Nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á

Nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á trong luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng tại TP HCM năm 2021.

• Tác giả: Nguyễn Nữ Hồng Trúc
• Người hướng dẫn: PGS., TS Ngô Hướng
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nâng Cao Khả Năng Cạnh Tranh Của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đông Á
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 3. Câu hỏi nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Những đóng góp về lý luận và thực tiễn của luận văn
• 6.1. Những đóng góp về lý luận của luận văn
• 6.2. Những đóng góp về thực tiễn của luận văn
• 7. Kết cấu của luận văn
• 8. Tổng quan lĩnh vực nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về cạnh tranh của các ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm cạnh tranh và khả năng cạnh tranh
• 1.1.1.1. Cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 1.1.1.2. Khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 1.1.1.3. Quan niệm về khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại
• 1.2. Những chỉ tiêu đánh giá khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á
• 2.1.1. Khái quát về sự hình thành, phát triển và cơ cấu tổ chức
• 2.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á
• 2.2. Thực trạng khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á
• 2.2.1. Năng lực tài chính
• 2.2.2. Năng lực công nghệ
• 2.2.3. Nguồn nhân lực
• 2.2.4. Năng lực quản trị
• 2.2.5. Hệ thống kênh phân phối
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐÔNG Á
• 3.1. Những cơ hội và thách thức cạnh tranh trong hoạt động ngân hàng ở Việt Nam cũng như đối với DongA Bank trong thời gian tới
• 3.1.1. Thách thức
• 3.2. Những điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động cạnh tranh của DongA Bank trong thời gian tới
• 3.3. Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á
• 3.3.1. Nâng cao khả năng cạnh tranh của DongA Bank thông qua việc nâng cao khả năng tài chính của ngân hàng
• 3.3.2. Giải pháp về công nghệ
• 3.3.3. Phát triển đội ngũ nhân sự
• 3.3.4. Nâng cao khả năng quản trị điều hành, quản trị hệ thống, áp dụng các phương thức quản lý theo chuẩn mực quốc tế
• 3.3.5. Giải pháp phát triển kênh phân phối
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á (DongA Bank) đã từng là một trong những ngân hàng có quy mô lớn tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, khả năng cạnh tranh của ngân hàng này đang bị đe dọa. Việc nâng cao khả năng cạnh tranh không chỉ giúp ngân hàng tồn tại mà còn phát triển bền vững trong thị trường tài chính. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của DongA Bank.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của khả năng cạnh tranh ngân hàng

Khả năng cạnh tranh của ngân hàng được hiểu là khả năng duy trì và phát triển thị phần, đồng thời tạo ra lợi nhuận cao hơn mức trung bình của ngành. Điều này không chỉ giúp ngân hàng tồn tại mà còn góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của ngân hàng

Các yếu tố như năng lực tài chính, công nghệ, nguồn nhân lực và quản trị đều có ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh của ngân hàng. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp xác định điểm mạnh và điểm yếu của DongA Bank.

II. Thực trạng khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á

Thực trạng khả năng cạnh tranh của DongA Bank hiện nay đang gặp nhiều thách thức. Ngân hàng này đang phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và các tổ chức tài chính. Việc đánh giá thực trạng này là cần thiết để đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.1. Đánh giá năng lực tài chính của DongA Bank

Năng lực tài chính của DongA Bank đã giảm sút trong những năm gần đây, với tỷ lệ nợ xấu tăng cao. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.

2.2. Năng lực công nghệ và dịch vụ khách hàng

Công nghệ ngân hàng hiện đại là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh. DongA Bank cần đầu tư vào công nghệ để cải thiện dịch vụ khách hàng và tăng cường trải nghiệm người dùng.

III. Những thách thức trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Đông Á

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, DongA Bank đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Các ngân hàng nước ngoài và các tổ chức tài chính lớn đang gia tăng sự hiện diện tại Việt Nam, tạo ra áp lực cạnh tranh lớn hơn cho ngân hàng trong nước.

3.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài

Sự xuất hiện của các ngân hàng nước ngoài với công nghệ tiên tiến và dịch vụ đa dạng đã tạo ra áp lực lớn cho DongA Bank. Ngân hàng cần có chiến lược rõ ràng để đối phó với thách thức này.

3.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng dịch vụ và sản phẩm tài chính. DongA Bank cần nắm bắt xu hướng này để cải thiện dịch vụ và giữ chân khách hàng.

