch tổ chƣ́c, các phƣơng pháp và thủ tục liên hệ trực tiếp đến việc bảo vệ tài sản và tính đáng tin câ ̣y của số liê ̣u kế toán. Kiể m soát quản lý bao gồ m kế hoa ̣ch tổ chƣ́c , các phƣơng pháp trong hoạt động và sự tuân thủ chính sách quản trị.

8 CAP tiế p tu ̣c ban hành SAP 33 vào năm 1962, SAP 54 vào năm 1972. Năm 1973 SAS 01 xét duyệt lại SAP 54 và đƣa ra định nghĩa về kiểm soát quản lý và kiểm soát kế toán: Kiể m soát quản lý , không chỉ ha ̣n chế ở kế hoa ̣ch tổ chƣ́c và các thủ tục , mà còn bao gồm quá trình ra quyết định cho phép thực hiện nghiê ̣p vu ̣ của nhà quản lý. Kiể m soát kế toán ba o gồ m các thủ tu ̣c và cách thƣ́c tổ chƣ́c ghi nhâ ̣n vào sổ sách để bảo vê ̣ tài sản , tính đáng tin cậy của số liệu. Năm 1979 AICPA đã thành lâ ̣p mô ̣t Ủy ban tƣ vấ n đă ̣c biê ̣t về kiể m toán nô ̣i bô ̣ trong đó đƣa ra các hƣớng dẫn thiế t lâ ̣p và đánh giá hê ̣ thố ng KSNB.

Ủy ban chƣ́ng khoán Hoa Kỳ ( SEC- Securities and Exchange Commission) bắ t buô ̣c các công ty báo cáo về KSNB đối với công tác kế toán của mình. Nhƣng yêu cầ u đó đã làm tranh cã i diễn ra tranh luâ ̣n gây gắ t. Cuố i cùng vào năm 1985 thành lập ủy ban các tổ chức hội đồng bảo trợ ( COSO - Commited of Sponsoring Organization) là kết quả của các cuộc tranh luận trên. Sau mô ̣t thời gian dài làm viê ̣c tại Hoa Kỳ, COSO đã công bố báo cáo năm 1992.Đây là mô ̣t tài liê ̣u đầ u tiên đã đƣa ra mô ̣t khuôn mẫu lý thuyế t đầ y đủ và có hệ thố ng lý luâ ̣n toàn diê ̣n đầ y đủ nhấ t , cho mô ̣t cái nhìn toàn diê ̣n về KSNB.

Cũng vào năm 1992, hê ̣ thố ng chuẩ n mƣ̣c kiể m t oán nhà nƣớc do tổ chức quố c tế các cơ quan kiể m toán tố i cao – International Organzation of Supreme Audit Insitutuions ( viế t tắ t là INTOSAI ) đã ban hành hƣớ ng dẫn về KSNB áp dụng cho khu vực công , đây là mô ̣t tài liê ̣u đề câ ̣p đế n viê ̣c nâng cấ p các chuẩ n mƣ̣c KSNB. Năm 2001, bản hƣớng dẫn của INTOSAI 1992 đã câ ̣p nhâ ̣t thêm về các chuẩ n mực KSNB để phù hợp với tất cả đối tƣợng và phù hợp vớ i sƣ̣ phát triể n gầ n đây trong KSNB, và công bố năm 2004. Tài liệu này đã tích hợp cá c lý luâ ̣n chung về KSNB của báo cáo COSO .INTOSAI đã trin ̀ h bày mô ̣t cách cu ̣ thể và đă ̣c thù của khu vƣ̣c công.2 Cơ sở lý luận về hệ thống KSNB 1.1 Định nghĩa về hệ thống KSNB Theo INTOSAI 1992 khái niệm KSNB đƣợc định nghĩa: “ KSNB là cơ cấu của một tổ chức, bao gồm nhận thức, phƣơng pháp, quy trình và các biện 9 pháp của ngƣời lãnh đạo nhằm bảo đảm sự hợp lý để đạt đƣợc các mục tiêu của tổ chức”. Mục tiêu của tổ chức theo INTOSAI bao gồm: -Thúc đẩy các hoạt động của đơn vị diễn ra có trình tự, kỷ cƣơng, đạt đƣợc tính hữu hiệu và hiệu quả ; -Bảo vệ và quản lý nguồn tài nguyên tránh thất thoát, lãng phí, tham ô, vi phạm pháp luật và sử dụng sai mục đích; -Khuyến khích tuân thủ pháp luật, qui định của NN và nội bộ của đơn vị; -Xây dựng và duy trì các dữ liệu tài chính và hoạt động, lập báo cáo các thông tin quản lý và thông tin tài chính một cách đáng tin cậy và đảm bảo tính đúng đắn kịp thời.

