Nâng cao Kế toán Chi phí và Tính Giá thành Sản phẩm trong Ngành Xây dựng

Bài viết phân tích hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần sông đà 207, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang
• Trường học: Viện đại học Mở Hà Nội
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nâng cao Kế toán Chi phí và Tính Giá thành Sản phẩm trong Ngành Xây dựng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 1.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.2. Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.2.1. Khái niệm
• 1.2.2. Phân loại giá thành
• 1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.4. Kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp
• 1.4.1. Đặc điểm kế toán chi phí SX theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.4.2. Kế toán chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp
• 1.4.3. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 1.4.4. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 1.4.5. Tổng hợp chi phí sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CP SÔNG ĐÀ 207
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CP SÔNG ĐÀ 207

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế toán Chi phí và Tính Giá thành Sản phẩm

Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là hai yếu tố quan trọng trong ngành xây dựng. Chúng không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn đảm bảo giá thành sản phẩm hợp lý. Trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Doanh nghiệp cần nắm rõ các khái niệm cơ bản và vai trò của kế toán chi phí trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm Kế toán Chi phí trong Ngành Xây dựng

Kế toán chi phí là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Trong ngành xây dựng, chi phí này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả hơn.

1.2. Tầm quan trọng của Tính Giá thành Sản phẩm

Tính giá thành sản phẩm là việc xác định toàn bộ chi phí liên quan đến sản phẩm đã hoàn thành. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp xác định lợi nhuận mà còn hỗ trợ trong việc định giá sản phẩm cạnh tranh trên thị trường.

II. Vấn đề và Thách thức trong Kế toán Chi phí và Tính Giá thành

Ngành xây dựng hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm. Sự gia tăng giá nguyên vật liệu, lạm phát và cạnh tranh gay gắt là những yếu tố ảnh hưởng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp. Do đó, việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Tình trạng gia tăng chi phí nguyên vật liệu

Giá nguyên vật liệu trong ngành xây dựng đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Điều này làm tăng giá thành sản phẩm và gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc hoàn thiện công trình.

2.2. Áp lực cạnh tranh và yêu cầu chất lượng

Cạnh tranh trong ngành xây dựng ngày càng khốc liệt. Doanh nghiệp không chỉ phải giảm chi phí mà còn phải đảm bảo chất lượng sản phẩm. Điều này đặt ra áp lực lớn cho các nhà quản lý trong việc cân bằng giữa chi phí và chất lượng.

III. Phương pháp Nâng cao Kế toán Chi phí trong Ngành Xây dựng

Để nâng cao hiệu quả kế toán chi phí, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý chi phí hiện đại. Việc sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng và các công cụ phân tích chi phí sẽ giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí tốt hơn.

3.1. Ứng dụng phần mềm Kế toán trong Quản lý Chi phí

Phần mềm kế toán giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình ghi chép và phân tích chi phí. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán.

3.2. Phân tích Chi phí và Tối ưu hóa Quy trình

Phân tích chi phí giúp doanh nghiệp nhận diện các khoản chi phí không cần thiết và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc này không chỉ giảm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

IV. Ứng dụng Thực tiễn và Kết quả Nghiên cứu trong Ngành Xây dựng

Nghiên cứu thực tiễn về kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp xây dựng cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp quản lý chi phí hiệu quả có thể mang lại lợi ích lớn. Các doanh nghiệp đã thành công trong việc giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.1. Các Doanh nghiệp Thành công trong Quản lý Chi phí

Nhiều doanh nghiệp xây dựng đã áp dụng thành công các phương pháp quản lý chi phí, từ đó giảm giá thành sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Kết quả Nghiên cứu về Tính Giá thành Sản phẩm

Nghiên cứu cho thấy rằng việc tính toán chính xác giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn hơn, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận.

V. Kết luận và Tương lai của Kế toán Chi phí trong Ngành Xây dựng

Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành xây dựng. Doanh nghiệp cần không ngừng cải tiến quy trình kế toán để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Xu hướng Tương lai trong Kế toán Chi phí

Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ thông tin và tự động hóa trong kế toán chi phí sẽ trở thành xu hướng chủ đạo, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý.