IV. Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á

Để nâng cao khả năng cạnh tranh, DongA Bank cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp ngân hàng cải thiện tình hình tài chính mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.1. Nâng cao năng lực tài chính

Ngân hàng cần cải thiện tỷ lệ an toàn vốn và giảm tỷ lệ nợ xấu. Việc này sẽ giúp tăng cường niềm tin của khách hàng và nhà đầu tư.

4.2. Đầu tư vào công nghệ và dịch vụ khách hàng

Đầu tư vào công nghệ hiện đại sẽ giúp ngân hàng cải thiện quy trình phục vụ khách hàng, từ đó nâng cao trải nghiệm và sự hài lòng của khách hàng.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc nâng cao khả năng cạnh tranh của DongA Bank không chỉ là một yêu cầu cấp thiết mà còn là một cơ hội để ngân hàng phát triển bền vững. Các giải pháp được đề xuất sẽ giúp ngân hàng cải thiện vị thế trên thị trường.

5.1. Kết quả từ các giải pháp đã thực hiện

Các giải pháp đã được thực hiện trong thời gian qua đã mang lại một số kết quả tích cực, giúp ngân hàng cải thiện tình hình tài chính và nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.2. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh

Đánh giá hiệu quả của các biện pháp này sẽ giúp ngân hàng điều chỉnh chiến lược và cải thiện hơn nữa khả năng cạnh tranh trong tương lai.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng khả năng cạnh tranh của DongA Bank có thể được cải thiện thông qua các giải pháp cụ thể. Triển vọng tương lai của ngân hàng phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và nhu cầu của khách hàng.

6.1. Tương lai của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á

Nếu thực hiện đúng các giải pháp, DongA Bank có thể trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam trong tương lai.

6.2. Những cơ hội và thách thức trong tương lai

Ngân hàng cần nhận diện rõ các cơ hội và thách thức trong bối cảnh hội nhập để có những chiến lược phù hợp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế và thực hiện các cam kết mở cửa thị trường tài chính, sự cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng ngày càng trở nên khốc liệt. Các ngân hàng thương mại cổ phần không chỉ đối mặt với sức ép từ những tập đoàn tài chính quốc tế có tiềm lực hùng hậu mà còn phải cạnh tranh trực tiếp với các ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng cổ phần cùng phân khúc. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á từng là một tổ chức tín dụng có quy mô khá lớn, mạng lưới phòng giao dịch phủ rộng khắp cả nước và có tiềm năng phát triển vượt bậc. Tuy nhiên, do những rủi ro tích tụ trong quá trình hoạt động kinh doanh, ngân hàng đã rơi vào tình trạng bị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đặt dưới sự Kiểm soát đặc biệt từ tháng 8 năm 2015, dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng về uy tín, thị phần và năng lực cạnh tranh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ thực trạng năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á, nhận diện toàn diện các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong bối cảnh tái cơ cấu. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể hướng đến việc phân tích 5 trụ cột năng lực nội tại, đánh giá nguyên nhân suy giảm vị thế và đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm khôi phục và nâng cao sức cạnh tranh của ngân hàng.

Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á, với phạm vi thời gian thu thập dữ liệu thứ cấp từ năm 2013 đến năm 2019, đồng thời cập nhật so sánh đến năm 2020. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, công trình đóng góp căn cứ khoa học quan trọng giúp ngân hàng từng bước củng cố tỷ lệ an toàn vốn CAR đạt mức tối thiểu 8% theo tiêu chuẩn Basel II, đồng thời đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 3% và khôi phục tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ROE đạt trên 10% trong lộ trình phục hồi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Khung lý thuyết của luận văn được xây dựng trên nền tảng lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Michael Porter ban hành năm 1985, trong đó chỉ ra hai định hướng chiến lược cơ bản: chiến lược chi phí thấp và chiến lược khác biệt hóa sản phẩm dịch vụ tài chính. Bên cạnh đó, luận văn kế thừa mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại do tác giả Nguyễn Thị Quy công bố năm 2005 và công trình nghiên cứu của Lê Đình Hạc năm 2005.

