Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. Lêi nãi ®Çu Sau gÇn 20 n¨m ®æi míi nÒn kinh tÕ, tõ mét nÒn kinh tÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng, theo ®Þnh híng X· héi chñ nghÜa vµ cã sù qu¶n lý cña Nhµ níc, nÒn kinh tÕ níc nhµ ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu quan träng bíc ®Çu, song còng chØ ®¸p øng ®îc mét phÇn tríc nh÷ng nhu cÇu cÊp thiÕt cña x· héi, ®Æc biÖt lµ nhu cÇu viÖc lµm do tû lÖ thÊt nghiÖp gia t¨ng tõ chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ vµ bïng næ d©n sè. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, xuÊt khÈu lao ®éng ®· trë thµnh mét ho¹t ®éng kinh tÕ - x· héi quan träng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ cña níc ta. Tõ khi ra ®êi vµ ph¸t triÓn ®Õn nay ®· ®îc h¬n 20 n¨m, xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ, song bªn c¹nh ®ã, vÉn cßn tån t¹i nhiÒu h¹n chÕ vµ nh÷ng th¸ch thøc míi.
Víi søc Ðp néi t¹i vÒ viÖc lµm, nguyÖn väng cña ngêi lao ®éng vµ lîi Ých Quèc gia, ®ßi hái ph¶i ®îc ®Èy m¹nh vµ n©ng cao hiÖu qu¶, kÓ c¶ sè lîng lÉn chÊt lîng cña ch¬ng tr×nh xuÊt khÈu lao ®éng, hiÖn t¹i còng nh trong nh÷ng n¨m tíi. Nh»m ®a lÜnh vùc xuÊt khÈu lao ®éng lªn mét tÇm cao míi, t¬ng xøng víi vÞ trÝ vµ vai trß quan träng cña nã. Trong ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh kinh tÕ níc ta hiÖn nay vµ xu híng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ®Èy m¹nh xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam hay thùc chÊt lµ ®a nhiÒu lao ®éng ViÖt Nam ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë níc ngoµi lµ mét ho¹t ®éng cÇn thiÕt. Sau qu¸ tr×nh häc tËp, nghiªn cøu vµ ®i thùc tËp, lµ mét sinh viªn t«i nhËn thøc s©u s¾c r»ng: XuÊt khÈu lao ®éng qu¶ thùc lµ mét vÊn ®Ò míi, rÊt khã vµ phøc t¹p; ®ang ®îc §¶ng, Nhµ níc vµ toµn X· héi quan t©m, coi ®ã lµ mét trong 4 ngµnh kinh tÕ quan träng cña ®Êt níc.
Víi lý do ®ã t«i ®· lùa chän ®Ò tµi “Mét sè biÖn ph¸p nh»m ®Èy m¹nh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m tíi” lµm ®Ò tµi cho LuËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh, nh»m gãp phÇn lµm râ thªm vÒ mÆt lý luËn vµ ®¸p 1 LuËn v¨n tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. øng yªu cÇu thùc tiÔn còng nh nh÷ng yªu cÇu míi ®èi víi xuÊt khÈu lao ®éng trong nh÷ng n¨m tíi. §èi tîng nghiªn cøu: §èi tîng nghiªn cøu cña LuËn v¨n lµ ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam hay thùc chÊt lµ viÖc ®a ngêi lao ®éng ViÖt Nam ®i lµm viÖc cã thêi h¹n ë níc ngoµi. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: LuËn v¨n sö dông mét sè c¸c ph¬ng ph¸p nghiªn cøu chñ yÕu sau: - Ph¬ng ph¸p biÖn chøng.
- Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch. - Ph¬ng ph¸p thèng kª to¸n. - Ph¬ng ph¸p chuyªn gia, ®iÒu tra kh¶o nghiÖm tæng kÕt thùc tiÔn. Néi dung nghiªn cøu: - X©y dùng c¬ së lý luËn vÒ viÖc ®Èy m¹nh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam.
- Ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam qua c¸c thêi kú tõ 1980 ®Õn nay. Qua ®ã ph¸t hiÖn nh÷ng ®iÓm tÝch cùc vµ h¹n chÕ (tån t¹i khiÕm khuyÕt cña xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam), tiÕn tíi x©y dùng c¸c ph¬ng híng, biÖn ph¸p ®Èy m¹nh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam. §ång thêi, ®a ra c¸c kiÕn nghÞ, chÝnh s¸ch nh»m ®Èy m¹nh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam trong hiÖn t¹i còng nh trong nh÷ng n¨m tíi. Víi lîng thêi gian nghiªn cøu, thùc tËp vµ viÕt ®Ò tµi h¹n hÑp, néi dung nghiªn cøu cña ®Ò tµi mµ t¸c gi¶ ®a ra díi ®©y sÏ kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt bÊt cËp.