5.2. Tầm quan trọng của Đào tạo và Nâng cao Năng lực

Đào tạo nhân viên về kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực của đội ngũ nhân viên mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam sau hơn 20 năm đổi mới có nhiều chuyển biến phức tạp và tình trạng giá cả hàng hóa, nguyên vật liệu gia tăng do áp lực lạm phát, các doanh nghiệp sản xuất và thi công xây lắp chịu sức ép lớn về việc kiểm soát chi phí và duy trì năng lực cạnh tranh. Đối với ngành xây dựng cơ bản—lĩnh vực trực tiếp tạo lập tài sản cố định, phát triển hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất cho nền kinh tế—chi phí nguyên vật liệu và nhân công chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng giá toán công trình. Trong khi đó, sản phẩm xây lắp có tính chất đơn chiếc, quy mô lớn, kết cấu kỹ thuật phức tạp và thời gian thi công kéo dài, đòi hỏi công tác quản lý tài chính và hạch toán kế toán phải chuẩn xác nhằm tối ưu hóa chi phí và hạ giá thành sản phẩm.

Khóa luận tốt nghiệp được thực hiện tại Viện Đại học Mở Hà Nội, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Ngọc Quang, tập trung giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và các phương pháp tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp.
2. Khảo sát, phân tích và phản ánh thực trạng tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sông Đà 207.
3. Đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị thực tập.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Phạm vi không gian nghiên cứu được xác định tại Công ty Cổ phần Sông Đà 207 (địa chỉ: Tòa nhà Sông Đà, 162A Nguyễn Tuân, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội) cùng các công trình, dự án do công ty đang trực tiếp thi công (như Dự án Nhà máy xi măng Hòa Phát, Bến nhập xuất kè bờ, Sài Gòn Pearl). Phạm vi thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn hoạt động năm 2007, gắn liền với giai đoạn doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tổ chức từ xí nghiệp trực thuộc sang công ty cổ phần.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp hạch toán

Về mặt khung pháp lý và lý luận chuyên ngành, khóa luận căn cứ vào Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính. Đề tài vận dụng các khái niệm nền tảng:

• Chi phí sản xuất: Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp bỏ ra trong một kỳ nhất định để thực hiện quá trình sản xuất và tiêu thụ.
• Giá thành sản phẩm: Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa liên quan đến khối lượng công tác, sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành trong kỳ.

Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm được xác lập qua công thức cân đối kế toán:

$$\text{Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành} = \text{Chi phí dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí dở dang cuối kỳ}$$

Khóa luận phân loại chi phí theo nhiều tiêu thức quản lý:

• Phân loại theo 7 yếu tố chi phí theo quy định kế toán Việt Nam (nguyên liệu, vật liệu; nhiên liệu, động lực; tiền lương và phụ cấp lương; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn; khấu hao tài sản cố định; dịch vụ mua ngoài; chi phí khác bằng tiền).
• Phân loại theo 5 khoản mục trong giá thành (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp).
• Phân loại theo chức năng hoạt động (sản xuất, tiêu thụ, quản lý), theo cách thức kết chuyển (chi phí sản phẩm, chi phí thời kỳ), theo mối quan hệ với khối lượng công việc (biến phí, định phí), theo quan hệ với quá trình sản xuất (trực tiếp, gián tiếp) và theo khả năng kiểm soát (kiểm soát được, không kiểm soát được).