Mô hình nghiên cứu xác định khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại được tạo thành từ 5 trụ cột sức mạnh nội tại then chốt:

• Năng lực tài chính: Thể hiện qua quy mô tổng tài sản, quy mô vốn tự có cấp 1 và cấp 2, khả năng huy động vốn và hiệu quả sử dụng nguồn vốn.
• Năng lực công nghệ: Trình độ trang bị hệ thống Ngân hàng lõi (Core Banking) và khả năng ứng dụng các dịch vụ ngân hàng số hiện đại.
• Nguồn nhân lực: Quy mô lao động, trình độ đào tạo chuyên môn và chính sách đãi ngộ giữ chân nhân tài.
• Năng lực quản trị điều hành: Hiệu quả kiểm soát nội bộ, khả năng quản trị rủi ro và mức độ linh hoạt trước biến động thị trường.
• Hệ thống kênh phân phối: Mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch truyền thống kết hợp hệ thống máy rút tiền tự động ATM và ngân hàng trực tuyến.

Các khái niệm chính được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm: Khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại, Tỷ lệ an toàn vốn CAR theo chuẩn mực Basel II tối thiểu 8%, Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ROA chuẩn hóa từ 1% trở lên, Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ROE tối ưu từ 15% trở lên, cùng hệ thống phân loại nợ gồm 5 nhóm nợ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn là dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán, báo cáo thường niên của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á và các ngân hàng thương mại cổ phần đối sánh trong giai đoạn 2014–2019, kết hợp số liệu thống kê biến động tiền gửi tiết kiệm trong tháng 8 và tháng 9 năm 2015.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm chuỗi số liệu định lượng xuyên suốt của 6 ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô vốn vừa và nhỏ tại Việt Nam như Bắc Á, Việt Á, Sài Gòn Công Thương, Kiên Long, Quốc Dân và Bản Việt. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích nhằm bảo đảm tính tương đồng về phân khúc khách hàng mục tiêu và cơ cấu sản phẩm trên thị trường tiền tệ.

Luận văn kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính với các kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, diễn giải, quy nạp và so sánh đối chiếu đa chiều. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ thực tế Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á đang trong giai đoạn kiểm soát đặc biệt, nhiều chỉ tiêu tài chính cần được phân tích chuỗi thời gian kết hợp đánh giá chất lượng quản trị để nhận diện chính xác nguyên nhân gốc rễ gây suy giảm năng lực cạnh tranh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về năng lực tài chính, sau sự kiện tháng 8 năm 2015 khi bị đặt dưới sự kiểm soát đặc biệt, quy mô tổng tài sản và vốn điều lệ của ngân hàng bị đình trệ. Thống kê huy động vốn tiết kiệm trong tháng 8 và tháng 9 năm 2015 ghi nhận dòng vốn tiền gửi sụt giảm mạnh do tác động tâm lý từ người gửi tiền. Trong giai đoạn 2018–2019, trong khi các ngân hàng thương mại so sánh duy trì tốc độ tăng trưởng tổng tài sản và dư nợ từ 8% đến 15% mỗi năm, quy mô tài sản sinh lời của ngân hàng có dấu hiệu thu hẹp đáng kể.

Thứ hai, về chất lượng tài sản và kiểm soát rủi ro tín dụng, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng trong giai đoạn 2011–2014 liên tục gia tăng và vượt ngưỡng an toàn 3% theo quy định. Các khoản nợ quá hạn thuộc nhóm 3 đến nhóm 5 chiếm tỷ trọng cao trong tổng dư nợ, buộc ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro 0,75% đối với nợ nhóm 1 đến nhóm 4 và chuyển giao nợ xấu cho Công ty Quản lý Tài sản Việt Nam. Điều này kéo giảm tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản ROA xuống dưới mức 0,5% và tỷ suất ROE rơi vào mức thấp kỷ lục so với bình quân ngành.

Thứ ba, về năng lực công nghệ và kênh phân phối, dù từng giữ vị thế tiên phong trong triển khai máy ATM hiện đại có tính năng nhận tiền trực tiếp, ngân hàng đã bị các đối thủ vượt qua khi nguồn lực đầu tư bị thu hẹp. Trong khi các ngân hàng khác đầu tư từ 200.000 USD đến hơn 5 triệu USD để nâng cấp hệ thống Core Banking như T24, Flexcube hay Finacle, hệ thống công nghệ của ngân hàng chậm đổi mới, làm suy giảm khả năng cạnh tranh trong phân khúc ngân hàng số.