KÝnh mong c¸c ThÇy gi¸o, C« gi¸o, c¸c C« chó, Anh chÞ c¸n bé c«ng nh©n viªn thuéc Côc Qu¶n lý Lao ®éng víi níc ngoµi vµ C«ng ty Cung øng Nh©n lùc Quèc tÕ vµ Th¬ng m¹i (SONA) cïng c¸c b¹n sinh viªn quan t©m gãp ý phª b×nh ®Ó ®Ò tµi luËn v¨n nµy ®îc hoµn thiÖn h¬n. 2 LuËn v¨n tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. Ngoµi c¸c phÇn: Lêi nãi ®Çu, Danh môc c¸c tµi liÖu tham kh¶o vµ Phô lôc, néi dung cña ®Ò tµi LuËn v¨n ®îc chia thµnh 3 ch¬ng sau ®©y: Ch¬ng 1: C¬ së lý luËn vÒ xuÊt khÈu lao ®éng. Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam qua c¸c thêi kú.
Ch¬ng 3: Mét sè biÖn ph¸p chñ yÕu nh»m ®Èy m¹nh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ xuÊt khÈu lao ®éng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m tíi. Hµ Néi, ngµy 16 th¸ng 12 n¨m 2003. Ngêi thùc hiÖn: Sinh viªn: NguyÔn L¬ng §oµn. 3 LuËn v¨n tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.
lêi c¶m ¬n Tríc hÕt, cho phÐp em ®îc bµy tá lêi c¶m ¬n vµ lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi tËp thÓ ThÇy gi¸o, C« gi¸o trêng §¹i häc Qu¶n lý vµ Kinh doanh Hµ Néi, ®· d¹y dç, d×u d¾t em trong suèt qu¸ tr×nh häc tËp vµ nghiªn cøu t¹i Nhµ trêng. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n ThÇy gi¸o Trëng khoa Th¬ng m¹i P.S TrÇn V¨n Chu, ThÇy gi¸o Phã chñ nhiÖm khoa Th¬ng m¹i T.S TrÇn V¨n HoÌ cïng tËp thÓ c¸c ThÇy c« trong khoa, ®· t¹o mäi ®iÒu kiÖn tèt nhÊt cho em trong viÖc häc tËp, rÌn luyÖn còng nh ®i thùc tËp vµ viÕt ®Ò tµi luËn v¨n cña m×nh. §Æc biÖt, cho phÐp em ®îc bµy tá t×nh c¶m vµ lßng biÕt ¬n ch©n thµnh tíi ThÇy gi¸o T.S NguyÔn Anh TuÊn Phã phßng tæ chøc c¸n bé, trêng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Hµ Néi, ngêi ®· dµnh nhiÒu thêi gian tËn t×nh híng dÉn em trong viÖc ®Þnh híng, lùa chän vµ viÕt ®Ò tµi luËn v¨n cña m×nh. Em còng xin ®îc bµy tá lêi c¶m ¬n s©u s¾c tíi c¸c C«, Chó, Anh ChÞ c¸n bé c«ng nh©n viªn Côc Qu¶n lý Lao ®éng víi Níc ngoµi – Bé Lao ®éng Th¬ng binh vµ X· héi sè 41 Lý Th¸i Tæ – Hoµn KiÕm - Hµ Néi cïng c¸c C«, Chó, Anh, ChÞ c¸n bé c«ng nh©n viªn thuéc C«ng ty Cung øng Nh©n lùc Quèc tÕ vµ Th¬ng m¹i SONA sè 34 §¹i Cå ViÖt – Hai Bµ Trng – Hµ Néi.
§· hîp t¸c, tËn t×nh quan t©m gióp ®ì em trong suèt qu¸ tr×nh t×m hiÓu vµ nghiªn cøu vÒ c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý, kinh doanh xuÊt khÈu lao ®éng t¹i Côc vµ C«ng ty, ®Ó em sím hoµn thµnh ®Ò tµi luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c C¸ nh©n, Tæ chøc kinh tÕ, X· héi ®· cung cÊp vµ cho phÐp sö dông tµi liÖu trong viÖc thùc hiÖn vµ viÕt ®Ò tµi cña cuèn luËn v¨n nµy. Hµ Néi, ngµy 16 th¸g 12 n¨m 2003. Sinh viªn: NguyÔn L¬ng §oµn Líp 402 – KT§N 4 LuËn v¨n tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.