Khóa luận hệ thống hóa 2 phương pháp kế toán hàng tồn kho (kê khai thường xuyên sử dụng các tài khoản 621, 622, 627 kết chuyển sang TK 154; kiểm kê định kỳ sử dụng TK 6111 và kết chuyển qua TK 631); đồng thời phân tích 7 phương pháp tính giá thành trong lý luận kế toán (phương pháp giản đơn/trực tiếp, phương pháp hệ số, phương pháp tỷ lệ, phương pháp loại trừ giá trị sản phẩm phụ, phương pháp phân bước gồm có tính hoặc không tính giá thành bán thành phẩm, phương pháp theo đơn đặt hàng, phương pháp định mức). Khóa luận cũng trình bày 4 hình thức ghi sổ kế toán (Nhật ký - Sổ cái, Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký - chứng từ).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm có: phương pháp thu thập và phân tích tài liệu văn bản chế độ kế toán; phương pháp kế toán chứng từ và ghi sổ thực tế; phương pháp quan sát, đối chiếu số liệu từ chứng từ gốc lên các sổ kế toán chi tiết, sổ Nhật ký chung và Báo cáo tài chính tại đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp

Chương 1 tập trung làm rõ hệ thống lý thuyết về chi phí và giá thành sản phẩm trong nền kinh tế thị trường, các nguyên tắc xác định đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành. Chương này phân tích chi tiết quy trình kế toán chi phí theo phương pháp kê khai thường xuyên đối với từng tài khoản:

• Tài khoản 621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp): Phản ánh chi phí nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu xuất dùng trực tiếp; cuối kỳ kết chuyển sang TK 154, không có số dư.
• Tài khoản 622 (Chi phí nhân công trực tiếp): Phản ánh tiền lương, phụ cấp và các khoản trích nộp theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) của công nhân sản xuất trực tiếp; cuối kỳ kết chuyển sang TK 154, không có số dư.
• Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung): Theo dõi chi phí phục vụ, quản lý sản xuất tại phân xưởng/đội sản xuất thông qua 6 tài khoản cấp 2 (TK 6271, TK 6272, TK 6273, TK 6274, TK 6277, TK 6278).
• Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang): Tập hợp toàn bộ chi phí sản xuất để tính giá thành sản phẩm hoàn thành, nhập kho hoặc bàn giao.

Phương pháp tính giá thành	Điều kiện áp dụng chính	Đối tượng tính giá thành
Phương pháp giản đơn (trực tiếp)	Sản xuất giản đơn, ít mặt hàng, khối lượng lớn, chu kỳ ngắn (điện, nước, khai khoáng)	Thành phẩm hoàn thành
Phương pháp hệ số	Cùng một quy trình công nghệ, cùng nguyên liệu tạo ra nhiều sản phẩm khác nhau (hóa chất, dầu khí)	Từng loại sản phẩm quy đổi
Phương pháp tỷ lệ	Sản phẩm cùng quy trình nhưng khác quy cách, phẩm cấp (ống nước, may mặc)	Thành phẩm theo từng quy cách
Phương pháp loại trừ sản phẩm phụ	Quy trình sản xuất thu được cả sản phẩm chính và sản phẩm phụ (đường và rỉ mật)	Sản phẩm chính
Phương pháp phân bước	Sản xuất qua nhiều giai đoạn chế biến liên tục (dệt vải)	Thành phẩm hoặc bán thành phẩm từng bước
Phương pháp theo đơn đặt hàng	Sản xuất đơn chiếc, theo hợp đồng đặt hàng riêng biệt (đóng tàu, in ấn)	Đơn đặt hàng hoàn thành
Phương pháp định mức	Doanh nghiệp đã xây dựng hoàn chỉnh định mức chi phí và dự toán sản xuất	Sản phẩm hoàn chỉnh

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Sông Đà 207

Chương 2 trình bày tổng quan về tổ chức sản xuất kinh doanh và bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Sông Đà 207. Doanh nghiệp tiền thân là Xí nghiệp Sông Đà 207 (thuộc Công ty Cổ phần Sông Đà 2, thành lập theo Quyết định số 14/TCT-TCDT ngày 04/08/2003), sau đó được cổ phần hóa theo Quyết định số 04 CT/HDQT ngày 29/12/2006 và hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0103015669 ngày 29/10/2007 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp.