Thứ tư, về nguồn nhân lực và quản trị điều hành, việc chịu sự kiểm soát đặc biệt dẫn đến biến động nhân sự cấp cao và tình trạng dịch chuyển lao động có chuyên môn sang các tổ chức tín dụng khác, gây áp lực trực tiếp lên năng suất lao động và chất lượng dịch vụ khách hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của sự suy giảm năng lực cạnh tranh xuất phát từ những hạn chế cố hữu trong công tác quản trị rủi ro tín dụng và cấp tín dụng tập trung trước năm 2015. Khi rủi ro thanh khoản xuất hiện, ngân hàng chịu tác động dây chuyền từ hiệu ứng mất niềm tin thị trường, làm gia tăng chi phí huy động vốn và suy giảm nguồn vốn rẻ.

Để minh họa rõ nét các phát hiện, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột so sánh tốc độ tăng trưởng vốn chủ sở hữu và dư nợ tín dụng giữa Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á với các ngân hàng đối sánh giai đoạn 2018–2019, kết hợp bảng cơ cấu nợ quá hạn 5 nhóm nợ tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2019 và ngày 31 tháng 3 năm 2020.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương thích với nhận định của Nguyễn Quỳnh Hoa năm 2014 và Đặng Hữu Mẫn năm 2010, khẳng định rằng nếu thiếu một bộ đệm vốn vững chắc và hệ thống kiểm soát nội bộ chuẩn mực, ngân hàng sẽ nhanh chóng đánh mất lợi thế kênh phân phối và thị phần dịch vụ bán lẻ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cơ cấu năng lực tài chính và tăng quy mô vốn tự có: Hội đồng Quản trị phối hợp chặt chẽ với Ban Kiểm soát đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược để tăng vốn điều lệ, phấn đấu đưa tỷ lệ an toàn vốn CAR đạt mức tối thiểu 8% theo tiêu chuẩn Basel II trong lộ trình 2021–2025.

Thứ hai, xử lý dứt điểm nợ xấu và thu hồi tài sản tồn đọng: Khối Xử lý nợ chủ động rà soát, phân loại chính xác 5 nhóm nợ, phối hợp cùng Công ty Quản lý Tài sản Việt Nam đẩy mạnh xử lý tài sản bảo đảm với mục tiêu thu hồi từ 20% đến 25% giá trị nợ xấu mỗi năm, đưa tỷ lệ nợ quá hạn về mức an toàn dưới 5% trước năm 2024.

Thứ ba, nâng cấp hạ tầng công nghệ và đẩy mạnh ngân hàng số: Khối Công nghệ thông tin xây dựng dự án hiện đại hóa hệ thống Core Banking với ngân sách ước tính từ 2 đến 3 triệu USD, tích hợp giải pháp thanh toán điện tử, Internet Banking và Mobile Banking, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng giao dịch trực tuyến lên trên 60% vào năm 2023.

Thứ tư, tái thiết mô hình quản trị và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Ban Điều hành chuẩn hóa quy trình quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế, triển khai hệ thống đánh giá hiệu quả công việc KPI cho toàn bộ đội ngũ cán bộ, phấn đấu cải thiện tỷ suất sinh lời ROA đạt trên 0,5% và ROE đạt từ 10% đến 12% vào giai đoạn 2024–2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Ban Lãnh đạo và Khối Chiến lược tại các ngân hàng thương mại cổ phần: Tham khảo mô hình phân tích 5 trụ cột năng lực cạnh tranh để xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro thanh khoản và củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ.

Thứ hai, Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng Nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu như một trường hợp điển hình trong việc đánh giá tác động của can thiệp kiểm soát đặc biệt và định hướng chính sách tái cơ cấu các tổ chức tín dụng yếu kém.

Thứ ba, Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Ứng dụng nguồn tài liệu học thuật giá trị cùng phương pháp phân tích số liệu chuỗi thời gian giai đoạn 2014–2019 vào các công trình nghiên cứu về sức cạnh tranh ngân hàng.

Thứ tư, Các chuyên viên phân tích tài chính và tư vấn tái cấu trúc: Khai thác bài học thực tiễn về xử lý nợ quá hạn, tái định vị mạng lưới kênh phân phối và tối ưu hóa chi phí vận hành trong ngành ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á bị đặt dưới sự Kiểm soát đặc biệt vào thời điểm nào và vì lý do gì? Ngân hàng Nhà nước chính thức áp dụng biện pháp Kiểm soát đặc biệt từ tháng 8 năm 2015 do các sai phạm trong công tác quản lý tài chính và cấp tín dụng. Tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng gia tăng nhanh trong giai đoạn 2011–2014, gây đe dọa trực tiếp đến khả năng thanh toán và tính an toàn hệ thống.