Ch¬ng 1 C¬ së lý luËn vÒ xuÊt khÈu lao ®éng 1. B¶n chÊt cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu lao ®éng.1 Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n.1 Kh¸i niÖm nguån nh©n lùc. Nguån nh©n lùc lµ mét lùc lîng bao gåm toµn bé lao ®éng trong x· héi, kh«ng ph©n biÖt vÒ tr×nh ®é, tay nghÒ, Nam n÷, tuæi t¸c. HoÆc nguån nh©n lùc cßn ®îc hiÓu lµ mét bé phËn cña d©n sè, bao gåm nh÷ng ngêi cã viÖc lµm vµ nh÷ng ngêi thÊt nghiÖp.2 Kh¸i niÖm nguån lao ®éng.
Nguån lao ®éng lµ mét bé phËn cña d©n c, bao gåm nh÷ng ngêi ®ang ë trong ®é tuæi lao ®éng, kh«ng kÓ mÊt kh¶ n¨ng lao ®éng, vµ bao gåm nh÷ng ngêi ngoµi ®é tuæi lao ®éng(1).3 Kh¸i niÖm nh©n lùc. Nh©n lùc lµ nguån lùc cña mçi con ngêi, nã bao gåm c¶ thÓ lùc vµ trÝ lùc.4 Kh¸i niÖm lao ®éng. Lao ®éng lµ ho¹t ®éng cã chñ ®Ých, cã ý thøc cña con ngêi nh»m thay ®æi nh÷ng nh÷ng vËt thÓ tù nhiªn phï hîp víi lîi Ých cña m×nh. Lao ®éng cßn lµ sù vËn ®éng cña søc lao ®éng trong qu¸ tr×nh t¹o ra cña c¶i, vËt chÊt vµ tinh thÇn, lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp gi÷a søc lao ®éng vµ t liÖu s¶n xuÊt.
5 LuËn v¨n tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.5 Kh¸i niÖm søc lao ®éng. Søc lao ®éng lµ tæng hîp thÓ lùc vµ trÝ lùc cña con ngêi trong qu¸ tr×nh lao ®éng t¹o ra cña c¶i, vËt chÊt, tinh thÇn cho x· héi.6 Kh¸i niÖm viÖc lµm. ViÖc lµm lµ mét ho¹t ®éng cã Ých, kh«ng bÞ ph¸p luËt ng¨n cÊm, cã thu nhËp hoÆc t¹o ®iÒu kiÖn t¨ng thªm thu nhËp cho nh÷ng ngêi trong cïng hé gia ®×nh.7 Kh¸i niÖm xuÊt khÈu lao ®éng. XuÊt khÈu lao ®éng: (Export of Labour), ®îc hiÓu nh lµ c«ng viÖc ®a ngêi lao ®éng tõ níc së t¹i ®i lao ®éng t¹i níc cã nhu cÇu thuª mín lao ®éng.
Lao ®éng xuÊt khÈu: (Labour Export), lµ b¶n th©n ngêi lao ®éng, cã nh÷ng ®é tuæi kh¸c nhau, søc kháe vµ kü n¨ng lao ®éng kh¸c nhau, ®¸p øng ®îc nh÷ng yªu cÇu cña níc nhËp khÈu lao ®éng. Nh trªn ®· ®Ò cËp, viÖc c¸c níc ®a lao ®éng ®i lµm viÖc ë níc ngoµi theo nghÜa réng tøc lµ tham gia vµo qu¸ tr×nh di d©n quèc tÕ vµ nã ph¶i tu©n theo hoÆc lµ HiÖp ®Þnh gi÷a hai quèc gia, hoÆc lµ ph¶i tu©n theo C«ng íc quèc tÕ, hoÆc th«ng lÖ quèc tÕ, tïy theo tõng trêng hîp kh¸c nhau mµ nã n»m ë trong giíi h¹n nµo. Nh vËy, viÖc di chuyÓn lao ®éng trong ph¹m vi toµn cÇu b¶n th©n nã còng cã nh÷ng biÕn d¹ng kh¸c nhau. Nã võa mang ý nghÜa xuÊt khÈu lao ®éng, võa mang ý nghÜa cña di chuyÓn lao ®éng.
Do ®ã, ®· ph¸t sinh ra vÊn ®Ò sau: 1.8 Kh¸i niÖm thÞ trêng. ThÞ trêng lµ n¬i diÔn ra c¸c ho¹t ®éng trao ®æi, mua b¸n hµng ho¸, dÞch vô.9 Kh¸i niÖm thÞ trêng lao ®éng. ThÞ trêng lao ®éng lµ mét bé phËn cÊu thµnh cña hÖ thèng thÞ trêng trong nÒn 6 LuËn v¨n tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. kinh tÕ thÞ trêng ph¸t triÓn.
ë ®ã diÔn ra qu¸ tr×nh tho¶ thuËn, trao ®æi, thuª mín lao ®éng gi÷a hai bªn, bªn sö dông vµ bªn cho thuª lao ®éng.10 Kh¸i niÖm thÞ trêng lao ®éng trong níc.