CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH VÀ THANH TOÁN THẺ TÍN DỤNG 1. Tổng quan về thẻ tín dụng 1. Khái niệm về thẻ tín dụng 1.1 Khái niệm Theo Thông tư số 19/2016/TT-Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ngày 30 tháng 06 năm 2016 thì “Thẻ tín dụng là thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trong phạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp theo thỏa thuận với tổ chức phát hành thẻ.” Đây một hình thức chi tiêu trước và trả tiền sau. Hình thức thanh toán này được thực hiện dựa trên uy tín của chủ thẻ mà không cần phải trả tiền mặt ngay khi mua hàng.
Thẻ được dùng để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ tại các cơ sở chấp nhận thẻ (CSCNT), rút tiền từ máy ATM (Automated Teller Machine – Máy giao dịch tự động) hoặc tại các ngân hàng khác. Hiện nay, thẻ tín dụng ngày càng được sử dụng rộng rãi do tính linh hoạt, tiện lợi và an toàn mà thẻ tín dụng đem lại. Các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thẻ tín dụng Theo Thông tư số 19/2016/TT-NHNN ngày 30 tháng 06 năm 2016 thì có các chủ thể như sau: - Tổ chức phát hành thẻ tín dụng Là tổ chức được phép cung cấp thẻ tín dụng mang thương hiệu riêng của mình, là ngân hàng trực tiếp xử lý hồ sơ đăng ký thẻ, quản lý tài khoản thẻ và đưa ra các điều khoản, điều kiện sử dụng thẻ tín dụng. Ngân hàng phát hành có quyền ký kết các hợp đồng đại lý với các tổ chức tín dụng khác hoặc ngân hàng để thực hiện các hoạt động phát hành và thanh toán thẻ tín dụng.
- Tổ chức thẻ quốc tế Là tổ chức đã đứng ra liên kết các thành viên bao gồm các ngân hàng, các tổ chức tín dụng, các công ty phát hành thẻ, họ sẽ đặt ra các quy tắc bắt buộc các thành viên phải áp dụng thống nhất theo hệ thống toàn cầu. Các tổ chức thẻ quốc tế nổi tiếng như Tổ chức thẻ Visa, Tổ chức thẻ MasterCard, Công ty thẻ American Express (AMEX), Công ty thẻ JCB, đây là những tổ chức thẻ quốc tế lớn và được sử dụng 5 rộng rãi trên toàn thế giới. Các tổ chức thẻ quốc tế đảm bảo các giao dịch thanh toán thẻ được thực hiện một cách an toàn và hiệu quả. - Tổ chức thanh toán thẻ tín dụng Là ngân hàng chấp nhận các giao dịch thanh toán thẻ tín dụng với các điểm cung cấp hàng hoá, dịch vụ.
Thông qua việc ký kết hợp đồng giữa các điểm cung cấp hàng hóa, dịch vụ thì ngân hàng sẽ cung cấp các thiết bị đọc thẻ, đào tạo nhân viên về dịch vụ thanh toán thẻ, xử lý những giao dịch thẻ diễn ra tại các CSCNT. Trên thực tế, rất nhiều ngân hàng vừa là ngân hàng phát hành vừa là ngân hàng thanh toán. - Chủ thẻ Là cá nhân hoặc tổ chức sở hữu và sử dụng thẻ tín dụng để thực hiện các giao dịch thanh toán mua hàng, dịch vụ hoặc rút tiền mặt. Chủ thẻ có trách nhiệm thanh toán các khoản nợ phát sinh từ việc sử dụng thẻ.
Chủ thẻ tín dụng có quyền sử dụng thẻ tín dụng trong phạm vi giới hạn tín dụng được ngân hàng phát hành thẻ quy định và phải tuân thủ các điều khoản và điều kiện sử dụng thẻ được quy định bởi ngân hàng phát hành. - Cơ sở chấp nhận thẻ Là các đơn vị cung ứng hàng hóa, dịch vụ có ký kết với ngân hàng thanh toán về việc chấp nhận thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ mà mình cung cấp bằng thẻ tín dụng. Các CSCNT sử dụng các thiết bị đọc thẻ để xử lý các giao dịch thanh toán và gửi yêu cầu thanh toán đến ngân hàng phát hành thẻ của khách hàng. Đặc điểm và phân loại thẻ tín dụng 1.