Những chỉ tiêu tài chính nào phản ánh rõ nhất năng lực cạnh tranh của ngân hàng trong nghiên cứu? Năng lực tài chính được lượng hóa qua quy mô tổng tài sản, vốn điều lệ, tỷ lệ an toàn vốn CAR tối thiểu 8%, tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản ROA và vốn chủ sở hữu ROE. Trong giai đoạn 2014–2019, các chỉ số sinh lời của ngân hàng sụt giảm sâu so với mức ROE trên 10% của các ngân hàng cùng nhóm.

Khung lý thuyết nào được tác giả ứng dụng để đánh giá sức mạnh cạnh tranh? Nghiên cứu kết hợp lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Michael Porter năm 1985 với mô hình 5 trụ cột nội tại của Nguyễn Thị Quy năm 2005. Khung phân tích bao gồm: Năng lực tài chính, Năng lực công nghệ, Nguồn nhân lực, Năng lực quản trị điều hành và Hệ thống kênh phân phối.

Đầu tư công nghệ Core Banking có tầm quan trọng như thế nào đối với ngân hàng thương mại? Hệ thống Core Banking hiện đại có chi phí đầu tư từ 200.000 USD đến hơn 5 triệu USD, đóng vai trò nền tảng xử lý dữ liệu tập trung 24/7. Công nghệ này giúp tự động hóa giao dịch, quản trị rủi ro tác nghiệp chặt chẽ và tạo điều kiện phát triển các sản phẩm ngân hàng số đa tiện ích.

Lộ trình và giải pháp then chốt nào giúp ngân hàng từng bước phục hồi khả năng cạnh tranh? Giải pháp cốt lõi là tăng vốn tự có để bảo đảm hệ số CAR trên 8%, phối hợp cùng Công ty Quản lý Tài sản Việt Nam xử lý các khoản nợ nhóm 3 đến nhóm 5 để đưa tỷ lệ nợ quá hạn về dưới 5%, đồng thời tái cấu trúc quản trị giai đoạn 2021–2025.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về 5 trụ cột xác định năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng biến động tài chính, chất lượng tài sản và thị phần của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á giai đoạn 2014–2019.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn nghiêm trọng về nợ xấu, công nghệ và quản trị dẫn đến quyết định kiểm soát đặc biệt tháng 8 năm 2015.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp tái cơ cấu đồng bộ về bổ sung vốn tự có, xử lý nợ quá hạn, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nhân lực.
• Đóng góp bài học kinh nghiệm sâu sắc về kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro cho toàn hệ thống các tổ chức tín dụng tại Việt Nam.

Toàn bộ hệ thống giải pháp được định hướng triển khai quyết liệt theo lộ trình 2021–2025 nhằm từng bước phục hồi các chỉ số an toàn và tái thiết vị thế cạnh tranh. Quý độc giả, các chuyên gia tài chính và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để có thêm những góc nhìn học thuật và thực tiễn chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại. Nội dung chương này của luận văn sẽ tìm hiểu những lý thuyết về khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại, nghiên cứu về những tiêu chí đánh khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại và sự cần thiết của việc nâng cao khả năng cạnh tranh của các ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á. Trong chương này, tác giả trình bày thực trạng và đánh giá khả năng cạnh tranh của Ngân hàng thương mại co phần Đông Á.

Chương 3: Một số ý kiến để nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á. Nội dung chương này trình bày những đóng góp chính của đề tài, đề xuất ý kiến để nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng thương mại co phần Đông Á dựa trên những thực trạng của ngân hàng. Tổng quan lĩnh vực nghiên cứu Xung quanh vấn đề nâng cao khả năng cạnh tranh của các NHTM nói chung và cụ thể cho từng NHTM nói riêng đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu theo các phương diện khác nhau Nguyễn Thị Quy (2005), “Năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại trong xu thế hội nhập” sách chuyên khảo, nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, đã đề cập đến nhiều khía cạnh lý thuyết và thực tiễn về năng lực cạnh tranh và đánh giá năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTM Việt Nam. Tác giả đã đưa ra khái niệm 5 về năng lực cạnh tranh của NHTM như sau “Năng lực cạnh tranh của một ngân hàng là khả năng ngân hàng đó tạo ra, duy trì và phát triển những lợi thế nhằm duy trì và phát triển thị phần; đạt được mức lợi nhuận cao hơn mức trung bình của ngành và liên tục tăng đồng thời đảm bảo sự hoạt động an toàn và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh”.