Cổ đông sáng lập	Đại diện / Địa chỉ	Số lượng cổ phần	Tỷ lệ sở hữu
Công ty Cổ phần Sông Đà 2	Ông Hồ Văn Dũng	900.000 cổ phần	56,6%
Công ty CP Địa ốc và Xây dựng SSG	Ông Trần Đức Tâm	450.000 cổ phần	28,3%
Công ty TNHH FPM	Bà Trần Thị Kim Thanh	150.000 cổ phần	9,4%
Cá nhân Phạm Ngọc Dũng	Ba Đình, Hà Nội	50.000 cổ phần	3,1%
Cá nhân Trần Việt Sơn	Tỉnh Yên Bái	40.000 cổ phần	2,6%

Về quy mô nhân sự, doanh nghiệp có khoảng 200 cán bộ công nhân viên, kỹ sư chuyên môn và gần 1.000 công nhân kỹ thuật. Cơ cấu quản trị gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị (5 thành viên), Ban Kiểm soát (3 thành viên), Ban Tổng Giám đốc (gồm Tổng Giám đốc và 5 Phó Tổng Giám đốc phụ trách các mảng: Kinh tế, Kỹ thuật, Thi công...) cùng 4 phòng chức năng (Phòng Quản lý Kỹ thuật, Phòng Kinh tế Kế hoạch, Phòng Tài chính Kế toán, Phòng Tổ chức - Hành chính) và các đội thi công trực thuộc.

Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty áp dụng mô hình tập trung: Kế toán trưởng chỉ đạo chung, Phó kế toán trưởng phụ trách hạch toán tổng hợp và báo cáo thuế, cùng các nhân viên chuyên trách (Kế toán thuế - thu vốn - đầu tư; Kế toán tổng hợp - nhật ký chung - lương; Kế toán ngân hàng - tiền mặt; Thủ quỹ - kế toán TSCĐ, CCDC). Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ (sử dụng TK 133, TK 3331); áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung. Hệ thống báo cáo tài chính sử dụng gồm: Bảng cân đối kế toán (Mẫu BM 01), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu BM 02), Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Mẫu BM 03) và Thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu BM 09).

Về thực tế hạch toán chi phí sản xuất xây lắp, công ty phân chia chi phí thành 4 khoản mục và theo dõi chi tiết theo từng công trình:

• Chi phí NVL trực tiếp (TK 621): Mở chi tiết cho từng công trình như TK 62101 (Công trình Nhà máy xi măng Hòa Phát), TK 62102 (Bến nhập xuất kè bờ), TK 62103 (Công trình Sài Gòn Pearl).
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Theo dõi tiền lương chính, phụ và phụ cấp của công nhân trực tiếp thi công (như TK 62201, 62202, 62203). Điểm đặc thù là các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) của công nhân trực tiếp không hạch toán vào TK 622 mà đưa vào chi phí sản xuất chung.
• Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Phân bổ chi tiết từ TK 6231 đến TK 6238 (nhân công lái máy, vật liệu, dụng cụ, khấu hao, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền).
• Chi phí sản xuất chung (TK 627): Mở chi tiết từ TK 6271 đến TK 6278 tại các ban chỉ huy công trường.

Khóa luận minh chứng quy trình luân chuyển chứng từ thông qua các nghiệp vụ phát sinh tháng 12/2007 tại công trình Nhà máy xi măng Hòa Phát:

• Phiếu xuất kho số 13 ngày 22/12/2007 xuất 90 tạ Xi măng Holcim (54.000.000 đồng) và 1.000 kg Thép 1 ly (12.000.000 đồng), tổng giá trị 66.000.000 đồng, hạch toán Nợ TK 62101 / Có TK 152 là 66.000.000 đồng, kèm chi phí vận chuyển 1.000.000 đồng (Nợ TK 62101 / Có TK 1111).
• Phiếu nhập kho số 18 ngày 24/12/2007 mua ngoài 01 bộ lưu điện Lioa (1.600.000 đồng) và 20 lít dầu thải (120.000 đồng), tổng cộng 1.720.000 đồng (Nợ TK 152 / Có TK 3388).
• Phiếu chi số 18 ngày 25/12/2007 chi tiền ăn ca cho nhân công thi công kè bờ số tiền 9.000.000 đồng, hạch toán Nợ TK 627801 / Có TK 1111.
• Sổ Nhật ký chung tháng 12/2007 tổng hợp các bút toán phát sinh trong kỳ:

Ngày tháng	Số hiệu chứng từ	Diễn giải nghiệp vụ	TK đối ứng	Số phát sinh Nợ (1.000 đ)	Số phát sinh Có (1.000 đ)
07/12/2007	PXK 01	Xuất kho vật tư phục vụ thi công công trình	62101 / 152	405.501	405.501
11/12/2007	PXK 02	Xuất kho vật tư phục vụ thi công công trình	62101 / 152	101.310	101.310
16/12/2007	HĐ 007	Thu mua vật liệu chính chuyển đến chân công trình	62101, 1331 / 331	108.050 (10.855 VAT)	118.905
17/12/2007	HĐ 002	Mua vật liệu tôn sắt Bá Trung chuyển thẳng công trình	62101, 1331 / 331	125.560 (12.556 VAT)	138.116
22/12/2007	PXK 13	Xuất kho vật tư phục vụ thi công (Xi măng, Thép)	62101 / 152	66.000	66.000
22/12/2007	PXK 13	Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu phục vụ thi công	62101 / 1111	1.025	1.025
25/12/2007	PC 18	Chi tiền ăn ca cho công nhân xuất nhập kè bờ	6278 / 1111	9.000	9.000
29/12/2007	TTTUI	Trả tiền thuê máy đầm	62301 / 1111	23.870	23.870

Chương 3: Hoàn thiện Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Sông Đà 207

Theo đề cương và kết cấu trình bày trong Lời nói đầu, Chương 3 là phần tác giả tổng hợp các phát hiện từ thực tế công tác kế toán chi phí tại Sông Đà 207 để đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Các định hướng hoàn thiện tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình phân loại và hạch toán đúng tính chất các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất, tối ưu hóa quy trình luân chuyển chứng từ giữa ban chỉ huy công trường và phòng kế toán, nâng cao hiệu quả quản lý và phân bổ chi phí sử dụng máy thi công (TK 623) và chi phí sản xuất chung (TK 627) nhằm phản ánh đúng giá thành sản phẩm xây lắp.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã ghi nhận và phản ánh các kết quả thực tiễn:

• Phản ánh chi tiết thực trạng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán tập trung tại một doanh nghiệp xây dựng sau khi chuyển đổi mô hình sang công ty cổ phần.
• Làm rõ phương pháp vận dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp (Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC) theo hình thức sổ Nhật ký chung trong ngành xây lắp, cụ thể hóa qua việc mở tài khoản chi tiết theo công trình (TK 62101, 62201, 62301, 627801).
• Minh chứng đầy đủ quy trình lập dự toán, đề nghị cấp phát, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, phiếu chi và ghi chép sổ Nhật ký chung bằng số liệu thực tế tháng 12/2007 tại công trình Nhà máy xi măng Hòa Phát.
• Nhận diện những đặc điểm riêng trong thực tế hạch toán của doanh nghiệp, chẳng hạn như việc đưa các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn của công nhân trực tiếp vào chi phí sản xuất chung thay vì tài khoản chi phí nhân công trực tiếp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt dữ liệu văn bản, nội dung khóa luận trong phần thực trạng tập trung mô tả chi tiết khâu hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí sản xuất chung và các bút toán ban đầu trên sổ Nhật ký chung của tháng 12/2007. Văn bản chưa thể hiện trọn vẹn số liệu tính toán tổng hợp giá thành thực tế khi công trình hoàn thành bàn giao (bước kết chuyển toàn bộ sang TK 154 và xác định giá vốn TK 632) cũng như phần chi tiết của các giải pháp kiến nghị trong Chương 3.