Đặc điểm thẻ tín dụng Đầu tiên, thẻ tín dụng là phương thức thanh toán rất linh hoạt, đa dạng và phong phú. Thẻ tín dụng cho phép chủ thẻ chi tiêu trước và trả tiền sau, đáp ứng nhu cầu chi tiêu ngay lập tức mà không cần phải có số dư trong tài khoản. Thứ hai, thẻ tín dụng mang đến sự tiện lợi và an toàn. Đây là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, giúp chủ thẻ tránh mất tiền mặt hoặc rủi ro của việc mang tiền mặt, đồng thời dễ dàng kiểm soát và quản lý chi tiêu của mình thông qua các dịch vụ ngân hàng trực tuyến.
Đặc biệt đối với những người phải đi ra nước ngoài 6 công tác hay đi du lịch thì thẻ tín dụng có thể giúp họ thanh toán một cách nhanh chóng mà không cần phải quy đổi tiền tệ. Thứ ba là thẻ tín dụng giúp chủ thẻ xây dựng lịch sử tín dụng. Nếu khách hàng thanh toán trễ hạn hoặc không thanh toán sẽ làm ảnh hưởng đến điểm tín dụng tuột dốc còn ngược lại khi khách hàng thanh toán đầy đủ và đúng hạn thì điểm tín dụng sẽ tăng cao, giúp họ dễ dàng có được khoản vay hoặc các sản phẩm tài chính khác trong tương lai. Thêm vào đó, hầu hết các giao dịch thẻ được thực hiện thông qua kết nối trực tuyến giữa các địa điểm như CSCNT, điểm rút tiền và các tổ chức quốc tế, từ đó việc ghi nợ và ghi có được tự động hóa, giúp cho quá trình thanh toán diễn ra nhanh chóng, tiện lợi và dễ dàng hơn.
Phân loại thẻ tín dụng - Phân loại theo phạm vi sử dụng thẻ Thẻ tín dụng trong nước: là loại thẻ có phạm vi sử dụng và thanh toán trong một nước. Ngân hàng phát hàng và CSCNT cũng trong cùng một nước. Đồng tiền của thẻ tín dụng chỉ duy nhất là đồng nội tệ. Ví dụ như: Thẻ tín dụng nội địa i-Zero của VietinBank, thẻ tín dụng nội địa ACB Express sẽ được giao dịch bằng Việt Nam đồng.
Thẻ tín dụng quốc tế: là loại thẻ do các ngân hàng, tổ chức tài chính trong nước và quốc tế phát hành. Thẻ này có thể được dùng để thanh toán ở tất cả CSCNT trên thế giới. Ví dụ như thẻ tín dụng quốc tế VietinBank Cremium Visa Platinum. - Phân loại theo đối tượng sử dụng Thẻ cá nhân: là thẻ được phát hành cho cá nhân có nhu cầu và đáp ứng được đủ các điều kiện phát hành thẻ.
Chủ thẻ sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ các khoản chi tiêu bằng thẻ tín dụng bằng nguồn tiền của mình. Thẻ cá nhân bao gồm 2 loại thẻ là thẻ chính và thẻ phụ. Thẻ chính sẽ do cá nhân đứng tên xin phát hành thẻ cho chính mình sử dụng và cá nhân đó là chủ thẻ chính. Còn thẻ phụ sẽ được chủ thẻ chính xin phát hành thẻ phụ cho người khác sử dụng, tuy nhiên chủ thẻ chính sẽ chịu trách nhiệm các khoản chi tiêu của chủ thẻ phụ.