Tác giả có xây dựng hệ thống các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của hệ thống ngân hàng thương mại của một quốc gia, đó là tiềm lực tài chính, năng lực công nghệ, nguồn nhân lực, năng lực quản lý, cơ cấu to chức, hệ thống kênh phân phối, mức độ đa dạng hóa các dịch vụ cung cấp, mức độ cạnh tranh và khả năng hợp tác của các ngân hàng trong nước. Bên cạnh đó, tác giả đã đưa ra các nhóm giải pháp nâng cao năng lực nội tại của các ngân hàng trong nước. Lê Đình Hạc (2005), “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” luận án tiến sỹ kinh tế, Đại học kinh tế Tp. Hồ Chí Minh.

Theo đó, luận án đã hệ thống hóa được một số vấn đề mang tính lý luận về cạnh tranh của các ngân hàng thương mại nói chung và cạnh tranh trong điều kiện hội nhập quốc tế nói riêng. Bên cạnh đó, luận án đã chỉ ra được các hoạt động ngân hàng liên quan đến cạnh tranh, năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế. Đồng thời, luận án đã đưa ra ba nhóm tiêu chí cơ bản để đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại. Đó là các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh thông qua phương thức cạnh tranh (tính đa dạng danh mục dịch vụ tài chính; chất lượng dịch vụ; giá cả dịch vụ; và khả năng tạo cơ hội tiếp cận dịch vụ cho khách hàng); Các tiêu chí đánh giá thông qua các yếu tố tiềm năng (chất lượng nguồn nhân lực; trình độ công nghệ; tiềm lực tài chính; chiến lược kinh doanh; khả năng sinh lời; độ an toàn; uy tín trên thị trường; thị phần); các tiêu chí về môi trường cạnh tranh (kinh tế vĩ mô; chính trị; văn hóa; xã hội; công nghệ; hệ thống luật pháp và cơ chế hoạt động).

Nguyễn Quỳnh Hoa (2014), “Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam”, luận án tiến sỹ kinh tế. Tác giả đã đưa ra các giải pháp để xây dựng hệ thống 6 ngân hàng vững mạnh, hướng tới các tiêu chuẩn tiên tiến của khu vực và thế giới. Trong đó có các giải pháp nâng cao năng lực tài chính như sáp nhập, nâng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, xử lý nợ xấu. Các giải pháp liên quan đến môi trường pháp lý, môi trường kinh tế.

Đặng Hữu Mẫn (2010), “Năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam - Thực trạng và những đề xuất cải thiện”, bài nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học và công nghệ, đại học Đà Nẵng - số 6 (41). Trong nghiên cứu, tác giả phân tích năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam qua các chỉ số Năng lực tài chính; năng lực thị phần; năng lực cạnh tranh về nguồn nhân lực; năng lực cạnh tranh về công nghệ; năng lực cạnh tranh về mở rộng và phát triển dịch vụ; năng lực cạnh tranh về thương hiệu. Từ đó, tác giả đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho các NHTM Việt Nam. Đỗ Thị Tố Quyên (2012), “Đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại co phần Ngoại thương Việt Nam”, luận án tiến sĩ kinh tế, Đại học Kinh tế quốc dân.

Tác giả tập trung vào nghiên cứu góc độ đầu tư cho nâng cao năng lực cạnh tranh của một NHTM. Tóm tat Tác giả đã trình bày tóm tắt những nội dung chính của vấn đề nghiên cứu, bao gồm: Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, đóng góp và kết cấu đề tài nghiên cứu. Từ đó cho thấy một cái nhìn toàn diện về vấn đề nghiên cứu để tiếp cận các phần nghiên cứu ở các chương tiếp theo. TỔNG QUAN KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Cơ sở lý thuyet v cạnh tranh của các ngân hàng thương mại 1.