Hướng nghiên cứu tiếp nối từ đề tài có thể mở rộng khảo sát chu trình tính giá thành hoàn chỉnh cho đến khâu nghiệm thu bàn giao toàn bộ công trình, đánh giá hiệu quả của phương pháp phân bổ chi phí máy thi công cho nhiều hạng mục đồng thời, và nghiên cứu việc cập nhật các Thông tư hướng dẫn kế toán doanh nghiệp mới hơn trong hoạt động xây lắp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp, Kế toán xây dựng cơ bản và Kiểm toán khi nghiên cứu về:

• Quy trình tổ chức hạch toán chi phí xây lắp theo phương pháp kê khai thường xuyên và hình thức sổ Nhật ký chung.
• Cách thức thiết kế và mở hệ thống tài khoản chi tiết theo từng công trình, hạng mục công trình (TK 621, 622, 623, 627, 154).
• Bộ mẫu biểu chứng từ thực tế trong doanh nghiệp xây dựng: Phiếu yêu cầu xuất vật tư, Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Phiếu nhập kho (Mẫu 02-VT), Phiếu chi (Mẫu 02-TT) và trích đoạn Sổ Nhật ký chung (Mẫu 03-SD).

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Sông Đà 207 áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính, tổ chức công tác kế toán theo hình thức ghi sổ Nhật ký chung và bộ máy kế toán theo mô hình tập trung.

2. Cơ cấu sở hữu và các cổ đông sáng lập của Công ty CP Sông Đà 207 gồm những ai?
Công ty có các cổ đông sáng lập gồm: Công ty CP Sông Đà 2 (chiếm 56,6% với 900.000 cổ phần), Công ty CP Địa ốc và Xây dựng SSG (chiếm 28,3% với 450.000 cổ phần), Công ty TNHH FPM (chiếm 9,4% với 150.000 cổ phần), cá nhân Phạm Ngọc Dũng (chiếm 3,1% với 50.000 cổ phần) và cá nhân Trần Việt Sơn (chiếm 2,6% với 40.000 cổ phần).

3. Công ty CP Sông Đà 207 phân chia và theo dõi chi phí sản xuất xây lắp qua các tài khoản nào?
Doanh nghiệp theo dõi chi phí theo 4 khoản mục mở chi tiết theo công trình: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623 mở chi tiết từ 6231 đến 6238) và Chi phí sản xuất chung (TK 627 mở chi tiết từ 6271 đến 6278). Các chi phí này cuối kỳ được tập hợp sang TK 154 để xác định giá thành.

4. Điểm đặc thù trong việc hạch toán các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) tại Công ty là gì?
Tại Công ty CP Sông Đà 207, chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) chỉ bao gồm tiền lương chính, lương phụ và các khoản phụ cấp lương trả cho công nhân trực tiếp xây lắp. Các khoản trích nộp theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất không tính vào TK 622 mà được phản ánh vào chi phí sản xuất chung (TK 627).

5. Phương pháp tính giá xuất kho vật tư và kê khai hàng tồn kho tại Công ty được quy định ra sao?
Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho, tính giá trị nguyên vật liệu xuất kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ (bình quân gia quyền) và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Viện Đại học Mở Hà Nội đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp hiện hành. Nghiên cứu cung cấp bức tranh thực tế về tổ chức bộ máy quản lý, bộ máy kế toán và quy trình hạch toán 4 khoản mục chi phí xây lắp tại Công ty Cổ phần Sông Đà 207 thông qua các chứng từ, sổ sách cụ thể tại công trình Nhà máy xi măng Hòa Phát. Đây là tài liệu minh họa có giá trị thực tiễn đối với công tác kế toán chi phí trong lĩnh vực thi công xây dựng cơ bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP Trong điều kiện nền kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp luôn phải cạnh tranh nhau trên thị trường để thu hút khách hàng về phía mình. Và những yếu tố quan trọng nhất để tạo nên thành công cho doanh nghiệp đó là chất lượng, mẫu mã và giá thành sản phẩm của công ty mình. Vì vậy vấn đề kế toán chi phí và giá thành sản phẩm đã đóng góp một vai trò hết sức quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, mỗi doanh nghiệp cần phải làm sao cho tiết kiệm chi phí và xác định giá thành phù hợp với mức tiêu dùng của người tiêu dùng.1 Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một kỳ để thực hiện quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Thực chất chi phí là sự dịch chuyển vốn – chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào các đối tượng tính giá (sản phẩm, lao vụ, dịch vụ ).2 Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh là việc sắp xếp chi phí sản xuất kinh doanh vào từng loại, từng nhóm khác nhau theo những đặc trưng nhất định.