7 Thẻ công ty: là loại thẻ tín dụng dùng cho công ty thanh toán trong các hoạt động kinh doanh. Công ty đứng tên ký hợp đồng sử dụng thẻ và ủy quyền cho một người đứng tên để sử dụng, đồng thời mọi thanh toán liên quan đến thẻ tín dụng đều do công ty thanh toán với ngân hàng phát phát hành. - Phân loại theo hạn mức tín dụng Thẻ chuẩn: đối với thẻ tín dụng của PVcomBank, thẻ có hạn mức tín dụng từ 5 đến dưới 70 triệu đồng. Thẻ cao cấp: đối với thẻ tín dụng của PVcomBank, thẻ có hạn mức tín dụng từ 70 triệu đồng trở lên.
- Phân loại theo công nghệ sản xuất thẻ Thẻ dập nổi (Embossed Card): hầu như không còn sử dụng. Thẻ từ tính (Magnetic Card): Các thông tin về thẻ tín dụng được lưu trữ trên 1 dải băng từ. Thẻ thông minh (IC/Smart Card): các thông tin được lưu trữ bằng các vi mạnh. Vai trò của thẻ tín dụng Đối với người sử dụng thẻ tín dụng - Sự linh hoạt và tiện lợi khi thanh toán ở trong và ngoài nước Sự linh hoạt và tiện lợi của việc thanh toán trong và ngoài nước được thể hiện rõ qua việc sử dụng thẻ tín dụng.
Khi sử dụng thẻ Visa, MasterCard hoặc các loại thẻ khác như AMEX và JCB, người dùng có thể dễ dàng thanh toán mọi chi phí khi đi du lịch hoặc công tác ở bất kỳ đâu trên thế giới mà không cần mang theo nhiều tiền mặt hay chuẩn bị trước ngoại tệ hay séc du lịch. - Tiết kiệm thời gian chi tiêu và giá trị thanh toán cao hơn Thẻ tín dụng đem đến nhiều lợi ích hơn so với việc mang tiền mặt hay sử dụng séc du lịch. Đối với séc du lịch, người dùng phải lên kế hoạch trước về số tiền sử dụng và phải đến ngân hàng để mua séc trước khi đi du lịch, đồng thời phải thanh toán trước cho ngân hàng một khoản phí mặc dù họ chưa sử dụng séc này. Khi trở về, nếu chưa sử dụng hết số tiền trên séc, người dùng sẽ phải tốn thêm thời gian và chi phí để đổi lại từ séc sang tiền hoặc chấp nhận rủi ro về tỷ giá khi giữ séc lại cho lần sử dụng sau.
8 Tuy nhiên thẻ tín dụng thì ngược lại, chủ thẻ được phép chi tiêu trước - thanh toán sau và tài khoản của thẻ chỉ bị ghi nợ khi chủ thẻ thực sự chi tiêu và thanh toán bằng thẻ tín dụng. Ngoài ra, tỷ giá khi thanh toán bằng thẻ thường có lợi hơn so với sử dụng tiền mặt hay séc du lịch, giúp người dùng tiết kiệm tiền và thời gian mua hàng cũng như thời gian chờ làm các thủ tục với séc du lịch hay tiền mặt, đồng thời giảm thiểu rủi ro. Đặc biệt là thẻ tín dụng có chương trình tích điểm thưởng, cho phép chủ thẻ nhận được các ưu đãi, giảm giá hoặc các phần thưởng khác khi sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán. - Thủ tục đơn giản và dễ dàng sử dụng Thẻ tín dụng được xem như một khoản tín dụng ngắn hạn với thủ tục phát hành đơn giản, giúp người dùng tránh được tâm lý ngại đến ngân hàng làm thủ tục vay.
Chủ thẻ có thể rút tiền mặt tại bất cứ đâu và sử dụng các dịch vụ như trả nợ vay, chuyển khoản và xem số dư tài khoản tại các máy rút tiền tự động (ATM). Ngoài ra, chủ thẻ hoàn toàn có thể kiểm soát được chi tiêu của mình.