Theo INTOSAI 2004 trình bày về định nghĩa nhƣ sau : “ KSNB là mô ̣t quá trình xử lý toàn bộ đƣợc thực hiện bởi nhà quản lý v à các cá nhân trong t ổ chức, quá trình này đƣợc thiết l ập để phát hiện các rủi ro và cung cấ p mô ̣t sƣ̣ đảm bảo hơ ̣p lý để đa ̣t đƣơ ̣c nhiê ̣m vu ̣ của tổ chƣ́c”. Sau đây là mục tiêu cần đạt đƣợc: -Thực hiện các hoạt động một cách hợp lý kỷ cƣơng, có đạo đức, có kinh tế, hiệu quả và thích hợp; -Thực hiện đúng trách nhiệm; -Tuân thủ pháp luật hiện hành và các nguyên tắc, quy định ; -Bảo vệ các nguồn lực chống thất thoát, sử dụng sai mục đích và tổn thất; Từ định nghĩa INTOSAI 2004 có 5 khái niệm cần làm rõ, đó là: +KSNB là một quá trình: KSNB là một chuỗi hoạt động kiểm soát liên kết chặt chẽ nó không hoạt động riêng lẻ mà liên kết với nhau thành một thể thống nhất. +KSNB chịu sự chi phối của con ngƣời: Con ngƣời đóng vai trò chủ đạo trong việc thiết lập cơ chế kiểm soát, hoạch định mục tiêu. KSNB đƣợc thiết lập và vận hành bởi con ngƣời, tức nhiên là từ cấp bậc cao nhất đến cán bộ, công chức viên chức.

10 +KSNB đƣợc thiết lập để đối phó với rủi ro: mục đích chính của KSNB là phát hiện nhận diện và đối phó rủi ro, trong quá trình hoạt động đơn vị sẽ phải đối phó với nhiều rủi ro xảy ra. +KSNB cung cấp một sự đảm bảo hợp lý: KSNB dù hoàn hảo tới đâu chắc chắn cũng sẽ có hạn chế của nó, nó chỉ đảm bảo ở mức độ tƣơng đối hợp lý cho nhà quản lý đạt đƣợc các mục tiêu của đơn vị. Trên cơ sở nội dung của INTOSAI 2004, INTOSAI 2013 đã cập nhật và bổ sung một số nội dung phù hợp với yêu cầu thực tế và tình hình phát triển của xã hội hiện nay. Khái niệm về KSNB theo hƣớng dẫn của INTOSAI 2013 cũng giống nhƣ hƣớng dẫn của INTOSAI năm 2004 tuy nhiên về mục tiêu của báo cáo theo INTOSAI có thay đổi theo hƣớng dẫn về quản trị rủi ro, KSNB và biện pháp để giảm thiểu gian lận, từ đó giúp cải thiện hiệu quả hoạt động cũng nhƣ tăng cƣờng sự giám sát của tổ chức.2 So sánh sự giống và khác nhau của INTOSAI qua các năm 1992, 2004, 2013, 2016.

Giống nhau + Xác định KSNB là một quá trình không thể thiếu của tổ chức nhằm đạt đƣợc các mục tiêu về “ tính hữu hiệu và hiệu quả các hoạt động trong đơn vị; tôn trọng pháp luật và các quy định có liên quan, thiết lập và báo cáo các thông tin quản lý, thông tin tài chính đáng tin cậy, kịp thời, bảo vệ nguồn lực không thất thoát, hƣ hỏng, sử dụng sai mục đích”. + Các yếu tố cấu thành hệ thống KSNB: Môi trƣờng kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát. Khác nhau INTOSAI CẬP NHẬT QUA CÁC NĂM Nội dung 1992 2004 2013 Mục Chƣa đƣa vào INTOSAI đã đƣa vào yếu tố Làm rõ các yêu cầu đối tiêu yếu tố đạo đức đạo đức, INTOSAI 2014 với tính hữu hiệu, đƣa hoạt vào mục tiêu cho rằng : đạo đức là khi yếu tố ERP vào quản lý động hoạt động các cán bộ, công chức, viên chức thực hiện nhiệm vụ của mình một cách công tâm, dùng pháp luật, phù hợp với sứ mệnh của tổ chức và vai trò quan trọng của giá trị đạo đức. Mục Báo cáo tài Báo cáo tài chính và báo Mục tiêu báo cáo có tiêu chính cáo các thông tin phi tài thay đổi theo hƣớng về báo chính quản trị rủi ro.

KSNB và cáo biện pháp để giảm thiểu gian lận Bên cạnh việc xây dựng và cải thiện rõ hơn về KSNB, INTOSAI đã tạo nên một nền tảng về một hệ thống KSNB đặc thù cho khu vực công.INTOSAI đã khẳng định vị trí của mình cả về lƣợng lẫn về chất.