Phân loại chi phí sản xuất sẽ thuận lợi cho công tác quản lý và hạch toán kế toán trong mỗi doanh nghiệp vì chi phí sản xuất có rất nhiều loại, nhiều khoản khác nhau về nội dung, tính chất, công dụng…Xuất phát từ các mục đích và yêu cầu khác nhau của quản lý, chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều cách thức khác nhau như sau : * Phân loại theo yếu tố chi phí : Để phục vụ cho việc tập hợp, quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu đồng nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh 3 Viện đại học Mở Hà Nội Khóa luận tốt nghiệp của chi phí thì chi phí được phân loại theo yếu tố. Thực chất chỉ có 3 yếu tố chi phí là chi phí về sức lao động, chi phí về đối tượng lao động và chi phí về tư liệu lao động. Tùy theo yêu cầu và trình độ quản lý của mỗi nước, mỗi thời kỳ mà chi phí có thể phân loại chi tiết hơn. Theo quy định hiện hành ở Việt Nam, toàn bộ chi phí được chia làm 7 yếu tố sau : - Yếu tố chi phí nguyên liệu, vật liệu : bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng cụ…sử dụng vào sản xuất kinh doanh ( không bao gồm giá trị vật liệu dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi ).

- Yếu tố chi phí nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ ( trừ số dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi ). - Yếu tố chi phí tiền lương và các khoản phụ cấp lương : phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lương phải trả cho toàn bộ người lao động. - Yếu tố chi phí bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn : phản ánh số quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả cho người lao động tính vào chi phí. - Yếu tố chi phí khấu hao tài sản cố định : phản ánh tổng số khấu hao tài sản cố định phải trích trong kỳ của tất cả tài sản cố định sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ.

- Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài : phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất kinh doanh. - Yếu tố chi phí khác bằng tiền : phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. * Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm : Căn cứ vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản phẩm và đê thuận tiện cho việc tính giá thành sản phẩm, chi phí được chia làm 5 khoản mục sau: 4 Viện đại học Mở Hà Nội Khóa luận tốt nghiệp - Chi phí nguyên, vật liệu trực tiếp : phản ánh toàn bộ chi phí về nguyên vật liệu chính, phụ, nhiên liệu…tham gia trực tiếp vào việc sản xuất chế tạo sản phẩm hay thực hiện lao vụ, dịch vụ. - Chi phí nhân công trực tiếp : gồm tiền lương, phụ cấp lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất hay thực hiện các dịch vụ và các khoản trích cho các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn trích theo tỷ lệ với tiền lương công nhân trực tiếp phát sinh tính vào chi phí.

- Chi phí sản xuất chung : là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng sản xuất ( trừ chi phí nhân công trực tiếp và chi phí vật liệu ). - Chi phí bán hàng : là những chi phí phát sinh liên quan đến tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trong doanh nghiệp. - Chi phí quản lý doanh nghiệp : là những chi phí phát sinh liên quan đến quản trị kinh doanh và quản lý hành chính trong phạm vi doanh nghiệp. Ba khoản mục đầu tạo nên chỉ tiêu giá thành sản xuất ( còn gọi là giá thành công xưởng ), còn toàn bộ 5 khoản mục trên cấu thành chỉ tiêu giá thành toàn bộ ( còn gọi là giá thành tiêu thụ ) của sản phẩm, dịch vụ.