Khái niệm cạnh tranh và khả năng cạnh tranh 1. Khái niệm cạnh tranh Cạnh tranh là một thuật ngữ được sử dụng khá pho biến và có nhiều định nghĩa khác nhau. Từ điển Bách khoa Việt Nam (2005), NXB Từ điển bách khoa nhận định rằng “Cạnh tranh trong kinh doanh là hoạt động tranh đua giữa những nhà sản xuất hàng hóa, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung cầu, nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ thị trường có lợi nhất.” Tôn Thất Nguyễn Thiêm (2005), cho rằng “cạnh tranh trong thương trường không phải là diệt trừ đối thủ của mình mà chính là phải mang lại cho khách hàng những giá trị gia tăng cao và mới lạ hơn để khách hàng lựa chọn mình chứ không lựa chọn đối thủ cạnh tranh”. Như vậy, cạnh tranh là sự tranh giành các lợi thế cần thiết của các chủ thể trong nền kinh tế để đạt được lợi ích cao từ hoạt động kinh doanh bằng nhiều phương thức khác nhau.

Khái niệm khả năng cạnh tranh Hiện nay, khái niệm về khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp tồn tại nhiều cách định nghĩa khác nhau, tùy thuộc vào cách mà các nhà nghiên cứu tiếp cận về khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp. Michael Porter (1985) cho rằng “để có thể cạnh tranh thành công, các doanh nghiệp phải có được lợi thế cạnh tranh dưới hình thức hoặc là có được chi phí sản xuất thấp hơn; hoặc là có khả năng khác biệt hóa sản phẩm để đạt mức giá cao hơn trung bình. Để duy trì lợi thế cạnh tranh, các doanh nghiệp cần ngày càng đạt được 8 những lợi thế cạnh tranh tinh vi hơn, qua đó có thể cung cấp những hàng hóa hay dịch vụ chất lượng cao hơn hoặc sản xuất có hiệu suất cao hơn”. Theo Tôn Thất Nguyễn Thiêm (2005), thì “năng lực cạnh tranh là việc gia tăng giá trị nội sinh và ngoại sinh của doanh nghiệp” Trong luận văn này, khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp được tiếp cận theo khía cạnh nâng cao sức mạnh nội tại của chính doanh nghiệp đồng thời nắm bắt tốt các cơ hội đến từ thị trường, thích nghi tốt hơn với các các yếu tố của môi trường, giảm thách thức và hạn chế tối thiểu rủi ro nhằm tối đa hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp không chỉ được đánh giá thông qua các chỉ tiêu liên quan đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm mà nó cung ứng ra thị trường như là giá cả, kiểu dáng, chất lượng, uy tín của thương hiệu….mà còn thông qua khả năng tài chính, khả năng quản lý, vị thế kinh doanh, thị trường tiêu thụ, thị trường các yếu tố đầu vào. Cạnh tranh của ngân hàng thương mại 1. Quan điểm v cạnh tranh của ngân hàng thương mại Cũng giống như mọi doanh nghiệp, NHTM cũng là một doanh nghiệp và là một doanh nghiệp đặc biệt, vì thế NHTM cũng tồn tại vì mục đích cuối cùng là lợi nhuận.Vì thế, các NHTM cũng tìm đủ mọi biện pháp để cung cấp sản phẩm, dịch vụ có chất lượng cao với nhiều lợi ích cho khách hàng, với mức giá và chi phí cạnh tranh nhất, bên cạnh sự đảm bảo về tính chính xác, độ tin cậy và sự tiện lợi nhất nhằm thu hút khách hàng, mở rộng thị phần để đạt được lợi nhuận cao nhất cho ngân hàng. Do vậy, cạnh tranh của ngân hàng thương mại là sự ganh đua, tranh giành khách hàng giữa các ngân hàng thương mại dựa trên tất cả những khả năng mà ngân hàng đó có được để đáp ứng nhu cầu khách hàng về việc cung cấp những sản phẩm dịch vụ có chất lượng cao, có sự đặc trưng riêng của mình so với các NHTM khác trên thị trường để tạo ra khả năng cạnh tranh, làm tăng lợi nhuận ngân 9 hàng, phát triển mở rộng thêm thị phần, nâng cao uy tín, thương hiệu và vị thế trên thương trường.

Trong cạnh tranh sẽ phát sinh ra người có khả năng cạnh tranh mạnh hay yếu, sản phẩm có khả năng cạnh tranh mạnh hay yếu. Để có thể chiến thắng trong cạnh tranh thì các chủ thể cần phải có khả năng cạnh tranh (sức cạnh tranh hay năng lực cạnh tranh). Để có khả năng cạnh tranh, các chủ thể phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngân hàng thương mại là một loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường do đó không nằm ngoài những nội dung nói trên về cạnh tranh.

Các loại hình cạnh tranh của ngân hàng thương mại Có nhiều tiêu thức được sử dụng làm căn cứ để phân loại cạnh tranh.