* Phân loại chi phí theo chức năng trong sản xuất kinh doanh : Căn cứ vào chức năng hoạt động trong quá trình kinh doanh và chi phí liên quan đến việc thực hiện các chức năng động mà toàn bộ chi phí được chia làm 3 loại : - Chi phí thực hiện chức năng sản xuất : gồm những chi phí phát sinh liên quan đến việc chế tạo sản phẩm hay thực hiện các lao vụ, dịch vụ trong phạm vi phân xưởng. - Chi phí thực hiện chức năng tiêu thụ : gồm tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, lao vụ… - Chi phí thực hiện chức năng quản lý : gồm các chi phí quản lý kinh doanh, hành chính và những chi phí chung phát sinh liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. 5 Viện đại học Mở Hà Nội Khóa luận tốt nghiệp * Phân loại chi phí theo cách thức kết chuyển chi phí : Theo cách thức này toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh được chia thành chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ. Chi phí sản phẩm là những chi phí gắn liền với các sản phẩm được sản xuất ra hoặc được mua.

Chi phí thời kỳ là những chi phí làm giảm lợi tức trong một thời kỳ nào đó, nó không phải là một phần giá trị sản phẩm được sản xuất hoặc được mua nên được xem là các phí tổn cần được khấu trừ ra từ lợi tức của thời kỳ mà chúng phát sinh. * Phân loại theo quan hệ của chi phí với khối lượng, công việc, sản phẩm hoàn thành : Theo cách này chi phí được chia thành biến phí và định phí, để thuận lợi cho việc lập kế hoạch và điều tra chi phí, đồng thời làm căn cứ để đề ra các quyết định kinh doanh. - Biến phí ( còn gọi là chi phí khả biến, chi phí thay đổi hay chi phí không cố định ) : là những chi phí thay đổi về tổng số, về tỷ lệ so với khối lượng công việc hoàn thành, ví dụ như chi phí về nguyên liệu, nhân công trực tiếp…các chi phí này nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì lại có tính cố định. - Định phí ( còn gọi là chi phí bất biến, chi phí không thay đổi hay chi phí cố định ) : là những chi phí không đổi về tổng số so với khối lượng công việc hoàn thành, ví dụ như chi phí về khấu hao tài sản cố định, chi phí thuê mặt bằng, phương tiện kinh doanh… các chi phí này nếu tính cho một đơn vị sản phẩm thì lại biến đổi nếu số lượng sản phẩm thay đổi.

Ngoài các cách phân loại chi phí nói trên còn có các cách phân loại chi phí như sau : - Phân theo quan hệ với quá trình sản xuất : chia thành chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp. Chi phí trực tiếp là những chi phí có quan hệ trực tiếp tới quá trình sản xuất. Còn chi phí gián tiếp là những chi phí chung, không phân định được cho từng đối tượng nên cần phân bổ. 6 Viện đại học Mở Hà Nội Khóa luận tốt nghiệp - Phân theo khả năng kiểm soát : có chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được.

Hai loại chi phí này là những chi phí tùy thuộc vào cấp quản lý có đủ thẩm quyền ra quyết định về chi phí đó hay không. Thông thường ở những cấp quản lý thấp do thẩm quyền có hạn nên mới có các chi phí không kiểm soát được phát sinh. Bên cạnh các cách phân loại nói trên trong quản ký kinh tế người ta còn sử dụng một số thuật ngữ khác như chi phí khác biệt, chi phí cơ hội… 1.2 Khái niệm và phân loại giá thành sản phẩm 1.1 Khái niệm Gía thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lượng công tác, sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành. Như vậy giá thành sản phẩm chỉ bao gồm những chi phí tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình sản xuất, tiêu thụ phải được bồi hoàn để tái sản xuất ở doanh nghiệp mà không bao gồm những chi phí đã phát sinh trong kỳ kinh doanh của doanh nghiệp.

Những chi phí đưa vào giá thành sản phẩm phải phản ánh được giá trị thực tế của các tư liệu sản xuất, tiêu thụ và các khoản chi tiêu khác có liên quan.2 Phân loại giá thành Gía thành sản phẩm trong đơn vị được xem xét dưới nhiều góc độ, nhiều phạm vi tính toán khác nhau chính vì vậy mà giá thành cũng được phân loại theo các tiêu chí khác nhau, một mặt để đáp ứng nhu cầu của quản lý, hạch toán và kế hoạch hóa giá thành, mặt khác để tính toán giá thành một cách hợp lý và chính xác.